Khóc dạ đề là gì? Dấu hiệu nhận biết trẻ sơ sinh bị khóc dạ đề

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo,

Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Khóc dạ đề thường xuất hiện ở trẻ sơ sinh trong giai đoạn từ 2 đến 3 tháng tuổi. Tình trạng này kéo dài đã làm cha mẹ lo lắng đến sức khỏe của các bé. Vậy nên, Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ cùng mẹ tìm hiểu xem khóc dạ đề là gì, nguyên nhân từ đâu và tìm ra cách chăm sóc hiệu quả, giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn.

1. Khóc dạ đề là gì?

Trẻ sơ sinh khóc dạ đề là gì? Khóc dạ đề hay còn gọi là hiện tượng Colic, là tình trạng trẻ sơ sinh quấy khóc liên tục trong nhiều giờ, thường xuất hiện vào buổi chiều, tối hoặc ban đêm, xảy ra trong giai đoạn từ 2 - 3 tuần đến khoảng 3 tháng tuổi. Trong cơn khóc, trẻ thường đỏ ửng toàn thân, lưng cong, tay nắm chặt, chân co về phía bụng và bụng căng cứng - biểu hiện rõ ràng của cơn đau.

Tìm hiểu khóc dạ đề là gì?

2. Tại sao trẻ sơ sinh khóc dạ đề?

Hiện nay, các chuyên gia nhi khoa vẫn chưa tìm ra nguyên nhân khoa học chính xác cho hiện tượng khóc kéo dài vào ban đêm ở trẻ sơ sinh, cũng như chưa có phương pháp điều trị cụ thể.

Đa số cho rằng hiện tượng khóc dạ đề liên quan đến tình trạng tăng nhu động ruột. Bình thường, nhu động ruột hoạt động điều hòa mà không gây đau, nhưng khi nhu động ruột tăng không đều, trẻ có thể bị đau bụng dữ dội, dẫn đến quấy khóc; sau cơn đau, trẻ sẽ tạm ngừng khóc.

Nguyên nhân khóc dạ đề còn liên quan đến chế độ chăm sóc chưa hợp lý: trẻ không có giờ ăn ngủ cố định, bị kích thích quá mức khi đùa nghịch ban ngày hoặc trước giờ đi ngủ, gây căng thẳng thần kinh. Trẻ còi xương, suy dinh dưỡng hoặc khả năng thích ứng yếu cũng dễ bị quấy khóc dạ đề khi chịu các kích thích từ môi trường xung quanh.

Ngoài ra tâm trạng lo lắng, căng thẳng của mẹ có thể tác động đến tâm lý và thể chất của trẻ. Đồng thời, hệ tiêu hóa non nớt của bé chưa kịp thích nghi với các loại protein và chất dinh dưỡng trong sữa mẹ, dẫn đến đầy hơi, đau bụng và quấy khóc.

ít gặp hơn là dị ứng đạm sữa bò, nhiễm trùng, tắc nghẽn, chấn thương, xoắn tinh hoàn ở bé trai

Tuy nhiên, cha mẹ cần phân biệt khóc dạ đề với các hiện tượng khóc đêm khác ở trẻ sơ sinh, bao gồm:

Đau hoặc khó chịu: Do loét miệng, đau tai, da kích ứng từ tã/quần áo chật, hoặc bệnh lý như sốt, tiêu chảy, nôn ói. Nếu có sốt hoặc các biểu hiện bệnh lý, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế.
Mọc răng: Gây ngứa, sốt nhẹ.
Đói hoặc khát: Trẻ chưa bú đủ có thể quấy khóc trong đêm; khoảng cách giữa các lần bú thường từ 2 - 4 giờ khi bé khoảng 3 tháng tuổi.
Giấc ngủ không trọn vẹn: Trẻ khóc vì muốn ngủ, cần đặt bé ở vị trí êm ái, thông thoáng.
Ăn quá no: Gây đầy hơi, khó chịu, khiến trẻ quấy khóc.
Đau bụng: Bé bình thường ban ngày nhưng quấy khóc kéo dài ban đêm, thường xuất hiện trong những tháng đầu và giảm sau 3 tháng tuổi.
Tác động mạnh từ người thân: Lắc hoặc vui đùa quá mức khiến trẻ sợ hãi, khó chịu.
Dị ứng thực phẩm từ mẹ: Trứng, sữa, hạt, lúa mì có thể đi vào sữa mẹ, gây đau bụng, tiêu chảy, táo bón, nôn ói, thở khò khè.
Dị ứng sữa công thức: Nếu bé uống sữa bột và xuất hiện dị ứng, cần chuyển sang sữa công thức không gây dị ứng. Biểu hiện dị ứng protein sữa bò gồm quấy khóc và có lẫn máu trong phân.

Việc nhận biết chính xác nguyên nhân khóc sẽ giúp phụ huynh chăm sóc bé đúng cách, giảm căng thẳng và bảo vệ sức khỏe của trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời.

>>> Đọc thêm: Trẻ sơ sinh bị sôi bụng do đâu và nên xử lý thế nào?

Có nhiều nguyên nhân gây ra hiện tượng khóc dạ đề ở trẻ sơ sinh

3. Dấu hiệu nhận biết trẻ khóc dạ đề

Việc phân biệt khóc dạ đề với khóc do bệnh lý là mối quan tâm lớn của nhiều bậc cha mẹ. Nhìn chung, trẻ khóc dạ đề thường có những đặc điểm nhận biết rõ ràng như:

Khóc dữ dội, toàn thân đỏ bừng và thời điểm quấy khóc thường vào buổi chiều hoặc tối.
Giấc ngủ không sâu, trẻ thường khóc ré lên ngay cả khi đang ngủ.
Tư thế cơ thể thay đổi, cong người, tay nắm chặt, bụng căng cứng, đầu gối co lên.
Khó dỗ dành, trẻ gần như không ngừng khóc dù được vỗ về hay cho bú, thậm chí bỏ bú.
Tần suất cao, các cơn khóc kéo dài hơn 3 giờ mỗi ngày, xảy ra nhiều hơn 3 ngày/tuần và liên tục trong 3 tuần.
Thời gian giảm dần khi trẻ được từ 4 - 6 tháng tuổi.

Một số dấu hiệu nhận biết trẻ khóc dạ đề

4. Cách điều trị chứng khóc dạ đề ở trẻ sơ sinh

Các cơn khóc dạ đề hay khóc kéo dài ở trẻ sơ sinh thường khiến cha mẹ lo lắng, nhất là vào buổi chiều, tối hoặc ban đêm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y khoa, nếu trẻ bú tốt, không sụt cân và phát triển bình thường, cha mẹ nên tập trung vào việc giữ bình tĩnh và tạo cảm giác an toàn, thoải mái cho bé thay vì quá lo lắng. Một số cách giúp điều trị chứng khóc dạ đề ở trẻ bao gồm:

Ôm ấp và tiếp xúc gần: Đặt bé nằm cạnh mẹ hoặc ôm bé vào lòng để bé cảm nhận nhịp tim và hơi ấm từ mẹ, có thể đu đưa nhẹ, nhịp nhàng
Âm nhạc và hát ru: Nhẹ nhàng hát ru hoặc cho bé nghe nhạc êm dịu giúp bé thư giãn.
Giảm kích thích cuối ngày và tạo môi trường ngủ yên tĩnh: Đảm bảo không gian êm ái, thoáng đãng; nên để phòng bớt sáng hoặc tối, cho bé có thể làm quen với tiếng ồn nhẹ. Cần thiết có thể cho ngậm ti giả nếu phù hợp.
Massage nhẹ nhàng: Xoa bóp toàn thân và vùng bụng theo chiều kim đồng hồ với tinh dầu thảo mộc thích hợp, giúp bé dễ chịu.
Kiểm soát cảm xúc khi cho bú: Cho bú đúng ngậm bắt vú, giữ đầu cao hơn bụng khi bú. Giữ tâm trạng thoải mái, tránh ép bé ăn quá no để không gây đầy hơi hoặc đau bụng. Nên chia nhỏ cữ, ợ hơi giữa và sau cữ
Cần theo dõi và trấn an trẻ: ghi nhật ký giờ khóc, cữ bú, đi tiêu để tìm quy luật,hay phiên trông trẻ, không bao giờ lắc trẻ.
Không tự ý dùng thuốc: Tuyệt đối không cho bé uống bất kỳ loại thuốc nào nếu chưa có chỉ định của bác sĩ nhi khoa.

Nếu trẻ vẫn khóc nên xem xét yếu tố sữa: nếu nghi dị ứng đạm bò kèm hăm dai dẳng, tiêu nhầy máu, nôn nhiều, nổi mẩn thì mẹ đang cho bú có thể thử kiêng sữa bò 2 tuần

Với trẻ uống sữa công thức có thể trao đổi bác sĩ về sữa thủy phân rộng trong 2–3 tuần nếu có dấu hiệu nghi ngờ

Khi nào cần đi khám ngay:

Sốt từ 38°c trở lên ở trẻ dưới 3 tháng
Bỏ bú nhiều cữ, lờ đờ, khó đánh thức, tím tái, thở nhanh rút lõm ngực
Nôn vọt xanh vàng, bụng chướng, đi tiêu có máu, mẩn toàn thân
Khóc khác thường, đau tăng khi sờ chạm, bìu sưng đỏ ở bé trai

>>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh hay vặn mình đánh hơi có bình thường không?

Khóc dạ đề lành tính và sẽ tự hết, quan trọng nhất là đảm bảo trẻ vẫn bú tốt, tăng cân, đi tiểu đều và không có dấu hiệu báo động

Các bà mẹ cần yên tâm và cố gắng trấn tĩnh chờ cho 3 tháng đầu đời của bé dần trôi qua.

Cha mẹ nên ôm và vỗ về bé

Những thông tin trên của Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé đã giúp bạn tìm hiểu khóc dạ đề là gì cũng như dấu hiệu, nguyên nhân và cách trị khóc dạ đề ở trẻ sơ sinh. Hy vọng sẽ giúp cha mẹ có thêm kiến thức để chăm sóc bé tốt hơn.

*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn