10+ thực đơn dinh dưỡng cho bé 1 tuổi tăng cân theo viện dinh dưỡng

Bài viết được thẩm định bởi PGS.TS. Phạm Ngọc Khái, Giảng viên cao cấp, Nguyên Trưởng bộ môn Dinh dưỡng & ATTP Trường Đại học Y Dược Thái Bình.

Dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng và đặc biệt là những năm đầu đời của bé. Khi bé được hấp thu đầy đủ các chất sẽ giúp phát triển toàn diện về mặt thể chất và trí tuệ. Vậy thực đơn cho bé 1 tuổi như thế nào là đủ chất? Tất cả các câu hỏi của mẹ sẽ được Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé giải đáp thông qua thông tin bài viết dưới đây. 

1. Nhu cầu dinh dưỡng cần của trẻ 1 tuổi 

Nhu cầu dinh dưỡng của trẻ 1 tuổi tăng cao rõ rệt so với thời kỳ trước. Đây là thời điểm trẻ phát triển mạnh mẽ cả về thể chất lẫn trí tuệ, do đó việc cung cấp đầy đủ năng lượng và vi chất dinh dưỡng là vô cùng quan trọng. Một chế độ ăn uống khoa học và cân bằng sẽ giúp trẻ có đủ sức khỏe để vận động, học hỏi và tăng trưởng ổn định mỗi ngày.

1.1 Đủ 4 nhóm dinh dưỡng 

Để đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ 1 tuổi, cha mẹ nên lựa chọn thực phẩm phù hợp và xây dựng thực đơn ăn dặm dựa trên 4 nhóm chất thiết yếu gồm:

• Nhóm chất bột đường (Carbohydrate) cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động của cơ thể của con người. Loại chất này có nhiều trong các thực phẩm như khoai lang, khoai tây, củ mì, gạo, bún, phở và các loại ngũ cốc. Việc bổ sung đầy đủ carbohydrate giúp trẻ luôn năng động, linh hoạt và hỗ trợ quá trình phát triển thể chất.
• Nhóm chất đạm (Protein) có vai trò xây dựng và duy trì hệ miễn dịch, đồng thời giúp hình thành cơ bắp và các mô trong cơ thể. Protein có nhiều trong trứng, sữa, thịt, cá, tôm, cua và các loại đậu. Đạm chất lượng cao không chỉ giúp bé tăng trưởng tốt mà còn tăng sức đề kháng với các tác nhân gây bệnh.
• Nhóm chất béo (Lipids) là dưỡng chất quan trọng hỗ trợ hấp thu vitamin tan trong dầu như A, D, E và K. Bên cạnh đó, chất béo còn đóng vai trò thiết yếu trong việc phát triển trí não, hệ thần kinh và giữ cho làn da của bé khỏe mạnh. Một số thực phẩm giàu chất béo tốt gồm bơ, phô mai, dầu oliu, mỡ cá và một lượng hợp lý mỡ động vật.
• Nhóm vitamin và khoáng chất giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng, cải thiện chức năng tiêu hóa và phòng ngừa táo bón. Các dưỡng chất này chủ yếu có trong rau xanh và trái cây như rau cải, cà rốt, bí đỏ, chuối, cam, xoài, táo… Việc bổ sung thường xuyên rau củ và hoa quả trong bữa ăn giúp bé hấp thu tốt và phát triển toàn diện.

Xây dựng thực đơn đầy đủ dưỡng chất cho bé

Bên cạnh đó, món ăn cho bé 1 tuổi cần bổ sung thêm các vi chất thiết yếu như kẽm, selen, crom, vitamin B1, B6, C và gừng để hỗ trợ quá trình tăng trưởng và nâng cao sức đề kháng. Ngoài ra, các thành phần này có tác dụng cải thiện vị giác, kích thích cảm giác thèm ăn, đồng thời giúp trẻ đạt được chiều cao, cân nặng đúng chuẩn, hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường hệ miễn dịch.

Việc bổ sung vi chất cần được thực hiện đều đặn và lâu dài nên cha mẹ cần kiên trì, bình tĩnh, tránh nóng vội hoặc lạm dụng quá nhiều sản phẩm hỗ trợ cho trẻ trong cùng một thời điểm.

Nếu sử dụng thực phẩm chức năng, mẹ hãy ưu tiên lựa chọn những sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, dễ hấp thu và phù hợp với độ tuổi của bé. Không nên thay đổi liên tục các loại sản phẩm hay sử dụng cùng lúc nhiều loại khác nhau, vì điều này có thể gây rối loạn hấp thụ và ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của trẻ.

Ở giai đoạn 1 tuổi, việc ăn uống của trẻ chịu ảnh hưởng rất nhiều từ thói quen hình thành lúc 6 - 12 tháng đầu đời, vì vậy mẹ nên tham khảo thêm hướng dẫn bé ăn dặm để đảm bảo con được làm quen với thức ăn đúng cách và hấp thu tốt hơn.

1.2 Đủ khẩu phần ăn cho bé 1 tuổi

Khi xây dựng thực đơn dinh dưỡng cho bé 1 tuổi, cha mẹ cần chú ý đến số lượng thực phẩm phù hợp để đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất mà không gây quá tải cho hệ tiêu hóa non nớt của trẻ.

Khẩu phần ăn hằng ngày cho trẻ 1 tuổi nên bao gồm:

• 100 - 150g tinh bột (gạo, cháo, bún, mì…)
• 100 - 200g thịt, cá, tôm hoặc các loại đạm khác
• 50 - 100g rau xanh (cà rốt, cải bó xôi, bí đỏ…)
• 150 - 200g trái cây chín (chuối, xoài, cam, táo…)
• 20 - 30g dầu hoặc mỡ (dầu oliu, dầu mè, mỡ cá…)
• 600 - 800ml sữa mỗi ngày, có thể là sữa mẹ hoặc sữa công thức tùy theo điều kiện và nhu cầu của trẻ

Tùy vào thể trạng và mức độ ăn uống của mỗi bé, cha mẹ có thể điều chỉnh khẩu phần tăng hoặc giảm hợp lý. Tuy nhiên, không nên ép bé ăn quá mức nếu trẻ đã no hoặc không còn hứng thú với bữa ăn. Việc ép ăn có thể gây phản tác dụng, ảnh hưởng đến tâm lý và hệ tiêu hóa của trẻ.

1.3. Số lượng bữa ăn

Tùy theo nhu cầu của mỗi trẻ, mẹ có thể tăng hoặc giảm khẩu phần ăn. Đặc biệt là cha mẹ không nên ép trẻ 12 tháng tuổi ăn nhiều để tăng cân nặng hay khi bé đã có dấu hiệu ăn no. 

Số lượng bữa ăn chính hàng ngày của trẻ sẽ là 3 bữa và các bữa phụ của mỗi bé là khác nhau. Tuy nhiên, mẹ cũng cần chia khung giờ bữa ăn phụ sao cho hợp lý và thường là 9h, 14h, 16h, 21h. 

Khi bé lớn hơn, nhu cầu dinh dưỡng và khẩu phần thay đổi đáng kể, vì vậy mẹ có thể tham khảo thêm thực đơn cho bé 2 tuổi để chuẩn bị sẵn kế hoạch dinh dưỡng phù hợp cho giai đoạn tiếp theo.

Tùy vào nhu cầu của bé, mẹ có thể điều chỉnh khẩu phần ăn

1.4. Đa dạng thực phẩm cho bé

Cha mẹ sẽ mất thời gian để có thể xây dựng được thực đơn bé 1 tuổi khoa học. Tuy nhiên, để các bé có được sự phát triển tốt nhất và tránh tình trạng suy dinh dưỡng. Mẹ hãy cho bé ăn điều độ và đủ chất. 

Để trẻ có đủ dinh dưỡng mẹ cần cho bé ăn nhiều loại trái cây khác nhau, sữa chua và một số loại bánh dành riêng cho ăn dặm. Một số loại thực phẩm mềm mẹ có thể xé nhỏ để bé ăn như là tôm, cá…Đặc biệt quan trọng với sự phát triển của bé trong giai đoạn này đó là sữa và các sản phẩm từ sữa. 

Việc lựa chọn thực phẩm đúng độ tuổi rất quan trọng, do đó mẹ nên nắm rõ dinh dưỡng cho bé theo tuổi để có thể điều chỉnh phù hợp với sự phát triển của con trong từng giai đoạn.

Thực đơn cho bé cần đủ nhóm chất 

2. Gợi ý 10 thực đơn cho bé 1 tuổi đa dạng, đầy đủ dinh dưỡng

Thực đơn ăn dặm cho bé 1 tuổi là yếu tố quan trọng giúp bổ sung dưỡng chất, hỗ trợ sự phát triển toàn diện của bé. Đa dạng món ăn không chỉ giúp bé ăn ngon miệng mà còn tạo thói quen ăn uống lành mạnh. Mẹ có thể tham khảo những công thức và món ăn dặm phù hợp cho bé 1 tuổi dưới đây từ chuyên gia của Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để đảm bảo bé nhận đủ dinh dưỡng mỗi ngày.

Ở giai đoạn trước đó, mẹ có thể tham khảo thêm thực đơn ăn dặm cho bé 7 tháng để giúp bé làm quen dần với thức ăn thô trước khi chuyển sang khẩu phần phong phú như ở tuổi thứ nhất.

Thực đơn cho bé 1 tuổi - Số 1:

• Buổi sáng: Bún bò
• Buổi trưa
• Cháo tôm thịt rau mồng tơi khoai lang 
• Bưởi
• Buổi chiều
• Nui sao nấu thịt heo 
• Chuối tiêu
• Bữa phụ 1: Sữa mẹ
• Buổi tối:
• Cháo thịt gà mướp rau dền
• Táo tây/Bom

Thực đơn dinh dưỡng cho bé 1 tuổi - Số 2:

• Buổi sáng: Cháo thịt heo bí đỏ 
• Buổi trưa:
  • Cháo thịt bò rau ngót bắp non 
  • Thanh long
• Buổi chiều:
  • Hủ tiếu thịt gà nấu nấm 
  • Giòi/Roi/Mận
• Bữa phụ 1: Sữa mẹ
• Buổi tối:
  • Cháo cua biển bông cải khoai môn 
  • Nho

Thực đơn ăn dặm cho bé 1 tuổi - Số 3:

• Buổi sáng: Mì thịt heo
• Buổi trưa:
• Cháo cá lóc cải thìa nấm rơm
• Hồng xiêm/Sa bô chê
• Buổi chiều:
• Bún mọc
• Chuối tiêu
• Bữa phụ 1: Sữa mẹ
• Buổi tối:
• Cháo trứng thịt heo cải bó xôi
• Xoài

Thực đơn tăng cân cho bé 1 tuổi - Số 4:

• Buổi sáng: Phở gà
• Buổi trưa:
• Cháo thịt heo rau tần ô bắp vàng
• Quýt
• Buổi chiều:
• Mì Quảng tôm thịt
• Thanh long
• Bữa phụ 1: Sữa mẹ
• Buổi tối:
• Cháo thịt bò cải dún khoai môn
• Dưa hấu

Thực đơn cho bé 1 tuổi - Số 5:

• Buổi sáng: Nui sao thịt bò
• Buổi trưa:
• Cháo thịt gà rau ngót bí đỏ
• Xoài
• Buổi chiều:
• Bánh canh thịt heo
• Chuối tiêu
• Bữa phụ 1: Sữa mẹ
• Buổi tối:
• Cháo cá chim bông cải xanh phô mai
• Thanh long

Thực đơn dinh dưỡng cho bé 1 tuổi - Số 6:

• Buổi sáng: Hoành thánh
• Buổi trưa:
• Cháo cua đồng mồng tơi
• Dâu tây
• Buổi chiều:
• Cháo thịt gà cải xanh đậu hũ non
• Đu đủ
• Bữa phụ 1: Sữa mẹ
• Buổi tối:
• Cháo thịt heo cải xoong khoai mỡ
• Xoài

Thực đơn cho trẻ 1 tuổi - Số 7:

• Buổi sáng: Súp thịt bò khoai tây
• Buổi trưa:
• Cháo thịt heo bắp cải cà rốt
• Quả kiwi
• Buổi chiều:
• Mì ý xào cua măng tây
• Chuối tiêu
• Bữa phụ 1: Sữa mẹ
• Buổi tối:
• Cháo cá hồi cải dúm phô mai
• Nho

Thực đơn dinh dưỡng cho trẻ 1 tuổi - Số 8:

• Buổi sáng: Cháo thịt vịt xà lách khoai lang
• Buổi trưa:
• Cháo cá hồi cải canh đậu cô ve
• Nước cam tươi
• Buổi chiều:
• Súp thịt lợn trứng cút
• Chuối tây
• Bữa phụ 1: Sữa mẹ
• Buổi tối:
• Cháo chim câu súp lơ xanh cà rốt
• Quả kiwi

Thực đơn cho bé 1 tuổi - Số 9:

• Buổi sáng: Bún tôm
• Buổi trưa:
• Cháo thịt gà rau ngót đậu xanh
• Nước quýt tươi
• Buổi chiều:
• Miến nấu thịt rau cải bó xôi
• Xoài
• Bữa phụ 1: Sữa mẹ
• Buổi tối:
• Cháo thịt lợn cải chíp ngô non
• Nho

Thực đơn cho bé 12 tháng tuổi - Số 10:

• Buổi sáng: Cháo thịt gà bí đỏ
• Buổi trưa:
• Cháo thịt bò cải thảo khoai lang
• Nước quýt tươi
• Buổi chiều:
• Bánh đa nấu thịt cải con
• Chuối tiêu
• Bữa phụ 1: Sữa mẹ
• Buổi tối:
• Cháo cua biển măng tây ngô ngọt
• Hồng xiêm/Sa bô chê

Đa dạng bữa ăn cho bé 1 tuổi 

3. Các món ăn ngon dành cho bé 1 tuổi khỏe mạnh, cung cấp nhiều dưỡng chất

Với các món ăn cho bé 1 tuổi, mẹ có thể kết hợp nhiều và đa dạng món ăn để tạo cảm giác ngon miệng cho bé. Dưới đây là hướng dẫn một số món ăn đơn giản để mẹ tham khảo. 

3.1 Cháo tôm thịt rau mồng tơi khoai lang

Thông tin dinh dưỡng của món cháo tôm thịt rau mồng tơi khoai lang cho bé 1 tuổi

Nguyên liệu:

• 20g tôm 
• 10g khoai lang thái nhỏ
• 35g gạo tẻ
• 15g thịt nạc vai heo băm nhỏ
• 15g rau mồng tơi
• 9g dầu ăn
• 350ml nước lọc
• 1g nước mắm
• 1g hạt nêm

Sơ chế:

• Gạo tẻ: Vo sạch, ngâm từ 20 - 30 phút để cháo nhanh mềm
• Tôm tươi: Bóc vỏ, bỏ chỉ lưng, rửa sạch bằng nước muối loãng, sau đó băm nhuyễn
• Thịt nạc vai: Băm nhuyễn hoặc xay mịn, rửa sạch trước khi nấu
• Khoai lang: Gọt vỏ, cắt nhỏ hạt lựu, hấp hoặc luộc sơ cho mềm
• Rau mồng tơi: Nhặt lá non, rửa sạch, trụng sơ rồi băm nhỏ
• Gia vị: Đong đúng liều lượng, chỉ cho vào khi cháo đã nấu chín để giữ hương vị tự nhiên và đảm bảo dinh dưỡng cho bé

Cách chế biến:

• Bước 1: Làm nóng chảo, đổ dầu ăn xào săn tôm thịt, cho ra đĩa để riêng
• Bước 2: Cho gạo, nước lọc vào nồi, để lửa nhỏ, đun đến khi cháo chín
• Bước 3: Cho tôm thịt, khoai lang, rau mồng tơi vào nồi cháo đun nhỏ đến khi các nguyên liệu đặc quánh
• Bước 4: Nêm gia vị như nước mắm, hạt nêm và dầu ăn còn lại, khuấy đều và tắt bếp

3.2 Cháo tôm thịt rau ngót hạt sen

Thông tin dinh dưỡng của món cháo tôm thịt rau ngót hạt sen

Nguyên liệu:

• 35g gạo tẻ
• 20g thịt nạc vai lợn
• 30g rau ngót
• 350mml nước lọc
• 20 tôm biển
• 6g hạt sen tươi
• 7g dầu ăn
• 1g hạt nêm

Sơ chế:

• Gạo tẻ: Vo sạch, ngâm khoảng 30 phút trước khi nấu để cháo nhanh nhừ
• Thịt heo: Rửa sạch, băm nhuyễn hoặc xay mịn tùy theo khả năng ăn thô của bé
• Tôm: Lột vỏ, bỏ chỉ đen, rửa sạch bằng nước muối loãng, sau đó băm nhỏ
• Hạt sen tươi: Bóc vỏ, bỏ tim sen để tránh đắng, rửa sạch, hấp chín mềm rồi tán nhuyễn
• Rau ngót: Nhặt sạch, rửa kỹ với nước muối loãng, vò nhẹ cho mềm rồi băm nhuyễn

Cách chế biến:

• Bước 1: Làm nóng chảo, đổ dầu ăn xào săn tôm thịt, cho ra đĩa để riêng
• Bước 2: Cho 350g gạo, 6g hạt sen tươi và 350mml nước lọc vào nồi, đun sôi, hạ lửa
• Bước 3: Khi cháo chín, cho tôm, thịt heo xào săn và rau ngót vào nồi, nấu cho đến khi các nguyên liệu chín mềm
• Bước 4: Nêm hạt nêm, dầu ăn còn lại và đảo đều

3.3 Cháo thịt gà bí đỏ

Thông tin dinh dưỡng của món cháo thịt gà bí đỏ

Nguyên liệu:

• 20g gạo tẻ
• 10g bí ngô
• 15g thịt gà
• 200mml nước lọc
• 2g hành khô
• 1g dầu ăn
• 1g hạt nêm

Sơ chế:

• Gạo tẻ: Vo sạch, ngâm khoảng 20 - 30 phút để cháo nhanh mềm
• Thịt gà: Rửa sạch, luộc sơ rồi băm hoặc xay nhuyễn tùy vào khả năng nhai của bé
• Bí đỏ: Gọt vỏ, rửa sạch, cắt nhỏ rồi hấp chín và nghiền mịn
• Hành khô: Bóc vỏ, rửa sạch, băm nhuyễn
• Dầu ăn và hạt nêm để riêng, sử dụng sau khi cháo chín nhằm giữ trọn hương vị và dưỡng chất

Cách chế biến:

• Bước 1: Làm nóng chảo, đổ 1/2 lượng dầu chuẩn bị để xào gà với hành khô đến khi thịt săn cho ra đĩa
• Bước 2: Cho gạo, nước lọc vào nồi, để lửa nhỏ, đun đến khi cháo chín.
• Bước 3: Cho thịt gà, bí đỏ vào nồi, nấu nhỏ lửa đến khi nguyên liệu chín mềm
• Bước 4: Nêm hạt nêm, dầu ăn còn lại và đảo đều

Ngân Hàng Thực Đơn Dinh Dưỡng được xây dựng với mục đích giúp cha mẹ có thêm kiến thức khoa học khi nuôi dạy bé. Mẹ hãy đăng ký làm thành viên để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ của các chuyên gia dinh dưỡng hàng đầu. 

Qua thông tin bài viết đã được Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé chia sẻ ở trên sẽ giúp các mẹ có thêm kiến thức về thực đơn cho bé 1 tuổi. Mẹ sẽ luôn là người đồng hành và phát triển cùng con trong năm tháng đầu đời. 

*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn