Bà bầu ăn củ đậu được không? Giải đáp từ chuyên gia dinh dưỡng

Bài viết được thẩm định bởi PGS.TS. Phạm Ngọc Khái, Giảng viên cao cấp, nguyên Trưởng Bộ môn Dinh dưỡng & ATTP Trường Đại học Y Dược Thái Bình.

Bà bầu ăn củ đậu được không là thắc mắc của nhiều mẹ trong thai kỳ khi muốn tìm món ăn vừa ngon miệng, vừa giúp thanh nhiệt cơ thể. Củ đậu có vị ngọt mát, chứa nhiều nước và chất xơ, thường được dùng như món ăn nhẹ hoặc trái cây tráng miệng. Tuy nhiên, không phải mẹ bầu nào cũng biết cách ăn củ đậu sao cho đúng và tốt cho sức khỏe thai kỳ. Để mẹ có thêm kiến thức, Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ cập nhật thông tin thông qua bài viết dưới đây.

1. Mẹ bầu ăn củ đậu được không?

Bà bầu có ăn được củ đậu không, câu trả lời là “Có”. Củ đậu (củ sắn) là thực phẩm lành tính, chứa nhiều nước, chất xơ, vitamin C và các khoáng chất thiết yếu, hỗ trợ sức khỏe toàn diện cho mẹ bầu. 

Việc bổ sung củ đậu vào thực đơn hàng ngày giúp giảm táo bón trong thai kỳ, kiểm soát đường huyết, cải thiện sức khỏe làn da và làm giảm nguy cơ mắc một số bệnh lý mãn tính. Tuy nhiên, mẹ bầu nên sử dụng củ đậu ở mức vừa phải, đảm bảo cân đối với các nhóm thực phẩm khác để duy trì dinh dưỡng hợp lý trong thai kỳ.

Mẹ bầu ăn củ sắn được không?

2. Củ đậu có giá trị dinh dưỡng như thế nào?

Củ đậu (tên khoa học: Pachyrhizus erosus) là một loại cây họ Đậu, thân leo, có thể phát triển dài từ 4 - 5 mét. Cây cho hoa màu tím nhạt và phần rễ phình to thành củ với vỏ ngoài màu vàng nhạt, ruột trắng ngà, có vị ngọt thanh, giòn và mát.

Về dinh dưỡng, trong mỗi 100gr củ đậu sẽ chứa:

• Năng lượng: 31 Kcal
• Nước: 92,0 g
• Carbohydrate: 6,7 g
• Protein: 1,0 g
• Phốt pho: 16,0 mg
• Vitamin C: 6,0 mg
• Canxi: 8,0 mg

Đây đều là các chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe của mẹ và bé trong suốt thai kỳ. Bên cạnh củ đậu, mẹ cũng nên tìm hiểu thêm ăn rau gì tốt cho mẹ bầu để xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng và phong phú hơn trong thai kỳ.

3. Củ đậu mang đến lợi ích gì cho bà bầu?

Mang trong mình nhiều dưỡng chất thiết yếu cho sức khỏe thai kỳ, củ đậu không chỉ giúp mẹ bầu cảm thấy thanh mát, dễ chịu mà còn hỗ trợ tốt cho sự phát triển của thai nhi. Nhờ hàm lượng nước cao, vitamin C, chất xơ và các khoáng chất tự nhiên, củ đậu góp phần tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ tiêu hóa và làm đẹp da cho mẹ trong giai đoạn mang thai. Dưới đây là những lợi ích nổi bật của củ đậu mà mẹ bầu có thể tham khảo:

3.1 Có lợi cho xương và răng

Củ đậu cung cấp canxi và phốt pho, hai khoáng chất cần thiết cho xương và răng chắc khỏe. Trong thai kỳ, nhu cầu canxi của mẹ tăng để đáp ứng sự phát triển hệ xương của thai nhi. Thiếu các khoáng chất này dễ khiến mẹ bị đau nhức xương khớp, loãng xương hoặc sâu răng. Vì vậy, thêm củ đậu vào khẩu phần ăn mỗi ngày là cách tự nhiên giúp hỗ trợ xương cho cả mẹ và bé.

3.2 Tốt cho hệ tiêu hóa

Trong thai kỳ, hệ tiêu hóa của mẹ bầu thường trở nên nhạy cảm hơn do sự thay đổi nội tiết tố, dẫn đến các vấn đề như táo bón, gây khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Củ đậu là thực phẩm giàu chất xơ hòa tan, giúp kích thích nhu động ruột, cải thiện tiêu hóa và hỗ trợ phòng ngừa táo bón hiệu quả. Bên cạnh đó, chất xơ trong củ đậu còn góp phần kiểm soát cân nặng, giúp mẹ bầu duy trì thể trạng ổn định và giảm nguy cơ tăng cân quá mức trong thai kỳ.

3.3 Tránh tình trạng thiếu máu

Sắt là khoáng chất thiết yếu trong thai kỳ, đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo hồng cầu và vận chuyển oxy đến các mô của mẹ và thai nhi. Củ đậu là một trong những thực phẩm tự nhiên có chứa hàm lượng sắt đáng kể, phòng ngừa tình trạng thiếu máu do thiếu sắt. Việc bổ sung củ đậu vào chế độ ăn uống hằng ngày sẽ hỗ trợ cải thiện sức khỏe máu và tăng cường năng lượng cho mẹ bầu.

Củ đậu chứa lượng sắt đáng kể, giúp phòng ngừa thiếu máu do thiếu sắt.

3.4 Tăng cường sức đề kháng

Củ đậu là nguồn cung cấp vitamin C dồi dào, một vi chất quan trọng giúp tăng cường hệ miễn dịch. Đồng thời hỗ trợ cơ thể mẹ bầu chống lại các bệnh lý thông thường trong thai kỳ như cảm cúm hay nhiễm khuẩn nhẹ. Ngoài ra, việc bổ sung củ đậu còn giúp giảm nồng độ cholesterol trong máu, hỗ trợ ổn định tim mạch, đặc biệt có lợi cho mẹ bầu có chỉ số mỡ máu cao.

Ngoài củ đậu, mẹ có thể tham khảo thêm bà bầu ăn tỏi được không để lựa chọn thêm những thực phẩm có khả năng tăng cường miễn dịch tự nhiên.

3.5 Tác dụng làm đẹp da

Trong thai kỳ, sự thay đổi nội tiết tố khiến làn da mẹ bầu trở nên khô ráp, sạm màu hoặc dễ nổi mụn. Củ đậu chứa hàm lượng nước cao cùng các vitamin và khoáng chất tự nhiên, giúp dưỡng ẩm và cải thiện độ đàn hồi cho da, mang lại vẻ tươi sáng, mịn màng hơn. 

Ngoài việc ăn trực tiếp để bổ sung nước và dưỡng chất từ bên trong, mẹ bầu có thể dùng củ đậu thái lát mỏng đắp lên da như một phương pháp chăm sóc tự nhiên. Phương pháp này giúp làm dịu da, hạn chế khô nứt và tăng cường độ ẩm cho làn da.

Với những mẹ muốn bổ sung thêm thực phẩm giàu vitamin tốt cho da, có thể tham khảo thêm bầu ăn bí đỏ được không để đa dạng hóa thực đơn làm đẹp lành mạnh.

3.6 Giúp mẹ bầu chữa nghén

Củ đậu chứa đến 90% là nước, giúp kích thích vị giác và rất phù hợp với mẹ bầu bị nghén, chán ăn hoặc nhạt miệng. Vị ngọt thanh mát tự nhiên của củ đậu giúp dễ ăn hơn, đồng thời bổ sung tinh bột nhẹ nhàng, cung cấp năng lượng mà không làm tăng cân nhanh. Nhờ đó, mẹ vừa giảm cảm giác khó chịu khi nghén, vừa duy trì được dinh dưỡng cần thiết cho thai kỳ..

Củ sắn giúp kích thích vị giác và rất phù hợp với mẹ bầu bị nghén

4. Mẹ bầu ăn quá nhiều củ đậu có ảnh hưởng gì không?

Mặc dù củ đậu mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thai kỳ nhưng việc tiêu thụ quá mức có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn đối với mẹ bầu, cụ thể:

• Ảnh hưởng hệ tiêu hóa: Hàm lượng chất xơ cao trong củ đậu giúp hỗ trợ tiêu hóa, nhưng nếu ăn quá nhiều có thể gây đầy hơi, chướng bụng và khó tiêu.
• Tăng nguy cơ dư thừa natri: Củ đậu tự nhiên có chứa một lượng natri nhất định Vì vậy, khi ăn quá nhiều có thể khiến huyết áp tăng, tăng nguy cơ các vấn đề tim mạch.
• Ảnh hưởng đến giấc ngủ: Magie trong củ đậu giúp thư giãn cơ thể, nhưng tiêu thụ quá mức có thể gây rối loạn giấc ngủ, khiến mẹ cảm thấy bồn chồn, khó ngủ.
• Tăng tần suất tiểu tiện: Do chứa lượng nước lớn, việc ăn quá nhiều củ đậu có thể khiến mẹ bầu đi tiểu thường xuyên hơn, gây khó chịu và tăng nguy cơ viêm đường tiết niệu.

5. Cần lưu ý gì khi bà bầu ăn củ đậu?

Mặc dù củ đậu mang lại nhiều lợi ích dinh dưỡng cho mẹ bầu, nhưng nếu sử dụng không đúng cách có thể dẫn đến những ảnh hưởng không tốt cho sức khỏe. Do đó, để đảm bảo an toàn và hấp thu dưỡng chất hiệu quả, mẹ bầu nên lưu ý một số vấn đề khi sử dụng củ đậu trong thai kỳ:

5.1 Mẹ bầu nên ăn củ đậu với lượng vừa phải

Theo khuyến cáo của các chuyên gia sản khoa, mẹ bầu chỉ nên ăn khoảng 200g củ đậu mỗi ngày. Dù là thực phẩm giàu nước và dưỡng chất, việc ăn quá nhiều củ đậu có thể gây no giả, khiến mẹ chán ăn hoặc bỏ bữa chính. 

Nếu tình trạng này kéo dài, cơ thể mẹ bầu dễ bị thiếu hụt năng lượng và vi chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của thai nhi. Vì vậy, mẹ nên sử dụng củ đậu với lượng vừa phải, kết hợp đa dạng các nhóm thực phẩm khác để đảm bảo chế độ dinh dưỡng cân đối và an toàn trong thai kỳ.

Mẹ bầu chỉ nên ăn khoảng 200g củ đậu mỗi ngày

5.2 Thời điểm phù hợp để bà bầu ăn củ đậu

Trên thực tế, mẹ bầu có thể ăn củ đậu vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày như buổi sáng, buổi trưa hoặc các bữa phụ để giải nhiệt và bổ sung nước cho cơ thể. Tuy nhiên, không nên ăn củ đậu vào buổi tối, vì hàm lượng nước và chất xơ cao có thể khiến dạ dày hoạt động nhiều hơn, gây đầy bụng, khó tiêu hoặc rối loạn giấc ngủ. Do đó, thời điểm lý tưởng để ăn củ đậu là ban ngày, khi hệ tiêu hóa hoạt động mạnh, giúp hấp thu dưỡng chất hiệu quả hơn.

5.3 Các lưu ý khác khi mẹ bầu ăn củ đậu

Khi ăn củ đậu trong thai kỳ, mẹ bầu cần quan tâm đến một số vấn đề khác như:

• Chỉ ăn phần củ, tuyệt đối không ăn lá hoặc hạt: Trong lá và hạt củ đậu có chứa các hoạt chất tephrosin và retinol, có thể gây đau bụng, buồn nôn hoặc ngộ độc nếu ăn phải. Do đó, mẹ chỉ nên ăn phần củ đã được gọt sạch vỏ.
• Không nên ăn củ đậu thay thế hoàn toàn các thực phẩm khác: Mặc dù củ đậu giàu vitamin và khoáng chất, nhưng lại thiếu đạm và chất béo, hai nhóm chất quan trọng cho sự phát triển của thai nhi. Nếu chỉ ăn củ đậu mà không kết hợp đa dạng thực phẩm, mẹ có thể bị thiếu năng lượng và dinh dưỡng, dẫn đến mệt mỏi hoặc sụt cân.
• Chọn củ đậu tươi và sạch: Khi mua, mẹ nên chọn củ căng tròn, vỏ mỏng và nhẵn, có màu trắng ngà tự nhiên và phần cuống còn xanh. Củ đậu tươi sẽ giòn, ngọt và giữ trọn vẹn giá trị dinh dưỡng, an toàn cho sức khỏe mẹ bầu.

Ngoài ra, mẹ cũng nên cẩn trọng với một số thực phẩm khác trong thai kỳ chẳng hạn như măng - hãy xem thêm có bầu ăn măng được không để đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.

Mẹ bầu cần lưu ý gì khi ăn củ đậu?

6. Những món ngon làm từ củ đậu mẹ nên biết

Mẹ có thể chế biến củ đậu thành nhiều món ăn ngon vào thực đơn khi mang thai. Dưới đây là một số gợi ý cho mẹ.

6.1 Nước ép củ đậu

Củ đậu không chỉ là nguyên liệu để chế biến ra nhiều món ăn mà mẹ cũng có thể sử dụng để làm nước ép. Nước ép củ đậu thơm ngon, thanh mát sẽ giúp mẹ giải nhiệt. Cách thực hiện vô cùng đơn giản nên sẽ không mất nhiều thời gian. Mẹ chỉ cần gọt sạch vỏ, cắt thành từng miếng nhỏ và cho vào máy ép lấy nước. 

6.2 Bò bía

Bò bía là món ăn vặt phổ biến được nhiều người yêu thích, đặc biệt là mẹ bầu, bởi hương vị thanh mát và đầy dinh dưỡng. Một trong những nguyên liệu chính tạo nên sự đặc trưng của món ăn này chính là củ đậu. Nhờ vị ngọt dịu, giòn mát tự nhiên, củ đậu hỗ trợ tăng hương vị cho món bò bía. Đồng thời bổ sung chất xơ, vitamin C và nước, hỗ trợ tiêu hóa và giúp mẹ bầu cảm thấy nhẹ bụng hơn sau khi ăn. 

6.3 Củ đậu xào với thịt heo

Củ đậu xào thịt heo là món ăn đơn giản nhưng giàu dinh dưỡng, rất phù hợp cho thực đơn của mẹ bầu. Sự kết hợp giữa củ đậu giòn ngọt tự nhiên và thịt heo giàu protein mang đến món ăn cân bằng giữa chất xơ, vitamin, khoáng chất và đạm động vật, giúp mẹ bầu hấp thu dinh dưỡng tốt hơn. 

Món ăn này không chỉ hỗ trợ tăng cường năng lượng, mà còn giúp cải thiện hệ tiêu hóa và duy trì sức khỏe thai kỳ ổn định. Đồng thời mang lại cảm giác ngon miệng, dễ ăn cho mẹ bầu trong giai đoạn ốm nghén.

6.4 Củ đậu cuốn tôm 

Củ đậu cuốn tôm là món ăn thanh mát, bổ dưỡng, được nhiều mẹ bầu yêu thích trong thực đơn hằng ngày. Sự kết hợp giữa củ đậu giòn ngọt và tôm tươi giàu đạm, canxi không chỉ tạo nên hương vị hài hòa mà còn mang đến giá trị dinh dưỡng cao, hỗ trợ phát triển xương và hệ thần kinh của thai nhi. Món ăn này giúp mẹ bầu dễ tiêu hóa, ít gây ngán, đồng thời bổ sung thêm vitamin C, chất xơ và khoáng chất cần thiết, góp phần duy trì sức khỏe và năng lượng trong suốt thai kỳ.

Mẹ có thể chế biến củ đậu thành những món ngon để thưởng thức 

7. Câu hỏi thường gặp về mẹ bầu ăn củ đậu

7.1 Mẹ bầu 3 tháng đầu ăn củ đậu được không?

Mẹ bầu 3 tháng đầu hoàn toàn có thể ăn củ đậu vì củ đậu chứa nhiều dưỡng chất tốt như vitamin C, sắt, canxi, hỗ trợ phát triển thai nhi và giảm các triệu chứng ốm nghén thường gặp trong giai đoạn này. Củ đậu còn giúp cải thiện hệ tiêu hóa, giảm táo bón và tăng cường sức khỏe răng xương cho mẹ bầu.

7.2 Bà bầu có thể ăn lá hoặc hạt củ đậu không?

Bà bầu không nên ăn lá hoặc hạt củ đậu vì cả lá và hạt củ đậu có thể chứa các chất độc hại gây đau bụng, ngộ độc hoặc ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của mẹ và thai nhi. Chỉ nên ăn phần củ của củ đậu đã được làm sạch và chế biến an toàn để đảm bảo dinh dưỡng và tránh nguy cơ ngộ độc.

7.3 Mẹ bầu cần bổ sung gì khi ăn củ đậu?

Khi ăn củ đậu, mẹ bầu nên kết hợp với các thực phẩm khác để đảm bảo dinh dưỡng toàn diện cho thai kỳ. Do củ đậu ít đạm và chất béo, mẹ cần bổ sung thêm thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu và dầu thực vật để cung cấp năng lượng và hỗ trợ sự phát triển của thai nhi. 

Bên cạnh đó, nên ăn kèm nguồn tinh bột như gạo, khoai, ngô cùng rau xanh và trái cây tươi để bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất. Việc kết hợp đa dạng thực phẩm sẽ giúp mẹ bầu duy trì sức khỏe tốt, thai nhi phát triển toàn diện

7.4 Bầu có nên ăn củ đậu sống không?

Mẹ bầu có thể ăn củ đậu sống nhưng cần đảm bảo củ đậu tươi, sạch và được rửa kỹ để tránh vi khuẩn gây hại. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo nên ăn củ đậu chín hoặc hấp để an toàn hơn cho hệ tiêu hóa nhạy cảm của mẹ bầu, tránh các nguy cơ đầy bụng, khó tiêu hoặc rối loạn tiêu hóa khi ăn sống nhiều.

Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé vừa giải đáp câu hỏi bầu ăn củ đậu được không. Hy vọng với các kiến thức đã được chia sẻ sẽ giúp mẹ bầu có được một thai kỳ khỏe mạnh và đầy đủ dinh dưỡng.

*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé: https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn.