Mẹ sau sinh ăn đậu phụ được không? Giải đáp từ chuyên gia dinh dưỡng
Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo, Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
Đậu phụ là món ăn dân dã quen thuộc trong bữa cơm hàng ngày của người Việt. Tuy nhiên giữa những băn khoăn về ăn uống sau sinh, nhiều mẹ e ngại rằng sau sinh ăn đậu phụ được không? Có ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là nguồn sữa cho bé không? Hãy cùng Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé lắng nghe ý kiến từ các chuyên gia dinh dưỡng để có câu trả lời chính xác và những lời khuyên hữu ích về vấn đề này
1. Mẹ sau sinh ăn đậu phụ được không?
Mẹ sau sinh có thể ăn đậu phụ, đậu phụ không chỉ an toàn mà còn rất có lợi cho mẹ sau sinh, cung cấp nhiều dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể mẹ trong giai đoạn phục hồi và nuôi con bằng sữa mẹ. Có thể thấy đậu phụ là nguồn cung cấp protein dồi dào, ít chất béo và cholesterol, rất phù hợp cho chế độ ăn lành mạnh của mẹ sau sinh. Vì thế mẹ sau sinh ăn đậu phụ là hoàn toàn có thể mẹ nhé.
Sau sinh mổ bao lâu ăn được đậu phụ?
Câu trả lời là mẹ có thể ăn đậu phụ sau khoảng 1 tuần kể từ khi sinh mổ. Thời gian đầu sau sinh, nhu động ruột hoạt động chậm và dễ tích khí. Nếu ăn đậu phụ quá sớm, mẹ có thể gặp tình trạng đầy hơi, khó tiêu, táo bón, làm ảnh hưởng đến sức khỏe và quá trình phục hồi sau sinh.
Mẹ sau sinh ăn đậu phụ được không?
2. Thành phần dinh dưỡng có trong đậu phụ
Theo Viện Dinh Dưỡng, thành phần dinh dưỡng có trong 100gr đậu phụ sống:
- Protein: 10,9 g
- Sắt (Fe): 2,2 mg
- Canxi (Ca): 24,0 mg
- Kali (K): 121,0 mg
- Magie (Mg): 30,0 mg
- Phospho (P): 85,0 mg
- Leucine: 618,0 mg
- Lysine: 460,0 mg
- Arginine: 472,0 mg
- Glutamic acid: 1.536,0 mg
- Omega-6 (Linoleic acid): 2,4 g
- Omega-3 (Alpha-linolenic acid): 0,3 g
- Vitamin B6: 0,1 mg
- Folate: 15,0 mcg
3. Mẹ sau sinh ăn đậu phụ có lợi ích gì?
Không chỉ là một món ăn dân dã hàng ngày, đậu phụ còn là nguồn dinh dưỡng tốt cho sức khỏe của mẹ sau sinh. Với các thành phần protein, canxi, sắt và các dưỡng chất thiết yếu khác, đậu phụ mang đến nhiều lợi ích sức khỏe đáng kể, hỗ trợ mẹ phục hồi sau sinh và nuôi dưỡng bé khỏe mạnh:
- Tốt cho hệ tim mạch: Đậu phụ ít chất béo bão hòa, không cholesterol, giàu isoflavone, giúp giảm cholesterol xấu (LDL), tăng cholesterol tốt (HDL) và hỗ trợ bảo vệ tim mạch.
- Hỗ trợ phục hồi sau sinh: Đậu phụ cung cấp protein thực vật, cùng các vitamin và khoáng chất, giúp bổ sung năng lượng, phục hồi cơ bắp và hỗ trợ quá trình lành vết thương sau sinh.
- Chống lão hóa da: Isoflavone trong đậu nành có khả năng chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào khỏi gốc tự do, làm chậm quá trình lão hóa, giảm nếp nhăn và thâm nám.
- Tốt cho xương, hạn chế loãng xương: Đậu phụ giàu canxi và sắt, hỗ trợ duy trì mật độ xương cho mẹ đang cho con bú, đồng thời giúp phòng ngừa thiếu máu sau sinh.
- Hỗ trợ lợi sữa: Đậu phụ chứa protein, sắt, kẽm, vitamin nhóm B và isoflavone, giúp kích thích hoạt động tuyến sữa, hỗ trợ tạo sữa và cải thiện chất lượng sữa mẹ.
- Hỗ trợ kiểm soát cân nặng: Đậu phụ giàu protein giúp tạo cảm giác no lâu, giảm thèm ăn và hỗ trợ duy trì cân nặng sau sinh mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng.
Một số lợi ích cho mẹ sau sinh ăn đậu phụ
Ngoài đậu phụ, mẹ có thể bổ sung thêm các loại ngũ cốc lợi sữa để hỗ trợ tăng chất lượng và lượng sữa tiết ra.
Nếu muốn thay đổi khẩu vị sang những món mềm, dễ tiêu và hỗ trợ tiết sữa tốt hơn, mẹ có thể tham khảo thêm các món cháo lợi sữa cho mẹ sau sinh.
4. Mẹ sau sinh ăn đậu phụ cần lưu ý điều gì?
Sau những thông tin trên mà Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé chia sẻ hầu như là đậu phụ đều tốt cho sức khỏe của mẹ nhưng để tối ưu được lợi ích mà đậu phụ mang lại cho mẹ sau sinh thì mẹ cần lưu ý một số điều sau:
- Không ăn quá nhiều đậu phụ do đậu phụ chứa phytoestrogen, có thể ảnh hưởng đến nội tiết tố nếu ăn quá nhiều trong thời gian dài. Mẹ nên ăn một lượng vừa phải, khoảng 100 - 150 g mỗi ngày.
- Không ăn đậu phụ sống chưa qua chế biến do đậu phụ sống có thể chứa các chất gây hại cho sức khỏe, đặc biệt là đối với mẹ sau sinh có hệ miễn dịch còn yếu. Mẹ nên chế biến đậu phụ chín kỹ trước khi ăn.
- Chọn mua đậu phụ tươi, không ăn đậu phụ cũ để lâu. đậu phụ tươi có màu trắng ngà, mềm mịn, không có mùi lạ. đậu phụ cũ để lâu có thể bị biến chất, gây hại cho sức khỏe.
- Kết hợp đa dạng thực phẩm: Đậu phụ không cung cấp đủ dinh dưỡng cần thiết nếu chỉ ăn đơn lẻ, vì vậy cần kết hợp với các loại thực phẩm khác như rau củ, thịt, cá, và trứng.
- Một số mẹ bầu có thể đầy bụng/khó tiêu khi ăn đậu phụ cùng bữa quá nhiều chất xơ khó tiêu hoặc món nhiều dầu mỡ. Nếu từng có tiền sử khó tiêu, hãy ăn lượng nhỏ và theo dõi phản ứng cơ thể.
Tóm lại, mẹ sau sinh hoàn toàn có thể ăn đậu phụ để bổ sung dinh dưỡng và tăng cường sức khỏe. Tuy nhiên, đậu phụ tốt nhưng không nên ăn thay thế mọi nguồn đạm mà nên luân phiên thịt, cá, trứng, sữa, đậu… để khẩu phần cân đối. Cũng nên ăn với lượng vừa phải, chế biến chín kỹ và lưu ý những trường hợp không nên ăn để đảm bảo an toàn và hiệu quả mẹ nhé.
Để xây dựng khẩu phần ăn đầy đủ dưỡng chất hơn, mẹ có thể tham khảo thêm thực đơn cho mẹ sau sinh thường để kết hợp đậu phụ với thịt, cá và rau xanh cân đối hơn mỗi ngày.
Mẹ sau sinh hoàn thể có thể ăn đậu phụ bổ sung dưỡng chất
5. Những trường hợp mẹ sau sinh không nên hoặc hạn chế ăn đậu phụ
Mẹ sau sinh thường được ăn đậu phụ với lượng vừa phải vì giàu protein thực vật, canxi và sắt, hỗ trợ phục hồi và tiết sữa. Tuy nhiên, một số trường hợp cần tránh hoặc hạn chế để ngăn ngừa rối loạn tiêu hóa và nhiễm khuẩn từ thực phẩm sống hoặc ôi thiu:
- Sau sinh mổ sớm (7–10 ngày đầu): Nhu động ruột còn chậm, ăn đậu phụ dễ gây đầy hơi, khó tiêu hoặc táo bón.
- Bị rối loạn tiêu hóa: Mẹ hay chướng bụng, đầy hơi, tiêu chảy nên hạn chế vì đậu phụ có thể làm tình trạng nặng hơn.
- Dị ứng đậu nành: Mẹ có tiền sử dị ứng đậu tương (ngứa, nổi mề đay, khó thở) cần kiêng hoàn toàn.
6. Gợi ý món ăn từ đậu phụ cho mẹ sau sinh
6.1 Đậu phụ nhồi giò sống xốt cà chua
Nguyên liệu
- Hành lá/Hành hoa: 2 g – thái nhỏ
- Giò sống/Mọc/Chả quết: 10 g
- Đậu phụ/Đậu hũ: 60 g – thái miếng hình chữ nhật
- Hành củ (khô): 1 g – băm nhỏ
- Nấm hương khô: 2 g – ngâm mềm, băm nhỏ
- Thịt lợn (heo) xay: 20 g
- Rau mùi/Ngò rí: 2 g – thái nhỏ
- Mộc nhĩ/Nấm mèo: 2 g – ngâm mềm, băm nhỏ
- Cà chua: 50 g – băm nhỏ
- Hạt nêm: 2 g
- Đường cát: 2 g
- Nước mắm: 1 g
- Dầu ăn/Dầu thực vật: 6 g
Cách chế biến
- Bước 1 – Ướp nhân: Cho thịt lợn xay, giò sống, nấm hương, mộc nhĩ và nước mắm vào tô, trộn đều cho thấm gia vị.
- Bước 2 – Nhồi đậu: Khoét một lỗ nhỏ trên thân miếng đậu, lấy ruột ra để riêng. Trộn ruột đậu với phần nhân đã ướp rồi nhồi hỗn hợp này lại vào miếng đậu.
- Bước 3 – Rán đậu: Đun nóng khoảng 2/3 lượng dầu ăn, cho đậu đã nhồi vào rán đến khi vàng đều các mặt, vớt ra để ráo dầu.
- Bước 4 – Nấu sốt: Phi thơm hành băm với phần dầu còn lại, cho cà chua vào xào mềm. Thêm một ít nước, nêm hạt nêm và đường, khuấy đều cho gia vị tan.
- Bước 5 – Hoàn thiện: Cho đậu đã rán vào nấu cùng sốt cà chua đến khi sốt sánh lại, rắc hành lá và rau mùi, tắt bếp.
- Trình bày: Cho đậu phụ nhồi giò sống sốt cà chua ra đĩa, dùng nóng với cơm.
6.2 Đậu hũ nhồi thịt xốt thơm
Nguyên liệu
- Hành lá/Hành hoa: 5 g – thái nhỏ
- Dứa ta/Thơm ta: 30 g – thái nhỏ
- Đậu hũ chiên/Đậu phụ rán: 50 g
- Thịt lợn (heo) xay: 40 g
- Hành tím tươi: 5 g – băm nhỏ
- Tương cà: 3 g
- Nước mắm: 1 g
- Bột ngọt: 1 g
- Dầu ăn/Dầu thực vật: 4 g
- Hạt nêm: 2 g
- Đường cát: 1 g
- Tương ớt: 2 g
Cách chế biến
- Bước 1 – Nhồi đậu: Khoét nhẹ bên hông miếng đậu hũ, lấy bớt ruột ra. Cho ruột đậu vào tô cùng thịt xay, hành băm và hạt nêm, trộn đều rồi nhồi hỗn hợp lại vào miếng đậu.
- Bước 2 – Chiên đậu: Đun nóng dầu ăn, cho đậu đã nhồi vào chiên đến khi vàng đều các mặt, vớt ra để ráo dầu.
- Bước 3 – Làm sốt: Cho đậu vào chảo, thêm một ít nước. Nêm bột ngọt, đường, nước mắm, tương cà và tương ớt, đảo nhẹ cho đậu thấm sốt.
- Bước 4 – Rim hoàn thiện: Rim lửa vừa đến khi nước sốt sánh lại, cho dứa và hành lá vào đảo nhanh rồi tắt bếp.
- Trình bày: Cho đậu hũ nhồi thịt sốt thơm ra đĩa, dùng nóng với cơm.
6.3 Giá hẹ xào đậu hũ
Nguyên liệu
- Tỏi ta: 2 g – băm nhỏ
- Đậu hũ chiên/Đậu phụ rán: 10 g – thái sợi
- Hẹ ta/Hẹ sẻ/Hẹ tăm: 20 g – thái khúc ngắn
- Hành tím tươi: 2 g – băm nhỏ
- Giá đậu xanh: 80 g
- Cà rốt: 10 g – thái sợi
- Dầu ăn/Dầu thực vật: 4 g
- Dầu hào: 2 g
- Hạt nêm: 1 g
Cách chế biến
- Bước 1 – Phi thơm: Phi hành tím và tỏi băm với dầu ăn cho dậy mùi.
- Bước 2 – Xào rau: Cho giá đậu xanh, cà rốt và hẹ vào xào lửa lớn, nêm hạt nêm, đảo đều.
- Bước 3 – Thêm đậu: Cho đậu hũ vào, tiếp tục đảo nhanh tay đến khi nguyên liệu vừa chín tới.
- Bước 4 – Hoàn thiện: Thêm dầu hào, đảo nhẹ lần cuối rồi tắt bếp.
- Trình bày: Cho hẹ xào đậu hũ ra đĩa, dùng nóng với cơm.
>>> Để biết thêm công thức chi tiết và nhiều món ăn bổ dưỡng khác, mẹ tham khảo ngay Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng cho mẹ sau sinh.
7. Những câu hỏi thường gặp khi mẹ sau sinh ăn đậu phụ
Mẹ sau sinh ăn đậu phụ có gây táo bón không?
Không. Đậu phụ không gây táo bón, nhưng nếu ăn quá nhiều có thể gây đầy bụng hoặc rối loạn tiêu hóa. Mẹ nên ăn với lượng vừa phải và kết hợp đa dạng thực phẩm.
Mẹ sau sinh ăn đậu phụ có gây dị ứng không?
Có thể. Một số người dị ứng với đậu nành có thể gặp triệu chứng như ngứa, nổi mề đay hoặc phát ban sau khi ăn đậu phụ. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường, nên ngừng sử dụng và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Thời tiết nóng có ảnh hưởng đến đậu phụ không?
Có. Nhiệt độ cao không làm thay đổi thành phần dinh dưỡng nhưng có thể khiến đậu phụ nhanh hỏng hơn. Nên bảo quản đậu phụ trong ngăn mát tủ lạnh và sử dụng trong thời gian ngắn.
Vị của đậu phụ có thay đổi trong thời gian ở cữ không?
Không. Vị của đậu phụ không thay đổi, vẫn giữ nguyên hương vị đặc trưng như bình thường.
Ăn đậu phụ có làm tăng lượng sữa mẹ không?
Có thể. Đậu phụ cung cấp protein và nhiều dưỡng chất, hỗ trợ quá trình tạo sữa và cải thiện chất lượng sữa mẹ nếu ăn đúng cách.
Mẹ sau sinh mấy ngày thì ăn được đậu phụ?
Thông thường, mẹ sinh thường có thể ăn sau khoảng 3–5 ngày, còn mẹ sinh mổ nên chờ 7–10 ngày để hệ tiêu hóa ổn định hơ
Ăn đậu phụ chiên có tốt cho mẹ sau sinh không?
Không nên ăn thường xuyên vì đậu phụ chiên nhiều dầu mỡ dễ gây đầy bụng và không tốt cho hệ tiêu hóa sau sinh.
Đậu phụ có làm giảm chất lượng sữa mẹ không?
Không. Nếu ăn đúng cách và vừa phải, đậu phụ không làm giảm chất lượng sữa mà còn hỗ trợ dinh dưỡng cho mẹ.
Có nên ăn đậu phụ mỗi ngày sau sinh không?
Không nên. Mẹ nên ăn luân phiên với các nguồn đạm khác như thịt, cá, trứng, sữa để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng.
Qua bài viết này Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé hy vọng rằng mẹ đã giải quyết được nỗi lo mẹ sau sinh ăn đậu phụ được không và bên cạnh đó biết thêm được nhiều kiến thức quan trọng cho giai đoạn sau sinh và hành trình sắp tới của mẹ.
Ngoài ra, cũng như đã chia sẻ là Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng sẽ là công cụ có thể giúp mẹ rất nhiều về vấn đề ăn uống, dinh dưỡng sau sinh. Với đa dạng các món ăn tại đây thì mẹ không phải băn khoăn mình nên chọn gì ăn gì để đủ chất dinh dưỡng cho một ngày. Chúc mẹ và bé luôn khỏe mạnh!
Mẹ cũng có thể tìm hiểu thêm sau sinh ăn cá được không để lựa chọn loại cá phù hợp, kết hợp cùng đậu phụ giúp bữa ăn giàu đạm và dễ tiêu hơn.
*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.
Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.
https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn


