BÉ 5 THÁNG ĂN DẶM ĐƯỢC CHƯA? KHI NÀO BÉ CẦN ĂN DẶM SỚM

Bài viết được thẩm định bởi PGS.TS. Phạm Ngọc Khái, Giảng viên cao cấp,
Trường Đại học Y Dược Thái Bình, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Việt Nam.

Giai đoạn ăn dặm là một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển của bé yêu. Nhiều bậc cha mẹ thắc mắc liệu bé 5 tháng tuổi đã sẵn sàng cho việc ăn dặm hay chưa. Bài viết này của Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ cung cấp cho bạn những thông tin chi tiết về thời điểm thích hợp để bắt đầu ăn dặm, những dấu hiệu cho thấy bé đã sẵn sàng, và những điều cần chuẩn bị khi cho bé ăn dặm sớm.

1. Bé 5 tháng ăn dặm được chưa?

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các chuyên gia dinh dưỡng, thời điểm lý tưởng để bắt đầu cho bé ăn dặm là khi bé được 6 tháng tuổi. Ở độ tuổi này, hệ tiêu hóa của bé đã phát triển đủ để xử lý thức ăn đặc hơn sữa.   

Tuy nhiên, một số bé có thể sẵn sàng ăn dặm sớm hơn, từ 4-5 tháng tuổi, nếu có những dấu hiệu sau. Đầu tiên, bé có thể kiểm soát đầu và cổ tốt, tức là bé có thể giữ đầu thẳng và ổn định khi ngồi. Khi bé có đủ các biểu hiện trên, cha mẹ cũng cần nắm rõ cách cho bé ăn dặm để hướng dẫn trẻ làm quen với thức ăn một cách an toàn và đúng tiến trình.

Thứ hai, bé có thể ngồi vững với sự hỗ trợ, có nghĩa là bé có thể ngồi thẳng lưng khi được hỗ trợ. Thứ ba, bé tỏ ra hứng thú với thức ăn, thể hiện qua việc nhìn chằm chằm vào thức ăn của người lớn, há miệng khi thấy thức ăn hoặc cố gắng với lấy thức ăn. Cuối cùng, phản xạ đẩy lưỡi của bé giảm, tức là bé không còn phản xạ đẩy lưỡi ra khi thức ăn chạm vào môi. Nếu bé có những dấu hiệu trên, bạn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa để quyết định xem có nên cho bé ăn dặm sớm hay không.

Điều này cũng giúp cha mẹ hiểu rõ hơn câu hỏi bé 4 tháng ăn dặm được chưa, bởi không phải trẻ nào cũng đạt đủ điều kiện phát triển để bắt đầu sớm như vậy.

2. Khi nào bé cần ăn dặm sớm?

Bé 5 tháng ăn dặm được chưa? Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể khuyên bạn cho bé ăn dặm sớm hơn 6 tháng tuổi, chẳng hạn như:

• Bé không tăng cân đủ: Nếu bé không tăng cân theo chuẩn, bác sĩ có thể khuyên bạn bổ sung thức ăn dặm để cung cấp thêm năng lượng và dinh dưỡng.
• Bé có nguy cơ thiếu sắt: Sắt là một khoáng chất quan trọng cho sự phát triển của bé. Nếu bé có nguy cơ thiếu sắt, bác sĩ có thể khuyên bạn bổ sung thức ăn dặm giàu sắt.
• Bé có một số vấn đề về sức khỏe: Một số vấn đề về sức khỏe, chẳng hạn như trào ngược dạ dày thực quản, có thể khiến bé khó bú sữa. Trong trường hợp này, bác sĩ có thể khuyên bạn cho bé ăn dặm sớm hơn.

Nếu bé được chỉ định ăn dặm sớm, cha mẹ thường băn khoăn bé 5 tháng ăn bao nhiêu ml bột để vừa đủ dinh dưỡng mà không ảnh hưởng đến tiêu hóa.

3. Những rủi ro khi cho bé ăn dặm quá sớm

Bé 5 tháng ăn dặm được cho là giai đoạn sớm, vì thế có thể gây ra những rủi ro sau:

• Dị ứng thực phẩm: Hệ tiêu hóa của bé chưa hoàn thiện, dễ bị dị ứng với các loại thức ăn mới.
• Rối loạn tiêu hóa: Bé có thể bị tiêu chảy, táo bón hoặc nôn trớ.
• Hóc, nghẹn: Bé chưa có khả năng nhai và nuốt thức ăn đặc một cách an toàn.
• Giảm bú sữa mẹ: Bé có thể bú ít sữa mẹ hơn, dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng.
• Tăng nguy cơ béo phì: Bé có thể tăng cân quá nhanh do ăn quá nhiều thức ăn dặm.

4. Lợi ích của việc ăn dặm đúng thời điểm

Liệu bé nhà bạn 5 tháng tuổi ăn dặm được chưa? Hãy nhớ rằng sớm muộn không quan trọng bằng việc đúng thời điểm sẽ mang lại nhiều lợi ích cho bé:

• Cung cấp đủ dinh dưỡng: Bổ sung các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của bé, đặc biệt là sắt và kẽm.
• Phát triển kỹ năng nhai và nuốt: Giúp bé làm quen với các kết cấu thức ăn khác nhau.
• Kích thích vị giác: Giúp bé khám phá những hương vị mới.
• Phát triển kỹ năng vận động: Bé học cách cầm nắm và đưa thức ăn vào miệng.

Khi bé đạt mốc phát triển đầy đủ hơn, việc chuyển sang chế độ ăn dặm cho bé 6 tháng sẽ giúp trẻ tiếp nhận dinh dưỡng đa dạng và cân đối hơn.

5. Chuẩn bị cho bé ăn dặm sớm

Nếu bạn quyết định cho bé ăn dặm sớm, hãy chuẩn bị những điều sau:

• Tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa: Bác sĩ sẽ đánh giá sự phát triển của bé và đưa ra lời khuyên phù hợp.
• Chọn thức ăn phù hợp: Bắt đầu với các loại thức ăn mềm, dễ tiêu hóa như bột gạo, rau củ nghiền hoặc trái cây nghiền.
• Cho bé ăn từng chút một: Bắt đầu với 1-2 muỗng cà phê mỗi bữa, sau đó tăng dần lượng thức ăn.
• Tạo không khí vui vẻ: Cho bé ăn trong không khí thoải mái, không ép buộc.
• Đảm bảo vệ sinh: Rửa tay sạch sẽ trước khi chế biến thức ăn cho bé.
• Theo dõi phản ứng của bé: Quan sát xem bé có bị dị ứng hoặc khó chịu với thức ăn mới hay không.

6. Các loại thực phẩm phù hợp cho bé 5 tháng tuổi ăn dặm sớm

• Bột gạo: Là loại thức ăn dặm đầu tiên phổ biến, dễ tiêu hóa và ít gây dị ứng.
• Rau củ nghiền: Cà rốt, khoai lang, bí đỏ, bông cải xanh...
• Trái cây nghiền: Chuối, táo, lê, bơ...
• Sữa: Vẫn là nguồn dinh dưỡng chính của bé.

Việc quyết định cho bé 5 tháng ăn dặm được chưa là một quyết định quan trọng, cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa để đảm bảo an toàn và sức khỏe cho bé yêu của bạn. Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé Chúc bé yêu của bạn có một hành trình ăn dặm vui vẻ và khỏe mạnh!