Bà bầu ăn mắm tôm được không? Lưu ý khi dùng mắm tôm cho bà bầu

Bài viết được thẩm định bởi GS.TS.BS. Nguyễn Ngọc Sáng, Phó Chủ tịch Hội Thận - Tiết niệu - Lọc máu và Ghép tạng trẻ em Việt Nam, Giảng viên cao cấp, Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi Trường Đại học Y Dược Hải Phòng

Mắm tôm là một loại gia vị truyền thống được làm từ tôm hoặc moi lên men, có hương vị đặc trưng và được sử dụng phổ biến trong nhiều món ăn Việt như bún đậu, thịt luộc hay các món chấm. Với mùi vị đậm đà và khả năng kích thích vị giác, mắm tôm trở thành một phần quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình. Cùng Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu kỹ hơn về việc bà bầu ăn mắm tôm được không và những điều mẹ cần lưu ý để đảm bảo an toàn cho thai nhi nhé.

1. Bà bầu ăn mắm tôm được không?

Với câu hỏi bầu ăn mắm tôm được không? Câu trả lời là có thể, nhưng tốt nhất mẹ vẫn  nên hạn chế và đặc biệt chú ý liều lượng và thời điểm thích hợp để đảm bảo an toàn cho cả mẹ lẫn thai nhi. Nếu mắm tôm có nguồn gốc rõ ràng, được chế biến hợp vệ sinh, mẹ bầu hoàn toàn có thể thưởng thức mà không lo ảnh hưởng đến sức khỏe của mình và thai nhi.

Thực tế, mắm tôm không chỉ giúp tăng hương vị cho món ăn mà còn chứa nhiều dưỡng chất có lợi. Trong mắm tôm có các thành phần giúp hỗ trợ xương khớp, tăng cường trí não và thị giác của thai nhi nếu được sử dụng điều độ. Đặc biệt, hiện chưa có bất kỳ bằng chứng y khoa nào khẳng định việc ăn mắm tôm gây nguy hại cho mẹ bầu.

Mẹ bầu ăn mắm tôm được không?

Vậy bầu 3 tháng đầu có được ăn mắm tôm không?

Mẹ bầu 3 tháng đầu không nên ăn mắm tôm để tránh ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và sức khỏe thai kỳ. Trong giai đoạn đầu thai kỳ, cơ thể mẹ bầu còn nhạy cảm và hệ tiêu hóa dễ bị kích ứng, vì vậy việc ăn thực phẩm có mùi nặng như mắm tôm có thể gây khó chịu, đau bụng hoặc rối loạn tiêu hóa. Mặc dù chưa có nghiên cứu khẳng định mắm tôm gây hại cho thai nhi, nhưng tốt nhất mẹ nên hạn chế và ưu tiên thực phẩm nhẹ nhàng, an toàn hơn để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé. 

Bên cạnh việc cân nhắc ăn mắm tôm, mẹ cũng nên xây dựng khẩu phần khoa học theo nguyên tắc bà bầu nên ăn gì để đảm bảo đủ chất và an toàn cho thai kỳ.

2. Vì sao bà bầu nên hạn chế ăn mắm nêm?

Hiện chưa có nghiên cứu nào khẳng định mẹ bầu tuyệt đối không được ăn mắm tôm, tuy nhiên các tổ chức y khoa uy tín khuyến nghị phụ nữ mang thai nên hạn chế các thực phẩm sống, lên men hoặc chưa qua xử lý nhiệt. Việc ăn mắm tôm có ảnh hưởng đến thai nhi hay không phụ thuộc chủ yếu vào nguồn gốc và cách chế biến.

• Nguy cơ nhiễm khuẩn: Mắm tôm chưa chín có thể chứa vi khuẩn Listeria (tăng nguy cơ sảy thai, sinh non) hoặc Salmonella (gây ngộ độc, tiêu chảy). Ngoài ra, mắm tôm có thể chứa histamin – một chất gây ngứa và dị ứng ở người mẫn cảm
• Hàm lượng muối cao: Sử dụng thường xuyên có thể gây phù nề, tăng huyết áp hoặc mất nước, nhất là ở mẹ bầu có tiền sử huyết áp cao.
• Phụ gia không an toàn: Một số loại mắm tôm sản xuất công nghiệp chứa chất bảo quản hoặc phẩm màu dễ gây rối loạn tiêu hóa và tích tụ hóa chất trong cơ thể.

Đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ, mẹ bầu nên tránh hoặc hạn chế tối đa mắm tôm, dù là loại tự làm hay mắm sạch, vì giai đoạn này hệ tiêu hóa còn nhạy cảm và thai nhi chưa ổn định.

Tương tự các món lên men khác, nếu mẹ đang băn khoăn bầu ăn chao được không thì cũng cần ưu tiên loại đảm bảo vệ sinh và sử dụng điều độ để hạn chế rủi ro tiêu hóa.

3. Lợi ích khi bà bầu ăn mắm tôm đúng cách

Tuy tiềm ẩn một số rủi ro, nhưng nếu được chọn lựa và sử dụng đúng cách, mắm tôm vẫn có thể mang lại nhiều lợi ích dinh dưỡng cho mẹ bầu:

• Hỗ trợ phát triển não bộ và thị giác của thai nhi: Theo nghiên cứu của Tiến sĩ Nemesio Montano và Tiến sĩ Victor Gavino (Đại học Montreal - Canada), mắm tôm truyền thống chứa một lượng đáng kể DHA, dưỡng chất quan trọng cho sự hình thành hệ thần kinh trung ương và võng mạc. Việc bổ sung DHA từ mắm tôm giúp thai nhi phát triển trí não tốt hơn và tăng cường thị lực ngay từ trong bụng mẹ.
• Giảm nguy cơ dị tật thai nhi: Mắm tôm giàu vitamin nhóm B, đặc biệt là B12, hỗ trợ quá trình hình thành hệ thần kinh và ống thần kinh của bé, từ đó hạn chế các dị tật bẩm sinh. Đây cũng là nhóm vi chất cần thiết trong giai đoạn 3 tháng đầu của thai kỳ.
• Tăng cường sức khỏe tim mạch và xương khớp: Các axit béo omega-3 trong mắm tôm có khả năng giảm cholesterol xấu, bảo vệ hệ tim mạch của mẹ bầu. Ngoài ra, hàm lượng khoáng chất như canxi và kẽm còn giúp giảm nguy cơ đau nhức xương khớp, tình trạng thường gặp trong thai kỳ.
• Ổn định đường huyết, giảm nguy cơ tiểu đường thai kỳ: Một số thành phần dinh dưỡng trong mắm tôm có khả năng hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu, giúp mẹ bầu giảm nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ và các biến chứng sau sinh. 

Mắm tôm giúp kích thích vị giác và mang đến nhiều lợi ích sức khỏe cho cả mẹ và bé

4. Lưu ý cho bà bầu khi ăn mắm tôm đúng cách và an toàn

Dù có thể sử dụng mắm tôm trong thai kỳ, nhưng mẹ bầu cần đặc biệt thận trọng để tránh những rủi ro tiềm ẩn cho sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng khi sử dụng loại gia vị này:

• Ưu tiên dùng mắm tôm đã được nấu chín: Mẹ bầu tránh tiêu thụ mắm tôm sống để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, bảo vệ hệ tiêu hóa và sức khỏe thai nhi. Cách tốt nhất là chưng hoặc đun mắm tôm trước khi dùng để loại bỏ phần lớn vi sinh vật gây hại.
• Ăn với lượng vừa phải, không dùng thường xuyên: Mắm tôm có hàm lượng muối cao, dễ gây tích nước, tăng huyết áp hoặc mệt mỏi nếu tiêu thụ quá nhiều. Mẹ bầu chỉ nên dùng ở mức độ vừa phải để tránh những tác động không tốt đến sức khỏe.
• Bảo quản riêng, không để lẫn với thực phẩm khác: Khi cất giữ, mẹ nên để mắm tôm trong lọ đậy kín và tách biệt với các thực phẩm khác nhằm tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn, đặc biệt là với thực phẩm tươi sống.
• Chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng: Mẹ bầu nên chọn mua mắm tôm từ các siêu thị hoặc cửa hàng uy tín để đảm bảo chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm. Nếu phát hiện mắm có màu, mùi hoặc kết cấu bất thường thì tuyệt đối không sử dụng.

Ngoài mắm tôm, nhiều mẹ cũng thắc mắc bầu ăn kim chi được không, vì đây là thực phẩm lên men có vị cay và hàm lượng muối cao, nên càng cần ăn đúng lượng và chọn nguồn sạch.

Phụ nữ mang thai cần lưu ý gì khi ăn mắm tôm 

5. Các câu hỏi thường gặp khi mẹ bầu ăn mắm tôm

Mẹ bầu ăn bún đậu mắm tôm được không?

Hiện tại chưa có bất kỳ nghiên cứu chính thức nào chứng minh món bún đậu mắm tôm gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thai kỳ. Nếu mẹ bầu thích thì vẫn có thể thưởng thức bún đậu mắm tôm với lượng vừa phải và lựa chọn nguyên liệu sạch, tránh ăn quá thường xuyên để không gây áp lực cho hệ tiêu hóa. 

Mẹ bầu có thể ăn mắm tôm trong suốt thai kỳ không?

Mẹ bầu có thể dùng mắm tôm sau khi kết thúc 3 tháng đầu với lượng vừa đủ và chọn loại đảm bảo vệ sinh. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu thai kỳ thì nên hạn chế tối đa vì đây là thời điểm cơ thể còn nhạy cảm và dễ gặp các phản ứng tiêu hóa.

Mắm tôm có thể gây dị ứng khi mang thai không?

Nếu mẹ bầu từng có tiền sử dị ứng với hải sản hoặc các thành phần lên men, mắm tôm có thể gây phản ứng như ngứa ngáy, mẩn đỏ hoặc khó chịu đường tiêu hóa. Khi xuất hiện triệu chứng lạ, mẹ bầu nên ngưng sử dụng ngay và trao đổi với bác sĩ.

Phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ có nên dùng mắm tôm không?

Trong trường hợp có tiểu đường thai kỳ, mẹ bầu nên hạn chế tối đa việc sử dụng mắm tôm do hàm lượng muối cao có thể ảnh hưởng đến huyết áp và cân bằng nước. Tốt nhất nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi thêm vào thực đơn hằng ngày.

Vì sao các chuyên gia không khuyến khích ăn mắm tôm nhiều khi mang thai?

Mắm tôm có mùi khá mạnh vì được lên men từ hải sản giàu đạm. Mùi này dễ gây buồn nôn hoặc khó chịu, đặc biệt là với phụ nữ mang thai có hệ thần kinh khứu giác nhạy cảm. Vì vậy, chỉ nên ăn khi cảm thấy thật sự dễ chịu.

Bên cạnh bún đậu mắm tôm, mẹ cũng hay hỏi bầu ăn chân gà được không, vì các món chân gà thường chế biến đậm gia vị, dễ cay mặn, nên cần chọn nơi đảm bảo và ăn vừa phải.

Bài viết trên đây đã giải đáp thắc mắc bầu ăn mắm tôm được không, đồng thời cung cấp các thông tin về giá trị dinh dưỡng, lợi ích và những lưu ý khi sử dụng mắm tôm trong thai kỳ. Nếu muốn đảm bảo chế độ ăn cân đối, an toàn và phù hợp cho cả mẹ và bé, mẹ bầu có thể tham khảo thêm Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để nhận được hướng dẫn chi tiết và khoa học.

*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn