Các loại vitamin và khoáng chất cần thiết tốt cho mẹ bầu

Bài viết được thẩm định bởi PGS.TS. Phạm Ngọc Khái, Giảng viên cao cấp, nguyên Trưởng Bộ môn Dinh dưỡng & ATTP Trường Đại học Y Dược Thái Bình 

Việc cung cấp Vitamin và các khoáng chất cần thiết cho mẹ bầu giúp giữ vai trò quan trọng trong suốt thai kỳ, giúp mẹ duy trì sức khỏe và hỗ trợ bé phát triển tối ưu. Hiện nay vẫn còn nhiều mẹ bầu vẫn chưa biết mình cần bổ sung vitamin gì và dùng thế nào cho đúng. Hãy để Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé chia sẻ đến mẹ những vitamin tổng hợp bầu phù hợp và những lưu ý quan trọng khi sử dụng qua bài viết sau.

1. Vì sao mẹ bầu cần bổ sung vitamin và khoáng chất trong thai kỳ?

Nhiều mẹ bầu, đặc biệt là những người mang thai lần đầu thường hay bỡ ngỡ và ít chú trọng việc bổ sung các loại vitamin tổng hợp bầu để nuôi dưỡng con từ bên trong và giữ cơ thể khỏe mạnh suốt thai kỳ. Dưới đây là những lý do nên bổ sung vitamin và khoáng chất trong thai kỳ mẹ nhất định phải biết:

• Nhu cầu vi chất tăng mạnh trong thai kỳ: Khi mang thai, lượng máu trong cơ thể mẹ tăng lên và mẹ cần nhiều chất dinh dưỡng hơn để nuôi cả mình và em bé. Đạm, vitamin và khoáng chất lúc này rất quan trọng vì chúng giúp mẹ tạo tế bào mới và duy trì các hoạt động chuyển hóa, đảm bảo thai nhi phát triển tốt.
• Mẹ dễ thiếu hụt dinh dưỡng: Ốm nghén, ăn uống kém, ăn kiêng hoặc mang đa thai đều khiến cơ thể khó hấp thụ đủ dưỡng chất, dễ dẫn đến thiếu sắt, folate, canxi hay vitamin D. Khi thiếu các vi chất này, mẹ sẽ dễ mệt mỏi và thai nhi cũng bị ảnh hưởng đến quá trình phát triển.
• Chuẩn bị dinh dưỡng ngay từ trước khi mang thai: Bổ sung folate/vitamin B trước khi mang thai giúp mẹ chuẩn bị tốt nền tảng dinh dưỡng, hỗ trợ hình thành ống thần kinh của bé và giảm nguy cơ dị tật bẩm sinh như nứt đốt sống.

Những vitamin và khoáng chất kể trên đều thuộc nhóm dưỡng chất cần thiết cho bà bầu, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe mẹ và tạo nền tảng cho sự phát triển toàn diện của thai nhi.

Mẹ bầu cần bổ sung vitamin và khoáng chất để nuôi dưỡng bé từ bên trong, duy trì sức khỏe

2. Nhu cầu vitamin và khoáng chất khuyến nghị cho mẹ bầu theo từng giai đoạn

Trong thai kỳ, nhu cầu vitamin và khoáng chất của mẹ bầu thay đổi theo từng giai đoạn để đáp ứng sự phát triển của thai nhi. Dưới đây là bảng nhu cầu vitamin và khoáng chất cần thiết trong một ngày theo từng giai đoạn dành cho mẹ bầu được phê duyệt bởi Viện Dinh dưỡng Quốc gia:

2.1 Nhu cầu vitamin và khoáng chất khuyến nghị cho mẹ bầu 3 tháng đầu

Dưới đây là bảng tổng hợp nhu cầu vitamin và khoáng chất khuyến nghị mỗi ngày để đảm bảo sức khỏe tối ưu cho mẹ và sự phát triển của thai nhi trong 3 tháng đầu thai kỳ:

2.2 Nhu cầu vitamin và khoáng chất khuyến nghị cho mẹ bầu 3 tháng giữa

Dưới đây là bảng tổng hợp nhu cầu vitamin và khoáng chất khuyến nghị mỗi ngày để đảm bảo sức khỏe tối ưu cho mẹ và sự phát triển của thai nhi trong 3 tháng giữa thai kỳ:

2.3 Nhu cầu vitamin và khoáng chất khuyến nghị cho mẹ bầu 3 tháng cuối

Dưới đây là bảng tổng hợp nhu cầu vitamin và khoáng chất khuyến nghị mỗi ngày để đảm bảo sức khỏe tối ưu cho mẹ và sự phát triển của thai nhi trong 3 tháng giữa thai kỳ:

Nhu cầu vitamin, khoáng chất của mẹ bầu thay đổi theo từng giai đoạn thai kỳ

3. Các loại vitamin và khoáng chất cần thiết cho bà bầu

Nhắc đến các vitamin cho bà bầu, mẹ không thể bỏ qua acid folic, sắt, canxi, DHA, vitamin A, Iot và Magie. Đây là những yếu tố dinh dưỡng giúp mẹ duy trì sức khỏe và hỗ trợ bé lớn lên từng ngày.

3.1 Acid folic

Acid folic (vitamin B9) giữ vai trò quan trọng trong quá trình hình thành hệ thần kinh của thai nhi, đặc biệt là ở những tuần đầu khi não bộ và tủy sống bắt đầu phát triển. Việc bổ sung đầy đủ dưỡng chất này giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh, hạn chế những bất thường như nứt đốt sống, thai vô sọ, sứt môi hay hở hàm ếch ở trẻ. 

Bên cạnh đó, vitamin cho bầu này cũng tham gia vào quá trình tạo hồng cầu giúp mẹ tránh thiếu máu và giảm nguy cơ sinh non hoặc sẩy thai.

Acid folic giúp hình thành ống thần kinh, giảm nguy cơ dị tật bẩm sinh

3.2 Sắt

Trong thai kỳ, cơ thể mẹ cần nhiều sắt hơn để tạo máu và hỗ trợ quá trình nuôi dưỡng bé. Mẹ nên bổ sung chất sắt cùng với các loại thực phẩm giàu vitamin C như cam, quýt, dâu hoặc các loại rau củ tươi để tăng khả năng hấp thụ. Bên cạnh đó, mẹ cũng có thể bổ sung sắt tự nhiên từ thịt đỏ, gia cầm, cá, đậu hũ, rau xanh, trái cây khô và các loại hạt. 

Do vitamin C giúp tăng khả năng hấp thu sắt, nhiều mẹ cũng băn khoăn bầu uống C sủi được không để bổ sung thêm vi chất này trong thai kỳ mà vẫn đảm bảo an toàn.

Chất sắt giúp tạo hồng cầu và vận chuyển oxy khắp cơ thể mẹ và bé

3.3 Canxi

Trong thai kỳ, nhu cầu canxi của mẹ tăng cao để hỗ trợ quá trình hình thành xương và răng cho bé. Các chuyên gia bác sĩ thường khuyên mẹ bầu dùng thêm canxi dạng viên uống, ưu tiên các dạng dễ hấp thu như canxi cacbonat hoặc canxi citrat. Thực phẩm giàu canxi mẹ có thể lựa chọn như sữa, yogurt, cá hồi, rau xanh và các loại hạt.

Bên cạnh việc sử dụng viên uống bổ sung, mẹ bầu nên ưu tiên kết hợp thêm thực phẩm giàu canxi cho bà bầu trong bữa ăn hằng ngày để giúp cơ thể hấp thu canxi tự nhiên và hiệu quả hơn.

Canxi hỗ trợ hình thành xương và răng, giúp bé phát triển vững vàng ngay từ trong thai kỳ

3.4 DHA

DHA là một trong những vitamin bầu quan trọng giúp não bộ và thị giác của bé phát triển ngay từ trong bụng mẹ. Mẹ bầu được khuyến nghị bổ sung thường xuyên mỗi ngày để duy trì lượng DHA cần thiết cho thai nhi. 

3.5 Vitamin A

Vitamin A giúp mẹ tăng cường thị lực, hệ miễn dịch và hỗ trợ phát triển toàn diện các cơ quan trong cơ thể thai nhi. Mẹ có thể bổ sung vitamin A qua những thực phẩm quen thuộc như cà rốt, bí ngô, đu đủ, gan động vật, dầu cá và các sản phẩm từ sữa. 

Vitamin A tăng cường thị lực, miễn dịch và giúp bé hình thành các cơ quan quan trọng

3.6 I-ot

I-ot là khoáng chất quan trọng giúp tuyến giáp hoạt động ổn định và hỗ trợ quá trình phát triển não bộ của thai nhi. Khi mẹ không cung cấp đủ iot, bé dễ gặp các vấn đề liên quan đến trí tuệ và sự phát triển thể chất. 

3.7 Magie

Magie đóng vai trò quan trọng trong việc giữ cho cơ thể mẹ hoạt động ổn định trong thai kỳ. Vitamin bầu này giúp giảm chuột rút, hỗ trợ huyết áp và tăng cường chức năng thần kinh cho mẹ. Đối với thai nhi, magie góp phần xây dựng hệ cơ và xương ngay từ giai đoạn sớm. Khi thiếu magie, mẹ dễ mệt mỏi và đau nhức nhiều hơn, vì vậy việc bổ sung đều đặn là rất cần thiết cho cả mẹ và bé.

4.  Lưu ý gì khi bổ sung vitamin trong quá trình mang thai

Trong quá trình bổ sung vitamin dạng viên, mẹ bầu cần chú ý một vài điểm quan trọng để cơ thể hấp thu tốt và tránh những tác dụng phụ không mong muốn.

• Vitamin bầu dạng viên uống chỉ mang tính hỗ trợ: chỉ giúp mẹ bổ sung những dưỡng chất thiết yếu trong thai kỳ, đặc biệt là các loại được thiết kế riêng cho mẹ bầu. Tuy nhiên, vitamin dạng uống không thay thế được chế độ ăn uống lành mạnh nên mẹ vẫn cần duy trì bữa ăn đa dạng và đầy đủ chất.
• Một số loại vitamin có thể gây buồn nôn: Nếu cảm thấy khó chịu kéo dài sau khi sử dụng, mẹ có thể đến tư vấn với bác sĩ để đổi sang loại phù hợp hơn hoặc thay đổi thời điểm uống.
• Vitamin bầu chứa sắt dễ gây táo bón: Mẹ có thể ăn thêm thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau củ và uống đủ nước. Vận động nhẹ nhàng cũng giúp tiêu hóa tốt hơn.
• Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng: Nếu mẹ có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc thì nên nhờ bác sĩ tư vấn để xác định loại vitamin phù hợp và liều lượng an toàn trong từng giai đoạn của thai kỳ.

Dùng vitamin đúng liều và đúng thời điểm giúp mẹ hấp thu tốt hơn, tránh thiếu, thừa vi chất

5. Gợi ý thực đơn dinh dưỡng giàu vitamin cho mẹ bầu

5.1 Thực đơn giàu vitamin cho mẹ bầu 3 tháng đầu

Danh sách món ăn:

• Bữa sáng: Cơm chiên thịt bò rau củ, nước cam tươi
• Bữa trưa: Cơm, đậu hũ dồn cá xốt cà , canh bông cải hạt sen nấu sườn , cải thìa giá xào thịt bò , dưa hấu
• Bữa tối: Cơm, thịt kho khoai tây , canh mồng tơi mướp nấu tôm , su hào cà rốt luộc , bưởi
• Bữa phụ 1: Sữa tươi tách béo
• Bữa phụ 2: Phô mai, thanh long

Thông tin dinh dưỡng của thực đơn được phê duyệt bởi Viện Dinh dưỡng Quốc gia – Bộ Y tế

5.2 Thực đơn giàu vitamin cho mẹ bầu 3 tháng giữa

Danh sách món ăn:

• Bữa sáng: Bánh mì heo quay, nước cam tươi
• Bữa trưa: Cơm, cánh gà chiên bơ, canh bí đỏ nấu xương, gỏi rau muống trộn thịt , chuối tây
• Bữa tối: Cơm, bò lúc lắc, canh cải xanh nấu nghêu, đậu cô ve xào cà chua, quýt
• Bữa phụ 1: Sữa tươi tách béo không đường, phô mai
• Bữa phụ 2: Sữa tươi tách béo không đường, xoài

Thông tin dinh dưỡng của thực đơn được phê duyệt bởi Viện Dinh dưỡng Quốc gia – Bộ Y tế.

5.3 Thực đơn giàu vitamin cho mẹ bầu 3 tháng cuối

Danh sách món ăn:

• Bữa sáng: Cơm chiên chả lụa, nước cam tươi
• Bữa trưa: Cơm, gà kho mắm gừng, canh bí ngòi nấu mọc, gỏi xoài thịt, mận
• Bữa tối: Cơm, cá bạc má chiên sả, canh cải dún nấu thịt, bông cải xào cà chua, quýt
• Bữa phụ 1: Sữa tươi tách béo không đường, chuối tiêu
• Bữa phụ 2: Sữa chua, phô mai
• Bữa phụ 3: Sữa tươi tách béo không đường

Thông tin dinh dưỡng của thực đơn được phê duyệt bởi Viện Dinh dưỡng Quốc gia – Bộ Y tế.

>>> Mở ngay Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng để tham khảo thêm các món tốt cho sức khỏe, hỗ trợ mẹ bầu ăn ngon và đủ chất.

Trong suốt thai kỳ, việc lựa chọn và bổ sung vitamin bầu đúng cách không chỉ giúp mẹ giữ vững sức khỏe mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển toàn diện của bé. Mỗi dưỡng chất như acid folic, DHA, Canxi… đều góp phần nuôi dưỡng một mầm sống đang lớn lên từng ngày. Hãy tìm hiểu thêm về cách chăm sóc sức khỏe khi mang thai hiệu quả cùng Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để mẹ luôn yên tâm đồng hành cùng thai kỳ khỏe mạnh nhé.

*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn