Bà đẻ ăn khoai tây được không? Lưu ý khi ăn để lợi sữa
Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo, Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
Khoai tây với hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao luôn là một lựa chọn hấp dẫn với nhiều chị em phụ nữ. Tuy nhiên, phụ nữ sau sinh, mẹ sau sinh ăn khoai tây được không? Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ giải đáp thắc mắc này cho mẹ chi tiết thông tin về lợi ích của khoai tây đối với sức khỏe mẹ sau sinh, cũng như những lưu ý quan trọng khi sử dụng loại củ này.
1. Sau sinh ăn khoai tây được không?
Câu trả lời là có mẹ nhé, mẹ hoàn toàn có thể ăn khoai tây sau khi sinh. Đây là thực phẩm lành tính,dễ chế biến, cung cấp nhiều năng lượng, vitamin C, B6, kali, sắt,.... hỗ trợ phục hồi thể lực và cải thiện tiêu hoá nếu ăn hợp lý.
Mẹ sau sinh ăn khoai tây được không?
2. Hàm lượng dinh dưỡng trong khoai tây cho mẹ bỉm
Trong 100g khoai tây (tương đương 1 củ vừa):
|
Thành phần |
Hàm lượng |
|
Năng lượng |
77 kcal |
|
Carbohydrate |
17 g |
|
Chất đạm (Protein) |
2 g |
|
Chất béo (Fat) |
0,1 g |
|
Chất xơ (Fiber) |
2,2 g |
|
Vitamin C |
19,7 mg |
|
Vitamin B6 |
0,3 mg |
|
Kali |
429 mg |
|
Sắt |
0,8 mg |
|
Magie |
23 mg (6% RDA) |
Với hàm lượng dinh dưỡng này, khoai tây là nguồn thực phẩm bổ dưỡng giúp cung cấp năng lượng, hỗ trợ tiêu hóa và giúp mẹ sau sinh hồi phục sức khỏe nhanh chóng. Vì vậy, mẹ hoàn toàn nên bổ sung khoai tây vào chế độ dinh dưỡng sau sinh mẹ nhé.
3. Khoai tây mang lại lợi ích gì cho mẹ sau sinh?
Khoai tây không chỉ hỗ trợ tiêu hóa mà còn tăng cường thể lực, giúp mẹ sau sinh cải thiện tinh thần hiệu quả.
- Hỗ trợ năng lượng và hồi phục thể lực: tinh bột trong khoai tây giúp bù năng lượng, phù hợp khi mẹ mệt và thiếu ngủ sau sinh.
- Hỗ trợ tiêu hóa, ngừa táo bón: Hàm lượng chất xơ tự nhiên trong khoai tây giúp làm mềm phân, cải thiện nhu động ruột và giảm triệu chứng táo bón nhưng còn phụ thuộc vào việc mẹ uống đủ nước và ăn đủ rau
- Bảo vệ dạ dày: Với đặc tính kháng khuẩn và khả năng làm dịu niêm mạc dạ dày, khoai tây giúp giảm đau, hỗ trợ điều trị viêm loét và phòng ngừa các vấn đề tiêu hóa sau sinh.
- Giảm căng thẳng, thư giãn tinh thần: Vitamin C, B6 và carbohydrate trong khoai tây kích thích sản xuất serotonin - đây là hormone giúp mẹ thư giãn, giảm stress và cân bằng cảm xúc trong giai đoạn sau sinh.
Khoai tây có nhiều lợi ích cho sức khỏe mẹ
Gợi ý thêm cho mẹ:
- Để hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn và giúp nguồn sữa dồi dào hơn, mẹ có thể tham khảo thêm các loại rau lợi sữa để bổ sung vào bữa ăn hàng ngày.
- Nếu mẹ muốn bổ sung thêm thực phẩm giàu vitamin A và chất chống oxy hóa, có thể tìm hiểu thêm sau sinh ăn bí đỏ được không để lựa chọn nguồn tinh bột và rau củ phù hợp hơn.
- Với các thực phẩm có tính hàn hoặc vị đắng, nhiều mẹ cũng quan tâm cho con bú ăn khổ qua được không để đảm bảo không ảnh hưởng đến sữa và hệ tiêu hóa của bé.
- Mẹ có thể tham khảo Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng để có thể xem cách chế biến các món ăn ngon từ khoai tây, đa dạng các món ăn khác nhau và dễ chế biến dành cho mẹ.
4. Sau sinh bao lâu thì ăn được khoai tây?
Với mẹ sinh thường, có thể ăn khoai tây luộc hoặc hấp, nấu canh sau khi mẹ đã ổn định sức khỏe (từ vài ngày đến vài tuần tùy cơ địa) để bổ sung năng lượng, chất xơ và vitamin. Khoai tây là thực phẩm lành tính, dễ tiêu hóa và giàu dinh dưỡng nên mẹ sau sinh hoàn toàn có thể sử dụng nếu cơ thể đã ổn định. Đối với mẹ sinh mổ, nên thận trọng hơn trong giai đoạn bụng còn chướng, tiêu hoá chậm; chỉ thử khi mẹ đã trung tiện/đi ngoài ổn, ăn ít và ưu tiên món mềm, ít dầu , tránh ăn khoai tây chiên vì dễ gây đầy hơi, khó tiêu.
Mẹ sau sinh có thể ăn khoai tây nhưng cần ăn ở thời gian thích hợp
5. Khi nào bà đẻ không nên ăn khoai tây?
- Mẹ sau sinh thường ăn khoai tây vì lành tính, nhưng nếu mẹ đang có một số vấn đề sức khỏe thì cần kiêng ăn khoai tây Mẹ bị vấn đề về tiêu hóa: Nếu mẹ bị đầy hơi, khó tiêu, táo bón hoặc rối loạn tiêu hóa sau sinh, tránh khoai tây vì tinh bột cao dễ gây đầy bụng, chướng hơi thêm.
- Mẹ cần kiểm soát đường huyết (tiểu đường/tiền sử tiểu đường thai kỳ, đường huyết cao sau sinh): khoai tây có thể làm tăng đường huyết tuỳ cách chế biến và khẩu phần; nên trao đổi bác sĩ/chuyên gia dinh dưỡng
- Bé có dấu hiệu bất thường: Khi mẹ ăn khoai tây mà bé bị táo bón, đau bụng, phát ban hoặc quấy khóc, dừng ngay vì có thể bé nhạy cảm với tinh bột qua sữa mẹ.
- Mẹ đang trong giai đoạn thừa cân: lúc này cơ thể mẹ đang cholesterol cao nên hạn chế ăn khoai tây, đặc biệt là khoai tây chiên chiên, vì món ăn này có lượng calo cao làm tăng mỡ máu và khó kiểm soát cân nặng.
6. Những lưu ý cho mẹ khi ăn khoai tây sau sinh
Khoai tây mang lại nhiều lợi ích, nhưng để đảm bảo an toàn và hấp thu tối đa dinh dưỡng, mẹ sau sinh cần chú ý đến cách chế biến và lựa chọn nguyên liệu phù hợp:
- Hạn chế khoai tây chiên: Mẹ nên tránh ăn khoai tây chiên vì chứa nhiều dầu mỡ, dễ gây đầy bụng, khó tiêu và tăng calo không cần thiết. Ưu tiên khoai tây luộc, hấp hoặc nướng để đảm bảo lành mạnh và dễ tiêu hóa hơn.
- Chọn khoai tây tươi: Nên sử dụng khoai tây có vỏ mịn, không bị héo, chảy nước hay có đốm xanh để đảm bảo giá trị dinh dưỡng và an toàn cho hệ tiêu hóa còn nhạy cảm của mẹ sau sinh.
- Tuyệt đối tránh khoai tây mọc mầm: Mầm khoai chứa solanine - đây là chất độc có thể gây ngộ độc thực phẩm với triệu chứng buồn nôn, nôn, đau bụng. Nếu phát hiện khoai có mầm, cần loại bỏ ngay, không sử dụng dù chỉ một phần.
- Đa dạng hóa chế độ ăn: Dù khoai tây dinh dưỡng, mẹ không nên ăn quá thường xuyên hay thay thế cho các thực phẩm khác. Hãy kết hợp với rau xanh, trái cây, đạm và ngũ cốc để bổ sung đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho hồi phục sau sinh.
Một số lưu ý mẹ sau sinh cần biết khi ăn khoai tây
Lưu ý nếu mẹ có các vấn đề sức khỏe như tiểu đường, nên theo dõi lượng khoai tây tiêu thụ vì khoai tây có chỉ số đường huyết tương đối cao. Khi xây dựng thực đơn sau sinh, mẹ cũng có thể tham khảo thêm sau sinh mổ ăn khoai lang được không để bổ sung thêm nguồn tinh bột lành mạnh và dễ tiêu.
7. Gợi ý các món ngon từ khoai tây cho bà đẻ
Khoai tây xào cà chua
Nguyên liệu (cho 1 khẩu phần):
- Khoai tây: 50g (thái sợi, chần qua nước sôi)
- Cà chua: 20g (thái nhỏ)
- Hành lá, rau mùi: mỗi loại 1g (thái nhỏ)
- Tỏi: 1g (băm nhuyễn)
- Dầu ăn thực vật: 3g
- Hạt nêm: 1g
- Dầu hào: 2g
Cách nấu:
- Bước 1: Phi thơm tỏi băm với dầu ăn trên chảo nóng.
- Bước 2: Chần khoai trước giúp khoai nhanh mềm và dễ thấm vị hơn.
- Bước 3: Cho cà chua vào xào mềm, sau đó cho khoai tây đã chần vào đảo đều.
- Bước 4: Nêm hạt nêm và dầu hào, tiếp tục xào đến khi khoai tây chín mềm.
- Bước 5: Thêm hành lá và rau mùi, đảo nhanh rồi tắt bếp.
Canh cải ngọt khoai tây nấu thịt
Nguyên liệu (cho 1 khẩu phần):
- Cải ngọt: 90g (thái khúc ngắn)
- Khoai tây: 70g (thái khối vuông)
- Thịt heo xay: 10g
- Nước lọc: 200g
- Hành tím: 1g (băm nhuyễn)
- Hạt nêm: 2g
- Dầu ăn thực vật: 3g
Cách nấu:
- Bước 1: Phi thơm hành tím với dầu ăn, cho thịt heo xay vào xào săn.
- Bước 2: Đổ nước lọc vào đun sôi, cho khoai tây vào nấu chín khoảng 10 phút.
- Bước 3: Thêm cải ngọt, nêm hạt nêm, khuấy nhẹ để gia vị tan đều.
- Bước 4: Nấu đến khi canh sôi lại và rau chín tới thì tắt bếp.
- Bước 5: Múc canh ra tô, dùng nóng.
Bò kho sả
Nguyên liệu (cho 1 khẩu phần):
- Thịt bò (bắp, nạc vai, gân…): 70g (thái miếng vuông)
- Khoai tây: 20g (thái miếng vuông)
- Sả cây: 5g (băm nhỏ)
- Hành củ: 5g (băm nhỏ)
- Hành lá: 1g (thái nhỏ)
- Nước mắm: 1g
- Hạt nêm: 2g
- Dầu ăn: 4g
- Dầu điều: 1g
Cách nấu:
- Bước 1: Ướp thịt bò với hạt nêm, dầu điều và sả băm trong 15 phút cho thấm đều.
- Bước 2: Phi thơm hành khô với dầu ăn, cho thịt bò đã ướp vào xào săn.
- Bước 3: Thêm nước ngập thịt, đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, tiếp tục hầm cho đến khi bò mềm.
- Bước 4: Cho khoai tây vào nấu mềm, đảo đều cho thấm vị.
- Bước 5: Khi khoai và thịt đều chín, thêm hành lá, đảo đều rồi tắt bếp.
8. Giải đáp các thắc mắc về bà đẻ ăn khoai tây
Bà đẻ ăn khoai tây có mất sữa không?
Không có bằng chứng cho thấy khoai tây gây mất sữa. Lượng sữa của mẹ phụ thuộc chủ yếu vào: bú đúng – bú đủ, uống đủ nước, dinh dưỡng tổng thể và nghỉ ngơi. Khoai tây có thể là một phần của khẩu phần nếu ăn hợp lý.
Ăn khoai tây có giúp mẹ sau sinh hồi phục sức khỏe?
Có thể hỗ trợ vì khoai tây giàu tinh bột, vitamin C, kali và B6 giúp bổ sung năng lượng, vi chất và cải thiện trí nhớ nhưng hồi phục sau sinh là tổng hoà của bổ sung đạm, rau, nước, nghỉ ngơi và vận động phù hợp, do đó cần ăn đủ chất không chỉ mỗi khoai tây
Bà đẻ ăn khoai tây chiên được không?
Có thể ăn nhưng nên hạn chế, vì khoai tây chiên chứa nhiều dầu mỡ gây khó tiêu, tăng cholesterol. Mẹ chỉ nên ăn thỉnh thoảng với lượng nhỏ và ưu tiên món luộc, hấp hoặc nướng.
Mẹ sau sinh 1 tháng ăn khoai tây được chưa?
Được, sau 1 tháng là thời điểm an toàn để ăn khoai tây nếu mẹ không rối loạn tiêu hoá và ăn theo cách lành mạnh (luộc/hấp/nấu). Nếu mẹ sinh mổ và vẫn đầy hơi/khó tiêu, nên ăn ít và theo dõi
Bà đẻ ăn khoai tây tím hay khoai tây vàng tốt hơn?
Cả hai đều tốt nhưng khoai tây tím nổi bật nhờ chất chống oxy hóa anthocyanin giúp tăng miễn dịch và bảo vệ tim mạch, còn khoai tây vàng giàu vitamin C hỗ trợ tiêu hóa và làm đẹp da. Quan trọng là chọn khoai tươi, không mọc mầm để đảm bảo an toàn.
Hy vọng những gì mà Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé chia sẻ có thể giúp mẹ quan tâm chăm sóc sức khỏe nhiều hơn và tầm quan trọng của những chất dinh dưỡng đối với sức khỏe của mẹ và đặc biệt là thắc mắc “sau sinh ăn khoai tây được không”. Mẹ hãy truy cập thường xuyên để xem thêm nhiều thông tin hữu ích khác dành cho mẹ nhé.
Ngoài khoai tây, súp lơ xanh cũng là thực phẩm giàu dinh dưỡng. Mẹ có thể tìm hiểu sau sinh ăn súp lơ xanh được không để bổ sung thêm vitamin và khoáng chất vào thực đơn mỗi ngày.
*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.
Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.


