VÌ SAO KHÔNG NÊN CHO CHO BÉ DƯỚI 6 THÁNG TUỔI UỐNG NƯỚC?

Bài viết được thẩm định bởi TS. BS Nguyễn Thị Thu Hậu
Trưởng khoa Dinh dưỡng – Bệnh viện Nhi Đồng 2 Tp. Hồ Chí Minh

Khi cho bé bú, hoặc sau các cữ bú, nhiều ba mẹ lại có thói quen bổ sung thêm nước để tráng miệng cho bé hoặc để bé đỡ khát. Tuy nhiên, theo khuyến nghị của WHO, trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, không cần bổ sung thêm nước hay thực phẩm khác. Việc cho bé uống nước quá sớm có thể làm bé bú ít hơn, giảm lượng dinh dưỡng nạp vào và tăng nguy cơ rối loạn cân bằng điện giải. Bài viết dưới đây sẽ giúp ba mẹ hiểu rõ vì sao không nên cho bé dưới 6 tháng tuổi uống nước và hướng dẫn ba mẹ thời điểm cũng như cách thức cho trẻ uống nước an toàn.

1. Vì sao không nên cho trẻ sơ sinh uống nước?

Dưới 6 tháng tuổi, hệ tiêu hóa và thận của bé vẫn đang hoàn thiện nên việc bổ sung nước riêng không phù hợp. Ở giai đoạn này, nguồn dinh dưỡng chính của bé vẫn là sữa mẹ hoặc sữa công thức. Dưới đây là các lý do chính không nên cho trẻ dưới 6 tháng tuổi uống nước:

80% thành phần trong sữa mẹ là nước

Sữa mẹ đã cung cấp đủ nước cho bé dưới 6 tháng tuổi, vì hơn 80% thành phần trong sữa mẹ là nước, đặc biệt ở phần sữa đầu mỗi cữ bú. Nhờ đó, khi bé khát, mẹ chỉ cần cho bé bú thay vì bổ sung nước riêng. Ngoài nước, sữa mẹ còn chứa dưỡng chất, kháng thể và enzym hỗ trợ hệ tiêu hóa, miễn dịch và sự phát triển của trẻ sơ sinh.

Đây là lý do WHO khuyến nghị trẻ nên bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời, không cần dùng thêm bất kỳ loại thức ăn hoặc chất lỏng nào khác, kể cả nước, ngay cả khi thời tiết nóng. Tuy nhiên, một số trường hợp đặc biệt như trẻ cần dùng thuốc, dung dịch bù nước đường uống, thuốc nhỏ, siro vitamin hoặc khoáng chất vẫn cần thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ.

>>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh uống sữa lạnh có sao không? Có nên cho trẻ uống sữa lạnh?

Trẻ bú mẹ hoàn toàn khi chỉ bú sữa mẹ mà không bổ sung bất kỳ thức ăn hay đồ uống nào, kể cả nước

Tăng nguy cơ nhiễm trùng

Nguồn nước không đảm bảo, không sạch cũng có thể là tác nhân khiến bé bị nhiễm trùng, đặc biệt khi nguồn nước không sạch hoặc dụng cụ pha, chứa nước chưa được vệ sinh đúng cách. Đặc biệt, với trẻ dưới 6 tháng tuổi, hệ tiêu hóa và miễn dịch vẫn đang hoàn thiện nên dễ bị ảnh hưởng bởi vi khuẩn, virus hoặc tạp chất có trong nước.

Nguy cơ ngộ độc nước

Cho trẻ uống nước với số lượng lớn thậm chí có thể dẫn đến ngộ độc nước uống. Đây là tình trạng các chất điện giải (như natri) trong máu của trẻ bị pha loãng, ức chế các chức năng cơ thể bình thường và dẫn đến các vấn đề nguy hiểm như nhiệt độ cơ thể thấp hoặc co giật. Vì trẻ dưới 6 tháng tuổi có khối lượng cơ thể thấp, việc uống nước rất dễ khiến vượt nhu cầu natri bình thường của cơ thể. Những khoáng chất và chất điện giải này đã có đủ trong sữa mẹ khi mẹ cho bé bú hằng ngày.

>>> Xem thêm:

Tiềm ẩn nguy cơ khiến trẻ bị tiêu chảy và suy dinh dưỡng

Cho trẻ dưới 6 tháng tuổi uống nước có thể làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, vì dạ dày của bé còn nhỏ, dễ bị no nhanh khi nạp thêm chất lỏng ngoài sữa. Khi bé no do uống nước, bé có thể bú mẹ ít hơn, làm giảm lượng năng lượng, chất béo, protein, vitamin và khoáng chất cần cho sự phát triển.

Ngoài ra, nếu mẹ thường xuyên cho bé uống nước thay cho bú, cơ thể mẹ có thể nhận ít tín hiệu tiết sữa hơn, khiến lượng sữa giảm dần theo thời gian. Về lâu dài, thói quen này có thể ảnh hưởng đến khả năng tăng cân, hấp thu dinh dưỡng và sức khỏe tiêu hóa của trẻ.

Cho trẻ sơ sinh uống nước khiến bé dễ bị tiêu chảy và suy dinh dưỡng

2. Khi nào nên cho bé uống thêm nước?

Bé có thể uống thêm nước từ khoảng 6 tháng tuổi, khi bé bắt đầu ăn dặm. Khi bước vào giai đoạn ăn dặm, hệ tiêu hóa của bé đã phát triển hơn và bắt đầu làm quen với thức ăn đặc như bột, cháo, rau củ nghiền. Lúc này, gia đình có thể cho bé uống một lượng nhỏ nước đun sôi để nguội để hỗ trợ tiêu hóa và làm quen với thói quen uống nước.

Thông thường, bé khoảng 6 tháng tuổi có thể uống khoảng 60–120ml nước/ngày, tùy theo nhu cầu, khẩu phần ăn dặm và hướng dẫn của bác sĩ. Tuy nhiên, nước không nên thay thế sữa mẹ hoặc sữa công thức. Trong giai đoạn từ 6–12 tháng tuổi, sữa vẫn là nguồn dinh dưỡng chính của bé. Nếu có điều kiện, mẹ nên tiếp tục cho bé bú đến 24 tháng hoặc lâu hơn để hỗ trợ quá trình phát triển toàn diện.

>>> Xem thêm: Bất dung nạp lactose ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Nguyên nhân và cách khắc phục

Bé dưới 6 tháng tuổi không cần uống thêm nước vì sữa mẹ hoặc sữa công thức đã cung cấp đủ lượng nước và dưỡng chất phù hợp với nhu cầu của trẻ. Cho bé uống nước quá sớm có thể khiến bé bú ít hơn, tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa, nhiễm trùng và ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng.

Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé mong rằng bài viết này đã giải đáp những thắc mắc của các gia đình trong việc cho trẻ uống nước và chăm sóc dinh dưỡng khoa học cho bé trong những năm tháng đầu của cuộc đời. Các mẹ có thể tham khảo thêm Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng của phần mềm để chế biến những món ăn ngon và đảm bảo dưỡng chất cho mẹ khi cho con bú vì thực đơn cho mẹ sau sinh khoa học giúp đảm bảo nguồn sữa chất lượng tốt nhất cho bé. Chúc mẹ và bé luôn khỏe mạnh!