Thời gian và cách uống sắt, canxi và DHA cho bà bầu đúng chuẩn theo chuyên gia

Bài viết được thẩm định bởi PGS.TS. Phạm Ngọc Khái, Giảng viên cao cấp, nguyên Trưởng Bộ môn Dinh dưỡng & ATTP Trường Đại học Y Dược Thái Bình

Trong suốt thai kỳ, việc bổ sung đầy đủ vi chất như sắt, canxi và DHA là điều cực kỳ quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho mẹ và sự phát triển toàn diện cho thai nhi. Tuy nhiên, không phải mẹ bầu nào cũng biết cách uống sắt, canxi và DHA đúng thời điểm và liều lượng để đạt hiệu quả hấp thu tối ưu. Vậy đâu là cách uống sắt canxi và DHA cho bà bầu vừa an toàn, vừa hiệu quả? Bài viết dưới đây Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ giúp mẹ giải đáp những thắc mắc. 

1. Tại sao cần bổ sung Sắt Canxi và DHA trong suốt thai kỳ cho bà bầu?

Mỗi loại khoáng chất sẽ đóng một vai trò riêng với cơ thể mẹ và thai nhi, giúp mẹ khỏe mạnh và giúp bé phát triển bình thường.

1.1 Đối với sắt

Sắt đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình hình thành hồng cầu, cấu tạo nên hệ miễn dịch giúp mẹ khỏe hơn. Thiếu sắt có thể khiến mẹ cảm thấy mệt mỏi, thai nhẹ cân, suy dinh dưỡng. Do đó ngay từ khi có ý định mang bầu, các mẹ nên bắt đầu bổ sung sắt bằng các loại thực phẩm, chức năng. Bên cạnh đó, sắt giúp làm tăng cảm giác ngon miệng, hạn chế nguy cơ sinh non, nhiễm trùng hậu sản hay băng huyết sau sinh.

Có 2 loại sắt phổ biến mà con người cần, đó là:

• Non-heme iron: có trong các loại ngũ cốc, đậu, rau, trái cây, hạt, quả hạch,... Cơ thể con người cần nhiều thời gian để hấp thụ loại sắt này.
• Heme iron: có trong thịt, cá và các loại protein từ động vật. Khi vào cơ thể, loại sắt này được tiêu hóa và hấp thụ khá nhanh.

>>> Mẹ có biết: HƯỚNG DẪN BỔ SUNG DHA CHO BÀ BẦU THEO TỪNG GIAI ĐOẠN THAI KỲ

Vì sao mẹ bầu cần bổ sung sắt, canxi và DHA trong suốt thai kỳ?

1.2 Đối với canxi

Canxi là khoáng chất quan trọng cho việc hình thành và phát triển hệ xương, răng, móng, tóc,... đồng thời tham gia vào một số hoạt động trao đổi chất của thai nhi. Thiếu canxi sẽ khiến mẹ bầu cảm thấy uể oải, cơ thể đau nhức, tê cứng, đau khớp, răng lung lay, chuột rút, nặng hơn có thể bị hạ canxi khiến cơ thể co giật, tứ chi co rúm. Thai nhi bị thiếu canxi có thể mắc bệnh còi xương bẩm sinh hoặc mắc các biến dạng như lùn thấp, dị hình,...

Trong 3 tháng đầu của thai kỳ, mẹ bầu có thể bổ sung canxi bằng cách ăn các thực phẩm giàu canxi như các loại hạt, phô mai, sữa chua, cá mòi, cá hồi, các loại hạt, rau lá xanh,... Tuy nhiên từ giai đoạn tam cá nguyệt thứ 2 trở đi, nhu cầu canxi của mẹ bầu tăng cao, bắt buộc các mẹ phải uống canxi từ tháng thứ 4 để đảm bảo lượng canxi cần thiết. Kèm theo đó, cách uống Sắt Canxi và DHA cho bà bầu chính xác cũng đóng vai trò quan trọng làm tăng hiệu quả của các khoáng chất này với cơ thể lên gấp nhiều lần.

1.3 Đối với DHA

DHA (Docosa Hexaenoic Acid) là một loại axit béo Omega-3, đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động của mọi tế bào cơ thể của phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ, đặc biệt đối với việc hoàn thiện trí tuệ cho em bé. Theo nghiên cứu, DHA chiếm tỷ lệ cao ở chất xám não bộ, đồng thời chiếm tới  ¼ cấu tạo phần mỡ ở não, có trong da và mắt của cơ thể.

Cơ thể mẹ chúng ta không thể tự tổng hợp DHA, do đó chúng ta cần bổ sung bằng thực phẩm hoặc viên uống. Bổ sung DHA đúng cách không chỉ giúp em bé phát triển não, mắt, hệ thần kinh khỏe mạnh, mà còn ngăn ngừa khả năng sinh non, tiền sản giật hay các bệnh trầm cảm sau sinh.

2. Uống sắt và DHA cùng lúc được không?

Rất nhiều người quan tâm đến cách uống Sắt, Canxi và DHA cho bà bầu để đạt hiệu quả tốt nhất. Vậy trong quá trình sử dụng có được uống cùng lúc hay không. Đây là thắc mắc của rất nhiều chị em phụ nữ vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của mẹ và thai nhi. 

Mẹ bầu nên uống Sắt và DHA theo chỉ định bác sĩ 

Theo các nghiên cứu y khoa thì các loại thuốc Sắt và DHA có thể sử dụng trong cùng giai đoạn mang thai. Tuy nhiên, mẹ bầu nên uống cách nhau khoảng từ 1 đến 2 giờ đồng hồ để tránh không phải các kích ứng không mong muốn xảy ra.

Sự kết hợp của những chất trên sẽ kết hợp cùng với nhau để tăng cường và bảo vệ sức khỏe của mẹ và bé. Từ đó hạn chế được các biến chứng xấu có thể xảy ra trong suốt thai kỳ. Các chuyên gia dinh dưỡng cũng khuyến cáo thời điểm vàng để mẹ bầu bổ sung các chất trên là giai đoạn 3 tháng đầu và 3 tháng cuối.

>>> Mẹ có biết: MẸ BẦU CẦN BỔ SUNG GÌ ĐỂ CẢI THIỆN VÀ TĂNG CHẤT LƯỢNG SỮA MẸ  

3. Cách uống Sắt Canxi và DHA, vitamin cho bà bầu

Cách dùng và thời gian uống Sắt, Canxi và DHA cho bà bầu đúng cách sẽ được chia sẻ qua nội dung dưới đây:

3.1 Hướng dẫn bổ sung sắt

Hiện nay trên thị trường đang có rất nhiều loại thuốc giúp bổ sung sắt cho mẹ bầu. Có hai dạng phổ biến nhất là dạng nước và dạng viên. Tùy theo tình trạng sức khỏe của mẹ bầu mà bác sĩ sẽ kê đơn những sản phẩm phù hợp nhất. 

Ngoài việc bổ sung sắt thông qua chế độ dinh dưỡng hàng ngày thì khi sử dụng các loại thuốc mẹ bầu nên chú ý những điều dưới đây:

• Thời gian uống sắt cho mẹ bầu: Sắt nên được uống buổi sáng hoặc trưa, vào lúc bụng đói để cơ thể được hấp thụ tốt nhất. Mẹ bầu nên uống trước bữa ăn khoảng từ 30 phút đến 1 tiếng, sau bữa ăn thì sẽ uống cách khoảng 1 đến 2 tiếng. 
• Không phải trường hợp nào mẹ bầu cũng cần bổ sung viên sắt nên hãy thăm khám định kỳ. Khi uống sắt nên kết hợp ăn các bữa phụ trong ngày với các loại thực phẩm có nhiều Vitamin C như là trái cây, nước ép hoa quả…

3.2 Hướng dẫn bổ sung canxi

Mỗi giai đoạn phát triển của thai nhi và tùy theo tình trạng sức khỏe của mẹ bầu mà sẽ có liều lượng Canxi thích hợp. Với những mẹ bầu mang thai trong độ tuổi 19 trẻo lên chỉ nên bổ sung  không quá 2500 mg Canxi trong một ngày. Mẹ bầu dưới 18 tuổi bổ sung không quá 300mg/ngày. 

• Thời gian uống Canxi cho mẹ bầu: Canxi nên sử dụng vào thời điểm sau bữa sáng hoặc là bữa trưa, không dùng vào sau 3 giờ chiều và buổi tối.
• Nên dùng sau bữa ăn khoảng thời gian 1 - 2 giờ. 
• Thời điểm cơ thể hấp thu tốt nhất và được các chuyên gia dinh dưỡng khuyên dùng đó là sau bữa sáng. 

>>> Mẹ có biết: CÁC DƯỠNG CHẤT THIẾT YẾU CHO PHỤ NỮ TRONG GIAI ĐOẠN MANG THAI

Liều lượng canxi tùy vào từng giai đoạn thai kỳ và sức khỏe mẹ bầu

3.3  Hướng dẫn bổ sung DHA

DHA là một trong những chất vô cùng quan trọng với sự phát triển của thai nhi. Vậy nên mẹ bầu có thể sử dụng ngay từ những tháng đầu tiên của thai kỳ. Ngoài ra mẹ cũng nên dùng thêm 1 tháng sau khi sinh. 

• Thời gian uống DHA cho mẹ bầu: Bầu nên uống sau khi ăn và có thể cân nhắc sử dụng thêm cùng với các dòng Vitamin khác theo ý kiến bác sĩ. 
• Ngoài sử dụng các viên uống hỗ trợ thì mẹ bầu cũng nên bổ sung các loại thực phẩm có chứa DHA vào bữa ăn.

3.4 Lịch uống Sắt Canxi và DHA tham khảo cho bà bầu

Để Sắt, Canxi và DHA được hấp thu tốt nhất khi vào cơ thể mẹ bầu có thể tham khảo lịch uống như sau:

• Vào mỗi buổi sáng mẹ bầu nên uống 1 viên Canxi trước 9h sáng vì đây là thời điểm lý tưởng nhất. Khi uống Canxi vào buổi chiều và tối có thể gây ra bệnh lý sỏi thận. 
• Uống một viên sắt vào buổi trưa, thời gian nên cách xa bữa ăn. 
• Buổi tối mẹ bầu uống 1 viên DHA sau khi ăn. Uống DHA vào buổi tối còn giúp mẹ bầu ngủ ngon hơn. 

Uống Sắt, Canxi và DHA đúng thời điểm tốt cho sức khỏe

4. Thời điểm nào bà bầu nên uống Sắt Canxi và DHA

Việc uống sắt, canxi và DHA đúng thời điểm giúp mẹ bầu hấp thu tốt hơn, hạn chế tương tác bất lợi giữa các vi chất. Theo chuyên gia, sắt nên bổ sung ngay từ đầu thai kỳ, canxi tăng dần theo từng giai đoạn và DHA cần duy trì xuyên suốt từ trước khi mang thai đến sau sinh.

Bổ sung Sắt

• Bắt đầu uống ngay khi biết mang thai và duy trì đến ít nhất 1 tháng sau sinh.
• Liều dùng phổ biến: 1 viên hoặc 1 ống sắt mỗi ngày.
• Theo khuyến nghị của WHO, mẹ bầu cần khoảng 30 - 60mg sắt/ngày, nên kết hợp cùng acid folic để hỗ trợ tạo máu và ngăn ngừa dị tật thai nhi.

Bổ sung Canxi

• Cần bổ sung xuyên suốt thai kỳ, tăng dần theo từng giai đoạn phát triển của thai nhi:
• 3 tháng đầu: khoảng 800mg/ngày, có thể lấy từ thực phẩm (chưa cần viên uống nếu ăn uống đủ).
• Tháng 4 - 6: uống 1 viên canxi/ngày (tương đương khoảng 1000mg canxi).
• Tháng 7 - 9: uống 2 viên/ngày, chia làm 2 lần để đạt khoảng 1200–1500mg/ngày.

Bổ sung DHA

• Là acid béo thiết yếu cho trí não và thị giác của thai nhi, cần duy trì từ trước khi mang thai, trong suốt thai kỳ và cả giai đoạn cho con bú.
• Liều lượng khuyến nghị:
• Trước và dưới 10 tuần thai: 1 viên/ngày (~100mg DHA).
• Từ 10 - 36 tuần và sau sinh: 2 viên/ngày (~200mg DHA hoặc theo chỉ định sản phẩm/bác sĩ).

>>> Mẹ có biết: TẠI SAO BÀ BẦU NÊN SỬ DỤNG MULTIVITAMIN VÀ NÊN SỬ DỤNG LOẠI NÀO? LỜI KHUYÊN ĐẾN TỪ CÁC CHUYÊN GIA

Uống sắt, canxi và DHA đúng lúc giúp hấp thu tốt và tránh tương tác xấu

5. Sai lầm thường gặp khi bổ sung sắt, canxi và DHA cho bà bầu

Nhiều mẹ bầu bổ sung dưỡng chất đúng loại nhưng sai cách, dẫn đến giảm hấp thu hoặc gây tác dụng phụ. Một số lỗi phổ biến gồm:

• Uống sắt và canxi cùng lúc: Canxi cản trở hấp thu sắt nên hai loại này cần uống cách nhau ít nhất 1–2 giờ.
• Uống sắt không đúng cách: Sắt hấp thu tốt nhất khi uống lúc bụng đói cùng nước giàu vitamin C. Tránh dùng chung với sữa, trà, cà phê và nên bổ sung thêm nước, chất xơ để hạn chế táo bón.
• Bổ sung DHA quá muộn: DHA nên được dùng từ giai đoạn chuẩn bị mang thai hoặc trong 3 tháng đầu, thay vì đợi đến giữa thai kỳ.
• Chọn DHA kém chất lượng: Sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể chứa tạp chất, giảm hiệu quả và ảnh hưởng sức khỏe thai nhi.
• Uống DHA và sắt cùng lúc: Có thể gây rối loạn tiêu hóa và giảm hấp thu, nên uống cách nhau 1–2 giờ.
• Dùng canxi quá liều: Không nên vượt quá 2.500mg/ngày để tránh dư thừa, gây lắng đọng canxi và tăng nguy cơ sỏi thận.

Để bổ sung sắt, canxi và DHA hiệu quả, mẹ cần uống đúng thời điểm, đúng liều, không dùng chung những dưỡng chất gây cản trở hấp thu, ưu tiên sản phẩm uy tín và tham khảo ý kiến bác sĩ trong từng giai đoạn thai kỳ.

Với những thông tin trên mà Chương trình Dinh Dưỡng Mẹ và Bé chia sẻ đã giúp chúng ta biết được cách uống Sắt, Canxi và DHA cho bà bầu. Mẹ bầu nào cũng mong muốn con mình phát triển khỏe mạnh và toàn diện. Vậy nên hãy bổ sung các chất cần thiết đúng cách, hợp lý và khoa học.

*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn