Bầu ăn khoai môn được không? Lợi ích của khoai môn đối với sức khỏe của mẹ bầu
Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo, Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
Khoai môn chứa tinh bột, chất xơ cùng một số vitamin và khoáng chất, thường được dùng trong nhiều món ăn truyền thống. Tuy nhiên, khoai môn sống có thể gây ngứa và kích ứng, nên nếu chế biến không đúng cách sẽ tiềm ẩn rủi ro cho hệ tiêu hóa của mẹ bầu. Vậy bầu ăn khoai môn được không, mang lại lợi ích gì và cần lưu ý những điểm nào, nên ăn ra sao để an toàn cho cả mẹ và thai nhi? Nội dung dưới đây của Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ giúp mẹ hiểu rõ trước khi bổ sung khoai môn vào thực đơn hằng ngày.
1. Mẹ bầu ăn khoai môn được không?
Mẹ bầu hoàn toàn ăn được khoai môn. Khoai môn chứa một số dưỡng chất nổi bật như chất xơ, folate (vitamin B9), vitamin B6, vitamin C và khoáng chất như sắt, kẽm. Những dưỡng chất này hỗ trợ cải thiện hệ tiêu hóa, giúp hạn chế táo bón khi mang thai, đồng thời góp phần tăng cường miễn dịch và hỗ trợ quá trình phát triển của thai nhi, đặc biệt ở giai đoạn hình thành tế bào và hệ thần kinh. Hàm lượng tinh bột trong khoai môn cũng giúp bổ sung năng lượng cho cơ thể mẹ bầu.
Tuy nhiên, bà bầu không nên ăn quá nhiều khoai môn, vì chứa nhiều tinh bột. Dùng với lượng lớn có thể gây đầy bụng, khó tiêu hoặc tăng cân nhanh, ảnh hưởng đến kiểm soát cân nặng trong thai kỳ. Mẹ bầu nên nấu chín kỹ và ăn với khẩu phần vừa phải.
Bầu 3 tháng ăn khoai môn được không?
Bà bầu 3 tháng có thể ăn khoai môn vì thực phẩm này cung cấp tinh bột, chất xơ, vitamin B6, kali và một lượng nhỏ folate, giúp bổ sung năng lượng, hỗ trợ tiêu hóa và giảm táo bón trong giai đoạn đầu thai kỳ. Tuy vậy, mẹ bầu chỉ nên ăn với lượng vừa phải, tránh ăn quá nhiều vì khoai môn giàu tinh bột, dễ gây đầy bụng, tăng đường huyết; đồng thời cần nấu chín kỹ để tránh kích ứng miệng và hệ tiêu hóa.
2. Giá trị dinh dưỡng của khoai môn
Theo Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia, với 100g khoai môn có chứa những chất sau:
- Protein: 1,5 g
- Total lipid (Fat): 0,2 g
- Carbohydrate 26,4 g
- Chất xơ: 1,2 g
- Vit C: 4,0 mg
- Ca (Canxi): 44,0 mg
- Fe (Sắt): 0,8 mg
- Water (Nước): 70,8 g
- Ash (Tro): 1,1 g
- P (Phốt pho): 44,0 mg
- Thiamin (B1): 0,1 mg
- Niacin (B3): 0,1 mg
Khoai môn chứa nhiều chất dinh dưỡng
3. Lợi ích khi mẹ bầu ăn khoai môn
Khoai môn không chỉ là một món ăn dân dã, thơm ngon mà còn là nguồn cung cấp dinh dưỡng quý giá cho sức khỏe của phụ nữ trong thời kỳ mang thai. Với hàm lượng chất xơ dồi dào cùng các khoáng chất thiết yếu, khoai môn mang lại những lợi ích sau:
- Hỗ trợ tiêu hóa, ngăn táo bón: Táo bón khiến mẹ bầu khó chịu, đau rát hậu môn và phải rặn nhiều, vì vậy trong chế độ ăn của bà bầu nên tăng chất xơ, uống đủ nước và vận động nhẹ để đi tiêu dễ hơn. Khoai môn giàu chất xơ và tinh bột kháng, giúp kích thích nhu động ruột, cải thiện tiêu hóa và giảm táo bón thường gặp trong thai kỳ.
- Hỗ trợ lưu thông máu, ổn định đường huyết: Khoai môn cung cấp năng lượng và một phần chất xơ /tinh bột kháng, giúp làm chậm hấp thu đường, hạn chế tăng đường huyết sau ăn và hỗ trợ tuần hoàn máu.
- Giảm nguy cơ bệnh tim mạch: Hàm lượng chất xơ cao giúp giảm cholesterol xấu, hỗ trợ bảo vệ tim mạch và ổn định huyết áp cho mẹ bầu.
- Tăng cường hệ miễn dịch: Khoai môn cung cấp chất chống oxy hóa và tinh bột,khi ăn điều độ, nó có thể hỗ trợ hệ tiêu hóa. hệ miễn dịch được cải thiện chủ yếu nhờ khẩu phần cân đối (đạm tốt, rau quả, vi chất như sắt, kẽm, vitamin…)
- Hỗ trợ làm đẹp da: Khoai môn chứa vitamin A, vitamin E và chất chống oxy hóa, giúp cải thiện làn da, tăng lưu thông máu và giảm cảm giác nóng trong cơ thể.
Mẹ có thể tham khảo thêm:
- Ăn rau gì tốt cho mẹ bầu? Các loại rau mà mẹ bầu nên bổ sung vào thực đơn
- Bầu ăn cà tím được không? Mẹ bầu ăn cà tím nhiều quá có sao không?
- Bầu ăn bí đao được không? Các món bí xanh dinh dưỡng cho mẹ bầu
Khoai môn mang lại lợi ích gì cho mẹ bầu?
4. Tác hại khi mẹ bầu ăn quá nhiều khoai môn
Khoai môn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe của mẹ bầu và thai nhi trong thai kỳ. Tuy nhiên, cũng như các thực phẩm khác, khoai môn không nên ăn quá nhiều mà cần kết hợp đa dạng với các loại rau củ khác để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng.
Việc ăn quá nhiều khoai môn có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn, như:
- Tăng đường huyết: Khoai môn chứa nhiều tinh bột, nếu tiêu thụ quá mức có thể làm đường máu tăng nhanh, không tốt cho mẹ bầu và thai nhi.
- Rối loạn tiêu hóa: Hàm lượng chất xơ cao, khi ăn nhiều dễ gây đầy bụng, khó tiêu và làm hệ tiêu hóa bị quá tải.
Vì vậy, khoai môn chỉ phát huy lợi ích khi được sử dụng với lượng vừa phải. Mẹ bầu nên ăn đa dạng thực phẩm và điều chỉnh khẩu phần hợp lý để đảm bảo sức khỏe trong suốt thai kỳ.
5. Mẹ bầu cần lưu ý gì khi ăn khoai môn?
Khoai môn là thực phẩm khá lành tính và dễ chế biến, thường được nhiều mẹ bầu bổ sung vào thực đơn hằng ngày. Tuy nhiên, để ăn khoai môn an toàn và phát huy tối đa lợi ích, mẹ bầu cần lưu ý những điểm sau:
- Ăn với lượng vừa phải: Mẹ bầu nên ăn khoai môn đã nấu chín với lượng vừa phải: khoảng 80–120 g khoai môn chín/lần (tương đương một nửa đến một bát nhỏ), 2–3 lần/tuần. Nếu ăn thường xuyên hằng ngày, nên giữ ở mức khoảng 80–100 g/ngày và cân đối với cơm/bún/phở để không dư tinh bột.
- Chọn nguồn mua uy tín: Ưu tiên khoai môn tươi, không dập nát, không có dấu hiệu phun thuốc hoặc hư hỏng.
- Cẩn thận khi sơ chế: Khi gọt vỏ khoai môn, nên để tay khô hoặc đeo găng tay để tránh ngứa do nhựa khoai.
- Không ăn khoai môn đã hư hỏng, thâm mốc, có mùi lạ hoặc mọc mầm nhiều vì chất lượng giảm và có thể gây rối loạn tiêu hóa. Khoai đã mọc mầm có thể chứa độc tố, dễ gây đau bụng, buồn nôn hoặc tiêu chảy.
- Tránh ăn nếu từng dị ứng: Nếu mẹ bầu từng có tiền sử dị ứng với khoai môn, nên tuyệt đối không sử dụng trong thai kỳ.
Mẹ bầu nên chú ý gì khi ăn khoai môn?
6. Những trường hợp mẹ bầu hạn chế ăn khoai môn
Mặc dù khoai môn mang lại nhiều giá trị dinh dưỡng, nhưng trong một số trường hợp cụ thể, mẹ bầu cần hạn chế hoặc tránh ăn loại thực phẩm này để đảm bảo sức khỏe:
- Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ: Với hàm lượng Carbohydrate khá cao so với các loại rau củ khác, khoai môn có thể làm tăng lượng đường trong máu nhanh chóng nếu ăn quá nhiều.
- Người có cơ địa dị ứng: Nếu mẹ bầu từng có tiền sử dị ứng với các loại củ có nhựa hoặc gây ngứa, nên thận trọng vì khoai môn chứa canxi oxalat dễ gây kích ứng da và cổ họng.
- Mẹ bầu gặp vấn đề về tiêu hóa (đầy hơi, khó tiêu): Dù có chất xơ, nhưng lượng tinh bột dồi dào trong khoai môn nếu không được chế biến kỹ hoặc ăn quá nhiều có thể gây cảm giác nặng bụng.
- Mẹ bầu đang bị ho hoặc có nhiều đờm: Theo quan niệm dân gian và đông y, khoai môn có tính chất làm tăng tiết dịch đờm Một số người nhạy cảm có thể thấy ngứa miệng/cổ họng khi khoai môn chưa chín kỹ do tinh thể calci oxalat có thể khiến tình trạng ho trở nên khó chịu hơn,vì vậy khoai môn cần được nấu chín kỹ.
- Nếu mẹ có tiền sử sỏi thận do oxalat hoặc từng bị kích ứng mạnh với thực phẩm giàu oxalat, nên hỏi bác sĩ về lượng dùng phù hợp.
7. Gợi ý món ăn từ khoai môn dành cho mẹ bầu
7.1 Canh khoai môn nấu sườn
Nguyên liệu
- Hành lá / hành hoa: 1g (băm nhỏ)
- Khoai môn: 70g (cắt miếng vừa ăn)
- Sườn non heo: 10g (chặt miếng vừa ăn)
- Nước lọc: 200g
- Rau mùi / ngò rí: 2g (thái nhỏ)
- Hành củ khô: 1g (băm nhỏ)
- Hạt nêm: 1g
- Dầu ăn / dầu thực vật: 6g
Cách chế biến:
- Bước 1: Phi thơm hành khô với dầu ăn trong nồi cho dậy mùi.
- Bước 2: Cho sườn non và khoai môn vào xào sơ, đảo đều để nguyên liệu áo dầu và thấm gia vị.
- Bước 3: Nêm hạt nêm, tiếp tục đảo nhẹ khoảng 1–2 phút rồi thêm nước lọc vào.
- Bước 4: Đun sôi, sau đó hạ nhỏ lửa và nấu đến khi khoai môn mềm, sườn chín.
- Bước 5: Cho hành lá và ngò rí vào, khuấy đều rồi tắt bếp. Múc canh ra tô và dùng nóng cùng cơ
7.2 Canh khoai môn rau nhút nấu xương
Nguyên liệu
- Khoai môn: 50g (thái khối)
- Xương sườn heo: 10g (chặt miếng nhỏ)
- Nước lọc: 200g
- Rau rút / rau nhút: 30g (thái khúc ngắn)
- Hành tím tươi: 3g (thái lát)
- Hạt nêm: 2g
Cách chế biến
- Bước 1: Cho xương sườn vào nồi nước lọc, đun sôi và hớt bọt để nước canh trong.
- Bước 2: Hạ nhỏ lửa, cho hành tím và khoai môn vào nấu cùng.
- Bước 3: Nêm hạt nêm, khuấy nhẹ cho gia vị tan đều.
- Bước 4: Khi khoai môn chín mềm, cho rau rút vào, nấu thêm khoảng 1–2 phút rồi tắt bếp.
- Bước 5: Múc canh ra tô và dùng nóng.
7.3 Gà kho khoai môn
Nguyên liệu
- Thịt gà ta: 70g (thái miếng vuông)
- Gừng tươi: 3g (đập dập)
- Hành lá / hành hoa: 1g (thái nhỏ)
- Khoai môn: 40g (thái miếng vuông)
- Dầu ăn / dầu thực vật: 2g
- Kẹo kho cá / nước màu / caramel: 1g
- Hạt nêm: 1g
- Nước tương: 2g
Cách chế biến
- Bước 1: Cho thịt gà vào tô, ướp với hạt nêm, nước tương và nước màu, trộn đều rồi để thấm khoảng 10–15 phút.
- Bước 2: Phi thơm gừng với dầu ăn trong nồi, sau đó cho thịt gà đã ướp vào xào săn.
- Bước 3: Cho khoai môn vào đảo cùng, thêm một lượng nước vừa ngập nguyên liệu.
- Bước 4: Đun sôi, hạ nhỏ lửa và kho đến khi thịt gà và khoai môn chín mềm, nước kho sánh lại.
- Bước 5: Rắc hành lá, đảo nhẹ rồi tắt bếp. Múc ra đĩa và dùng nóng với cơm.
>>> Để xem thêm công thức, cách nấu chi tiết và nhiều thực đơn bổ dưỡng khác cho mẹ bầu, mời bạn tham khảo Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng cho mẹ bầu.
8. Những câu hỏi thường gặp khi mẹ bầu ăn khoai môn
Mẹ bầu nên ăn bao nhiêu khoai môn mỗi ngày?
Khoảng 80-120 g/ngày là phù hợp để đảm bảo đủ dinh dưỡng mà không gây tăng đường huyết hay đầy bụng.
Ăn khoai môn có làm tăng đường huyết không?++
Có thể. Khoai môn chứa nhiều tinh bột, nếu ăn quá nhiều trong một bữa có thể làm đường máu tăng nhanh.
Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ có nên ăn khoai môn không?
Hạn chế ăn. Trong trường hợp này, mẹ bầu cần hạn chế lượng tinh bột trong khẩu phần ăn và nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Khoai môn mọc mầm có ăn được không?
Không. Khoai môn mọc mầm có thể chứa độc tố, dễ gây đau bụng, buồn nôn và không an toàn cho thai kỳ.
Ngoài khoai môn, mẹ có thể tham khảo thêm bầu ăn mướp được không để đa dạng hóa thực đơn mà vẫn đảm bảo an toàn cho thai kỳ.
Từ những thông tin mà Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé chia sẻ chúng ta đã biết mẹ bầu ăn khoai môn được không. Khoai môn sẽ đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe cả mẹ và thai nhi nếu như được ăn đúng cách.
Ngoài ra, mẹ còn có thể tham khảo Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng để xây dựng chế độ ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng trong giai đoạn thai kỳ nhé!
*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.
Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.
https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn


