Những thực phẩm giàu Axit Folic cho bà bầu - Cách bổ sung Axit Folic

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo,
Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Axit folic cho bà bầu là dưỡng chất thiết yếu giúp phòng ngừa khuyết tật ống thần kinh và hỗ trợ sự phát triển não bộ của thai nhi. Bổ sung đúng liều và đúng thời điểm không chỉ tốt cho bé mà còn hỗ trợ mẹ duy trì sức khỏe trong suốt thai kỳ. Hiểu rõ vai trò và cách dùng axit folic sẽ giúp mẹ bầu chuẩn bị một hành trình mang thai an toàn và hiệu quả.

1. Axit folic đóng vai trò như thế nào đối với sức khỏe của mẹ bầu & thai nhi?

1.1. Vai trò của axit folic với mẹ bầu

Thiếu acid folic và sắt trong thai kỳ có thể gây thiếu máu ở mẹ bầu, kèm theo các triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, khó thở, đồng thời làm tăng nguy cơ sảy thai, rong huyết hoặc gặp rối loạn tâm thần sau sinh. Nguy hiểm hơn, tình trạng thiếu máu còn làm tỷ lệ tử vong khi sinh nở ở mẹ bầu cao hơn so với những phụ nữ mang thai có sức khỏe bình thường. 

Một số nghiên cứu cho thấy axit folic hỗ trợ giảm biến chứng thai kỳ: bổ sung đủ folate sẽ giúp giảm nguy cơ sinh non, sảy thai, tiền sản giật.

Để hạn chế thiếu máu thai kỳ, mẹ cũng cần quan tâm đến việc bổ sung sắt cho bà bầu kết hợp cùng axit folic.

Tìm hiểu vai trò của Axit Folic cho bà bầu

1.2. Vai trò của axit folic với thai nhi

Trong thai kỳ, thiếu axit folic và sắt có thể dẫn đến thiếu máu hồng cầu, tăng nguy cơ suy dinh dưỡng bào thai hoặc sinh non. Thiếu axit folic trong giai đoạn sớm còn làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh như sứt môi, hở hàm ếch, nứt đốt sống và khiếm khuyết ống thần kinh.

Ống thần kinh được biết là phần phát triển thành tủy sống và não, được hình thành trong 28 ngày đầu sau thụ thai. Nếu ống thần kinh không phát triển đúng, trẻ có thể mắc khuyết tật ống thần kinh. Theo một số tài liệu, tại Mỹ, khoảng 3.000 trẻ mỗi năm gặp tình trạng này. 

Các nghiên cứu chỉ ra rằng bổ sung axit folic đúng thời điểm giúp giảm nguy cơ dị tật nêu trên. Đồng thời phòng ngừa sứt môi và hở hàm ếch, các dị tật xuất hiện trong tuần thứ 6 - 10 của thai kỳ, thường cần phẫu thuật sau sinh để khắc phục.

Bên cạnh axit folic, mẹ cũng nên tìm hiểu thêm về những dưỡng chất cần thiết cho bà bầu để đảm bảo thai kỳ phát triển toàn diện.

Một số lợi ích của Axit Folic khi mang thai

2. Một số cách giúp mẹ bầu bổ sung axit folic

2.1.  Cách bổ sung axit folic cho phụ nữ mang thai bằng thực phẩm

Để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi, bổ sung axit folic thông qua thực phẩm là một phương pháp tự nhiên và an toàn. Việc lựa chọn các nguồn thực phẩm giàu axit folic không chỉ giúp phòng ngừa các dị tật bẩm sinh mà còn hỗ trợ hệ tiêu hóa, tăng cường năng lượng và cung cấp các dưỡng chất thiết yếu trong suốt thai kỳ. Dưới đây là những cách mẹ bầu có thể bổ sung axit folic qua chế độ ăn hằng ngày:

• Các loại rau lá màu xanh đậm: Bao gồm cải bó xôi (rau chân vịt, rau bina), súp lơ xanh, cải xanh, cải ngọt, diếp cá… 
• Các loại trái cây họ quýt: Các loại trái cây họ cam quýt như cam, bưởi, quýt, chanh giàu axit folic tự nhiên. 
• Các loại ngũ cốc: Ngũ cốc nguyên hạt là một trong những thực phẩm được chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị bổ sung hàng ngày để đáp ứng nhu cầu axit folic cho phụ nữ mang thai. Tuy nhiên, hàm lượng folate có thể khác nhau tùy từng loại ngũ cốc, do đó mẹ bầu nên lựa chọn và kết hợp phù hợp để tối ưu hóa lượng folate hấp thụ.
• Các loại đậu: Một số loại đậu như đậu nành, đậu xanh, đậu Hà Lan, đậu que là nguồn folate tự nhiên dồi dào. 
• Những sản phẩm làm từ lúa mì: Mẹ bầu có thể sử dụng các sản phẩm từ lúa mì như bánh mì, bánh quy giòn, mì ống… làm bữa ăn nhẹ giữa buổi.
• Quả chuối chín: Chuối là loại trái cây giàu axit folic, đồng thời cung cấp nhiều vitamin B6, kali, mangan và các vi chất dinh dưỡng quan trọng khác. 
• Quả bơ: Quả bơ không chỉ giàu axit folic, mà còn cung cấp nhiều vitamin K, vitamin C, vitamin B6 và kali, rất tốt cho sức khỏe mẹ bầu. 
• Lòng đỏ trứng: Trứng, đặc biệt là lòng đỏ, là thực phẩm giàu axit folic không thể bỏ qua trong chế độ ăn của mẹ bầu. 
• Bên cạnh đó, axit folic có nhiều trong các thực phẩm quen thuộc như gan động vật, thịt gà, thịt vịt, trứng, ngũ cốc, rau xanh và trái cây. 

Một số thực phẩm giàu Axit Folic

2.2. Cách bổ sung axit folic cho phụ nữ mang thai bằng viên uống

Axit folic trong thực phẩm có thể bị hao hụt đáng kể trong quá trình chế biến, vì vậy việc bổ sung thêm Axit folic dưới dạng viên uống là cần thiết để đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng cho mẹ bầu. Hiện nay, trên thị trường có nhiều loại vitamin tổng hợp dành cho bà bầu chứa axit folic, dễ dàng tìm mua tại các nhà thuốc uy tín. 

Khi đã chọn được sản phẩm phù hợp, mẹ bầu nên mang theo khi thăm khám bác sĩ để đảm bảo cơ thể nhận đủ lượng vitamin và khoáng chất cần thiết trong suốt thai kỳ.

3. Liều lượng bổ sung axit folic cho bà bầu là khi nào và bao nhiêu?

Theo khuyến cáo của CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ), phụ nữ nên bổ sung axit folic mỗi ngày ít nhất 1-3 tháng trước khi mang thai (vì ống thần kinh hình thành rất sớm, trong 28 ngày đầu sau thụ thai) và tiếp tục trong suốt thai kỳ. Nếu chưa bổ sung trước khi có thai, cần bắt đầu càng sớm càng tốt.

Liều lượng axit folic khuyến cáo cho phụ nữ trong độ tuổi sinh nở là 400 mcg mỗi ngày. Nếu đang sử dụng vitamin tổng hợp, chị em nên kiểm tra nhãn sản phẩm để đảm bảo đủ lượng axit folic cần thiết. Hàm lượng axit folic khuyến nghị theo giai đoạn:

• Chuẩn bị mang thai: 400 mcg/ngày
• Đang mang thai: 600 mcg/ngày
• Cho con bú: 500 mcg/ngày

Trường hợp từng sinh con mắc dị tật ống thần kinh, cần liều cao hơn trong vài tháng chuẩn bị mang thai và những tháng đầu thai kỳ; nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phù hợp. Ngoài ra, liều axit folic có thể cần tăng đối với phụ nữ có nguy cơ cao dị tật ống thần kinh như:

• Có bệnh thận hoặc đang chạy thận nhân tạo
• Bệnh hồng cầu hình lưỡi liềm
• Bệnh gan
• Sử dụng thuốc điều trị động kinh, tiểu đường tuýp 2, lupus, vảy nến, viêm khớp dạng thấp, hen suyễn, hoặc viêm ruột.

Liều lượng bổ sung Axit Folic cho bà bầu bao nhiêu là đủ?

4. Bổ sung axit folic cho bà bầu cần lưu ý gì?

Khi bổ sung axit folic cho mẹ mang thai cần lưu ý đến một số vấn đề sau:

• Mẹ nên kết hợp từ các loại thực phẩm và viên uống để đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu. Tuy nhiên, mẹ cũng cần lưu ý theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
• Hàm lượng axit folic cho cơ thể cần từ 400mcg đến 800mcg. Axit folic rất quan trọng với cơ thể nhưng cũng không nên lạm dụng các viên uống bổ sung để tránh gây dư thừa.
• Mẹ tránh sử dụng viên uống chứa Axit folic cùng với các loại đồ uống như trà, thức uống có cồn…
• Thời điểm tốt nhất để uống axit folic đó là giữa các bữa ăn.
• Tác dụng phụ của viên uống axit folic đó là táo bón nên mẹ bầu cần uống đủ nước, bổ sung thực phẩm có nhiều chất xơ.

Khi bổ sung axit folic cho bà bầu, cần lưu ý những gì?

Lưu ý: Axit folic đóng vai trò thiết yếu trong thai kỳ và là thành phần không thể thiếu trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày của mẹ bầu. Tuy nhiên, việc bổ sung quá liều (trên 5mg/ngày) trong thời gian dài có thể gây tác hại cho sức khỏe. Axit folic dư thừa có thể làm tăng tốc độ phân chia tế bào, dẫn đến thoái hóa tủy sống. Và trong trường hợp có khối u, sẽ thúc đẩy sự phát triển nhanh của khối u. Triệu chứng nhẹ sẽ gây buồn nôn, đầy hơi, rối loạn giấc ngủ, dễ kích thích.Do đó, bổ sung axit folic đúng liều lượng trước và trong thai kỳ là vô cùng quan trọng, giúp bảo vệ sức khỏe mẹ và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của thai nhi.

Bên cạnh đó, mẹ cũng nên nắm rõ cách uống sắt và canxi đúng cách cho bà bầu để đảm bảo hấp thu tốt và tránh tương tác bất lợi giữa các vi chất.

6. Gợi ý thực đơn dinh dưỡng chứa sắt tốt cho bà bầu

Trong thai kỳ, sắt là vi chất thiết yếu giúp phòng ngừa thiếu máu và hỗ trợ sự phát triển của thai nhi. Dưới đây là gợi ý thực đơn giàu sắt, giúp mẹ bầu bổ sung dinh dưỡng an toàn.

Thực đơn 1

Thực đơn 2

Thực đơn 3

Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé vừa chia sẻ bài viết về cách bổ sung axit folic cho bà bầu. Mong rằng với kiến thức này, mẹ bầu sẽ có thêm nhiều kinh nghiệm để có được một thai kỳ khỏe mạnh.

*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn