Các loại ốc bà bầu không nên ăn để đảm bảo sức khỏe cho mẹ và bé

Bài viết được thẩm định bởi PGS.TS. Phạm Ngọc Khái, Giảng viên cao cấp,

nguyên Trưởng Bộ môn Dinh dưỡng & ATTP Trường Đại học Y Dược Thái Bình.

Ốc là món ăn giàu dinh dưỡng, nhưng không phải loại nào cũng an toàn cho mẹ bầu. Trong thai kỳ, việc lựa chọn thực phẩm đòi hỏi sự cẩn trọng, đặc biệt với các loại ốc dễ gây nhiễm khuẩn, ký sinh trùng hoặc dị ứng. Bài viết này Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ giúp mẹ tìm hiểu các loại ốc bà bầu không nên ăn trong suốt thai kỳ. Hãy ghi nhớ để đảm bảo một chế độ ăn uống lành mạnh cho sức khỏe của mẹ và sự phát triển của bé, mẹ nhé!

1. Các loại ốc mẹ bầu không nên ăn

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, ốc là thực phẩm giàu Vitamin E, protein, Canxi, Magie, Selen, phốt pho,... Đây đều được xem là những chất dinh dưỡng rất tốt cho sức khỏe mẹ bầu vì khi mang thai mẹ luôn cần đa dạng nguồn dinh dưỡng.

Có thể kể đến như ốc hương, ốc gạo, ốc móng tay, ốc mỡ, ốc ruốc…Những loại ốc này chứa hàm lượng dinh dưỡng cao, khi chế biến lại rất bắt vị… Các mẹ vừa dễ ăn lại còn rất tốt cho dinh dưỡng bà bầu và thúc đẩy sự phát triển của bé khi còn trong bụng mẹ.

>>> Có thể bạn quan tâm: Bà bầu ăn ốc được không? Các loại ốc bầu ăn được

Bên cạnh đó ốc không gây tăng cân lại có tính hàn nên mẹ có thể thoải mái lựa chọn thực phẩm này nhé.

Ốc có hàm lượng dinh dưỡng cao nhưng có các loại ốc mẹ bầu không nên ăn

Tuy nhiên cũng có các loại ốc bà bầu không nên ăn vì nó có tác động xấu đến sức khỏe như sau:

1.1 Ốc mặt trăng

Ốc mặt trăng là loại ốc có nhiều ở vùng biển miền Trung nước ta, đặc biệt là đảo Cồn Cỏ - Quảng Trị hay vùng biển Nha Trang - Khánh Hòa…Ốc mặt trăng chứa những thành phần độc tố tự nhiên rất nguy hiểm, có thể dẫn đến các triệu chứng ngộ độc nghiêm trọng như tê môi, tê lưỡi, chóng mặt, buồn nôn, khó thở, thậm chí là liệt cơ và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu ăn phải. Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên ăn hay thử loại ốc này vì độc tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mẹ bầu và có nguy cơ gây hại, ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Các mẹ bầu có thể nhận biết ốc mặt trăng qua đặc ở lớp mày đặc trưng không mỏng như các loại ốc khác, mà có lớp mày hình tròn như mặt nguyệt, lấp lánh vân trắng-vàng nhìn vào trông như con mắt ốc lấp lánh.

Ốc mặt trăng rất dễ gây ngộ độc, mẹ bầu nên hạn chế trong thai kỳ

1.2 Ốc cối

Ốc cối là một loại ốc biển có nọc độc cực mạnh được sử dụng để săn mồi. Độc tố của ốc cối (gọi là conotoxin) có thể gây ra các triệu chứng ngộ độc thần kinh nghiêm trọng như đau nhức dữ dội, sưng tấy, tê liệt, khó thở, và có nguy cơ dẫn đến tử vong nhanh chóng.

Do đó, độc tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mẹ bầu và sự phát triển của thai nhi, gây ra các biến chứng nguy hiểm như suy thai, sảy thai hoặc các dị tật bẩm sinh. Mẹ bầu tuyệt đối không nên ăn hay tiếp xúc với loại ốc này để tránh ảnh hưởng sức khỏe và tính mạng của mẹ và bé.

Mẹ có thể ghi nhớ một vài đặc điểm của nó như: chóp của nó có hình xoắn, hoa văn của vỏ thường có hình mạng lưới màu nâu để dễ dàng nhận biết và tránh tiếp xúc, mẹ nhé!

Ốc cối có nọc độc để săn mồi

1.3. Ốc bùn răng

Trong ốc bùn răng chứa độc tố tetrodotoxins có khả năng gây độc rất cao, chỉ cần ăn một lượng nhỏ khoảng 2-3 con là đã có thể nguy hiểm đến tính mạng. Loại ốc này xuất hiện nhiều ở ven biển…Vì thế, chúng ta và ngay cả các mẹ bầu không nên ăn các loại ốc lạ để tránh những trường hợp đáng tiếc.

Ốc bùn răng có độc tính rất cao, người thường lẫn mẹ bầu cần tránh

1.4. Ốc bùn bóng

Ốc bùn bóng sống chủ yếu ở vùng nước lợ, nơi có nhiều bùn và tảo phân hủy. Loại ốc này chứa độc tố tetrodotoxin – một hợp chất thần kinh cực mạnh, tương tự độc tố trong cá nóc. Ngay cả khi đã rửa sạch, luộc chín kỹ hoặc chế biến ở nhiệt độ cao, tetrodotoxin vẫn không bị phá hủy. Khi ăn phải, độc tố này có thể gây tê liệt cơ, chóng mặt, buồn nôn, thậm chí ngừng hô hấp nếu lượng lớn xâm nhập vào cơ thể.

Vì vậy, phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên ăn ốc bùn bóng, để tránh ảnh hưởng đến hệ thần kinh và tim mạch của cả mẹ và thai nhi. Ngay cả người bình thường cũng cần thận trọng, không thu hái hay ăn loại ốc này dù được chế biến kỹ, nhằm bảo vệ sức khỏe an toàn lâu dài.

Ốc bùn bóng có chứa độc tố

Bên cạnh ốc, mẹ cũng nên nắm rõ bầu không nên ăn gì để tránh những thực phẩm có thể gây hại trong thai kỳ.

1.5. Ốc bươu vàng

Ốc bươu vàng này có lượng đạm, canxi và khoáng chất cao nhưng thường sống ở đáy bùn hồ, ao nên chứa nhiều bùn đất bẩn và dễ bị nhiễm ký sinh trùng nhất. Trong cơ thể ốc bươu vàng thường tồn tại ký sinh trùng Fasciolopsis buski (sán lá ruột lớn) – loại có thể gây đau bụng, tiêu chảy, thậm chí tổn thương gan nếu xâm nhập vào cơ thể. Cơ thể mẹ bầu khá nhạy cảm nên cũng cần hạn chế loại ốc này cho an toàn trong giai đoạn thai kỳ rất cần sự cẩn thận.

Ốc bươu vàng dễ bị ký sinh trùng nên không tốt cho người đang mang thai

1.6. Ốc hương Nhật Bản

Ốc hương Nhật Bản thường xuất hiện ở ngoài khơi Nhật Bản, Hàn Quốc; vỏ có các đường vân chấm nâu xoáy theo trôn. Hãy phân biệt kĩ với loại ốc hương thông thường chúng ta hay ăn dù cùng tên. Ốc này có độc tính cao, rất nguy hiểm không nên ăn hay tiếp xúc. Mẹ bầu nên ghi nhớ để tránh nhé!

Ngoài các loại ốc kể trên, mẹ cũng nên tìm hiểu thêm các loại quả bà bầu không nên ăn để xây dựng chế độ dinh dưỡng an toàn và cân bằng.

Ốc hương Nhật Bản

2. Lưu ý khi ăn ốc cho mẹ bầu

Ốc là thực phẩm rất tốt mà các mẹ bầu hoàn toàn có thể bổ sung trong giai đoạn thai kỳ để đa dạng nguồn dinh dưỡng, tốt cho sự phát triển toàn diện của thai nhi. Tuy nhiên, ngoài các loại ốc mẹ bầu không nên ăn, mẹ bầu cũng cần đảm bảo một số lưu ý dưới đây khi ăn ốc:

• Thời điểm ăn: Nên ăn ốc từ tháng thứ 4 trở đi, tránh 3 tháng đầu vì dễ buồn nôn, đầy bụng do ốm nghén.
• Ăn lượng vừa đủ: Chỉ nên ăn 1–2 lần mỗi tuần, tránh ăn quá nhiều để không bị rối loạn tiêu hóa hoặc dị ứng.
• Chọn ốc tươi, có nguồn gốc rõ ràng: Nên mua ốc còn sống, mài sát vỏ, tránh ốc từ nơi nước bẩn hoặc không đảm bảo vệ sinh.
• Sơ chế kỹ: Ngâm nước vo gạo hoặc nước muối pha chanh 1–2 giờ, rửa sạch rồi luộc kỹ trong nước sôi để loại bỏ vi khuẩn và ký sinh trùng.
• Tránh ăn ốc tái hoặc ốc ngoài hàng quán: Vì có thể chưa được nấu chín hoàn toàn, dễ gây nhiễm khuẩn.
• Kết hợp thực phẩm đa dạng: Ăn cùng rau xanh, thịt nạc, cá và ngũ cốc nguyên hạt để cân bằng dinh dưỡng.
• Tham khảo ý kiến chuyên gia: Trước khi thêm ốc hoặc các món hải sản khác vào thực đơn, mẹ bầu nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn phù hợp với tình trạng sức khỏe và giai đoạn thai kỳ.

Ngâm ốc trong nước vo gạo và ớt giúp sạch nhớt và bùn đất

Bên cạnh hải sản, mẹ cũng cần lưu ý những loại rau bà bầu không nên ăn để tránh gây co bóp tử cung hoặc rối loạn tiêu hóa trong thai kỳ.

3. Cách sơ cứu khi có dấu hiệu ngộ độc ốc trước khi đưa đến cơ sở y tế

Nếu sau khi ăn ốc, đặc biệt là các loại ốc lạ, ốc bùn hoặc ốc không rõ nguồn gốc, người ăn xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, nôn ói, tê lưỡi, chóng mặt, đau bụng, khó thở hoặc co giật, cần xử lý ngay trước khi đưa đến cơ sở y tế để giảm nguy cơ ngộ độc nặng.

Các bước sơ cứu ban đầu:

• Ngừng ăn ngay lập tức và giữ bình tĩnh, tránh hoảng loạn.
• Gây nôn để tống độc tố ra ngoài: Có thể cho người bị ngộ độc uống nhiều nước ấm pha muối loãng (mặn hơn bình thường một chút), sau đó dùng tay kích thích cổ họng để nôn.
• Đặt người bệnh nằm nghiêng để tránh sặc hoặc hít phải chất nôn.
• Giữ ấm cơ thể, nới lỏng quần áo, đặc biệt nếu người bệnh có dấu hiệu co giật hoặc khó thở.
• Không tự ý dùng thuốc hoặc áp dụng mẹo dân gian, vì có thể khiến tình trạng ngộ độc nặng hơn.
• Nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo phần ốc hoặc thức ăn nghi ngờ để bác sĩ dễ chẩn đoán và xử lý đúng hướng.

Với mẹ bầu, nếu có dấu hiệu ngộ độc ốc cần đưa đến bệnh viện ngay lập tức, không chậm trễ vì độc tố có thể ảnh hưởng đến thai nhi.

Trong thời gian mang thai, chế độ ăn uống của mẹ bầu ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi. Do đó, việc tìm hiểu các loại ốc bà bầu không nên ăn là rất cần thiết để phòng tránh ngộ độc, nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng. Nếu muốn bổ sung ốc vào thực đơn, mẹ bầu nên chọn ốc có nguồn gốc rõ ràng, được nấu chín kỹ và ăn với lượng vừa phải. Ăn uống an toàn, khoa học sẽ giúp mẹ khỏe mạnh và thai nhi phát triển toàn diện hơn.

Để được hướng dẫn thực đơn an toàn và cân đối theo từng giai đoạn thai kỳ, mẹ có thể đăng ký tham gia Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé – nơi bạn nhận được tư vấn dinh dưỡng cá nhân hóa, công thức món ăn cho mẹ bầu và gợi ý thực đơn giúp thai nhi phát triển khỏe mạnh mỗi ngày. 

*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn