TRẺ CÒI XƯƠNG LÀ THIẾU CHẤT GÌ, NÊN ĂN GÌ?

Bài viết được thẩm định bởi BS. Nguyễn Ngọc Sáng - Trưởng Module Thận – Niệu,
Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi – Đại học Y Dược Hải Phòng

Trẻ bị còi xương là dấu hiệu của sự thiếu hụt chất dinh dưỡng nghiêm trọng và việc cung cấp chế độ ăn uống phù hợp có thể giúp cải thiện tình trạng này. Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ giúp mẹ tìm ra câu trả lời cho thắc mắc trẻ bị còi xương là thiếu chất gì, nên ăn gì với gợi ý về các loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng mà trẻ nên hấp thu để hỗ trợ sự phát triển xương khỏe mạnh.

1. Trẻ bị còi xương là thiếu chất gì?

Thiếu những chất sau dẫn đến còi xương ở trẻ.

1.1. Canxi

Canxi là khoáng chất cần thiết cho sự phát triển của xương và răng. Trong quá trình hình thành xương và răng, canxi giúp tạo ra cấu trúc chắc chắn và mạnh mẽ. 

1.2. Vitamin D

Vitamin D giúp cải thiện sự hấp thụ canxi và phosphate từ thực phẩm trong ruột già, từ đó hỗ trợ quá trình hình thành xương. Cơ thể  có thể tổng hợp vitamin D dưới tác động của ánh nắng mặt trời.

Vitamin D

1.3. Phosphate

Phosphate là một trong những chất khoáng quan trọng cần thiết cho sự phát triển và duy trì sức khỏe của xương. Chất này tham gia vào quá trình hình thành xương và giữ cho xương cứng cũng như chắc chắn. 

1.4. Vitamin K2

Vitamin K2 có vai trò không thể thiếu để duy trì sức khỏe xương. Chất này như một “đầu tàu” trong quá trình đưa canxi từ huyết thanh vào xương, giúp xương trở nên chắc chắn và khỏe mạnh. Ngoài ra, vitamin K2 cũng có vai trò trong việc ngăn chặn thoái hóa xương, giúp duy trì xương luôn chắc khỏe.

Thiếu những chất sau dẫn đến còi xương ở trẻ.

1.5. Magie

Magiê là một khoáng chất cần thiết cho sự phát triển cũng như bảo dưỡng của xương và cơ bắp. Chất này tham gia vào quá trình hình thành xương và hỗ trợ chuyển hóa canxi trong cơ thể. Nếu trẻ thiếu hụt magie, họ có thể gặp phải các vấn đề về sức khỏe xương, như còi xương và rối loạn cơ bắp. 

1.6. Kẽm

Chất này tham gia vào nhiều quá trình sinh học, bao gồm cả quá trình phát triển xương và sự chuyển hóa của canxi. Thiếu hụt kẽm có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe xương như còi xương. 

Khi quan sát trẻ, bố mẹ cần lưu ý nếu trẻ bị suy dinh dưỡng thì khả năng hấp thu canxi và vitamin D sẽ kém hơn, làm tăng nguy cơ còi xương. Việc nhận biết sớm sẽ giúp điều chỉnh chế độ ăn và bổ sung dưỡng chất đúng cách để trẻ phát triển khỏe mạnh.

2. Trẻ bị còi xương nên ăn gì?

Vậy trẻ bị còi xương phải làm sao? Dưới đây là một số thực phẩm mà cha mẹ nên bổ sung vào chế độ ăn uống hàng ngày cho trẻ còi xương:

2.1. Tinh bột

Tinh bột là một nguồn năng lượng quan trọng và mang lại dinh dưỡng lớn cho sự phát triển của trẻ. Các nguồn tinh bột bao gồm lúa mì, gạo, khoai tây và ngũ cốc nguyên hạt, giúp đảm bảo cung cấp năng lượng ổn định cho cơ thể.

2.2. Đạm (các loại thịt)

Đạm là thành phần cần thiết cho quá trình phát triển cơ bắp và xương của trẻ. Thịt gia cầm, thịt bò, thịt heo, cá và các loại đậu là những nguồn protein chất lượng cao mà trẻ nên bổ sung vào chế độ ăn uống hàng ngày.

2.3. Chất béo

Chất béo là cái tên không thể thiếu khi nhắc đến sự phát triển não bộ và cấu trúc tế bào của trẻ. Chất béo có thể được tìm thấy trong dầu ô-liu, dầu hạt lúa mì và các loại hạt như hạt hướng dương hay hạt chia.

Những chất dinh dưỡng cha mẹ nên bổ sung cho trẻ còi xương.

2.4. Hải sản (cua, tôm, cá hồi, cá mè, ốc, nghêu, sò,...)

Hải sản cung cấp lượng canxi và vitamin D dồi dào, giúp xương của trẻ phát triển chắc khỏe. Các loại hải sản như cua, tôm, cá hồi, cá mè, ốc, nghêu và sò là những nguồn giàu chất dinh dưỡng và rất tốt cho xương trẻ.

2.5. Sữa và các chế phẩm từ sữa

Sữa và các sản phẩm từ sữa như sữa tươi, sữa chua, phô mai, kem tươi cung cấp một lượng lớn canxi và vitamin D quan trọng. Chúng giúp bổ sung chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển xương của trẻ.

2.6. Rau củ quả, trái cây

Rau củ quả và trái cây là những nguồn cung cấp chất dinh dưỡng đa dạng, giàu vitamin và khoáng chất. Những loại thực phẩm này bao gồm cải bó xôi, rau muống, cải thìa, bông cải xanh, cải kale, hoa quả như cam, dâu và chuối, giúp bổ sung chất dinh dưỡng cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Nếu bé ăn ít hoặc biếng ăn, việc xác định trẻ biếng ăn nên bổ sung gì là rất quan trọng. Mẹ nên tăng cường các thực phẩm giàu canxi, vitamin D, protein và rau củ quả để cải thiện sức khỏe xương và hỗ trợ tăng trưởng chiều cao.

Rau củ quả cho trẻ

3. Gợi ý thực đơn dành cho trẻ bị còi xương từ chuyên gia dinh dưỡng

Cha mẹ có thể tham khảo các món ăn từ chuyên gia dinh dưỡng như sau:

3.1. Cháo tôm

Cháo tôm là một món ăn dễ tiêu hóa và giàu chất dinh dưỡng. Để nấu cháo tôm, bạn có thể làm như sau: sau khi rửa sạch, lột vỏ, giã tôm và xay gạo thành bột. Sau đó trộn với nhau rồi nấu chín. Trẻ có thể ăn cháo tôm 1 lần/ngày vào lúc đói, nên ăn liên tiếp khoảng 30 ngày.

3.2. Cháo cá

Cháo cá cung cấp protein và canxi cần thiết cho sự phát triển xương của trẻ. Để nấu cháo cá, bạn có thể sử dụng cá quả và hấp cách thủy để làm chín, sau đó tách phần thịt cá và xương. Trộn bột gạo đã xay nhuyễn với nước cá và nấu chín, sau đó thêm rau cải và gia vị. Trẻ nên ăn cháo cá 2 lần/ngày, ăn cách 1 - 2 ngày và trong khoảng thời gian 18 - 30 ngày.

Thực đơn dành cho trẻ bị còi xương từ chuyên gia dinh dưỡng.

3.3. Bột chân cua, hạt sen, đậu xanh

Bột chân cua, hạt sen và đậu xanh mang lại nhiều chất dinh dưỡng quan trọng cho sự phát triển xương. Pha bột chân cua với nước cháo loãng và cho trẻ ăn 2 lần/ngày, trong khoảng 15 - 20 ngày.

3.4. Cháo lòng đỏ trứng gà

Cháo lòng đỏ trứng gà là một nguồn protein và vitamin D tốt cho sức khỏe xương. Để nấu cháo này, bạn có thể trộn lòng đỏ trứng gà với bột gạo và nấu chín với nước, sau đó thêm gia vị. Trẻ nên ăn cháo này 1 lần/ngày khi đói và trong khoảng thời gian 18 - 30 ngày.

Các bậc cha mẹ nên để ý các dấu hiệu khi trẻ bị còi xương, như xương mềm, chân vòng kiềng, chậm mọc răng hoặc thấp hơn so với các bé cùng tuổi. Nhận biết sớm giúp mẹ bổ sung canxi, vitamin D và protein kịp thời, hỗ trợ xương phát triển chắc khỏe. Hy vọng bài viết trên đã giúp độc giả nắm được đáp án cho câu trả lời trẻ bị còi xương là thiếu chất gì, nên ăn gì. Hãy đảm bảo rằng chế độ ăn uống hàng ngày của trẻ luôn đa dạng hóa và cung cấp đủ các dưỡng chất cần thiết để có thể phát triển khôn lớn mỗi ngày.

Đăng ký tham gia chương trình dinh dưỡng Mẹ và Bé.