Men vi sinh cho bé - Thực phẩm dinh dưỡng chứa men vi sinh tự nhiên cho bé

Bài viết được thẩm định bởi GS.TS.BS. Nguyễn Ngọc Sáng, Phó Chủ tịch Hội Thận - Tiết niệu - Lọc máu và Ghép tạng trẻ em Việt Nam, Giảng viên cao cấp, Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi Trường Đại học Y Dược Hải Phòng.

Men vi sinh cho bé là chế phẩm chứa các vi sinh vật sống có lợi (probiotics) giúp thiết lập và cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Việc bổ sung men vi sinh đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sức khỏe tiêu hóa và miễn dịch cho trẻ. Bài viết này sẽ cung cấp những kiến thức cần thiết về tác dụng, hướng dẫn sử dụng, và chỉ ra những sai lầm phổ biến khi dùng men vi sinh cho trẻ em. Mời bạn cùng theo dõi để trang bị hành trang chăm sóc bé yêu tốt nhất từ Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé.

1. Men vi sinh có tác dụng gì đối với trẻ em?

Hệ tiêu hóa của trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, chưa hoàn thiện và rất nhạy cảm. Việc bổ sung men vi sinh cho bé là giải pháp khoa học giúp thiết lập và duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh. Dưới đây là những lợi ích cốt lõi mà men vi sinh mang lại cho sự phát triển toàn diện của trẻ:

• Cân bằng và hoàn thiện hệ tiêu hóa: Lợi khuẩn trong men vi sinh cho trẻ em giúp điều chỉnh cân bằng vi khuẩn đường ruột, hỗ trợ làm hoàn thiện hệ tiêu hóa còn non yếu của trẻ, giúp bé dễ dàng tiêu hóa thức ăn hơn.
• Cải thiện hấp thu dinh dưỡng: Men vi sinh giúp tạo ra các enzyme cần thiết, từ đó tăng cường khả năng hấp thụ các dưỡng chất quan trọng như protein, vitamin và khoáng chất từ thực phẩm.
• Giảm thiểu các vấn đề tiêu hóa: Giúp ngăn ngừa và giảm các triệu chứng rối loạn tiêu hóa thường gặp như tiêu chảy (đặc biệt là tiêu chảy do dùng kháng sinh) hoặc táo bón, giảm sự khó chịu và nguy cơ mất nước ở trẻ.
• Tăng cường sức đề kháng và miễn dịch: Lợi khuẩn trong đường ruột kích thích sản xuất tế bào miễn dịch (tế bào B và T), tăng cường khả năng phản ứng của hệ miễn dịch, giúp cơ thể trẻ chống lại vi khuẩn có hại và giảm nguy cơ mắc bệnh nhiễm khuẩn.
• Hỗ trợ tổng hợp dưỡng chất: Men vi sinh tham gia vào việc tạo ra các dẫn xuất có lợi như axit béo omega-3 và hỗ trợ sản xuất một số loại vitamin cần thiết cho cơ thể bé.

Nhờ đó, bé có nền tảng tiêu hóa và miễn dịch ổn định hơn trong các thời kỳ phát triển của trẻ, đặc biệt khi bắt đầu ăn dặm hoặc đổi chế độ ăn.

Men vi sinh giúp cải thiện tiêu hóa, hấp thu dinh dưỡng và tăng miễn dịch cho bé

2. Lưu ý khi sử dụng men vi sinh cho bé

Việc dùng men vi sinh cho bé đúng cách là yếu tố then chốt để đảm bảo lợi khuẩn phát huy tối đa công dụng và an toàn cho sức khỏe của trẻ. Cha mẹ cần lưu ý những điều sau để việc bổ sung đạt hiệu quả tốt nhất:

• Tham vấn chuyên gia trước khi dùng: Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để đánh giá tình trạng sức khỏe của bé và chọn loại men vi sinh cho trẻ em phù hợp với độ tuổi.
• Tuân thủ liều lượng và thời gian: Đọc kỹ hướng dẫn và tuân thủ nghiêm ngặt liều lượng được khuyến cáo. Chỉ sử dụng men vi sinh theo đợt (thường là 2-3 tuần) hoặc theo chỉ định của bác sĩ, tránh lạm dụng kéo dài.
• Chú ý thời điểm uống: Nhiều mẹ băn khoăn không biết nên cho bé dùng men vi sinh trước ăn hay sau khi ăn? Tốt nhất, mẹ nên cho bé uống men vi sinh sau bữa ăn khoảng 30 phút hoặc theo khuyến cáo của nhà sản xuất để giảm thiểu sự tiếp xúc với acid dạ dày khi đói.
• Tuyệt đối tránh nhiệt độ cao: Không được pha men vi sinh với nước, sữa, hoặc cháo có nhiệt độ trên 40°C vì nhiệt độ sẽ tiêu diệt lợi khuẩn. Nên pha với chất lỏng nguội hoặc ấm.
• Khoảng cách với kháng sinh: Nếu bé đang dùng kháng sinh, cần cho bé uống men vi sinh cách liều kháng sinh ít nhất 2 giờ để bảo toàn số lượng lợi khuẩn.
• Lưu ý bảo quản: Bảo quản men vi sinh theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất (nhiệt độ phòng hoặc trong tủ lạnh) để đảm bảo chất lượng và hoạt tính của lợi khuẩn.
• Không nên dùng men vi sinh: khi trẻ đang sốt cao, nhiễm khuẩn huyết hoặc có bệnh lý suy giảm miễn dịch mà chưa có chỉ định bác sĩ.
• Theo dõi và ghi chép: Theo dõi sát sao phản ứng của bé. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy ngưng sử dụng và tham vấn bác sĩ. Việc ghi chép lịch sử sử dụng cũng giúp theo dõi tiến triển sức khỏe của bé dễ dàng hơn.

Và đặc biệt, mệ cần phân biệt được men vi sinh và men tiêu hóa để sử dụng đúng cách cho bé. Men vi sinh chứa lợi khuẩn sống giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, trong khi men tiêu hóa chứa enzyme có tác dụng phân giải và hỗ trợ tiêu hóa thức ăn.

Trong trường hợp mẹ đang tìm làm cách nào để trẻ hết biếng ăn, việc theo dõi phản ứng tiêu hóa sau mỗi đợt dùng sẽ giúp mẹ nhận ra giai đoạn nào bé ăn tốt hơn để điều chỉnh thực đơn phù hợp.

Sử dụng men vi sinh đúng liều, đúng thời điểm giúp bé hấp thu tốt và an toàn hơn

3. Những sai lầm phổ biến khi cho trẻ dùng men vi sinh

Việc bổ sung men vi sinh cho bé mang lại nhiều lợi ích, nhưng nếu không sử dụng đúng cách, hiệu quả sẽ giảm đi hoặc thậm chí gây tác dụng phụ. Phụ huynh cần tránh những sai lầm phổ biến sau đây khi chăm sóc trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ:

• Tự ý cho trẻ dùng mà không hỏi ý kiến bác sĩ: Nhiều cha mẹ thấy con bị rối loạn tiêu hóa là tự mua men vi sinh về dùng. Việc này có thể khiến hệ vi sinh đường ruột mất cân bằng, gây đầy hơi, tiêu chảy hoặc táo bón nếu bé vốn không cần bổ sung thêm lợi khuẩn.
• Pha men vi sinh với thức ăn hoặc đồ uống quá nóng: Lợi khuẩn rất nhạy cảm với nhiệt độ cao. Khi pha men với nước, sữa hoặc cháo trên 40°C, toàn bộ lợi khuẩn có thể bị tiêu diệt, khiến sản phẩm mất tác dụng hoàn toàn.
• Uống men vi sinh cùng lúc với kháng sinh: Acid dạ dày lúc đói mạnh hơn bình thường, dễ làm giảm lượng lợi khuẩn được hấp thụ. 
• Uống men vi sinh khi bụng quá đói: Acid dạ dày lúc đói rất mạnh, có thể tiêu diệt lượng lớn lợi khuẩn. Nên cho trẻ uống sau khi ăn 30 phút hoặc theo hướng dẫn cụ thể của nhà sản xuất.
• Dùng không đúng liều lượng hoặc lạm dụng kéo dài: Dùng men vi sinh quá lâu có thể khiến cơ thể giảm khả năng tự sản sinh enzyme tiêu hóa, khiến trẻ phụ thuộc vào sản phẩm.
• Bảo quản không đúng cách: Men vi sinh cần được giữ trong điều kiện mát và khô ráo. Nếu để nơi nóng ẩm hoặc ánh nắng trực tiếp, lợi khuẩn sẽ bị suy yếu, làm giảm tác dụng.

Tránh pha men vi sinh với nước nóng để bảo vệ lợi khuẩn

4. Những thực phẩm chứa men vi sinh tự nhiên 

Ngoài việc sử dụng các sản phẩm bổ sung, mẹ hoàn toàn có thể bổ sung các thực phẩm chứa men vi sinh tự nhiên (Probiotics) và Prebiotics (thức ăn nuôi dưỡng lợi khuẩn) vào chế độ ăn uống hàng ngày để hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường miễn dịch cho bé sơ sinh và trẻ nhỏ:

• Sữa chua: Là nguồn cung cấp lợi khuẩn (Probiotics) phổ biến và dồi dào nhất, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giảm nguy cơ tiêu chảy và tăng cường miễn dịch. Nên ưu tiên sữa chua không đường hoặc ít đường cho trẻ nhỏ.
• Phô mai: Một số loại phô mai tự nhiên như Cheddar, Mozzarella không chỉ giàu kẽm mà còn chứa các chủng lợi khuẩn có lợi, là món ăn nhẹ giúp hỗ trợ tiêu hóa và tăng sức đề kháng cho bé.
• Chuối: Giàu chất xơ và tinh bột kháng tự nhiên, chuối là nguồn Prebiotic lý tưởng giúp nuôi dưỡng và kích thích sự phát triển của lợi khuẩn đường ruột.
• Yến mạch: Cung cấp chất xơ Beta-glucan và tinh bột kháng, có tác dụng tiền sinh học, hỗ trợ sự phát triển của vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh. Có thể kết hợp với trái cây tươi để tăng giá trị dinh dưỡng.
• Táo: Chứa Pectin – một loại chất xơ hòa tan có tác dụng như Prebiotic, giúp tăng số lượng lợi khuẩn và cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa.
• Các loại đậu: Dồi dào chất xơ hòa tan và Prebiotics, việc ăn đậu thường xuyên giúp cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột và hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả.
• Hành tây và tỏi: Giàu Inulin và Fructooligosacarit (FOS) – những dạng carbohydrate hoạt động như Prebiotics, giúp kích thích sự phát triển của vi khuẩn có lợi trong đường ruột.
• Các loại quả mọng (dâu tây, việt quất…): Không chỉ giàu vitamin và chất chống oxy hóa giúp tăng cường miễn dịch, mà còn chứa các hợp chất Prebiotic hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh.

Khi bé hay bệnh vặt, chế độ ăn có lợi khuẩn kết hợp ngủ đủ và vệ sinh tốt có thể hỗ trợ miễn dịch đường ruột, giúp bé ổn định sức khỏe hơn theo thời gian.

Sữa chua giúp bổ sung lợi khuẩn tự nhiên cho bé

5. Gợi ý những món ăn dinh dưỡng hỗ trợ tiêu hóa cho bé

Trong giai đoạn đầu đời, mẹ có thể bổ sung một số món ăn phù hợp để hỗ trợ tiêu hóa và giảm tình trạng đầy hơi, táo bón cho bé. Dưới đây là gợi ý những món ăn giúp cải thiện hệ tiêu hóa cho trẻ: 

Bột cua biển rau dền cho bé từ 7- 8 tháng tuổi

Món bột cua biển rau dền rất tốt cho tiêu hóa của bé vì rau dền cung cấp chất xơ tự nhiên, giúp nhuận tràng và ngăn ngừa táo bón. Thịt cua biển là nguồn protein dễ hấp thu, ít chất béo, đồng thời bổ sung các khoáng chất thiết yếu hỗ trợ sự phát triển khỏe mạnh của hệ tiêu hóa non nớt.

• Nguyên Liệu
• • Bột gạo tẻ: 12 g
  • Nước lọc: 160 g
  • Cua bể/Cua biển: 18 g (Sử dụng phần thịt cua đã hấp chín)
  • Mỡ lợn/Mỡ heo nước: 4 g
  • Rau giền cơm/Rau dền cơm: 5 g (Thái nhuyễn)
• Cách chế biến: 
  • Chế biến nguyên liệu: Xay nhuyễn thịt cua cùng với một chút nước đun sôi để nguội.
  • Nấu bột: Hòa bột gạo với nước lạnh và khuấy nhẹ cho bột tan hoàn toàn. Nấu bột với lửa vừa, khuấy bột nhẹ nhàng và liên tục để bột nở đều. Khi nồi bột sôi, giảm lửa nhỏ và tiếp tục khuấy đều đến khi bột chín. Sau đó, cho thịt cua đã xay và rau dền cơm đã thái nhuyễn vào, khuấy đều, khi nồi bột sôi lại, tắt bếp. Thêm mỡ heo nước và khuấy đều.
  • Trình bày: Cho bột cua biển ra bát miệng rộng hoặc đĩa sâu lòng, cho bé dùng khi bột còn ấm.

Bột cua biển rau dền cho bé từ 7- 8 tháng tuổi

Bột thịt bò cải chíp khoai lang cho bé từ 9 đến 11 tháng

Khoai lang và cải chíp cung cấp dồi dào chất xơ, giúp bé đi tiêu dễ dàng và ngừa táo bón hiệu quả. Đồng thời, thịt bò giàu chất sắt và protein, là nguồn dinh dưỡng quan trọng, dễ hấp thu để hệ tiêu hóa của bé phát triển vững vàng.

• Nguyên Liệu
• • Cải thìa/Cải chíp: 5 g (Thái nhuyễn)
  • Nước lọc: 140 g
  • Khoai lang: 2 g (Thái nhuyễn)
  • Mỡ lợn/Mỡ heo nước: 3 g
  • Bột gạo tẻ: 12 g
  • Thịt bò thăn: 14 g (Thái nhỏ)
• Cách chế biến: 
  • Chế biến nguyên liệu: Cho thịt bò vào nồi hấp và hấp chín. Sau đó, xay nhuyễn thịt bò cùng với một chút nước đun sôi để nguội.
  • Nấu bột: Hòa bột gạo với khoai lang, nước lạnh rồi khuấy nhẹ cho bột tan hoàn toàn. Nấu bột với lửa vừa, khuấy bột nhẹ nhàng và liên tục để bột nở đều. Khi nồi bột sôi, giảm lửa nhỏ và tiếp tục khuấy đều đến khi bột chín. Sau đó, cho thịt bò đã xay nhuyễn, cải chíp đã thái nhuyễn vào, khuấy đều, khi nồi bột sôi lại, tắt bếp. Thêm mỡ lợn và khuấy đều.
  • Trình bày: Cho bột thịt bò cải chíp khoai lang ra bát miệng rộng hoặc đĩa sâu lòng, cho bé dùng khi món ăn còn ấm.

Bột thịt bò cải chíp khoai lang cho bé từ 9 đến 11 tháng

Cháo cá quả mồng tơi cà rốt cho bé từ 12 - 18 tháng

• Nguyên Liệu
• • Hành lá/Hành hoa: 2 g (Thái nhỏ)
  • Cà rốt: 15 g (Thái nhỏ)
  • Gạo tẻ: 35 g
  • Dầu ăn/Dầu thực vật: 8 g
  • Thìa là/Thìa là: 2 g (Thái nhỏ)
  • Cá quả/Cá lóc: 40 g (Sử dụng phần nạc thịt đã loại bỏ xương, băm nhỏ)
  • Rau mồng tơi: 35 g (Thái nhỏ)
  • Nước lọc: 350 g
  • Hạt nêm: 1 g
• Cách chế biến:
• • Xào thịt cá: Làm nóng chảo với 1/2 lượng dầu ăn rồi cho thịt cá vào xào săn, cho ra đĩa để riêng.
  • Nấu cháo: Cho gạo và nước lọc vào nấu đến khi sôi, giảm lửa nhỏ. Khi cháo chín, cho cá đã xào săn, rau mồng tơi và cà rốt vào nồi nấu với lửa nhỏ.
  • Khi các nguyên liệu vừa chín mềm, cháo quánh, nêm Hạt nêm (Aji-ngon® Heo), 1/2 lượng dầu ăn còn lại, hành lá và thìa là thái nhỏ vào, đảo đều, tắt bếp.
  • Trình bày: Cho cháo cá quả mồng tơi cà rốt ra bát, cho bé dùng khi món ăn còn ấm.

Cháo cá quả mồng tơi cà rốt cho bé từ 12 - 18 tháng

6. Những câu hỏi thường gặp khi dùng men vi sinh cho bé 

Có nên cho trẻ sơ sinh uống men vi sinh?

Có. Men vi sinh cho trẻ sơ sinh thường được khuyên dùng, đặc biệt trong trường hợp bé bị rối loạn tiêu hóa, khóc dạ đề hoặc sinh mổ. Tuy nhiên, cha mẹ cần tham vấn bác sĩ nhi khoa để có chỉ định và liều lượng phù hợp.

Trẻ mấy tháng tuổi có thể bắt đầu uống men vi sinh?

Đa số các loại men vi sinh an toàn và phù hợp cho trẻ từ 1 tháng tuổi trở lên. Mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn chủng loại và sản phẩm men vi sinh cho em bé thích hợp với từng giai đoạn phát triển cụ thể của con.

Làm sao biết men vi sinh có hiệu quả với trẻ?

Thông thường, sau khoảng 1 - 2 tuần sử dụng đều đặn, mẹ có thể nhận thấy các triệu chứng tiêu hóa như táo bón, tiêu chảy hoặc đầy hơi ở trẻ giảm đi. Bé sẽ ngủ ngon hơn và có dấu hiệu ăn uống tốt hơn.

Có nên dùng men vi sinh cho trẻ khi không có dấu hiệu bệnh không? Có thể sử dụng men vi sinh theo đợt để duy trì cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Việc bổ sung định kỳ rất hữu ích trong các giai đoạn trẻ thay đổi chế độ ăn, hoặc khi sức đề kháng giảm và sau khi kết thúc đợt dùng kháng sinh.

Nếu mẹ đang băn khoăn trẻ hay bị chảy máu cam nên ăn gì, hãy ưu tiên thực phẩm giàu vitamin C và vitamin K, đồng thời theo dõi thêm các dấu hiệu toàn thân để hỏi bác sĩ khi cần.

Nên làm gì khi trẻ bị phản ứng tiêu hóa khi uống men vi sinh?

Nếu trẻ có các phản ứng nhẹ như đầy hơi hoặc tiêu chảy, ba mẹ nên giảm liều lượng, chia nhỏ liều và theo dõi chặt chẽ. Nếu tình trạng khó chịu kéo dài hoặc trở nặng, hãy ngưng sử dụng và tư vấn bác sĩ ngay lập tức.

Việc bổ sung men vi sinh cho bé đúng cách là nền tảng quan trọng giúp con có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh và tăng cường miễn dịch toàn diện. Nắm vững những lợi ích, cách dùng và tránh các sai lầm phổ biến sẽ giúp mẹ chăm sóc bé yêu tốt nhất. Để nhận được những lời khuyên chi tiết, phù hợp với tình trạng sức khỏe cụ thể, bạn hãy tiếp tục theo dõi các thông tin và chương trình tư vấn từ Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé.

*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn