Cách nấu bún mắm

Bún mắm là món nước đặc trưng của miền Tây, có hương vị đậm đà từ mắm cá, nước dùng thơm dậy mùi, ăn kèm tôm, cá, thịt heo quay và nhiều loại rau dân dã. Điểm đặc biệt của món ăn nằm ở phần nước lèo có vị mặn ngọt hài hòa, kết hợp cùng topping đa dạng nên tạo cảm giác no ngon và giàu dinh dưỡng. Cùng Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu cách nấu bún mắm đậm đà, chuẩn vị miền Tây qua bài viết dưới đây.

1. Chuẩn bị nguyên liệu nấu bún mắm

Để nấu bún mắm đậm đà và đúng vị miền Tây, việc chuẩn bị nguyên liệu đầy đủ và tươi ngon rất quan trọng. Dưới đây là các nguyên liệu chính cần có trước khi bắt đầu chế biến.

Nguyên liệu chính

Để nấu bún mắm chuẩn vị, bạn cần chuẩn bị đủ phần mắm, cá, tôm, nước dừa và các loại rau ăn kèm.

Cách chọn nguyên liệu tươi ngon

Khi nấu bún mắm, nguyên liệu tươi ngon sẽ giúp nước dùng có vị đậm đà, thơm đặc trưng nhưng không bị gắt mùi. Bạn nên ưu tiên mắm, hải sản, thịt heo, rau ăn kèm và gia vị có nguồn gốc rõ ràng để món ăn tròn vị và an toàn hơn.

• Cách chọn mắm cá: Chọn mắm cá linh hoặc mắm cá sặc có mùi thơm đặc trưng, màu nâu tự nhiên, không có mùi chua gắt hoặc dấu hiệu mốc. Nên mua mắm ở nơi uy tín, có thông tin sản xuất và hạn dùng rõ ràng.
• Cách chọn cá: Chọn cá có mắt trong, mang đỏ hồng, thân săn chắc và không có mùi lạ. Khi ấn nhẹ vào thân cá, thịt có độ đàn hồi tốt, không bị mềm nhũn hoặc chảy nhớt.
• Cách chọn tôm: Chọn tôm còn nguyên đầu, vỏ sáng, thân hơi cong và thịt chắc. Tránh tôm có đầu rời, vỏ mềm, thân chuyển màu đục hoặc có mùi tanh nồng.
• Cách chọn mực: Chọn mực có thân sáng, mắt trong, thịt săn và lớp da bám chắc. Không nên chọn mực có mùi hôi, thân mềm nhũn hoặc chảy dịch lạ.
• Cách chọn thịt heo quay: Chọn thịt heo quay có phần da giòn, màu vàng nâu tự nhiên, lớp thịt bên trong còn mềm và không có mùi ôi. Nên mua tại nơi bán sạch sẽ, chế biến trong ngày.
• Cách chọn cà tím: Chọn quả cà tím có vỏ căng bóng, màu tím đậm tự nhiên, cuống còn xanh và cầm chắc tay. Tránh quả bị mềm, nhăn vỏ hoặc có vết thâm đen.
• Cách chọn bún tươi: Chọn bún có màu trắng tự nhiên, sợi mềm vừa, không có mùi chua nồng hoặc nhớt. Bún tươi nên dùng trong ngày để giữ vị ngon và an toàn hơn.

2. Cách nấu bún mắm​ chi tiết từng bước

Cách nấu bún mắm cần kết hợp đúng nguyên liệu và cách nêm nếm để nước dùng đậm đà, thơm đặc trưng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước giúp bạn dễ thực hiện món ăn này tại nhà.

Sơ chế nguyên liệu

Sơ chế đúng cách giúp cá thấm vị, tôm giữ độ ngọt và cà tím không bị thâm khi nấu. Bạn nên chuẩn bị sẵn phần rau ăn kèm để khi nước dùng hoàn thiện có thể dùng ngay.

• Sơ chế cà tím: Cà tím rửa sạch, cắt khối lớn rồi cho vào tô nước muối loãng. Ngâm khoảng 15 phút, sau đó vớt ra để ráo.
• Sơ chế sả cây: Sả cây rửa sạch, đập dập rồi cắt khúc để tạo mùi thơm cho nước dùng.
• Ướp cá lóc: Cá lóc phi lê cắt lát vừa ăn, ướp với 1/2 muỗng cà phê tiêu, 1/2 muỗng cà phê đường, 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1 muỗng canh sả băm, 1 muỗng canh hành tím băm và 1 muỗng cà phê tỏi băm. Trộn đều, để thấm khoảng 15 phút.
• Sơ chế tôm: Tôm rút chỉ lưng, luộc chín rồi bóc vỏ, chừa lại phần đuôi để khi trình bày đẹp mắt hơn.
• Sơ chế thịt heo quay: Thịt heo quay cắt miếng vừa ăn, để riêng để xếp lên tô bún khi thưởng thức.
• Sơ chế rau ăn kèm: Rau muống, bắp chuối bào, tía tô và lá hẹ rửa sạch, để ráo.

Thực hiện

Bún mắm ngon cần có phần nước cốt mắm thơm, nước dùng trong vị đậm và cá lóc vừa chín tới. Bạn nên lọc kỹ phần cốt mắm trước khi cho vào nồi nước dùng để món ăn có vị mịn và dễ ăn hơn.

• Nấu nước cốt mắm: Cho mắm linh, mắm cá sặc, 2 chén nước và 1/2 chén nước thơm vào nồi. Bật bếp, vừa nấu sôi vừa khuấy để mắm tan đều.
• Lọc nước cốt mắm: Khi mắm đã tan và dậy mùi thơm, lọc qua rây để lấy phần nước cốt, bỏ phần xác mắm.
• Phi thơm gia vị: Bắc 3 lít lên bếp, cho 2 muỗng canh dầu ăn và 1 muỗng canh dầu điều vào đun nóng. Thêm 3 muỗng canh sả băm, sả cây, 1 muỗng cà phê ớt băm và 1 muỗng canh tỏi băm vào phi thơm.
• Xào cà tím: Cho cà tím vào nồi, xào sơ để cà thấm mùi sả và dầu điều.
• Nấu nước dùng: Thêm nước dừa tươi vào nồi. Nếu lượng nước dừa chưa đủ 2L, có thể thêm nước lọc cho đủ. Sau đó cho nước cốt mắm đã lọc vào, nấu sôi.
• Nêm nước dùng: Nêm 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1 muỗng cà phê bột ngọt và 2 muỗng canh đường. Khuấy đều, nấu sôi rồi nếm lại cho vừa ăn.
• Xào cá lóc: Làm nóng chảo với một ít dầu ăn, cho cá lóc đã ướp vào xào săn và dậy mùi thơm.
• Nấu chín cá: Trút cá lóc đã xào vào nồi nước dùng, mở lửa nấu sôi lại đến khi cá chín vừa. Không nên khuấy mạnh để cá không bị nát.

Hoàn thiện và cách dùng

Bún mắm nên dùng nóng để cảm nhận rõ vị thơm đậm của mắm, vị ngọt của tôm cá và độ giòn tươi của rau ăn kèm. Khi ăn, bạn có thể thêm ớt, chanh hoặc rau sống tùy khẩu vị.

• Chuẩn bị tô bún: Cho bún tươi vào tô, xếp cá lóc, tôm và thịt heo quay lên trên.
• Chan nước dùng: Múc nước dùng nóng cùng cà tím vào tô, chan ngập bún và topping.
• Thêm rau ăn kèm: Dọn kèm rau muống, bắp chuối bào, tía tô và lá hẹ để ăn cùng.
• Thưởng thức: Dùng ngay khi còn nóng. Trộn nhẹ trước khi ăn để bún, cá, tôm, thịt heo quay và rau hòa cùng phần nước dùng đậm vị.

3. Mẹo giúp món bún mắm thêm đậm đà, chuẩn vị miền Tây

Khi nấu bún mắm, bạn nên chú ý cách xử lý mắm, nấu nước dùng và thời điểm cho từng nguyên liệu vào nồi. Một vài mẹo nhỏ dưới đây sẽ giúp nước dùng thơm, vị đậm đà và giữ được nét đặc trưng của món bún mắm miền Tây.

• Lọc kỹ phần mắm sau khi nấu: Nên nấu mắm với nước đến khi rã mềm, sau đó lọc qua rây để lấy phần nước cốt. Cách này giúp nước dùng mịn hơn, không bị lợn cợn xương cá.
• Nấu nước dùng ở lửa vừa: Sau khi cho nước cốt mắm vào nồi, nên nấu lửa vừa để hương mắm lan đều. Không nên đun quá lớn vì nước dễ bị đục và mùi mắm trở nên gắt hơn.
• Nêm gia vị từ từ: Mắm đã có vị mặn sẵn, vì vậy nên nêm đường, hạt nêm và nước mắm theo từng chút. Sau mỗi lần nêm, nên thử lại để vị nước dùng đậm nhưng không bị mặn.
• Dùng nước dừa tươi vừa đủ: Có thể thêm một ít nước dừa tươi để nước dùng ngọt thanh hơn. Không nên cho quá nhiều vì dễ làm món ăn bị ngọt và lệch vị mắm đặc trưng.
• Không nấu hải sản quá lâu: Tôm, mực hoặc cá nên cho vào gần cuối để giữ độ ngọt và không bị dai. Khi hải sản vừa chín tới, nên tắt bếp hoặc giảm lửa nhỏ.
• Chần bún trước khi chan nước dùng: Bún nên được trụng nhanh qua nước sôi để sợi bún nóng, mềm và không làm nguội nước dùng khi ăn.
• Dùng bún mắm khi còn nóng: Món bún mắm ngon nhất khi nước dùng còn nóng, hương mắm thơm rõ và các nguyên liệu giữ được độ ngon tự nhiên.

Cách nấu bún mắm đậm chất miền Tây với nước lèo thơm vị mắm cá, hậu vị mặn ngọt hài hòa, kết hợp cùng tôm, cá, thịt heo quay và nhiều loại rau ăn kèm. Mẹ hãy thử vào bếp nấu bún mắm và linh hoạt điều chỉnh lượng mắm, gia vị, rau ăn kèm theo khẩu vị của cả nhà.

Để có thêm nhiều gợi ý món ngon dễ làm, mẹ có thể ghé Kho tàng ẩm thực của Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé. Bên cạnh đó, mẹ cũng có thể tham khảo phần mềm Ajinomoto – Sức khỏe Gia đình Việt để cập nhật thêm gợi ý dinh dưỡng và thực đơn phù hợp cho bữa ăn hằng ngày.