[Giải đáp] Trẻ 1 tuổi biếng ăn thì phải làm sao? Theo chuyên gia dinh dưỡng
Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo,
Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
Trẻ 1 tuổi biếng ăn là vấn đề mà tất cả các bậc phụ huynh đều quan tâm đến. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến với sức khỏe của trẻ nhỏ.
Tuyệt chiêu xử lý khi trẻ 1 tuổi biếng ăn chậm tăng cân
Vậy tuyệt chiêu xử lý khi trẻ 1 tuổi biếng ăn chậm tăng cân là gì? Hãy cùng Ajinomoto tìm hiểu ở bài viết dưới đây nhé!
1. Sẽ thế nào nếu tình trạng bé 1 tuổi biếng ăn kéo dài ngày càng lâu?
Trẻ 1 tuổi thường đang trong giai đoạn phát triển nhanh chóng, nên cần bổ sung nhiều năng lượng và chất dinh dưỡng mỗi ngày. Việc trẻ biếng ăn sẽ dẫn đến lượng thức ăn và dinh dưỡng nạp vào mỗi ngày không đáp ứng đủ nhu cầu cơ thể. Điều này có thể dẫn đến việc trẻ bị suy dinh dưỡng.
Đặc biệt, một trong những mối lo là việc thiếu hụt những chất dinh dưỡng quan trọng, gây rối loạn tăng trưởng. Có thể kể đến như thiếu vitamin A làm mắt khô, thị lực kém; thiếu vitamin D và canxi làm còi xương, chậm lớn; thiếu sắt dẫn tới thiếu máu, vàng da. Theo chuyên gia dinh dưỡng, khi tình trạng biếng ăn kéo dài, trẻ 1 tuổi có nguy cơ cao rơi vào suy dinh dưỡng ở trẻ em do không đáp ứng đủ năng lượng và vi chất. Việc đánh giá khẩu phần, chỉ số tăng trưởng và thói quen ăn uống là rất quan trọng để có hướng can thiệp kịp thời.
Khi biếng ăn trẻ thường hay có những biểu hiện như từ chối ăn uống và khóc
Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng khi trẻ biếng ăn sẽ dẫn đến việc trí não chậm phát triển, thua kém về trí tuệ hơn hẳn so với các bé được đáp ứng đầy đủ dinh dưỡng. Một số dưỡng chất quan trọng ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển não bộ như sắt, omega 3, DHA, omega 6… Ngoài ra chỉ số IQ - EQ của trẻ cũng bị ảnh hưởng. Điều này dẫn đến tình trạng khả năng giao tiếp, thích nghi, diễn đạt,... không tốt. Khiến bé trở nên trầm lặng hơn, thụ động hơn.
Những trẻ biếng ăn không được hấp thụ dinh dưỡng đầy đủ nên dẫn đến việc trẻ hay ốm vặt như viêm họng, viêm đường hô hấp, tiêu chảy… và khiến sức đề kháng yếu, ốm lâu khỏi, nhanh bị lại. Lúc này hệ miễn dịch đã bị ảnh hưởng, sức đề kháng kém, không đủ khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh cũng như chiến đấu với bệnh tật.
2. Nguyên nhân nào khiến bé 1 tuổi biếng ăn?
Biếng ăn là tình trạng thường gặp ở các trẻ nhỏ. Tuỳ vào mỗi độ tuổi mà nguyên nhân dẫn đến tình trạng này sẽ khác nhau.
2.1 Cho trẻ ăn không theo cữ
Nhiều bố mẹ hay nghĩ rằng để con tăng lượng ăn trong ngày thì sẽ chiều theo sở thích mà cho con ăn vặt nhiều, không theo cữ cố định, trẻ cứ thích hay đòi là lại cho ăn. Điều này hoàn toàn không tốt với trẻ.
Cho bé ăn không đúng bữa, ăn bất kể lúc nào bé thích, ăn lai rai cả ngày là thói quen không hề tốt khiến trẻ ăn không được nhiều, không khiến trẻ có cảm giác đói, tới bữa trẻ ăn sẽ không ngon miệng và không quan tâm đến bữa ăn chính. Điều này vô tình khiến việc ăn uống của trẻ vất vả hơn và ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của trẻ.
Ngoài ra, dạ dày sẽ phụ thuộc vào lượng thức ăn ăn vào. Nên các bậc phụ huynh nên cho bé ăn đúng cữ, đúng bữa để dạ dày có thể tiếp nhận đủ thức ăn và dinh dưỡng.
Biếng ăn là tình trạng thường gặp ở các trẻ nhỏ
2.2 Bé 1 tuổi chưa quen với chế độ dinh dưỡng mới
Mỗi chế độ ăn thường sẽ được thay đổi dần theo thời kỳ phát triển của trẻ. Thông thường, các bậc phụ huynh thường sẽ cho trẻ ăn dặm vào khoảng 6 tháng tuổi. Bé cỡ 8 tháng bắt đầu ăn cháo và cho bé quen dần với cơm nát khi tròn 1 tuổi. Vì vậy, việc chuyển đổi chế độ dinh dưỡng và thay đổi khẩu phần ăn chính là nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ 1 tuổi biếng ăn. Ở tuổi lên một, trẻ biếng ăn sinh lý là hiện tượng bình thường do tốc độ tăng trưởng chậm lại và sự phân tán chú ý khi trẻ bắt đầu khám phá môi trường. Chuyên gia cho biết bố mẹ chỉ cần duy trì bữa ăn lành mạnh, đúng giờ và hạn chế ăn vặt trước bữa chính để trẻ nhanh chóng ăn uống trở lại.
2.3 Do trẻ 1 tuổi đang mọc răng sữa
Ngoài ra, khi trẻ nhà bạn mọc răng, các enzyme trong cơ thể bé bắt đầu tập trung vào những vị trí răng đang mọc để hỗ trợ răng sớm nhú ra ngoài. Từ đó sẽ khiến enzyme tiêu hóa bị giảm đi, vì vậy trẻ sẽ cảm thấy không ngon miệng khi ăn, dẫn đến biếng ăn. Trong giai đoạn này, cảm giác đau nướu khiến nhiều bé trong giai đoạn mọc răng biếng ăn, và chuyên gia dinh dưỡng khuyên ba mẹ nên ưu tiên thực phẩm mềm, dễ nuốt như cháo loãng, súp hoặc sữa chua. Có thể chia nhỏ bữa và bổ sung thêm nước để giúp trẻ dễ chịu hơn trong thời gian này.
2.4 Thực đơn không đa dạng, gây nhàm chán
Một sai lầm nữa mà những ông bố bà mẹ hay gặp phải là hay cho trẻ ăn đi ăn lại một loại thức ăn gây cho trẻ cảm giác chán ngán. Trẻ sẽ không cảm nhận được sự khác biệt của các loại thức ăn khác, dần bé sẽ biếng ăn.
Các bậc phụ huynh thường cho con ăn không phù hợp với độ tuổi. Đến giai đoạn ăn dặm, nên tập cho trẻ quen dần từ thức ăn thô đến thức ăn tinh, tập ăn từ ít đến nhiều, từ thức ăn dễ tiêu hóa đến thức ăn khó tiêu hóa hơn.
Bên cạnh đó, mỗi loại thực phẩm đều có giá trị dinh dưỡng riêng, các bậc phụ huynh nên phối hợp các loại thực phẩm, tối ưu hóa bữa ăn của trẻ để đảm bảo trẻ nhận đủ các chất dinh dưỡng, vitamin và năng lượng.
Trong mỗi bữa ăn gia đình nên có ít nhất một món ăn mà bé thích
2.5 Biếng ăn do yếu số sinh lý
Một số bé biếng ăn không chỉ do yếu tố sinh lý mà còn xuất phát từ biếng ăn tâm lý, thường gặp ở trẻ bị ép ăn, trải nghiệm ăn uống tiêu cực hoặc thay đổi môi trường. Chuyên gia khuyến nghị bố mẹ tạo không khí bữa ăn thoải mái, tôn trọng tín hiệu đói – no của trẻ để cải thiện tình trạng này.
3. Bố mẹ nên làm gì khi trẻ 1 tuổi biếng ăn chậm tăng cân
Khi trẻ biếng ăn, các ông bố bà mẹ không nên đe dọa, trừng phạt, la mắng, thậm chí là đánh đập. Đây đều là những biện pháp khiến tình trạng biếng ăn của bé ngày càng trầm trọng hơn. Hãy tạo cho bé một không khí vui vẻ để bé có thể ăn ngon miệng hơn.
Nếu mẹ muốn thay đổi cho bé ăn món ăn mới, hãy cho ăn vào bữa sáng. Đây là khoảng thời gian bé có cảm giác đói nhất trong ngày và có thể sẵn sàng ăn thử một món ăn mới. Khi bé đã chịu ăn, mẹ có thể chuyển món ăn này vào thực đơn dành cho bữa trưa hoặc tối và tiếp tục chế biến món mới khác vào bữa sáng tiếp theo.
Trong mỗi bữa ăn gia đình nên có ít nhất một món ăn mà bé thích, như vậy sẽ kích thích sự thèm ăn của trẻ. Các bậc phụ huynh nên để con tự lựa chọn món mà con thích ăn, miễn sao món ăn không gây hại cho trẻ là được. Hãy khuyến khích con ăn tất cả các món ăn có trên bàn, thử mỗi thứ một ít.
Để bé có thể ăn ngon mà lại học hỏi thêm được nhiều về cuộc sống, mẹ nên làm những bữa cơm có tạo hình động vật dễ thương cho con. Các mẹ có thể tạo hình con vật quen thuộc như cá, mèo, ong, hươu cao cổ, gấu trúc,... hay nhân vật hoạt hình, đồ vật mà con yêu thích bằng nguyên liệu của mỗi bữa ăn.
Trẻ 1 tuổi đang trong giai đoạn phát triển nên việc cần nhiều canxi để xây dựng hệ xương khớp chắc khỏe là điều hoàn toàn cần thiết
Không chỉ trang trí bắt mắt, mẹ cũng cần chú ý cân bằng dinh dưỡng mỗi bữa ăn cho con. Từng bữa cơm, mẹ hãy đảm bảo có đủ các nhóm chất là tinh bột, chất đạm, chất béo, chất xơ và vitamin. Thực đơn cũng nên thay đổi thường xuyên giúp bé không cảm thấy chán.
Bố mẹ nên dặn con thường xuyên rằng không được ăn bất cứ thứ gì trước bữa ăn chính. Cách bữa ăn tầm 10 - 15 phút, các bậc phụ huynh hãy thông báo cho con biết sắp đến giờ ăn. Bố mẹ hãy cho bé ăn uống đúng giờ và khoa học để làm tấm gương tốt cho bé trong việc ăn những thực phẩm tốt cho sức khỏe.
Nếu con có dấu hiệu biếng ăn, bố mẹ hãy chia bữa ăn của bé ra thành nhiều phần và cho bé ăn từng chút một vào những khoảng thời gian nhất định. Bố mẹ cần thiết kế giờ ăn của bé một cách khoa học hơn, tốt nhất nên cách khoảng từ 4 - 5 tiếng.
4. Trẻ 1 tuổi biếng ăn nên bổ sung gì thì tốt?
Trẻ 1 tuổi biếng ăn nên bổ sung nhiều vitamin nhóm B, đây là dưỡng chất đóng vai trò vô cùng quan trọng của các enzyme và protein điều tiết phản ứng hóa học bên trong cơ thể. Chúng giúp chuyển hóa thức ăn thành năng lượng và những chất thiết yếu khác.
Ngoài ra, vitamin nhóm B (B1, B2, B6) cũng đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động của thần kinh, hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ. Đặc biệt, vitamin nhóm này còn rất cần thiết cho quá trình tổng hợp ADN tạo nên những tế bào mới, trong đó quan trọng nhất chính là hồng cầu (vitamin B9).
Chất xơ là chất đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích hoạt động của ruột già và tạo phân. Đây là thành phần chứa nhiều trong các loại rau củ quả mà con người chúng ta ăn hàng ngày. Khi bé thiếu chất xơ, bố mẹ có thể dễ nhận biết qua triệu chứng táo bón.
Sắt là nguyên tố cần thiết để tạo nên huyết sắc tố Hemoglobin, dưỡng chất này giúp vận chuyển oxy trong máu. Vì vậy, khi bị thiếu sắt, trẻ 1 tuổi rất dễ bị thiếu máu. Lúc này, cơ thể của bé sẽ có những dấu hiệu như mệt mỏi, thiếu tập trung, hay ngủ gật.
Trẻ 1 tuổi đang trong giai đoạn phát triển nên việc cần nhiều canxi để xây dựng hệ xương khớp chắc khỏe là điều hoàn toàn cần thiết. Khi nói đến canxi, người ta thường nhắc đến vitamin D vì nó đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thu, cũng như chuyển hóa canxi trong cơ thể.
Chất xơ là chất đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích hoạt động của ruột già và tạo phân
Trên đây là một số tuyệt chiêu xử lý trẻ 1 tuổi biếng ăn giúp các ông bố bà mẹ không còn phải lo lắng nữa. Theo dõi thêm Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng cho bé từ Chương trình Dinh Mẹ và Bé để học thêm nhiều kiến thức giúp bé nhà bạn ăn ngon miệng và phát triển thật tốt nhé!


