cách hâm sữa mẹ đúng cách

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo, Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương. 

Hâm sữa mẹ đúng cách là một bước vô cùng quan trọng giúp bảo toàn nguồn dinh dưỡng quý giá trong sữa mẹ. Bên cạnh đó, bé được đảm bảo bú sữa ở nhiệt độ lý tưởng, dễ tiêu hóa và hấp thu. Nhiều mẹ sau khi trữ sữa thường băn khoăn không biết nên hâm như thế nào để sữa vẫn giữ được dưỡng chất mà không bị biến đổi. Trong bài viết này, hãy cùng bác sĩ dinh dưỡng của Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé hướng dẫn bạn cách hâm sữa mẹ đúng cách và an toàn nhất cho bé.

1. Vì sao cần hâm sữa mẹ?

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tự nhiên tuyệt vời, luôn được tiết ra ở nhiệt độ cơ thể mẹ khoảng 37°C, đây là mức nhiệt giúp bé cảm thấy ấm áp, dễ chịu và dễ tiêu hóa hơn.

Vì vậy, nếu mẹ cho bé bú sữa được bảo quản trong ngăn mát hay tủ đông, việc hâm sữa mẹ trước khi cho bú là rất cần thiết. Sữa được làm ấm giúp bé cảm thấy quen thuộc, kích thích vị giác và tránh tình trạng bé bỏ bú do sữa lạnh. Đặc biệt, đây cũng là yếu tố quan trọng để bé hấp thu tối đa dinh dưỡng từ nguồn sữa mẹ.

Cần hâm nóng sữa mẹ trước khi cho bé bú nếu sữa được bảo quản lạnh

2. Cách hâm sữa mẹ đúng cách bằng nước ấm

• Một trong những phương pháp hâm sữa mẹ đúng cách và an toàn nhất là dùng nước ấm. Mẹ hãy đặt bình hoặc túi trữ sữa vào một ca nước ấm (khoảng 40°C) và ngâm cho đến khi sữa đạt độ ấm vừa phải.
• Đối với sữa mẹ trữ đông, có thể làm tan bằng cách cho vào nước ấm rồi nhẹ nhàng lắc đều bình để sữa hòa tan hoàn toàn. Trước khi cho bé bú, hãy nhỏ vài giọt lên mu bàn tay để kiểm tra, sữa có độ ấm nhẹ là đạt. Mẹ cần lưu ý rằng chỉ nên hâm lượng sữa đủ cho một cữ bú, tránh hâm lại nhiều lần vì có thể làm giảm dinh dưỡng.
• Ngoài cách hâm bằng nước ấm, mẹ cũng có thể sử dụng máy hâm sữa tiện lợi giúp kiểm soát nhiệt độ ổn định. Phương pháp này đảm bảo sữa được làm ấm đều và giữ trọn dưỡng chất trong từng giọt sữa.

Mẹ có thể dùng máy hâm sữa tiện lợi để kiểm soát nhiệt độ ổn định

3. Hâm sữa mẹ trong bao lâu là đủ?

Nhiều mẹ thường thắc mắc hâm sữa mẹ trong bao lâu là đủ để sữa vừa ấm, vừa không mất chất. Thực tế, thời gian hâm phụ thuộc vào nhiệt độ ban đầu của sữa và cách mẹ bảo quản. Việc canh đúng thời gian giúp sữa đạt độ ấm lý tưởng mà không ảnh hưởng đến cấu trúc dinh dưỡng tự nhiên của sữa.

• Sữa ở nhiệt độ phòng: Khoảng 3–5 phút.
• Sữa bảo quản trong ngăn mát: Khoảng 6–8 phút.
• Sữa trữ đông: Khoảng 10 phút để tan hoàn toàn.

Lưu ý: đây là mốc tham khảo. Mẹ nên ưu tiên kiểm tra nhiệt độ thực tế của sữa trước khi cho bé bú.

Một số yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến thời gian hâm:

• Lượng sữa: Càng nhiều sữa, thời gian hâm càng lâu (ví dụ 200ml sữa cần 5–7 phút, 400ml cần 7–10 phút).
• Chất liệu bình: Bình thủy tinh giữ nhiệt tốt nhưng hâm chậm hơn nhựa. Tuy nhiên, nên chọn bình hoặc túi trữ sữa an toàn, không chứa BPA để tránh độc tố.
• Nhiệt độ sữa ban đầu: Sữa lấy ra từ tủ đông cần thời gian hâm lâu hơn sữa vừa hút hoặc sữa để ngăn mát.

Thời gian hâm sữa mẹ bao lâu?

4. Những điều cần lưu ý gì khi hâm sữa mẹ 

Để hâm sữa mẹ đúng cách và giữ nguyên giá trị dinh dưỡng, mẹ cần chú ý đến cả nhiệt độ, thời gian, phương pháp hâm. Chỉ một vài sai sót nhỏ như hâm quá nóng hay lắc mạnh tay cũng có thể khiến các kháng thể và vitamin trong sữa bị hao hụt đáng kể. Dưới đây là những lưu ý mẹ nên nhớ:

• Không đun sôi hoặc đặt trực tiếp lên bếp: nhiệt độ cao có thể làm giảm chất lượng sữa.
• Không dùng lò vi sóng: dễ làm sữa nóng không đều, tạo “điểm nóng” gây bỏng và làm giảm chất lượng.
• Ưu tiên làm ấm từ từ bằng nước ấm hoặc máy hâm sữa có kiểm soát nhiệt độ.
• Không lắc mạnh khi làm ấm, vì có thể làm gãy cấu trúc phân tử dinh dưỡng. thay vào đó, xoay nhẹ hoặc lắc nhẹ theo vòng tròn để sữa hòa đều.
• Mục tiêu nhiệt độ: sữa ấm nhẹ, gần 37°C; không cần hâm nóng.
• Chỉ hâm lượng sữa vừa đủ mỗi cữ bú, sữa thừa không nên hâm lại.
• Nếu sữa tách lớp (lớp béo nổi lên), xoay nhẹ để hòa tan; không đánh mạnh.
• Ưu tiên bình/túi trữ sữa an toàn, không chứa BPA; vệ sinh dụng cụ sạch trước và sau khi dùng.
• Nếu sữa có mùi lạ, đổi màu bất thường hoặc bé từ chối bú, mẹ nên dừng sử dụng và kiểm tra lại cách bảo quản.

Nhờ kiểm soát đúng nhiệt độ và thời gian, sữa mẹ sẽ giữ được gần như toàn bộ dưỡng chất, đặc biệt là Protein, Lactose và các kháng thể tự nhiên. Điều này vô cùng quan trọng, là yếu tố góp phần giúp bé phát triển khỏe mạnh, tăng cường sức đề kháng tự nhiên.

5. Quy trình hâm sữa nhanh (tóm tắt 5 bước)

1. Lấy sữa từ ngăn mát/tủ đông ra (sữa đông có thể để rã đông dần trong ngăn mát trước nếu có thời gian).
2. Chuẩn bị nước ấm khoảng 40°C trong cốc/tô sạch.
3. Ngâm bình/túi sữa 3 - 10 phút tùy loại sữa; xoay nhẹ cho ấm đều.
4. Kiểm tra nhiệt độ bằng mu bàn tay: ấm nhẹ là đạt.

Cho bé bú ngay, bỏ phần sữa thừa nếu bé không dùng hết

Các lưu ý quan trọng khi hâm sữa mẹ

5. Gợi ý món ăn giàu dinh dưỡng, lợi sữa cho mẹ sau sinh

Sau sinh, chế độ ăn giàu dưỡng chất sẽ giúp mẹ nhanh phục hồi và tăng nguồn sữa chất lượng cho bé. Nếu mẹ đang tìm những món ăn vừa lợi sữa vừa dễ chế biến, danh sách dưới đây sẽ là gợi ý hữu ích. Mẹ cũng có thể tham khảo thêm công cụ “Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng” để xem nhiều thực đơn lợi sữa phong phú và phù hợp cho từng giai đoạn sau sinh.

5.1 Đu đủ xanh nấu sườn

Nguyên liệu

• Cà rốt: 30 g (thái miếng vừa ăn)
• Nước lọc: 200 g
• Đu đủ xanh: 40 g (thái miếng vừa ăn)
• Hành củ (khô): 8 g (băm nhỏ)
• Sườn non heo: 10 g (chặt miếng vừa ăn)
• Rau mùi tàu/Ngò gai: 2 g (thái rỗi)
• Hành lá/Hành hoa: 3 g (thái nhỏ)
• Dầu ăn: 5 g
• Hạt nêm: 2 g

Cách chế biến

Nấu canh:

1. Phi thơm hành băm với dầu ăn.
2. Cho sườn non vào đảo sơ cho săn lại rồi thêm nước lọc vào, đun sôi và hớt bọt.
3. Khi nước sôi, cho đu đủ và cà rốt vào.
4. Tiếp tục đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, hầm đến khi sườn và rau củ mềm.
5. Nêm hạt nêm cho vừa vị.

Trình bày: Múc canh ra tô, thêm hành lá và ngò gai, dùng nóng.

5.2 Cháo chân giò hầm đỗ đen

Nguyên liệu

• Đậu đen hạt: 40 g (ngâm nước 1–2 giờ)
• Hành lá/Hành hoa: 5 g (thái nhỏ)
• Cà rốt: 40 g (thái hạt lựu nhỏ)
• Gạo tẻ: 50 g (ngâm nước 30 phút)
• Nước lọc: 400 g
• Gạo nếp: 10 g (ngâm nước 30 phút)
• Chân giò lợn/Giò heo: 50 g (chặt miếng vừa ăn)
• Hành củ (khô): 5 g (băm nhỏ)
• Hạt nêm: 2 g
• Nước mắm: 1 g
• Dầu ăn/Dầu thực vật: 4 g

Cách chế biến:

• Nấu cháo:
• Cho gạo tẻ, gạo nếp, chân giò và đậu đen vào nồi cùng nước. Đun sôi rồi giảm lửa nhỏ.
• Khi cháo chín nhừ, cho hành khô, cà rốt và gia vị gồm Hạt nêm Aji-ngon Heo, nước mắm và dầu ăn vào, khuấy đều.
• Tiếp tục đun đến khi cà rốt mềm, rắc thêm hành lá rồi tắt bếp.
• Trình bày: Múc cháo ra bát và dùng nóng.

5.3 Thịt bò hầm đu đủ

Nguyên liệu

• Đu đủ xanh: 50 g — thái khối vuông
• Gừng tươi: 1 g — băm nhỏ
• Hành củ (khô): 1 g — băm nhỏ
• Thịt bò thăn: 70 g — thái miếng vuông
• Dầu ăn/Dầu thực vật: 5 g
• Dầu điều: 2 g
• Dầu hào: 3 g
• Bột canh: 2 g

Cách chế biến

• Ướp thịt bò:
  • Trộn thịt bò với bột canh, dầu hào, dầu điều.
  • Ướp khoảng 30 phút để thịt thấm gia vị.
• Hầm thịt bò:
  • Phi thơm hành khô và gừng với dầu ăn.
  • Cho thịt bò đã ướp vào xào săn.
  • Thêm đu đủ xanh vào đảo đều.
  • Chế nước vào xăm xắp mặt thịt và đu đủ.
  • Hầm trên lửa nhỏ cho đến khi thịt bò mềm, đu đủ chín, nước sánh lại.
• Trình bày: Múc thịt bò hầm đu đủ ra đĩa. Dùng nóng với cơm.

Cách hâm sữa mẹ đúng cách không chỉ giúp giữ trọn dinh dưỡng quý giá mà còn đảm bảo bé bú sữa ở nhiệt độ dễ chịu. Mẹ hãy ưu tiên cách hâm sữa mẹ bằng nước ấm hoặc sử dụng máy tiện lợi để đảm bảo an toàn. Đồng thời cũng cần lưu ý vấn đề hâm sữa mẹ ở nhiệt độ bao nhiêu là hợp lý để duy trì trọn vẹn dinh dưỡng.

Để được hướng dẫn chi tiết hơn về cách trữ sữa và hâm sữa mẹ khoa học cũng như xây dựng thực đơn dinh dưỡng cân đối cho mẹ và bé, hãy tham gia Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé. Đây sẽ là nơi mẹ được đồng hành cùng các chuyên gia dinh dưỡng trong hành trình nuôi con khỏe mạnh, thông minh.

*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn