TRẺ BỊ VIÊM PHỔI NÊN ĂN GÌ, KIÊNG GÌ ĐỂ MAU KHỎI?

Bài viết được thẩm định bởi BS. Nguyễn Ngọc Sáng - Trưởng Module Thận – Niệu,
Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi – Đại học Y Dược Hải Phòng

Viêm phổi là một căn bệnh thường gặp ở trẻ em, gây ra nhiều khó chịu và ảnh hưởng đến sức khỏe của bé. Bên cạnh việc khám bác sĩ, chế độ dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi của trẻ. Vậy trẻ bị viêm phổi nên ăn gì và kiêng gì để mau khỏi? Hãy cùng Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu để giúp bé nhanh chóng lấy lại sức khỏe và giàu năng lượng.

Trẻ bị viêm phổi nên ăn gì, kiêng gì?

1. Nguyên nhân dẫn đến trẻ bị viêm phổi

Trước tiên để đến với trẻ bị viêm phổi nên ăn gì thì mẹ cần xác định được nguyên nhân trẻ bị viêm phổi là do đâu để có thể đưa ra biện pháp tốt cho cho trẻ về mặt bổ sung dinh dưỡng và điều trị sức khỏe cho trẻ.

Trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi, có nguy cơ cao mắc viêm phổi do hệ miễn dịch của chúng vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện, khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng hơn. Bên cạnh đó, môi trường sống cũng đóng vai trò quan trọng. 

Nếu trẻ sống trong điều kiện đông đúc, tiếp xúc nhiều với người bệnh hoặc không gian sống không được vệ sinh sạch sẽ, nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp, bao gồm cả viêm phổi, sẽ tăng lên đáng kể. Hơn nữa, việc tiếp xúc với không khí ô nhiễm chứa khói thuốc lá, bụi mịn và các chất độc hại khác cũng có thể gây kích ứng và tổn thương đường hô hấp của trẻ, làm tăng nguy cơ viêm phổi. 

Ngoài ra, trẻ mắc các bệnh lý nền như hen suyễn, dị tật tim bẩm sinh, suy giảm miễn dịch hoặc các bệnh mãn tính khác cũng dễ bị viêm phổi hơn. Thậm chí, trong một số trường hợp, viêm phổi có thể xảy ra do trẻ vô tình hít phải dị vật vào đường thở, gây tắc nghẽn và nhiễm trùng.

Nguy cơ mắc bệnh hô hấp ở trẻ cũng thay đổi theo các mốc phát triển của trẻ, đặc biệt trong những giai đoạn hệ miễn dịch còn non yếu.

2. Trẻ bị viêm phổi nên ăn gì để nhanh hết?

Trẻ bị viêm phổi nên ăn gì

Khi trẻ bị viêm phổi, việc cung cấp đủ dinh dưỡng là rất quan trọng để hỗ trợ quá trình phục hồi và tăng cường sức đề kháng. Dưới đây là một số nhóm thực phẩm trả lời cho câu hỏi trẻ bị viêm phổi nên ăn gì để nhanh hết mẹ nên bổ sung vào chế độ ăn của trẻ:

2.1 Thực phẩm giàu protein

Protein là thành phần thiết yếu cho quá trình xây dựng và sửa chữa các mô tế bào, bao gồm cả các tế bào miễn dịch. Các loại thực phẩm giàu protein như thịt gà, cá, trứng, các loại đậu sẽ giúp cơ thể trẻ sản xuất kháng thể chống lại vi khuẩn và virus gây bệnh.

2.2 Trái cây và rau xanh

Trái cây và rau xanh là câu trả lời đơn giản nhất cho mẹ về vấn đề trẻ bị viêm phổi nên ăn gì. Chúng chứa nhiều vitamin và khoáng chất, đặc biệt là vitamin C, có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch. Cam, bưởi, kiwi, dâu tây, cà rốt, bông cải xanh, ớt chuông là những lựa chọn tuyệt vời để bổ sung vào chế độ ăn của trẻ bị viêm phổi.

2.3 Thực phẩm giàu kẽm

Kẽm là một khoáng chất quan trọng giúp tăng cường hệ miễn dịch và thúc đẩy quá trình lành bệnh. Một số thực phẩm giàu kẽm mẹ có thể cho bé ăn là thịt bò, các loại hạt, ngũ cốc nguyên cám và các loại đậu.

2.4 Mật ong

Trẻ bị viêm phổi nên ăn gì? Câu trả lời là mật ong, mật ong có tính kháng khuẩn và chống viêm tự nhiên, giúp làm dịu cổ họng và giảm ho. Mẹ có thể cho bé uống một thìa cà phê mật ong pha với nước ấm hoặc thêm vào trà thảo mộc. (Lưu ý: Không nên cho trẻ dưới 1 tuổi sử dụng mật ong)

Trẻ bị viêm phổi có thể ăn mật ong

2.5 Ngũ cốc

Ngũ cốc cung cấp năng lượng và các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể trẻ trong quá trình phục hồi. Mẹ nên chọn các loại ngũ cốc nguyên cám như yến mạch, gạo lứt để tăng cường chất xơ và vitamin cho bé.

2.6 Sữa chua

Sữa chua chứa probiotics, các vi khuẩn có lợi cho đường ruột, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột và tăng cường hệ miễn dịch. Mẹ có thể cho bé ăn sữa chua hàng ngày để hỗ trợ quá trình phục hồi.

3. Trẻ bị viêm phổi nên uống gì để mau khỏi?

Trẻ bị viêm phổi nên uống gì

Bên cạnh chế độ ăn uống giàu dinh dưỡng, tìm hiểu trẻ bị viêm phổi nên ăn gì thì việc cung cấp đủ nước cho trẻ bị viêm phổi cũng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi mẹ nhé. Nước không chỉ giúp làm loãng đờm, giảm nghẹt mũi mà còn hỗ trợ cơ thể thải độc tố hiệu quả. 

3.1 Nước lọc

Đầu tiên là nước lọc, nước lọc là thức uống quan trọng nhất để giữ cho cơ thể trẻ đủ nước, giúp làm loãng đờm, giảm nghẹt mũi và hỗ trợ quá trình thải độc. Mẹ nên khuyến khích trẻ uống nước lọc thường xuyên trong ngày. Đối với những trẻ sốt cao thì cần uống Oresol để bù nước và điện giải.

3.2 Nước ép cà chua

Cà chua không chỉ là một loại quả quen thuộc trong bữa ăn hàng ngày mà còn là nguồn cung cấp vitamin C và lycopene dồi dào, có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch và chống viêm hiệu quả. 

Đối với trẻ bị viêm phổi, việc uống nước ép cà chua có thể giúp giảm các triệu chứng như ho, sốt và khó thở, đồng thời hỗ trợ quá trình phục hồi nhanh chóng. Mẹ có thể ép cà chua tươi hoặc mua nước ép cà chua đóng hộp không đường cho bé uống.

3.3 Nước chanh dây

Chanh dây chứa nhiều vitamin C và chất chống oxy hóa, giúp tăng cường sức đề kháng và giảm viêm. Đặc biệt khi trẻ bị viêm phổi thì nước chanh dây có thể giúp làm dịu cổ họng, giảm ho và khó thở. Mẹ có thể pha nước chanh dây với một chút mật ong (cho trẻ trên 1 tuổi) hoặc đường để bé dễ uống hơn.

Bên cạnh việc uống đủ nước, mẹ có thể tham khảo thêm cách trị nghẹt mũi cho bé để giúp trẻ dễ thở và ngủ ngon hơn.

Trẻ bị viêm phổi có thể uống nước chanh dây

3.4 Nước ép dâu tây

Dâu tây giàu vitamin C tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh, Folate và chất chống oxy hóa đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất tế bào mới, bảo vệ tế bào khỏi tổn thương giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng sau bệnh. Mẹ có thể ép dâu tây tươi hoặc mua nước ép dâu tây đóng hộp không đường cho bé uống.

3.5 Nước ép nho

Tương tự với nước ép nho, nho chứa nhiều vitamin C, resveratrol và chất chống oxy hóa, giúp tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào. Mẹ có thể ép nho tươi hoặc mua nước ép nho đóng hộp không đường cho bé uống.

4. Trẻ bị viêm phổi nên kiêng gì?

Trẻ bị viêm phổi nên kiêng gì

Việc mẹ tìm hiểu trẻ bị viêm phổi nên ăn gì là cần thiết cho sức khỏe của trẻ khi bị bệnh. Bổ sung những chất dinh dưỡng để trẻ khỏe mạnh hơn. Tuy nhiên, song song với đó là mẹ cũng nên biết trẻ bị viêm phôi nên kiêng gì, không ăn những thực phẩm gì để tránh tình trạng bệnh trở nặng hơn mẹ nhé.

Những lưu ý kiêng khem này đặc biệt quan trọng khi trẻ bị ho sổ mũi kèm theo viêm phổi, vì dễ khiến tình trạng hô hấp xấu đi.

4.1 Thực phẩm đông lạnh

Sử dụng thực phẩm đông lạnh có thể làm tăng tiết đờm, khiến tình trạng viêm phổi trở nên nghiêm trọng hơn. Không chỉ kiêng ăn đồ ăn, đồ uống để lạnh, trẻ bị viêm phổi nên kiêng cả tắm nước lạnh vì có thể khiến bệnh trở nên trầm trọng hơn. Do đó, bác sĩ thường sẽ khuyên mẹ nên tắm cho trẻ bằng nước ấm và trong phòng kín gió mẹ nhé.

Cha mẹ cũng cần theo dõi kỹ dấu hiệu trẻ bị sặc sữa vào phổi vì đây là yếu tố làm tăng nguy cơ viêm phổi ở trẻ nhỏ.

4.2 Đồ ăn nhiều dầu mỡ

Đồ ăn nhiều dầu mỡ khó tiêu hóa, gây áp lực lên hệ tiêu hóa và làm giảm sức đề kháng của trẻ. Khi này khả năng hấp thụ dinh dưỡng kém hơn bình thường, dẫn đến việc cơ thể thường xuyên suy nhược. Điều này khiến trẻ dễ bị nhiễm trùng và kéo dài thời gian hồi phục. Mẹ nên hạn chế cho trẻ ăn các món chiên, xào, đồ ăn nhanh hoặc các món ăn chứa nhiều dầu mỡ khác.

4.3 Đồ ăn có vị ngọt đậm

Đồ ăn có vị ngọt đậm như bánh kẹo, nước ngọt có ga không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì mà còn làm giảm sức đề kháng của trẻ, cản trở hệ thống miễn dịch của trẻ khiến trẻ khó hồi phục sau khi bị viêm phổi. Đường cũng có thể kích thích sản xuất đờm, gây khó thở và ho nhiều hơn.

Trẻ bị viên phổi không nên uống nước ngọt

4.4 Đồ ăn nhiều muối

Ăn quá nhiều muối có thể gây tích nước trong cơ thể, làm tăng áp lực lên mạch máu phổi và khiến trẻ khó thở hơn, đặc biệt là khi trẻ đang bị viêm phổi. Ngoài ra, việc tiêu thụ quá nhiều muối còn có thể làm tăng huyết áp, gây gánh nặng cho tim và thận, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của trẻ.

Thay vào đó, mẹ hãy ưu tiên các món ăn tươi, chế biến tại nhà với lượng muối vừa phải. Mẹ cũng có thể sử dụng các loại gia vị tự nhiên như tỏi, hành, gừng, rau thơm để tăng hương vị cho món ăn mà không cần thêm quá nhiều muối. Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng sẽ là công cụ hỗ trợ mẹ ở phần này mẹ nhé.

4.5 Đồ ăn chế biến sẵn

Đồ ăn chế biến sẵn, mặc dù tiện lợi, nhưng thường chứa nhiều chất phụ gia, chất bảo quản và các chất không có lợi cho sức khỏe. Những chất này có thể gây kích ứng đường hô hấp, làm tăng tiết đờm và giảm sức đề kháng của trẻ, khiến tình trạng viêm phổi trở nên nghiêm trọng hơn và kéo dài thời gian hồi phục.

4.6 Hải sản có vảy, mai cứng

Một số loại hải sản có vảy, mai cứng như tôm, cua, ghẹ có thể gây dị ứng hoặc làm tăng tiết đờm ở trẻ bị viêm phổi. Đặc biệt, các hải sản có vảy, mai cứng như tôm, cua, khi không xử lý cẩn thận, lớp vỏ của chúng có thể gây tổn thương niêm mạc họng.

4.7 Đậu phộng, hạt dưa, socola

Đậu phộng, hạt dưa và socola là những thực phẩm có khả năng gây dị ứng cao, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Khi trẻ bị viêm phổi, hệ miễn dịch đã suy yếu, việc tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng có thể làm tình trạng bệnh trở nặng hơn, gây ra các phản ứng như nổi mẩn, ngứa, khó thở, thậm chí sốc phản vệ.

Vì vậy, trong thời gian trẻ bị viêm phổi, mẹ nên tuyệt đối tránh cho trẻ ăn các loại thực phẩm này. Nếu trẻ có tiền sử dị ứng với bất kỳ loại thực phẩm nào, mẹ cần đặc biệt chú ý và loại bỏ chúng khỏi chế độ ăn của trẻ.

4.8 Thức ăn nhanh và đồ uống có gas

Thức ăn nhanh và đồ uống có gas, mặc dù hấp dẫn đối với nhiều trẻ em, lại chứa nhiều chất béo không lành mạnh, đường và các chất phụ gia không tốt cho sức khỏe. Việc tiêu thụ quá nhiều các chất này có thể làm giảm sức đề kháng của trẻ, khiến hệ miễn dịch khó chống lại các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn và virus, từ đó làm chậm quá trình hồi phục của trẻ bị viêm phổi.

5. Một số lưu ý về chế độ dinh dưỡng cho trẻ bị viêm phổi

Những lưu ý “vàng” về dinh dưỡng khi trẻ bị viêm phổi

Ngoài việc tìm hiểu trẻ bị viêm phổi nên ăn gì, bổ sung các thực phẩm giàu dinh dưỡng được liên tục thì mẹ cũng cần lưu ý một số điểm quan trọng trong chế độ ăn uống để hỗ trợ trẻ mau chóng hồi phục.

• Cho trẻ uống nhiều nước lọc, nước trái cây hoặc súp ấm để làm loãng đờm và giảm nghẹt mũi.
• Tránh các món ăn mặn, cay để không gây kích ứng cổ họng, khiến trẻ ho nhiều hơn.
• Chia nhỏ bữa ăn để trẻ dễ tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
• Sữa mẹ cung cấp kháng thể và dưỡng chất quan trọng, giúp tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ dưới 6 tháng tuổi.
• Bổ sung thịt, cá, trứng, rau xanh, trái cây vào chế độ ăn để hỗ trợ phục hồi và tăng cường sức đề kháng.
• Cháo, súp hoặc thức ăn xay nhuyễn sẽ giúp trẻ dễ ăn hơn khi bị viêm phổi.

Bài viết trên là tất cả những gì mà Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé muốn chia sẻ đến mẹ những vấn đề về trẻ bị viêm phổi nên ăn gì, từ thực phẩm gì nên ăn, nên kiêng, uống gì và lưu ý gì. Hy vọng rằng sẽ giúp được mẹ trong giai đoạn này để chăm sóc trẻ tốt nhất. 

Mẹ đừng quên truy cập vào Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng mẹ nhé, đây sẽ là công cụ hỗ trợ cho mẹ có thể lựa chọn những món ăn, thực đơn dinh dưỡng hàng ngày cho trẻ cùng với cách chế biến đơn giản giúp mẹ không phải đau đầu suy nghĩ nên cho trẻ ăn gì mỗi ngày mẹ nhé. Chúc mẹ và bé luôn khỏe mạnh!