Trẻ 8 tháng chưa mọc răng: Cha mẹ nên làm gì?

Bài viết được thẩm định bởi GS.TS.BS. Nguyễn Ngọc Sáng, Phó Chủ tịch Hội Thận - Tiết niệu - Lọc máu và Ghép tạng trẻ em Việt Nam, Giảng viên cao cấp, Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi Trường Đại học Y Dược Hải Phòng

Trẻ 8 tháng chưa mọc răng là vấn đề được nhiều mẹ bỉm lo lắng nhất là những ai lần đầu làm mẹ, vì có những bé 5 - 6 tháng đã mọc răng. Đa số các mẹ có con ở tháng tuổi này mà chưa mọc răng đều nghĩ không biết con có bị thiếu chất gì không, thiếu canxi không, có nên tự bổ sung không. Vậy trẻ 8 tháng chưa mọc răng do đâu và lời khuyên từ chuyên gia sẽ giúp các mẹ yên tâm hơn về tình trạng mọc răng muộn của trẻ để có giải pháp tốt nhất.

1. Trẻ 8 tháng chưa mọc răng có đáng lo không?

Thực tế, 20 chiếc răng sữa của bé đã được hình thành sẵn trong xương hàm ngay từ khi còn trong bụng mẹ. Sau khi chào đời, những chiếc răng này sẽ lần lượt nhú lên khỏi nướu theo từng giai đoạn phát triển. Thông thường, bé sẽ mất khoảng 2,5 đến 3 năm để hoàn thiện đầy đủ bộ răng sữa.

Quá trình con mọc răng sữa thường diễn ra theo trình tự thời gian như sau:

• 6 đến 10 tháng: Hai răng cửa hàm dưới xuất hiện.
• 8 đến 12 tháng: Hai răng cửa trên (hay còn gọi là răng thỏ) bắt đầu lộ diện.
• 9 đến 13 tháng: Mọc thêm 2 răng cửa trên tiếp theo. Khoảng 1 tuổi bé thường có 6 răng cửa (4 răng cửa trên và 2 răng cửa dưới).
• 10 đến 16 tháng: Hai răng cửa dưới còn lại bắt đầu nhú lên.
• 13 đến 19 tháng: Hai răng hàm trên mọc ở phía sau răng cửa sau khi đã mọc hết 8 răng cửa.
• 14 đến 18 tháng: Mọc thêm hai răng hằm dưới.
• 16 đến 22 tháng: Hai răng nanh hàm trên lấp đầy vị trí răng trống.
• 17 đến 23 tháng: Hai răng nanh hàm dưới mọc làm hoàn thiện hàm dưới của bé.
• 25 đến 33 tháng: Hai răng hàm trên cuối cùng mọc, hoàn tất bộ răng sữa 20 chiếc.

Mọc răng là một dấu mốc quan trọng trong các thời kỳ phát triển của trẻ, phản ánh sự hoàn thiện dần của hệ xương và dinh dưỡng.

Thời gian mọc răng cho bé theo tháng tuổi

Theo chuyên gia, việc trẻ 8 tháng chưa mọc răng là điều thường gặp và không đáng lo nếu bé vẫn tăng trưởng tốt về cân nặng, chiều cao. Thời gian mọc răng ở mỗi trẻ khác nhau, có bé đến 9 – 10 tháng, thậm chí 1 tuổi mới mọc chiếc răng đầu tiên. Trẻ chỉ được xem là chậm mọc răng khi đã hơn 13 tháng mà chưa có răng và kèm theo chậm vận động, chậm phát triển, cần nghĩ đến bệnh lý hệ thống (còi xương, suy giáp...). Lúc này, cha mẹ cần đưa bé đi khám thăm khám để tìm nguyên nhân chính xác.

Tuy nhiên trong một số trường hợp trẻ chậm mọc răng có thể liên quan đến thiếu canxi hoặc dưỡng chất quan trọng cho sự hình thành mầm răng. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể gây ra những ảnh hưởng như:

• Răng mọc lệch, sai khớp cắn.
• Dễ sâu răng, viêm nướu do răng còn nằm dưới nướu.
• Xương hàm thu hẹp, ảnh hưởng đến gương mặt.
• Khó tập nhai, ảnh hưởng quá trình ăn dặm.
• Nguy cơ thừa răng hoặc hình thành nang răng.

Để yên tâm hơn, cha mẹ nên cho bé khám bác sĩ chuyên khoa nhi để được kiểm tra dinh dưỡng và tư vấn kịp thời. Nhiều cha mẹ thắc mắc bé mấy tháng mọc răng, thực tế răng sữa có thể nhú sớm hoặc muộn tùy cơ địa từng trẻ.

Trẻ 8 tháng chưa mọc răng không đáng lo nếu bé vẫn phát triển tốt

2. Nguyên nhân khiến trẻ 8 tháng tuổi vẫn chưa mọc răng

Trẻ 8 tháng chưa mọc răng có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân ở bên trong cơ thể hoặc các yếu tố tác động từ bên ngoài. Nếu tình trạng tăng cân của bé vẫn tốt, tinh thần lanh lợi thì mẹ chưa cần quá lo lắng. Trong trường hợp trẻ 8 tháng chậm mọc răng lại xuất hiện những dấu hiệu như chậm tăng cân, chậm tăng chiều cao, lười ăn, rụng tóc vành khăn… thì cha mẹ nên đưa trẻ đến thăm khám bác sĩ.

Dưới đây là những nguyên nhân trẻ 8 tháng chưa mọc răng thường gặp mà cha mẹ cần lưu ý:

Nguyên nhân khách quan:

• Do yếu tố di truyền.
• Trẻ sinh non (sinh thiếu tháng) hoặc sinh nhẹ cân cũng có thể là nguyên nhân khiến trẻ mọc răng chậm hơn.
• Do trẻ thường xuyên bị viêm nhiễm vùng lợi, nhiễm khuẩn khoang miệng, vùng nướu cũng bị tổn thương…
• Bé không được cung cấp đủ chất dinh dưỡng cũng khiến trẻ chậm mọc răng.

Nguyên nhân chủ quan

• Suy tuyến giáp làm chậm phát triển răng.
• Thiếu canxi hoặc vitamin D.
• Trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng.
• Ăn quá nhiều thực phẩm giàu phốt-pho.
• Ăn dặm muộn, nướu không được kích thích.

Trong giai đoạn này, nhiều phụ huynh cũng quan tâm trẻ sốt mọc răng trong bao lâu, thông thường chỉ kéo dài 1–3 ngày và sẽ tự hết.

Trẻ 8 tháng chưa mọc răng do nguyên nhân nào?

3. Trẻ 8 tháng chưa mọc răng: Cha mẹ nên làm gì?

Bé 8 tháng chưa mọc răng cần làm gì để cải thiện? Trước hết, cha mẹ nên đưa bé đi khám bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để kiểm tra tình trạng còi xương, suy dinh dưỡng và tìm nguyên nhân chậm mọc răng. Dựa trên kết quả, bác sĩ sẽ tư vấn trẻ chậm mọc răng nên bổ sung gì để đảm bảo đủ chất hỗ trợ bé hấp thụ tốt hơn.

Nếu nguyên nhân do còi xương hoặc suy dinh dưỡng, ngoài điều trị bằng thuốc và thực phẩm chức năng theo chỉ định, mẹ cũng cần kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý cho bé.

• Hãy sắp xếp các bữa ăn hợp lý, đảm bảo cân đối dinh dưỡng và cho bé đủ thời gian tiêu hóa. Gia tăng khẩu phần ăn hàng ngày cho bé, ưu tiên thực phẩm giàu chất béo, nguồn động vật và các chế phẩm từ sữa
• Mẹ có thể cho 1 - 2 giọt dầu ăn vào đồ ăn để tăng khả năng hấp thụ vitamin D, canxi.
• Tắm nắng cho bé từ 15 đến 30 phút mỗi sáng, trước 9 giờ sáng hoặc 4 giờ chiều để tăng tổng hợp vitamin D, giúp con hấp thụ canxi tốt hơn. Tuy  nhiên, tự ý bổ sung thuốc hoặc thực phẩm chức năng cho trẻ có thể gây hại, nên cần có hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng vì Vitamin D quá liều có thể gây ngộ độc.
• Mẹ đang cho con bú cần có chế độ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, không nên kiêng khem để bé hấp thụ tối ưu dưỡng chất từ sữa mẹ.
• Nếu bé đang uống sữa bột, không pha sữa bột bằng nước khoáng vì điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dưỡng chất của bé.
• Vệ sinh miệng hàng ngày cho trẻ bằng gạc mềm hoặc tưa lưỡi thấm nước sạch/ nước muối sinh lý sau khi bú, ăn dặm và trước khi ngủ.
• Quan sát và xử lý sớm các vấn đề răng miệng của trẻ để hạn chế nguy cơ mọc răng chậm.
• Không dùng các loại nước lá dân gian khi chưa có kiểm nghiệm hoặc mật ong để rơ lưỡi cho trẻ vì có thể gây ngộ độc.

Thực tế, trẻ mọc răng sớm có sao không còn phụ thuộc vào thể trạng và dinh dưỡng, đa số trường hợp vẫn hoàn toàn bình thường.

Tắm nắng giúp bé tổng hợp vitamin D, hấp thụ canxi tốt hơn và hỗ trợ mọc răng

4. Bí quyết giúp trẻ mọc răng nhanh và đúng thời điểm

Mọc răng là một cột mốc quan trọng của bé nhưng đôi khi vì một số nguyên nhân mà con còn chần chừ chưa chịu nhú răng. Nếu muốn hỗ trợ bé mọc răng tại nhà, mẹ có thể tham khảo những cách dân gian sau:

• Massage nướu nhẹ nhàng: Rửa sạch tay, đặt bé nằm thoải mái rồi dùng ngón tay xoa nhẹ vùng nướu để kích thích mầm răng và giúp bé dễ chịu hơn khi mọc răng.
• Dùng khăn mát: Làm ẩm khăn xô sạch, để trong ngăn mát, gấp nhỏ và cho bé ngậm. Cách này vừa kích thích nướu và giúp giảm ê buốt cho bé.
• Cho bé ăn bánh ăn dặm: Bánh ăn dặm vừa bổ sung dinh dưỡng, vừa giúp bé luyện tập khả năng nhai, cầm nắm và kích thích cơ hàm hoạt động.
• Dùng ti giả mát: Để ti giả trong ngăn mát, khi đủ độ lạnh vừa phải thì cho bé ngậm để giảm khó chịu ở nướu và hỗ trợ quá trình mọc răng.
• Mẹo dân gian với lá hẹ: Lá hẹ tươi được cho là có tác dụng giảm sưng nướu và kích thích mọc răng. Mẹ có thể giã lấy nước cốt rồi bôi nhẹ vào lợi cho con. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ là kinh nghiệm truyền miệng, không khuyến nghị áp dụng thường quy.

* Lưu ý: Đây đều là những kinh nghiệm truyền miệng, chưa được chứng minh bằng nghiên cứu khoa học. Mẹ chỉ nên áp dụng nếu thấy phù hợp và nên đưa bé đi khám nếu tình trạng chậm mọc răng khiến mẹ lo lắng.

Massage nướu nhẹ nhàng có thể hỗ trợ bé mọc răng sớm hơn

5. Gợi ý thực đơn phù hợp cho bé 8 tháng chưa mọc răng

Thực đơn cho bé 8 tháng thứ 1

• Bữa trưa:
  • Bột thịt heo cà rốt 
  • Nước cam tươi
• Bữa tối:
  • Bột cá lóc bắp cải đậu xanh
  • Hồng xiêm/sa pô chê

Thông tin dinh dưỡng của thực đơn:

Thực đơn cho bé 8 tháng thứ 2

• Bữa trưa:
  • Bột trứng phô mai cải ngọt
  • Nước quýt tươi
• Bữa tối:
  • Bột thịt bò cải xoong baby
  • Quả kiwi

Thông tin dinh dưỡng của thực đơn:

Thực đơn cho bé 8 tháng thứ 3

• Bữa trưa:
  • Bột cua biển măng tây
  • Bơ vỏ xanh
• Bữa tối:
  • Bột thịt gà rau ngót
  • Hồng xiêm/sa pô chê

Thông tin dinh dưỡng của thực đơn:

*Lưu ý: khi chế biến các món ăn cho bé 8 tháng chưa mọc răng, nên xay nhuyễn hoặc cắt nhỏ thực phẩm để đảm bảo dễ nuốt và không gây nguy hiểm cho bé, giúp bé thưởng thức bữa ăn một cách an toàn và dễ dàng.

>>> Khám phá thêm nhiều thực đơn khoa học, cung cấp đủ dưỡng chất để bé vượt qua giai đoạn chậm mọc răng một cách khỏe mạnh và toàn diện tại phần mềm "Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng cho bé" .

Bé 8 tháng chưa mọc răng cần bổ sung gì?

Trẻ 8 tháng chưa mọc răng thường không có gì đáng lo nếu bé vẫn khỏe mạnh và tăng cân đều. Hy vọng bài viết trên đã chia sẻ rõ các nguyên nhân, tầm quan trọng của vitamin D và những lưu ý khi chăm sóc bé đến các mẹ. Tham gia Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để nhận tư vấn chuyên sâu và thực đơn tối ưu cho con mẹ nhé.

*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.