LƯỢNG SỮA CHO TRẺ NHỎ NHƯ THẾ NÀO LÀ PHÙ HỢP?

Cữ ăn phù hợp cho trẻ sơ sinh luôn được các mẹ quan tâm, đặc biệt những người lần đầu làm mẹ. Số lần ăn trong ngày và lượng sữa ăn mỗi cữ của mỗi bé đều khác nhau tùy thuộc vào nhu cầu, thể trạng của từng bé. Do đó, mẹ cần hiểu rõ nhu cầu của bé để cung cấp đủ lượng sữa cần thiết cho bé. Vậy lượng sữa cho trẻ sơ sinh như thế nào là phù hợp? Theo chân Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu nhé!

1. Lượng sữa cho trẻ nhỏ phù hợp với từng độ tuổi

Trẻ sơ sinh cần cung cấp đủ lượng sữa phù hợp

Mỗi trẻ nhỏ đều có nhu cầu khác nhau về lượng sữa và các cữ sữa trong ngày. Chính vì vậy, cần xác định lượng sữa cho trẻ phù hợp theo từng độ tuổi. 

1.1. Lượng sữa cho trẻ sau sinh 24 giờ đầu

Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh sau 24 giờ đầu rất yếu nhưng bé vẫn cần cung cấp đủ năng lượng để các cơ quan trong cơ thể hoạt động. Đây cũng là lý do trong khoảng 24 giờ đầu sau sinh bé bú mẹ rất nhiều lần, khoảng 8 lần và mỗi lần bú cách nhau từ 1 – 3 giờ, khoảng 7 – 15ml mỗi cữ và bé có thể đi ngoài khoảng 3 lần. Điều này không chỉ giúp bé luyện tập được phản xạ bú nuốt tốt mà còn giúp mẹ kích thích sản xuất sữa.

Mẹ cần cho trẻ sau sinh bú càng sớm càng tốt, nhất là trong khoảng 1 – 2 giờ sau sinh và sau thời điểm này bé sẽ ngủ nhiều hơn nên việc ngậm bầu vú mẹ cũng trở nên khó khăn hơn.

Lượng sữa cung cấp cho bé trong khoảng thời gian 24 giờ sau sinh chủ yếu là sữa non và khoảng từ 3 ngày sau sinh trở đi cơ thể mẹ mới sản xuất nhiều sữa hơn. Sữa non được đánh giá là sữa giàu dưỡng chất cho bé, có chứa nhiều calo. Do đó, mẹ không cần quá lo lắng cho bé dù chỉ bú một lượng sữa nhỏ trong ngày đầu tiên.

1.2. Lượng sữa cho trẻ nhỏ dưới 2 tháng tuổi

Trẻ từ 0 – 1 tháng tuổi nhu cầu cữ sữa khoảng 8 – 12 cữ bú mỗi ngày, mỗi cữ cách khoảng 2 – 3 giờ. Lưu ý trẻ có thể bú tối đa 15 cữ mỗi ngày, mỗi cữ cách nhau 1,5 tiếng. Trong những tuần đầu tiên nếu trẻ không tự thức dậy để bú sữa bạn nên đánh thức bé cho bé bú đúng giờ để tạo thới quen cho bé. 

Thời gian mỗi lần bú của bé cũng dao động trong khoảng 10 – 20 phút là xong. Tuy nhiên, một số trẻ có thể bú sữa kéo dài hơn bình thường nên mẹ cần kiểm tra  xem bé có thực sự đang mút và nuốt sữa không. Lưu ý trong khoảng 10 phút nên đổi bầu vú cho bé để đảm bảo lượng dinh dưỡng bé hấp thụ được. 

Lượng sữa trong mỗi cữ bú của trẻ cũng thay đổi tùy theo từng giai đoạn và khả năng phản xạ thành thạo của trẻ, cách mút sữa cũng quan trọng để bú được nhiều sữa hơn. Quan trọng nhất trẻ bú đủ no, giai đoạn này mỗi ngày đi vệ sinh trên 4 lần và tăng cân đều là được.

1.3. Lượng sữa cho trẻ trên 2 tháng tuổi

Lượng sữa cho trẻ nhỏ bú mẹ sẽ tăng đều theo từng tháng tuổi

Khi trẻ trên 2 tháng tuổi bé có thể tiêu thụ khoảng 120 – 150ml sữa mỗi cữ bú, thời gian cách nhau khoảng 3 – 4 giờ. Lượng sữa cho trẻ nhỏ sẽ thay đổi theo từng ngày, bé sẽ muốn ăn nhiều hơn bình thường khi đến những mốc tăng trưởng riêng. Do vậy, mẹ nên học cách nhận biết một số dấu hiệu để cho bé ăn lượng sữa phù hợp.

1.4. Lượng sữa cho trẻ từ 3-5 tháng tuổi

Sau khoảng 3 tháng chào đời, lượng sữa cho trẻ nhỏ dao động khoảng từ 120 – 210ml mỗi lần, khi trẻ được 4 tháng lượng sữa cho trẻ nhỏ có thể lên đến 180ml sữa mỗi lần. Số cữ bú trong ngày sẽ giảm xuống còn 5 – 6 cữ và thời gian các cữ bú cũng cách nhau khoảng 3 – 4 giờ. 

1.5. Lượng sữa cho trẻ từ 6-12 tháng tuổi

Giai đoạn từ 6 – 12 tháng là thời điểm bé phát triển nhanh nhất. Đến giai đoạn 6 tháng, một số trẻ có thể tiêu thụ đến 236ml sữa mẹ hoặc sữa công thức trong mỗi lần ăn và các cữ bũ cách cách xa nhau hơn. Khi trẻ được 7 – 12 tháng tuổi số cữ bú mỗi ngày chỉ còn khoảng 3 – 4 cữ và lượng sữa mỗi lần tăng lên 240ml/lần. 

Đây cũng là giai đoạn bé đang ăn dặm và tập ăn những thức ăn khác ngoài sữa nên mẹ cần chú trọng bổ sung chất dinh dưỡng khoa hoc cho bé để cung cấp đủ dưỡng chất cho quá trình phát triển về sau. 

>>> Xem thêm: Hướng dẫn nuôi con bằng sữa mẹ đúng cách để sữa về nhiều

2. Sữa công thức và số cữ bú của bé

Sữa công thức là loại sữa sản xuất để làm thức ăn bổ sung cho trẻ hoặc thay thế sữa mẹ cho trẻ nhỏ, loại sữa này có thành phần dinh dưỡng và công thức khá giống với sữa mẹ. 

Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sự phát triển của trẻ, mẹ nên nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu sau sinh. Chỉ dùng sữa công thức để bổ sung thêm hoặc trong trường hợp cơ thể mẹ mất sữa, ít sữa hoặc không có sữa, mẹ đang dùng thuốc kháng sinh ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ. 

Mẹ có thể bổ sung thêm sữa công thức vào chế độ ăn của trẻ

Do đo, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi quyết định cho trẻ dùng loại sữa công thức nào đều cần nghiên cứu thành phần cẩn thận, loại sữa phù hợp với giai đoạn phát triển và hãng sữa uy tín.

Lưu ý trong mỗi loại sữa công thức đều có hướng dẫn cách pha, nhiệt độ nước và liều lượng sử dụng riêng. 

Lượng sữa công thức bé bú trong mỗi giai đoạn và số cữ bú cũng thay đổi như sau:

• Trẻ từ 0 – 1 tháng tuổi: hệ tiêu hóa còn rất yếu, mỗi cữ bú khoảng 60ml sữa và ăn khoảng 8 – 10 cữ/ngày.
• Trẻ từ 1 – 2 tháng tuổi: hệ tiêu hóa ổn định hơn, mỗi cữ sẽ tăng lên 90ml sữa và bé bú khoảng 6 – 10 cữ/ngày.
• Trẻ từ 2 – 4 tháng tuổi: cơ thể bé cần nhiều chất dinh dưỡng hơn giai đoạn đầu, hệ tiêu hóa cũng bắt đầu quen dần với việc tiêu thụ sữa công thức nên mỗi cữ bú tăng lên 120ml sữa/lần và trong ngày bé bú khoảng 6 – 10 cữ.
• Trẻ từ 4 – 6 tháng tuổi: lúc này cơ thể bé cần nhiều chất dinh dưỡng hơn để phát triển nên mỗi cữ bú tăng lên 150ml sữa/lần và bé giảm số lần bú trong ngày còn khoảng 6 – 8 cữ để chuẩn bắt làm quen với các loại thức ăn khác ngoài sữa.

>>> Xem thêm: Nuôi con bằng sữa mẹ kết hợp sữa công thức? Nên hay không?

3. Dấu hiệu lượng sữa cho trẻ nhỏ phù hợp

Dấu hiệu trẻ nhỏ bú đủ sữa mẹ

Khi trẻ được cung cấp lượng sữa đầy đủ, phù hợp bạn sẽ thấy một vài dấu hiệu dưới đây:

• Bé ngủ thiếp đi trong lúc đang bú mẹ.
• Bé đẩy bầu ngực ra hoặc đẩy bình sữa.
• Bé lắc đầu hoặc ngậm miệng lại, không có nhu cầu ăn thêm.
• Số lần thay tã nhiều hơn, trong 24 giờ bé có thể cần thay từ 5 – 8 miếng tã. 
• Bé tăng cân ổn định hơn: Trong 2 tuần đầu sau sinh đến tháng thứ 6 bé tăng khoảng 100 – 200 gram mỗi tuần. Từ 6 – 18 tháng bé tăng khoảng 85 – 150gram mỗi tuần.
• Bé chơi ngoan, ngủ tốt, vui vẻ  và  không cáu gắt, một đứa trẻ được ăn no sẽ trông hiếu động và lanh lợi.

Trên đây là những dấu hiệu thông báo bé đã bú đủ no cho mẹ biết để tránh trường hợp mẹ bắt bé bú quá nhiều.

4. Dấu hiệu lượng sữa cho trẻ nhỏ không đủ

Dấu hiệu trẻ nhỏ bú không đủ lượng sữa bé cần

Đối với những phụ nữ lần đầu làm mẹ sẽ khó nhận biết khi nào bé cần bú hoặc bé đã bú no chưa. Sau đây là một số dấu hiệu lượng sữa cho trẻ nhỏ không đủ, để mẹ điều chỉnh lượng sữa phù hợp như sau: 

• Bé quấy khóc ngay sau khi vừa cho ăn xong.
• Bé có xu hướng cần ngủ hơn bú mẹ.
• Nước tiểu của bé có màu cam hoặc màu sẫm hơn. 
• Bé đi ngoài ít hơn bình thường.
• Bé thường xuyên di chuyển môi. 
• Bé thường xuyên tạo âm thanh cho mẹ chú ý khi bé đang đói.
• Bé có hành động lắc chân, lắc đầu.
• Bé thè lưỡi và mút tay thường xuyên.
• Bé thường xuyên nghiêng đầu về phía bầu ngực của mẹ khi được bế.

Do vậy, khi mẹ thấy một trong những dấu hiệu này chứng tỏ bé không được bú đủ no, hãy cho bé bú thêm lượng sữa phù hợp để bé đủ no.

5. Lưu ý khi các mẹ cho bé bú

Lưu ý khi mẹ cho bé bú ngoài việc nhận biết bé bú no hay chưa thì cần chú ý một số điều sau đây để con không bị khó chịu, buồn bực dẫn đến chán ăn:

• Không ép bé bú theo đúng giờ định sẵn:

Việc này vô tình sẽ tạo cho bé áp lực và thấy chán nản khi bú vào đúng thời điểm đó, có thể bé không đói và không cần bú. Do đó, mẹ chỉ nên cho bé bú khi bé thông báo đang đói hoặc đang muốn được ti mẹ.

• Cần sắp xếp thời gian nghỉ giữa các cữ bú phù hợp:

Khoảng cách các cữ ăn cho trẻ nhỏ cách nhau khoảng 2 – 4 giờ, có thể dao động khoảng từ 3 – 5 giờ tùy vào thể trạng của các bé.

• Chủ động cho bé bú khi bé đói và tăng cữ bú để chắc chắn trẻ luôn được ăn no.

Thay đổi lượng sữa phù hợp theo từng giai đoạn phát triển của trẻ để đảm bảo bé được cung cấp đủ lượng sữa cần thiết và phát triển toàn diện.

6. Kết luận

Trên đây bài viết vừa cung cấp các thông tin cho mẹ để biết được lượng sữa cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ phù hợp để đảm bảo hệ tiêu hóa và sức khỏe của trẻ phát triển toàn diện. Hy vọng sẽ giúp ích cho mẹ trong quá trình nuôi con, với những kiến thức hữu ích.

Để tăng chất lượng sữa mẹ và con tăng cân đều hãy đăng ký tham gia ngay Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để tham khảo nhiều món ăn dinh dưỡng khác nhau cải thiện bữa ăn cho mẹ sau sinh đủ dưỡng chất.

Bài viết được thẩm định bởi BS. Nguyễn Ngọc Sáng - Trưởng Module Thận – Niệu,  Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi – Đại học Y Dược Hải Phòng