TRẺ BỊ RỐI LOẠN TIÊU HÓA NÊN ĂN GÌ VÀ ĂN NHƯ THẾ NÀO?

Bài viết được thẩm định bởi PGS.TS. Phạm Ngọc Khái, Giảng viên cao cấp,
Trường Đại học Y Dược Thái Bình, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Việt Nam.

Rối loạn tiêu hóa là tình trạng phổ biến mà nhiều trẻ em gặp phải. Khi hệ tiêu hóa của trẻ bị ảnh hưởng, mẹ cần chế độ dinh dưỡng thật tốt cho trẻ. Vậy trẻ bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì và cần lưu ý điều gì trong chế độ ăn uống hàng ngày? Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ cùng mẹ tìm hiểu những loại thực phẩm an toàn, dễ tiêu hóa và các phương pháp chế biến phù hợp nhằm cải thiện sức khỏe đường ruột của trẻ.

Trẻ bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì?

1. Các triệu chứng cho thấy trẻ bị rối loạn tiêu hóa 

Khi trẻ bị rối loạn tiêu hóa, cha mẹ thường dễ nhận thấy một số triệu chứng điển hình sau:

• Tiêu chảy: Nếu mẹ thấy trẻ đi tiêu nhiều lần với phân lỏng, điều này có thể là dấu hiệu cho thấy hệ tiêu hóa của trẻ đang gặp vấn đề. 
• Táo bón: Trẻ có thể cảm thấy khó khăn khi đi đại tiện, đi ngoài ít hơn bình thường và phân cứng, gây đau đớn.
• Nôn mửa: Trẻ thường xuyên nôn sau khi ăn, có thể là dấu hiệu của sự rối loạn trong dạ dày. 
• Đau bụng: Trẻ có thể biểu hiện sự khó chịu, kêu đau ở bụng, trở nên cáu gắt và không muốn ăn.
• Chán ăn: Trẻ mất hứng thú với việc ăn uống, không muốn ăn những món mà trước đây trẻ thích.
• Sốt (trong một số trường hợp): Đôi khi, trẻ bị sốt nhẹ cùng với các triệu chứng tiêu hóa khác, cho thấy rằng có sự nhiễm trùng đang diễn ra trong cơ thể của trẻ.

2. Trẻ bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì?

Thực phẩm mẹ cho trẻ ăn có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong việc giảm bớt các triệu chứng khó chịu. Đối với trẻ nhỏ, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất giúp tăng cường sức đề kháng. Nếu trẻ còn trong giai đoạn ăn dặm, mẹ hãy tiếp tục cho trẻ dùng sữa mẹ, vì nó sẽ giúp làm dịu hệ tiêu hóa và cung cấp enzyme tự nhiên.

2.1 Tinh bột

Các loại tinh bột như gạo trắng, bánh mì trắng và khoai tây rất dễ tiêu hóa và cung cấp năng lượng cho trẻ mà không làm tăng áp lực lên hệ tiêu hóa. Những thực phẩm này giúp trẻ có cảm giác no lâu hơn và giảm thiểu tình trạng chướng bụng, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục.

2.2 Thực phẩm protein

Thịt gà nạc, cá, và trứng đã nấu chín là những nguồn protein tuyệt vời cho trẻ

Thịt gà nạc, cá, và trứng đã nấu chín là những nguồn protein tuyệt vời cho trẻ. Chúng giàu dinh dưỡng và dễ tiêu hóa, giúp trẻ hấp thu tốt hơn. Đặc biệt, protein là yếu tố cần thiết để phục hồi sức khỏe và hỗ trợ cơ thể trong giai đoạn này.

2.3 Rau củ

Rau củ như bí đỏ, cà rốt và khoai lang cũng rất tốt cho trẻ

Rau củ như bí đỏ, cà rốt và khoai lang cũng rất tốt cho trẻ. Chúng cung cấp vitamin và khoáng chất cần thiết cho sự phát triển. Những loại rau này chứa chất xơ hòa tan, hỗ trợ hệ tiêu hóa, giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn.

2.4 Trái cây

Chuối chín, táo chín (bỏ vỏ và hạt) và bơ là những lựa chọn trái cây phù hợp cho trẻ bị rối loạn tiêu hóa. Chúng giàu vitamin và khoáng chất, dễ tiêu hóa. Chuối chín và táo giúp cân bằng đường ruột, trong khi bơ cung cấp chất béo lành mạnh và dễ ăn.

2.5 Sữa chua

Sữa chua không đường và có lợi khuẩn là nguồn thực phẩm lý tưởng giúp cải thiện hệ vi khuẩn đường ruột. Men vi sinh có trong sữa chua hỗ trợ tiêu hóa và giúp giảm các triệu chứng khó chịu. Lựa chọn sữa chua không đường giúp trẻ dễ dàng tiêu hóa hơn và đem lại lợi ích sức khỏe lâu dài.

2.6 Bổ sung nước

Nước là yếu tố thiết yếu giúp duy trì sự hoạt động của hệ tiêu hóa

Cuối cùng, đừng quên rằng nước là yếu tố thiết yếu giúp duy trì sự hoạt động của hệ tiêu hóa. Bổ sung đủ nước cho trẻ trong suốt cả ngày không chỉ giúp cơ thể giữ nước mà còn hỗ trợ quá trình tiêu hóa, giúp trẻ phục hồi nhanh chóng. Hãy chắc chắn rằng trẻ uống đủ nước để giữ cơ thể luôn được cung cấp đủ chất lỏng.

3. Một số thực phẩm trẻ bị rối loạn tiêu hóa không nên ăn

3.1 Đồ ăn nhiều dầu mỡ

Trẻ bị rối loạn tiêu hóa nên tránh xa những món ăn nhiều dầu mỡ như đồ chiên, xào và thức ăn nhanh. Những thực phẩm này khó tiêu, gây chướng bụng, đầy hơi, khiến trẻ cảm thấy khó chịu. Khi hệ tiêu hóa phải làm việc nhiều hơn, từ đó có thể kéo dài thời gian phục hồi của trẻ.

3.2 Đồ ăn cay nóng

Món ăn có gia vị cay nóng như ớt, tiêu cũng là thứ cần kiêng khem

Món ăn có gia vị cay nóng như ớt, tiêu cũng là thứ cần kiêng khem. Chúng có thể kích thích dạ dày và làm tăng cảm giác đau bụng, khiến trẻ không thoải mái. Đối với hệ tiêu hóa còn yếu của trẻ, thực phẩm cay sẽ là tác nhân làm trầm trọng thêm các triệu chứng khó chịu.

3.3 Đồ ăn nhiều đường

Đồ ăn nhiều đường

Thực phẩm chứa nhiều đường, như kẹo và bánh ngọt, cũng không nên có trong chế độ ăn của trẻ. Những món này gây ra tình trạng tiêu chảy và có thể dẫn đến táo bón. Hạn chế lượng đường giúp trẻ tiêu hóa tốt hơn và hỗ trợ sức khỏe của trẻ tốt hơn mẹ nhé

3.4 Đồ uống có ga và caffein

Trẻ cũng cần tránh các loại đồ uống có ga và chứa caffein như nước ngọt, cà phê và trà. Những thức uống này không chỉ làm mất nước mà còn có thể làm tăng cảm giác khó chịu trong dạ dày, gây cản trở quá trình hồi phục sức khỏe của trẻ.

3.5 Thay đổi sữa công thức

Nếu trẻ đang sử dụng sữa công thức nhưng không dung nạp được lactose, mẹ nên cân nhắc việc đổi loại sữa. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để chọn loại sữa phù hợp hơn cho trẻ, giúp trẻ hấp thụ đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết mà không gây rối loạn tiêu hóa.

4. Một số câu hỏi về chế độ ăn uống khi trẻ bị rối loạn tiêu hóa

4.1 Gạo lứt có tốt cho trẻ bị rối loạn tiêu hóa không?

Với trẻ bị rối loạn tiêu hóa, mẹ nên cân nhắc trước khi cho trẻ ăn. Chất xơ trong gạo lứt có thể khó tiêu hóa và gây thêm áp lực cho hệ tiêu hóa của trẻ. Tốt nhất, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để có quyết định hợp lý.

4.2 Nên chế biến các món súp cho trẻ bị rối loạn tiêu hóa như thế nào?

Mẹ nên chế biến súp từ các nguyên liệu như bí đỏ, cà rốt, hoặc khoai lang, với cách nấu đơn giản như hấp hoặc nấu chín mềm. Hãy sử dụng nước dùng từ thịt hoặc rau củ để tăng thêm hương vị mà không gây nặng bụng. Tránh thêm gia vị cay hoặc nhiều dầu mỡ để đảm bảo món súp an toàn và dễ tiêu hóa cho trẻ.

4.3 Có nên cho trẻ bị rối loạn tiêu hóa uống men vi sinh không?

Men vi sinh có thể giúp cải thiện sức khỏe đường ruột và hỗ trợ quá trình tiêu hóa. Tuy nhiên, trước khi cho trẻ sử dụng men vi sinh, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo rằng sản phẩm phù hợp với tình trạng sức khỏe của trẻ mẹ nhé

4.4 Làm sao để biết trẻ bị dị ứng thức ăn khi bị rối loạn tiêu hóa?

Làm sao để biết trẻ bị dị ứng thức ăn khi bị rối loạn tiêu hóa?

Để xác định xem trẻ có bị dị ứng thức ăn hay không, mẹ cần theo dõi các triệu chứng xuất hiện sau khi trẻ ăn một loại thực phẩm mới. Các triệu chứng dị ứng có thể bao gồm phát ban, ngứa ngáy, sưng tấy, hoặc triệu chứng tiêu hóa như nôn mửa, tiêu chảy. 

Nếu thấy bất kỳ triệu chứng nào nghi ngờ, mẹ nên ngưng cho trẻ ăn thực phẩm đó và tham khảo ý kiến bác sĩ để tiến hành xét nghiệm dị ứng, từ đó có thể xác định chính xác nguyên nhân và có biện pháp xử lý phù hợp.

Hy vọng rằng những thông tin và gợi ý trong bài viết này từ Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ là nguồn tham khảo hữu ích cho cha mẹ trong việc chăm sóc sức khỏe tiêu hóa của trẻ và viết được trẻ bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì và ăn như thế nào. Chúc mẹ và bé luôn khỏe mạnh.