Bé mọc răng biếng ăn thì phải làm sao? Dấu hiệu và cách chăm sóc

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo,
Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Tháng thứ 6 là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời của bé, cơ thể sẽ có những biến đổi sinh lý nhất định, lúc này những chiếc răng đầu đời của bé yêu bắt đầu xuất hiện làm con khó chịu, mẹ lo lắng. Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ cung cấp cho mẹ những dấu hiệu điển hình cho việc bé mọc răng biếng ăn cực bổ ích giúp mẹ có thể hiểu rõ các bé yêu của mình.

Bé biếng ăn do mọc răng

1. Trẻ mọc răng biếng ăn khi nào và bao lâu?

Trước khi tìm hiểu cần phải làm gì khi trẻ mọc răng biếng ăn thì các mẹ nên nắm được các thời kỳ mọc răng của con. Tùy vào cơ địa mà quá trình mọc răng của trẻ có thể kéo dài từ 3 - 5 ngày, nếu bé có sức khỏe tốt, quá trình bé mọc răng biếng ăn sẽ ngắn hơn và ít đau đớn.

Bố mẹ cần chuẩn bị sẵn tâm lý cũng như có những giải pháp dinh dưỡng tốt nhất trước giai đoạn mọc răng của con, để giảm thiểu tình trạng biếng ăn của con.

Sự xuất hiện của chiếc răng sữa đầu tiên trong cuộc đời của con cũng là lúc sinh lý cơ thể của bé thay đổi. Chiếc răng đầu đời sẽ xuất hiện làm phá vỡ nướu, từ đó làm bé khó chịu, khóc quấy, dẫn đến biếng ăn và sụt cân. 

• Thời kỳ trẻ mọc răng cửa (6-10 tháng)

Trong thời kỳ này, chiếc răng ở vị trí hàm dưới sẽ là chiếc răng sữa đầu tiên xuất hiện trong đời, chiếc răng này sẽ gây ra cảm giác đau và khó chịu nhiều nhất cho bé. Điều đó có thể gây sốt phát ban, khóc đêm và tình trạng bé mọc răng biếng ăn.

Đến khoảng giữa tháng 8, sau khi hai chiếc răng ở hàm dưới đã hoàn tất quá trình phát triển. Hai răng cửa ở vị trí hàm trên xuất hiện và bé bắt đầu biết nhấm nháp.

• Thời kỳ trẻ mọc 4 răng hàm (10-16 tháng)

Cho đến khi bốn chiếc răng cửa đầu tiên hoàn thiện, răng hàm sẽ tiếp tục “nhiệm vụ” xây dựng hàm răng hoàn thiện cho bé. Lúc này, mẹ nên thêm vào khẩu phần ăn của con những món có nhiều Canxi. 

• Thời kỳ trẻ mọc răng nanh (16-20 tháng)

Lúc này, hàm răng của bé dần được hoàn thiện. Các chiếc răng nanh mọc lên và sẽ lấp đầy khoảng trống giữa răng cửa và răng hàm. Có vài bé phải đến 22 tháng mới mọc đầy đủ bốn chiếc răng nanh sữa. 

• Thời kỳ trẻ mọc 4 răng hàm cuối cùng (20-30 tháng)

Hai chiếc răng hàm cuối cùng sẽ lấp đầy hàm dưới của bé vào khoảng tháng thứ 20. Khi hai chiếc răng hàm cuối cùng của hàm dưới mọc thì tiếp đó là sự xuất hiện của hai răng hàm cuối cùng của hàm trên.

Bé mọc răng quấy khóc

Khi bé mọc răng biếng ăn kéo dài, ba mẹ cần theo dõi sát vì tình trạng này dễ dẫn đến thiếu hụt năng lượng, thậm chí suy dinh dưỡng. Trẻ bị suy dinh dưỡng thì phải làm sao luôn là thắc mắc của rất nhiều phụ huynh, chuyên gia khuyến nghị đánh giá lại khẩu phần, bổ sung thực phẩm giàu dinh dưỡng và thăm khám sớm để có phác đồ cải thiện cân nặng phù hợp.

2. Dấu hiệu nhận biết bé biếng ăn do mọc răng

• Lợi (nướu) sưng viêm

khi bé đến độ tuổi thích hợp, chiếc răng đầu đời sẽ tự động phá vỡ phần thịt của nướu và tìm cách phát triển. Điều đó sẽ làm phần nướu của bé trở nên sưng, viêm, loét đỏ và bé cảm thấy đau đớn, quấy khóc.

• Bé chảy nước miếng nhiều

Đây chính là tình trạng phổ biến nhất của việc bé mọc răng biếng ăn. Nước bọt tiết nhiều có tác dụng làm mát phần nướu đang bị sưng. Do đó, các mẹ cứ bình tĩnh và cho bổ sung thêm nước cho bé.

• Các vùng xung quanh miệng có thể bị nổi ban

Trẻ có một làn da non nớt, vô cùng mẫn cảm, chính vì thế, việc tiết nước bọt trong thời gian dài làm phần cằm và quanh miệng dễ bị ẩm ướt trong thời gian dài dễ dẫn đến nổi ban.

• Bé hay ngậm mút ngón tay

Việc đưa tay lên miệng là việc hết sức bình thường ở trẻ nhưng nếu bé bắt đầu mút mạnh và nhấm nháp thì phần lớn đó là do hiện tượng trẻ mọc răng biếng ăn. Việc mút ngón tay giúp bé cảm thấy thư giãn, thích thú khi lần đầu biết đến việc “ăn”.

• Một số triệu chứng phụ đi kèm không điển hình

Những triệu chứng ở trên là điển hình cho việc bé mọc răng biếng ăn. Ngoài ra còn một số biểu hiện phụ đi kèm như: sốt phát ban, cảm, sổ mũi, bé mệt mỏi, khó chịu, tiêu chảy, ho khan, khó ngủ, ngủ ít, dễ bị kích động, cáu gắt, bỏ bú,…

Bé chảy nước miếng khi mọc răng

Ngoài yếu tố đau nướu, một số bé có thể gặp biếng ăn tâm lý ở trẻ em, xuất phát từ việc bị ép ăn, lo lắng hoặc không thoải mái trong bữa ăn. Chuyên gia khuyên ba mẹ tạo không khí nhẹ nhàng, tránh gây áp lực và cho trẻ được lựa chọn giữa một vài món phù hợp để giảm căng thẳng khi ăn.

3. Cách chăm sóc trẻ biếng ăn do mọc răng

Ở giai đoạn bé mọc răng biếng ăn này, vì cơ thể trẻ đang phải chịu những cơn đau buốt, mệt mỏi nên bé thường hay mè nheo và quấy khóc. Điều quan trọng là mẹ đừng để bản thân cuốn theo cảm xúc của bé mà hãy kiên trì dỗ dành và đút con ăn. 

Mẹ hãy chơi đùa cùng bé, giúp bé quên đi cảm giác đau đớn do mọc răng và nên cho bé ăn những món mềm, giúp nướu của bé dịu đi không còn ngứa và kích thích răng phát triển. 

Trong quá trình mọc răng, trẻ biếng ăn phải làm sao? Trong bữa ăn, nếu con quấy khóc nhiều và quá khó chịu, mẹ đừng ép bé ăn. Bởi điều này sẽ dẫn đến việc con trở nên sợ hãi khi đến bữa, dần dần bữa ăn sẽ trở thành một điều cực hình, gây ảnh hưởng đến quá trình mọc răng cũng như tâm lý của bé sau này. 

Mẹ không nên ép bé ăn mỗi khi bé quá khó chịu và khóc nhiều

4. Hướng dẫn thiết lập chế độ ăn phù hợp cho bé mọc răng biếng ăn

Trẻ mọc răng là một điều hiển nhiên khi bé đang dần lớn, các bà mẹ cần phải chú ý đến những bữa ăn và tìm cách giúp trẻ hết biếng ăn hữu hiệu nhất. Chuẩn bị những thức ăn loãng hơn như cháo, súp, thức ăn luộc thật mềm, xay nhuyễn giúp bé dễ nuốt hơn, giúp con hạn chế sử dụng bộ nhai gây đau.

Tuyệt đối không cho bé ăn đồ ăn quá nóng hoặc quá lạnh, gây ảnh hưởng xấu đến quá trình phát triển răng. Bổ sung vào thực đơn của bé những thực phẩm có chứa hàm lượng Canxi cao như tôm, cua, cá, sữa, phô mai, bơ, váng sữa… Mẹ cũng nên chế biến các món ăn mềm theo từng khẩu phần nhỏ để tránh bé sợ hãi khi ăn quá nhiều.  Món ăn ngon có lẽ vẫn chưa đủ khi bé mọc răng biếng ăn, mẹ cũng phải trang trí món ăn sao cho đẹp mắt, hấp dẫn được bé, khiến bé có cảm giác thèm ăn hơn. 

Trong giai đoạn mọc răng, trẻ 1 tuổi biếng ăn là hiện tượng rất thường gặp do nướu đau và cảm giác khó chịu khi nhai. Theo chuyên gia, cha mẹ nên ưu tiên thức ăn mềm, chia nhỏ bữa và giữ thói quen ăn uống điều độ để trẻ nhận đủ năng lượng trong thời kỳ nhạy cảm này.

Ngoài mọc răng, nhiều bé cũng gặp tình trạng biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh, xảy ra khi trẻ thay đổi giai đoạn phát triển hoặc phân tán sự chú ý. Đây là hiện tượng bình thường, và cha mẹ chỉ cần duy trì lịch ăn uống ổn định, không ép ăn và bổ sung sữa hoặc thức ăn phù hợp để trẻ tự điều chỉnh lại nhu cầu.

Với mong muốn đem đến những điều tốt đẹp nhất cho cả mẹ và bé yêu, Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé đã xây dựng Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng. Tại đây, mẹ có thể tham khảo các thực đơn có sẵn để bữa ăn của bé thêm phần phong phú và đảm bảo dinh dưỡng.

Trường hợp bé sốt do mọc răng, mẹ nên bổ sung cho trẻ thêm nước trái cây, nước tinh khiết, bù lại lượng nước đã mất của trẻ. 

Xuất hiện các bệnh ngoài da cũng là những triệu chứng có thể xuất hiện khi bé mọc răng, mẹ nên cho bé bú và uống nước nhiều hơn để bù nước. Khi sốt quá cao hay kéo dài mẹ phải đưa bé đến bác sĩ khám để phòng bé bị nặng hơn.

Mẹ bình tĩnh dỗ dành con

5. Kết luận

Các mẹ cần cố gắng cùng con vượt qua khó khăn và tìm được giải pháp phù hợp với tình trạng mọc răng biếng ăn của bé. Dù đây là trạng thái thay đổi cơ thể thường thấy ở trẻ nhỏ nhưng các mẹ bỉm và ông bố cần nắm đầy đủ kiến thức cơ bản để hiểu rõ và nắm bắt tình trạng của con.