Thai giáo là gì và vì sao mẹ bầu nên bắt đầu càng sớm càng tốt?

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo, Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Thai giáo là gì và cách thực hiện đúng để giúp bé phát triển toàn diện, đồng thời gắn kết tình cảm gia đình ngay từ những tháng đầu thai kỳ? Cùng Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu chi tiết về phương pháp thai giáo và những lợi ích thiết thực mang lại cho cả mẹ và thai nhi.

1. Thai giáo là gì?

Thai giáo là một phương pháp chăm sóc và giáo dục thai nhi từ khi còn trong bụng mẹ. Mục tiêu của thai giáo là tạo ra một môi trường phát triển tốt nhất cho thai nhi, giúp bé phát triển về thể chất, trí tuệ và tinh thần ngay từ giai đoạn đầu đời. 

Phương pháp này được áp dụng dựa trên nguyên lý rằng thai nhi có thể cảm nhận được những tác động từ bên ngoài thông qua người mẹ, do đó việc tạo ra những ảnh hưởng tích cực trong giai đoạn này có thể giúp trẻ phát triển tốt hơn sau khi ra đời. Các phương pháp thai giáo có thể bao gồm âm nhạc, trò chuyện, thực phẩm và các hoạt động thể chất nhẹ nhàng.

2. Các phương pháp thai giáo phổ biến

2.1 Thai giáo trực tiếp

Thai giáo trực tiếp là phương pháp cha mẹ tác động đến thai nhi thông qua các bài tập rèn luyện năm giác quan. Cách này giúp bé cảm nhận niềm vui, sự hưng phấn, từ đó kích thích phát triển tinh thần ngay từ trong bụng mẹ.

2.2 Thai giáo gián tiếp

Thai giáo gián tiếp là phương pháp chăm sóc cơ thể và tinh thần của mẹ bầu thông qua dinh dưỡng, nghỉ ngơi và cảm xúc tích cực. Nhờ đó, thai nhi có thể tiếp nhận và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những suy nghĩ, hành động và trạng thái tinh thần của mẹ.

Thai nhi bị ảnh hưởng trực tiếp từ suy nghĩ, hành động và trạng thái tinh thần của mẹ

3. Thai giáo mang lại lợi ích gì?

Thai giáo mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho sự phát triển toàn diện của thai nhi bên cạnh việc chăm sóc sức khỏe cho mẹ bầu và thai nhi. Sau đây là 6 ưu điểm đặc biệt mà thai giáo mang lại.

3.1 Phát triển trí não, tăng chỉ số IQ, EQ

Sự phát triển trí não của thai nhi sẽ được kích thích ngay từ đầu trong suốt thai kỳ. Các phương pháp như trò chuyện, đọc sách và nghe nhạc có thể cải thiện khả năng nhận thức và nâng cao chỉ số IQ (thông minh) và EQ (cảm xúc) của bé sau khi sinh. Bé sẽ được hưởng lợi từ việc tiếp xúc sớm với ngôn ngữ, giọng nói và âm thanh khi chúng phát triển các kỹ năng nhận thức và cảm xúc toàn diện.

3.2 Phát triển thể chất

Thai giáo không chỉ tác động đến trí não mà còn góp phần quan trọng vào sự phát triển thể chất của thai nhi. Một chế độ dinh dưỡng khoa học kết hợp với các hoạt động nhẹ nhàng như yoga, đi bộ sẽ giúp nâng cao sức khỏe cho mẹ bầu và hỗ trợ quá trình phát triển toàn diện của bé. Những bài tập này không chỉ giúp bé duy trì thể trạng khỏe mạnh ngay từ trong bụng mẹ mà còn tạo nền tảng tốt cho sự phát triển vững vàng khi chào đời.

3.3 Phát triển ngôn ngữ cho bé

Nói chuyện với bé thường xuyên và đọc sách cho bé nghe sẽ giúp bé làm quen với ngôn ngữ ngay từ khi còn nhỏ. Trẻ em được thai giáo sớm từ trong bụng mẹ sẽ có khả năng lắng nghe tốt hơn, nhận biết giọng nói của cha mẹ và có một nền tảng ngôn ngữ vững chắc. Việc này thực sự hữu ích cho sự phát triển ngôn ngữ và giao tiếp sau sinh của bé.

Nói chuyện với bé thường xuyên giúp bé làm quen với ngôn ngữ ngay từ khi còn nhỏ

3.4 Phát triển tình cảm giữa mẹ và bé

Thai giáo tạo ra sự gắn kết tình cảm mạnh mẽ giữa mẹ và bé. Thông qua việc trò chuyện, vuốt ve bụng bầu, mẹ bầu có thể cảm nhận được những cử động của bé và ngược lại, bé cũng cảm nhận được sự yêu thương, chăm sóc từ mẹ. Ngoài việc mang đến bầu không khí lý tưởng cho sự phát triển của bé, mối quan hệ này còn khiến mẹ bầu cảm thấy thoải mái, an tâm hơn trong suốt thai kỳ.

Không chỉ mẹ và bé, sự quan tâm đúng cách từ người thân cũng góp phần giúp mẹ bầu giữ tinh thần thoải mái trong thai kỳ. Việc tìm hiểu cách hỏi thăm bà bầu nhẹ nhàng, tinh tế sẽ giúp mẹ cảm thấy được yêu thương và an tâm hơn.

3.5 Giảm nguy cơ trầm cảm cho mẹ bầu

Thai giáo không chỉ hỗ trợ cho bé phát triển mà còn làm giảm nguy cơ trầm cảm cho mẹ mang thai. Mẹ bầu có thể thư giãn và giảm bớt căng thẳng, lo lắng bằng cách tham gia các hoạt động như trò chuyện với con, tập thể dục nhẹ nhàng và nghe nhạc. Một thái độ vui vẻ và hài lòng là điều kiện tiên quyết để có một thai kỳ khỏe mạnh..

3.6 Trang bị kiến thức nuôi dạy thai nhi

Qua thai giáo, mẹ bầu sẽ hiểu rõ hơn về sự phát triển của thai nhi, từ đó có thể áp dụng các phương pháp giáo dục phù hợp ngay từ khi bé còn trong bụng mẹ. Trang bị được những kiến thức trong việc nuôi và dạy thai nhi, làm cơ sở cho giáo dục trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình giáo dục sau này của mẹ.

Thông qua thai giáo, mẹ bầu sẽ hiểu rõ hơn về sự phát triển của thai nhi

4. Thời điểm vàng bắt đầu thai giáo thai nhi là khi nào?

Thời điểm vàng để bắt đầu thai giáo không có giới hạn cụ thể, mà nên bắt đầu ngay từ khi mẹ bầu biết mình mang thai. Tuy nhiên, giai đoạn giữa và cuối thai kỳ được coi là thời điểm lý tưởng để thực hiện các phương pháp thai giáo do sự phát triển mạnh mẽ của các giác quan và khả năng nhận thức của thai nhi.

Khi thai nhi đã hình thành nhiều hơn và bước vào giai đoạn 3 tháng giữa thai kỳ, mẹ có thể sử dụng các phương pháp thai giáo để dạy ngôn ngữ hoặc nghệ thuật cho bé bên cạnh việc cung cấp chất dinh dưỡng. Cùng với đó, mẹ nên bắt đầu khuyến khích sự phát triển năm giác quan của bé - vị giác, khứu giác, xúc giác, thính giác và thị giác - bắt đầu từ tuần thứ 14.

Từ khoảng tháng thứ 5, não và hệ thần kinh đang phát triển nên thai nhi ở trong bụng là cũng có thể nghe được những âm thanh cũng như giọng nói ở bên ngoài vọng vào. Từ khoảng thời gian này, chắc hẳn có nhiều mẹ đã ý thức bắt đầu việc “thai giáo”.

Để đảm bảo thai nhi phát triển đúng mốc và mẹ áp dụng thai giáo phù hợp từng giai đoạn, mẹ bầu nên tuân thủ lịch thời điểm khám thai định kỳ nhằm theo dõi sức khỏe mẹ và bé một cách toàn diện.

5. Cách thai giáo đúng cách cho bé

Thai giáo đúng cách không chỉ giúp mẹ bầu duy trì sức khỏe mà còn hỗ trợ sự phát triển toàn diện của thai nhi. Dưới đây là những phương pháp thai giáo hiệu quả giúp mẹ và bé cùng khỏe mạnh: 

5.1 Thai giáo bằng thị giác

Thị giác là giác quan hình thành muộn nhất, bắt đầu từ tuần thứ 8 của thai kỳ nhưng đến tuần thứ 18 thai nhi mới có thể cảm nhận ánh sáng mờ mờ bên ngoài tác động qua tử cung của mẹ. Thai giáo bằng thị giác giúp kích thích phát triển mắt và thị giác của bé từ trong bụng mẹ. Mẹ bầu có thể ngắm những hình ảnh đẹp, màu sắc tươi sáng và cảnh quan thiên nhiên. Việc này không chỉ giúp mẹ thư giãn mà còn truyền tải cảm giác bình yên, vui vẻ đến bé.

Ánh sáng và bóng tối thay đổi khi mẹ di chuyển ngoài trời hoặc ngắm nhìn cảnh vật qua cửa sổ cũng là một phần quan trọng trong việc thai giáo bằng thị giác. Hãy thường xuyên thay đổi khung cảnh để bé có thể cảm nhận được sự đa dạng của thế giới bên ngoài.

5.2 Thai giáo bằng thính giác

Khi được 4 tuần tuổi, thính giác của trẻ sơ sinh bắt đầu phát triển khá sớm. Tuy nhiên, phải đến tuần thứ 16, bé mới phản ứng với âm thanh và đến tuần thứ 24, 25, hệ thống truyền âm của tai mới hoàn thiện. Khi đó bé mới có thể phân biệt được tiếng động và ngôn ngữ ở môi trường bên ngoài bụng mẹ. Vì vậy, thai giáo bằng thính giác là một trong những phương pháp phổ biến và hiệu quả nhất

Mẹ bầu nên nghe nhạc nhẹ, nhạc cổ điển, kể chuyện hoặc đọc sách cho bé nghe hàng ngày. Âm thanh từ giọng nói của mẹ và các loại nhạc êm dịu sẽ giúp bé phát triển thính giác và tăng cường khả năng ngôn ngữ sau này. 

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng âm nhạc cổ điển, đặc biệt là nhạc Mozart, có thể kích thích trí não của bé phát triển. Tuy nhiên, nếu mẹ không thích nghe thì không nên ép bản thân nghe vì làm như thế sẽ vô tình gây hại cho thai nhi. Mẹ cứ nghe bất cứ loại nhạc nào mẹ thích và cảm thấy thoải mái, lưu ý là nhạc nhẹ không quá lớn.

Mẹ bầu nên nghe nhạc nhẹ, nhạc cổ điển, hoặc kể chuyện, đọc sách cho bé nghe mỗi ngày

5.3 Thai giáo bằng khứu giác

Ngay từ tuần thứ 9 của thai kỳ, bé đã bắt đầu có khả năng nhận biết mùi hương. Đến tuần thứ 13, các dây thần kinh khứu giác được kết nối với não, và đến tuần thứ 36, khứu giác của bé phát triển đầy đủ, nhạy bén nhờ cảm nhận mùi từ nước ối. 

Vì vậy, mẹ bầu có thể áp dụng thai giáo bằng khứu giác thông qua những mùi hương dễ chịu từ tinh dầu thiên nhiên như oải hương, cam, bưởi, khuynh diệp hay bạc hà. Những hương thơm này không chỉ giúp mẹ thư giãn tinh thần mà còn được truyền đến bé qua hơi thở, giúp bé sớm làm quen với thế giới mùi hương. Tuy nhiên, mẹ cần ưu tiên các loại tinh dầu an toàn và sử dụng với liều lượng hợp lý để đảm bảo sức khỏe cho cả hai mẹ con.

5.4 Thai giáo bằng vị giác

Thai giáo bằng vị giác được thực hiện thông qua chế độ ăn uống của mẹ bầu. Mẹ nên ăn uống đa dạng, đầy đủ dinh dưỡng để bé có thể làm quen với các mùi vị khác nhau. Tạo điều kiện thuận lợi cho việc ăn uống sau khi bé chào đời, giúp bé không kén ăn và dễ dàng chấp nhận nhiều món ăn khác nhau. Hãy chú ý ăn nhiều rau xanh, hoa quả, và hạn chế thực phẩm có hại để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé.

5.5 Thai giáo bằng xúc giác

Xúc giác của bé sẽ phát triển song song cùng với thị giác và thính giác từ tuần thứ 8 của thai kỳ. Thai giáo bằng xúc giác có thể thực hiện bằng cách xoa bụng nhẹ nhàng, vuốt ve hoặc massage bụng bầu. 

Những cử chỉ này không chỉ giúp mẹ và bé gắn kết tình cảm, phát triển xúc giác, cảm nhận sự yêu thương từ mẹ. Mẹ có thể thực hiện massage mỗi ngày, vào buổi sáng hoặc tối trước khi đi ngủ, để tạo thói quen và cảm giác an toàn cho bé.

Lưu ý massage bụng cần phải thực hiện đúng, mẹ chỉ cần chạm tay lên nhẹ nhàng chứ không phải xoa bụng liên tục. Thực hiện không đúng có thể dẫn đến rủi ro ngoài ý muốn.

Khi thai nhi lớn dần, mẹ sẽ cảm nhận rõ hơn những cử động trong bụng, còn gọi là thai máy. Nếu mẹ chưa rõ thai máy là như nào và cách phân biệt thai máy bình thường hay bất thường, nên tìm hiểu kỹ để theo dõi bé tốt hơn trong thai kỳ.

Thai giáo bằng xúc giác qua xoa, vuốt ve hoặc massage bụng bầu

6. Một số lưu ý khi mẹ bầu thực hiện thai giáo

Để thai giáo an toàn và hiệu quả, mẹ bầu nên lưu ý những điểm sau:

• Không nên bắt đầu quá sớm: Thai nhi chỉ bắt đầu cảm nhận âm thanh và phản ứng với kích thích từ tuần 16 - 18, vì vậy không cần vội vàng thực hiện trước giai đoạn này.
• Không áp lực, không ép buộc: Thai giáo nên mang lại niềm vui và sự thư giãn cho cả mẹ và bé. Nếu thấy mệt mỏi, mẹ hãy nghỉ ngơi thay vì ép bản thân phải duy trì hoạt động.
• Giữ tinh thần tích cực: Tâm trạng của mẹ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi. Hãy duy trì sự lạc quan, tránh căng thẳng.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ: Nếu có tiền sử bệnh lý hoặc vấn đề sức khỏe, mẹ nên trao đổi với bác sĩ trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp thai giáo nào.
• Chú trọng dinh dưỡng: Bên cạnh thai giáo, chế độ ăn đầy đủ dưỡng chất thiết yếu như axit folic, sắt, canxi, DHA sẽ giúp thai nhi phát triển cả thể chất lẫn trí não.

Qua bài viết trên, mẹ cũng đã biết thai giáo là gì và thai giáo như thế nào đúng cách. Kết hợp các phương pháp thai giáo lại sẽ giúp bé phát triển toàn diện từ trong bụng mẹ, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển sau này. Mỗi phương pháp đều có lợi ích riêng, và sự kết hợp của chúng sẽ mang lại hiệu quả tốt nhất cho cả mẹ và bé.

Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé luôn đồng hành cùng mẹ trên mọi hành trình từ lúc mang thai cho đến sau sinh. Mẹ hãy thường xuyên đọc thêm những thông tin hữu ích nhé. Mẹ cũng có thể tham khảo Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng được xây dựng đặc biệt để đáp ứng nhu cầu của mẹ bầu và bé yêu. Chúc mẹ và bé luôn khỏe mạnh!

*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn