BÉ KHÔNG CHỊU BÚ MẸ? NGUYÊN NHÂN CÁCH XỬ LÝ HIỆU QUẢ NHẤT

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo, Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Bé không chịu bú mẹ là nỗi lo lắng của rất nhiều mẹ bỉm sữa. Vậy đâu là nguyên nhân khiến bé từ chối bú mẹ và làm thế nào để khắc phục tình trạng này một cách hiệu quả nhất? Hãy cùng theo chân Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu chi tiết để mẹ và bé có thể cùng nhau vượt qua giai đoạn khó khăn này nhé!

Bé không chịu bú mẹ

1. Nguyên nhân khiến bé không chịu bú mẹ

Việc bé đột ngột không chịu bú mẹ có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, khiến mẹ bỉm sữa không khỏi lo lắng. Dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp

1.1 Mẹ không cho bú đúng cách

Nếu tư thế bú mẹ không thoải mái hoặc bé ngậm bắt vú chưa đúng cách, bé sẽ cảm thấy khó chịu và không muốn tiếp tục bú. Mẹ phải đảm bảo đầu và cơ thể bé thẳng hàng, bụng bé áp vào bụng mẹ.

Một số bé cần thời gian dài hơn để bú đủ sữa. Nếu mẹ không cho bé bú đủ lâu, bé có thể không nhận đủ lượng sữa cần thiết và có thể bỏ bú lần sau.

1.2 Lượng sữa về quá nhanh hoặc chậm

Đây là một trong những vấn đề phổ biến thường gặp. Nhiều mẹ có lượng sữa nhiều, dẫn đến việc sữa chảy ra quá nhanh khi bé bú, làm bé khó kiểm soát và nuốt nhanh chóng. Và ngược lại có thể do mẹ không sản sinh đủ sữa hoặc vì núm vú bị tắc nghẽn, gây cản trở cho quá trình bú..

Muốn tạo được nhiều sữa bà mẹ cần cho con bú sớm ngay sau khi sinh, cho trẻ bú nhiều lần, bú đúng cách để kích thích phản xạ tiết sữa và phun sữa. Nên cho trẻ bú nhiều vào ban đêm cũng là một cách để tăng cường sự tạo sữa. Nếu mẹ phải đi làm, không có điều kiện cho con bú thường xuyên thì mẹ phải vắt sữa thường xuyên để kích thích vú tạo sữa

1.3 Sữa mẹ có mùi vị lạ

Chế độ ăn uống của mẹ ảnh hưởng trực tiếp đến mùi vị sữa. Các loại thực phẩm cay nóng, nhiều gia vị như tỏi, hành... có thể khiến sữa có vị lạ, làm bé khó chịu và không muốn bú. Vì thế mẹ nên hạn chế các loại thực phẩm có mùi vị mạnh và gia vị để giảm thiểu tác động lên mùi vị của sữa mẹ

1.4 Bé đang gặp vấn đề sức khỏe

Khi bé bị ốm, cảm cúm, sổ mũi, nghẹt mũi... việc bú mẹ trở nên khó khăn hơn do bé khó thở và mệt mỏi. Các vấn đề khác như mọc răng, tưa lưỡi, nhiễm trùng tai... cũng gây đau đớn, khiến bé không muốn bú.

Nếu bé đột ngột "lười bú" hoặc có các dấu hiệu bất thường khác, mẹ nên đưa bé đến bác sĩ để được thăm khám và tư vấn kịp thời.

1.5 Mẹ gặp các vấn đề về vú

Nứt núm vú: Thường do nguyên nhân trẻ ngậm bắt vú sai. Nếu trẻ ngậm bắt vú sai, trẻ sẽ kéo núm vú vào và đẩy ra trong khi mút bú, đồng thời chà xát da của núm vú lên miệng trẻ. Điều này làm cho bà mẹ rất đau, sau nhiều lần bú kiểu này, da ở núm vú sẽ bị tổn thương gây nứt núm vú. Xử trí bằng cách thực hiện ngậm bắt vú đúng, triệu chứng đau sẽ giảm đi

Núm vú phẳng và bị tụt vào trong:

Cố gắn giúp bà mẹ tin tưởng rằng trẻ bú từ vú chứ không phải từ núm vú, giúp bà mẹ cho trẻ ngậm vú đúng, cố gắng cho trẻ bú ở những tư thế khác nhau. Giúp bà mẹ làm cho vú dài ra bằng cách sử dụng bơm hút đầu vú ra

Lưu ý trong quá trình bú mẹ, nếu bé đột ngột "lười bú" hoặc có các dấu hiệu bất thường khác, mẹ nên đưa bé đến bác sĩ để được thăm khám và tư vấn kịp thời.

2. Nên làm gì khắc phục tình trạng bé không chịu bú mẹ hiệu quả

Khắc phục tình trạng bé không chịu bú mẹ

Nếu bé yêu của bạn đang gặp phải tình trạng này, đừng quá lo lắng. Hãy thử áp dụng những cách sau đây để giúp bé bú mẹ trở lại.

2.1 Linh hoạt điều chỉnh thời gian cho bé bú:

Thay vì áp đặt cho bé bú thời gian cố định, mẹ nên theo dõi và đáp ứng dấu hiệu đói của bé, cho bé bú khi bé cần. Mẹ nên cho bé bú bất cứ khi nào bé có dấu hiệu đói như mút tay, tìm vú mẹ, quấy khóc… Không ép bé bú, nếu bé không muốn bú, mẹ không nên ép buộc mà hãy thử lại sau một thời gian ngắn.

2.2 Kích thích và kiểm soát quá trình tiết sữa của mẹ

Một trong những cách đơn giản nhất là cho bé bú thường xuyên. Càng cho bé bú nhiều, cơ thể mẹ càng được kích thích sản xuất sữa nhiều hơn. Mẹ nên cho bé bú theo nhu cầu, ít nhất 8-12 lần trong 24 giờ.

Mẹ đừng ngần ngại massage ngực, massage nhẹ nhàng bầu ngực trước và trong khi cho bé bú giúp kích thích tuyến sữa hoạt động và sữa chảy ra dễ dàng hơn.

Ngoài ra, mẹ có thể sử dụng các loại trà lợi sữa như chè vằng, trà bồ công anh, trà thì là... có tác dụng hỗ trợ tăng tiết sữa. Tuy nhiên, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng nhé!

2.3 Duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và lành mạnh:

Đảm bảo bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng, chế độ ăn của mẹ cần cung cấp đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng như protein (thịt, cá, trứng, đậu...), chất béo lành mạnh (dầu oliu, bơ, các loại hạt...), carbohydrate (gạo, ngũ cốc nguyên hạt, khoai lang...), vitamin và khoáng chất từ rau xanh và trái cây.

Ngoài ra, mẹ nên uống ít nhất 2-3 lít nước mỗi ngày để đảm bảo đủ nước cho cơ thể và quá trình sản xuất sữa. Hạn chế thực phẩm có mùi vị mạnh: Các loại gia vị cay nóng, thực phẩm có mùi nồng như hành, tỏi có thể làm thay đổi mùi vị sữa, khiến bé khó chịu và bú ít hơn.

2.4 Tìm tư thế cho bé bú thoải mái nhất:

Mỗi bé có một sở thích khác nhau, mẹ nên thử nhiều tư thế như nằm nghiêng, ngồi bế vắt ngang, bế kiểu bóng bầu dục... để tìm ra tư thế giúp bé bú thoải mái và hiệu quả nhất.

Đảm bảo rằng bé ngậm bắt vú đúng cách, bé cần ngậm sâu vào quầng vú, môi dưới đưa ra ngoài, cằm chạm vào ngực mẹ. Tư thế ngậm bắt vú đúng giúp bé bú được nhiều sữa hơn và tránh làm đau núm vú mẹ.

Mỗi bé có một sở thích khác nhau, mẹ nên thử nhiều tư thế như nằm nghiêng, ngồi bế vắt ngang,... để tìm ra tư thế giúp bé bú thoải mái và hiệu quả nhất.

Sau đây là cách hướng dẫn cho trẻ bú đúng tư thế theo khuyến cáo của chương trình nuôi con bằng sữa mẹ:

Tư thế

Tùy điều kiện mẹ có thể cho trẻ bú ở tư thế nằm hay ngồi nhưng phải đảm bảo bà mẹ và trẻ đều ở tư thế thoải mái, thư giãn.
Đầu và thân trẻ phải nằm trên cùng một đường thẳng.
Bụng trẻ áp sát vào bụng mẹ.
Mặt trẻ quay vào vú mẹ và mũi trẻ đối diện với núm vú.
Đỡ toàn bộ cơ thể trẻ

Cách ngậm bắt vú đúng

Quầng vú ở phía trên miệng trẻ còn lại nhiều hơn quầng vú ở phía dưới.
Miệng trẻ mở rộng.
Môi dưới hướng ra ngoài.
Cằm trẻ chạm vào vú mẹ

Tư thế bú mẹ đúng

2.5 Tăng cường tiếp xúc da kề da với bé:

Mẹ nên ôm ấp, vuốt ve bé thường xuyên, cho bé bú trực tiếp, tiếp xúc da kề da giúp bé cảm thấy an toàn, ấm áp và gần gũi mẹ hơn, đồng thời kích thích hormone oxytocin giúp tăng tiết sữa. Phương pháp này giúp bé dễ dàng nhận ra mùi hương để gần mẹ, tạo điều kiện thuận lợi để bé bú mẹ một cách tự nhiên hơn.

2.6 Tìm hiểu nguyên nhân khiến trẻ đau – tham khảo ý kiến bác sĩ

Bên cạnh đó mẹ nên tìm hiểu nguyên nhân khiến trẻ đau (có thể do trẻ mọc răng, tưa lưỡi, nhiễm trùng tai, vvv….) vì trẻ bị đau cũng là một trong những nguyên nhân khiến trẻ không chịu bú.

Mẹ hãy luôn tham khảo ý kiến của bác sĩ để được tư vấn chính xác và đầy đủ nhất về tình trạng sức khỏe của bé. Bác sĩ sẽ giúp xác định nguyên nhân cụ thể của đau và đề xuất các phương pháp điều trị thích hợp như massage, thuốc giảm đau hoặc các biện pháp chăm sóc khác để giúp bé cảm thấy thoải mái hơn.

3. Bé không chịu bú mẹ có ảnh hưởng gì không?

Bé không chịu bú mẹ có ảnh hưởng gì không?

3.1 Đối với mẹ

Nuôi con bằng sữa mẹ mang lại nhiều lợi ích cho mẹ, đặc biệt là trong những tháng sau sinh. Cho con bú giúp giảm nguy cơ trầm cảm sau sinh nếu việc này diễn ra thuận lợi. Tuy nhiên, khi bé không chịu bú mẹ, mẹ có thể gặp một số vấn đề như: tắc tia sữa, căng tức ngực, nguy cơ viêm tuyến vú, giảm tiết sữa, stress, mệt mỏi.

3.2 Đối với bé

Có nhiều yếu tố có thể ngăn cản việc nuôi con bằng sữa mẹ như trẻ bỏ bú hoặc mẹ gặp vấn đề sức khỏe ảnh hưởng đến quá trình sản xuất sữa. Trong trường hợp bé không chịu bú mẹ Bé sẽ thiếu hụt các dưỡng chất cần thiết, dẫn đến cân nặng không đạt chuẩn và ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện. Ngoài ra, còn làm suy giảm hệ miễn dịch, tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng ở bé.

4. Kết luận

Việc bé không chịu bú mẹ có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Quan trọng là mẹ cần bình tĩnh tìm hiểu nguyên nhân và áp dụng các biện pháp khắc phục phù hợp. Nếu tình trạng không cải thiện, mẹ nên đưa bé đi khám để được bác sĩ tư vấn và điều trị kịp thời.

Hy vọng qua bài viết này Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé chia sẻ những thông tin hữu ích cho các mẹ đang gặp phải tình trạng bé không chịu bú mẹ. Chúc mẹ và bé luôn khỏe mạnh.