Mẹ có cần bổ sung canxi cho trẻ chậm mọc răng không? Cách bổ sung

Bài viết được thẩm định bởi GS.TS.BS. Nguyễn Ngọc Sáng, Phó Chủ tịch Hội Thận - Tiết niệu - Lọc máu và Ghép tạng trẻ em Việt Nam, Giảng viên cao cấp, Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi Trường Đại học Y Dược Hải Phòng.

Canxi là một trong những thành phần không thể thiếu giúp xương và răng của trẻ được chắc khỏe hơn. Vậy trẻ bị chậm mọc răng có phải là thiếu Canxi hay là nguyên nhân nào khác. Bài viết dưới đây mẹ hãy cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu xem có cần bổ sung Canxi cho trẻ chậm mọc răng hay không nhé.

1. Tìm hiểu về tình trạng trẻ mọc răng chậm

Thông thường, trẻ bắt đầu mọc răng sữa vào trẻ bình thường mọc răng từ 4-10 tháng, có thể muộn đến 12 tháng. Nếu sau 13-15 tháng chưa mọc răng nào thì nên đưa trẻ đi khám. Việc mọc răng sớm hay muộn hơn một chút vẫn có thể xảy ra do sự khác biệt cá nhân. Tuy nhiên, nếu tình trạng mọc răng chậm kéo dài, trẻ có nguy cơ gặp các vấn đề tiêu cực khác.

Vì vậy, cha mẹ cần theo dõi sát thời điểm mọc răng của trẻ và bổ sung Canxi thông qua chế độ ăn phù hợp, đồng thời tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng khi cần thiết để tránh thiếu hoặc dư thừa khoáng chất.

Trẻ thường bắt đầu mọc răng sữa từ khoảng 4-10 tháng tuổi

Trẻ chậm mọc răng có thể xuất phát từ yếu tố khách quan hoặc yếu tố chủ quan liên quan đến sức khỏe và dinh dưỡng.

Nguyên nhân khách quan

• Di truyền: Trẻ có thể thừa hưởng tình trạng chậm mọc răng nếu trong gia đình từng gặp vấn đề tương tự.
• Sinh non, thiếu tháng: Trẻ sinh non thường có tốc độ phát triển chậm hơn, bao gồm cả quá trình mọc răng, dù không nhất thiết do thiếu chất.
• Nhiễm khuẩn khoang miệng: Vi khuẩn hoặc nấm gây tổn thương nướu, làm cản trở răng nhú lên, kèm các dấu hiệu như hôi miệng, đau lợi, quấy khóc.

Nguyên nhân chủ quan

• Suy tuyến giáp: Ảnh hưởng đến phát triển toàn diện, trong đó có quá trình mọc răng.
• Thiếu vitamin D: Làm giảm khả năng hấp thu canxi, khiến răng mọc chậm.
• Thiếu canxi: Không đủ nguyên liệu hình thành xương và răng, thường gặp ở trẻ bú mẹ nhưng khẩu phần mẹ thiếu cân đối.
• Thiếu vitamin K2 (MK7): Gây rối loạn vận chuyển canxi đến răng và xương, ngay cả khi đã bổ sung canxi và vitamin D.
• Thừa photpho: Cản trở hấp thu canxi, làm mầm răng khó phát triển.
• Suy dinh dưỡng: Thể trạng yếu khiến quá trình mọc răng diễn ra chậm hơn.
• Bệnh lý bẩm sinh: Một số tình trạng như hội chứng Down hoặc rối loạn tuyến yên có thể ảnh hưởng đến thời điểm mọc răng.

Đây cũng là lý do nhiều phụ huynh thắc mắc răng sữa có mọc lại không nếu răng sữa mọc muộn hoặc rụng sớm.

2. Ba mẹ có nên bổ sung Canxi cho trẻ chậm mọc răng?

Ba mẹ có thể bổ sung canxi cho bé, nhưng phải tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Canxi chiếm khoảng 1,5–2% trọng lượng cơ thể, trong đó 99% tập trung ở xương và răng, giữ vai trò then chốt trong quá trình hình thành và phát triển răng sữa. Với trẻ chậm mọc răng do thiếu canxi hoặc vitamin D, việc bổ sung đúng cách có thể giúp cải thiện tình trạng này. Tuy nhiên, chậm mọc răng không phải lúc nào cũng xuất phát từ thiếu canxi. Yếu tố di truyền, khả năng hấp thu kém, thiếu vitamin D, kẽm hoặc sinh non đều có thể ảnh hưởng đến thời điểm mọc răng. Bổ sung canxi khi cơ thể không thiếu dễ gây táo bón, rối loạn hấp thu khoáng chất và lắng đọng canxi không mong muốn.

Vì vậy, trước khi bổ sung, cần đánh giá chế độ ăn, sinh hoạt và tham khảo ý kiến bác sĩ để xác định đúng nguyên nhân chậm mọc răng, từ đó bổ sung phù hợp.

Bổ sung Canxi theo đúng giai đoạn phát triển của trẻ

3. Bổ sung Canxi đúng cách cho những bé mọc răng chậm

Mẹ nên bổ sung Canxi cho trẻ chậm mọc răng đúng cách để răng của trẻ được chắc khỏe. Vậy nên, cha mẹ nên lưu ý và cân nhắc những vấn đề dưới đây.

• Trong quá trình bổ sung Canxi cho trẻ thì mẹ cũng cần kết hợp thêm cùng với Vitamin D. Vitamin D sẽ giúp quá trình tổng hợp và hấp thu Canxi được diễn ra tốt và hiệu quả hơn.
• Mẹ không được bổ sung lượng Photpho cao hơn Canxi vì như vậy có thể dẫn đến tình trạng Canxi bị đào thải.
• Cần biết đến lượng Magie trong cơ thể của trẻ bao nhiêu, hạn chế lượng chất này quá cao vì sẽ làm ảnh hưởng đến sự hấp thụ Canxi trong cơ thể.
• Trẻ đang trong độ tuổi ăn dặm, mẹ không nên sử dụng muối trong các bữa ăn. Nguyên nhân vì trong muối có thành phần là Natri sẽ giảm hiệu quả hấp thu Canxi của bé.
• Mẹ bổ sung Canxi thông qua thực đơn ăn uống hàng ngày của trẻ cần tránh sử dụng các loại thực phẩm có chứa Axit Phytic, Axit Oxalic… Các chất này có nhiều trong một số thực phẩm như cải bó xôi, hành, măng,…
• Mẹ nên bổ sung Canxi cho trẻ trong các bữa ăn hàng ngày thông qua những thực phẩm giàu Canxi như rau xanh, hải sản, sữa, các loại trứng,…
• Mẹ không chỉ quan tâm bổ sung Canxi cho trẻ mà ngay cả cơ thể của mẹ cũng cần cung cấp đầy đủ Canxi. Nguyên nhân là vì nguồn sữa mẹ sẽ cung cấp các chất dinh dưỡng cho trẻ trong giai đoạn đầu đời.
• Ngoài ra, mẹ cũng cần quan tâm đến việc kết hợp bổ sung cùng Vitamin D cho trẻ. Vitamin D có nhiều trong một số loại thực phẩm như là đậu nành, gan cá, ngũ cốc… Mẹ nên kết hợp cho bé tắm nắng để nhận Vitamin D từ ánh nắng mặt trời. Thời gian lý tưởng là vào khoảng từ 8 đến 9 giờ sáng.

Mẹ cần lưu ý bổ sung Canxi cho trẻ đúng cách

4. Những điều bố mẹ cần nhớ khi bổ sung Canxi cho trẻ chậm mọc răng

Không phải trường hợp chậm mọc răng nào cũng do thiếu Canxi, do đó bố mẹ cần cân nhắc kỹ và thực hiện theo nguyên tắc an toàn. Dưới đây là những điều quan trọng bố mẹ nên nhớ để bổ sung Canxi hiệu quả cho bé:

• Tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi bổ sung: Không tự ý dùng thuốc bổ sung Canxi cho bé nếu chưa có đánh giá từ bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng, vì không phải mọi trường hợp chậm mọc răng đều do thiếu Canxi.
• Ưu tiên nguồn Canxi tự nhiên: Cho trẻ bú mẹ đầy đủ và xây dựng chế độ ăn dặm đa dạng với thực phẩm giàu canxi như sữa và các sản phẩm từ sữa, sữa chua, phô mai, đậu phụ, cá, tôm, cua và rau xanh.
• Kết hợp bổ sung vitamin D: Vitamin D giúp cơ thể hấp thu và sử dụng Canxi hiệu quả hơn, nên bố mẹ cần đảm bảo bé được tiếp xúc ánh nắng mặt trời sớm và có thể bổ sung thêm vitamin D nếu cần.
• Không lạm dụng thuốc bổ sung: Việc dùng sản phẩm bổ sung Canxi nên dựa trên nhu cầu thực tế và theo hướng dẫn bác sĩ, bởi bổ sung quá nhiều có thể gây dư thừa khoáng chất không tốt cho bé.

Cần đưa trẻ đi thăm khám khi có dấu hiệu thiếu hụt Canxi

5. Ngoài bổ sung canxi, ba mẹ cần làm gì khi trẻ mọc răng chậm?

Khi trẻ mọc răng chậm, ngoài bổ sung canxi ba mẹ nên theo dõi sức khỏe tổng thể của bé và thực hiện các biện pháp sau:

• Bổ sung dưỡng chất phù hợp: Đảm bảo trẻ được cung cấp canxi, vitamin D và vitamin K2 (MK7) theo đúng độ tuổi, ưu tiên nguồn dinh dưỡng dễ hấp thu và có hướng dẫn từ chuyên gia.
• Tạo thói quen sinh hoạt hợp lý: Cho trẻ tắm nắng nhẹ buổi sáng khoảng 15–30 phút để hỗ trợ tổng hợp vitamin D, tránh nắng gắt và duy trì đều đặn.
• Xây dựng chế độ ăn cân đối: Tăng cường sữa và các chế phẩm từ sữa, thực phẩm giàu canxi, vitamin D; bảo đảm khẩu phần đủ đạm, chất béo, tinh bột và vitamin, hạn chế ăn vặt.
• Bổ sung trái cây tươi: Cho trẻ ăn trái cây nguyên quả, xay nhuyễn hoặc ép nước phù hợp độ tuổi để cung cấp thêm vitamin và khoáng chất.
• Giữ vệ sinh khoang miệng: Làm sạch nướu và khoang miệng cho bé sau khi bú hoặc ăn bằng khăn mềm hoặc dụng cụ chuyên dụng, kể cả khi chưa mọc răng.
• Thăm khám nha khoa khi cần thiết: Nếu trẻ sau 12 tháng vẫn chưa mọc răng, nên đưa bé đi khám để xác định nguyên nhân; duy trì khám răng miệng định kỳ 6 tháng/lần.

6. Gợi ý món ăn dặm giàu canxi cho bé

6.1 Bột tôm bầu súp lơ trắng

Nguyên liệu:

• Súp lơ trắng / Bông cải trắng: 2 g (Thái nhuyễn)
• Tôm biển: 18 g (Bóc vỏ, lấy phần thịt, thái nhỏ)
• Bầu: 4 g (Thái nhuyễn)
• Bột gạo tẻ: 12 g
• Nước lọc: 140 g
• Mỡ lợn / Mỡ heo nước: 4 g

Cách chế biến:

• Sơ chế tôm:
  • Cho tôm vào nồi hấp chín
  • Xay nhuyễn tôm cùng một ít nước đun sôi để nguội
• Nấu bột:
  • Hòa bột gạo với nước lạnh, khuấy nhẹ cho tan hoàn toàn
  • Bắc nồi lên bếp, khuấy nhẹ và liên tục để bột không vón
  • Khi bột sôi, hạ lửa nhỏ và tiếp tục khuấy đều
• Hoàn thiện món ăn:
  • Cho tôm xay, bầu và súp lơ trắng đã thái nhuyễn vào nồi
  • Khuấy đều, đun đến khi bột sôi lại thì tắt bếp
  • Thêm mỡ lợn và khuấy đều
• Trình bày:
  • Cho bột tôm bầu súp lơ trắng ra bát miệng rộng hoặc đĩa sâu lòng
  • Dùng cho bé khi món ăn còn ấm

Bột tôm bầu súp lơ trắng

6.2 Bột cua biển cải xanh ngô non

Nguyên liệu:

• Bột gạo tẻ: 12 g
• Nước lọc: 140 g
• Ngô bao tử / Bắp non: 5 g (Thái nhuyễn)
• Cua bể / Cua biển: 15 g (Sử dụng phần thịt cua đã hấp chín)
• Cải xanh / Cải bẹ xanh: 2 g (Thái nhuyễn)
• Mỡ lợn / Mỡ heo nước: 3 g

Cách chế biến:

• Sơ chế nguyên liệu:
• Xay nhuyễn thịt cua đã hấp chín cùng một ít nước đun sôi để nguội
• Nấu bột:
• Hòa bột gạo với nước lạnh, khuấy nhẹ cho tan hoàn toàn
• Bắc nồi lên bếp, khuấy nhẹ và liên tục để bột không vón
• Khi bột sôi, hạ lửa nhỏ và tiếp tục khuấy đến khi bột chín
• Hoàn thiện món ăn:
• Cho thịt cua xay, cải xanh và ngô bao tử đã thái nhuyễn vào nồi
• Khuấy đều, đun đến khi bột sôi lại thì tắt bếp
• Thêm mỡ lợn và khuấy đều
• Trình bày:
• Cho bột cua biển cải xanh ngô non ra bát miệng rộng hoặc đĩa sâu lòng
• Dùng cho bé khi món ăn còn ấm

Bột cua biển cải xanh ngô non

6.3 Bột tôm cải canh đậu đỏ

Nguyên liệu:

• Mỡ lợn / Mỡ heo nước: 4 g
• Nước lọc: 140 g
• Đậu đỏ hạt: 1 g (Ngâm mềm)
• Cải canh: 5 g (Thái nhuyễn)
• Bột gạo tẻ: 12 g
• Tôm biển: 16 g (Bóc vỏ, lấy phần thịt, thái nhỏ)

Cách chế biến:

• Sơ chế nguyên liệu:
• Cho tôm và đậu đỏ hạt vào nồi hấp chín
• Xay nhuyễn tôm và đậu đỏ cùng một ít nước đun sôi để nguội
• Nấu bột:
• Hòa bột gạo với nước lạnh, khuấy nhẹ cho tan hoàn toàn
• Bắc nồi lên bếp, khuấy nhẹ và liên tục để bột không vón
• Khi bột sôi, hạ lửa nhỏ và tiếp tục khuấy đến khi bột chín
• Hoàn thiện món ăn:
• Cho hỗn hợp tôm, đậu đỏ xay và cải canh đã thái nhuyễn vào nồi
• Khuấy đều, đun đến khi bột sôi lại thì tắt bếp
• Thêm mỡ heo nước và khuấy đều
• Trình bày:
• Cho bột tôm cải canh đậu đỏ ra bát miệng rộng hoặc đĩa sâu lòng
• Dùng cho bé khi món ăn còn ấm

>>> Tham khảo thêm Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng cho bé để xây dựng khẩu phần ăn giàu canxi, cân đối và phù hợp từng giai đoạn phát triển của bé.

Bột tôm cải canh đậu đỏ

7. Câu hỏi thường gặp khi trẻ chậm mọc răng

Mẹo dân gian nào giúp trẻ nhanh mọc răng?

Một số mẹo như massage nướu, tắm nắng sáng, cho trẻ gặm đồ an toàn có thể hỗ trợ lưu thông máu nướu, nhưng không thay thế vai trò dinh dưỡng và chăm sóc y khoa.

Làm thế nào để răng của trẻ mọc nhanh nhất?

Đảm bảo trẻ ăn đủ canxi, vitamin D, kẽm, tắm nắng đều và ngủ đủ giấc; không có cách nào làm răng mọc “nhanh bất thường” một cách an toàn.

Trẻ chậm mọc răng có phải do thiếu canxi không?

Không phải lúc nào cũng do thiếu canxi. Di truyền, tốc độ phát triển, thiếu vitamin D hoặc kẽm cũng có thể là nguyên nhân.

Trẻ chậm mọc răng nên bổ sung gì?

Cần xem xét canxi, vitamin D, kẽm và chế độ ăn tổng thể; chỉ bổ sung khi có dấu hiệu thiếu và theo tư vấn chuyên môn.

Trẻ chậm mọc răng là thiếu chất gì?

Thường liên quan đến canxi, vitamin D hoặc kẽm, nhưng cũng có trường hợp không thiếu chất mà do cơ địa.

Có những mẹo nào hỗ trợ bé chậm mọc răng?

Duy trì ăn uống cân đối, tắm nắng sáng, vệ sinh nướu và theo dõi định kỳ thay vì tự ý bổ sung vi chất kéo dài.

Ba mẹ chỉ nên bổ sung canxi cho trẻ chậm mọc răng khi thật sự cần thiết và có chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Nhiều trường hợp mọc răng chậm là do cơ địa hoặc tốc độ phát triển riêng của từng bé, không nhất thiết do thiếu canxi. Vì vậy, bố mẹ không nên tự ý cho trẻ uống canxi kéo dài mà cần xem lại chế độ ăn, sinh hoạt hằng ngày và hỏi ý kiến bác sĩ để bổ sung đúng và an toàn cho bé.

Nhằm đồng hành cùng ba mẹ trong việc chăm sóc dinh dưỡng và sức khỏe cho trẻ, Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé đã ra đời với mong muốn cung cấp các kiến thức cần thiết và giải đáp mọi thắc mắc cho các mẹ trong quá trình mang thai và nuôi dạy trẻ. Ngoài ra, khi đăng ký tài khoản, mẹ có thể sử dụng phần mềm thông minh để theo dõi sức khỏe, tự kiểm tra chế độ dinh dưỡng hiện tại và xây dựng thực đơn dinh dưỡng cho mẹ và bé.

*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn