Trẻ mấy tháng biết bò? Cha mẹ hỗ trợ bé bò như thế nào?

Bài viết được thẩm định bởi GS.TS.BS. Nguyễn Ngọc Sáng, Phó Chủ tịch Hội Thận - Tiết niệu - Lọc máu và Ghép tạng trẻ em Việt Nam, Giảng viên cao cấp, Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi Trường Đại học Y Dược Hải Phòng

Trẻ mấy tháng biết bò là câu hỏi được nhiều bậc cha mẹ quan tâm trong hành trình theo dõi sự phát triển của con. Bò là một cột mốc vận động quan trọng, thể hiện khả năng phối hợp giữa các nhóm cơ, sự cân bằng và định hướng không gian của trẻ. Trong bài viết dưới đây, chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ cùng bạn khám phá chi tiết cột mốc quan trọng này và những yếu tố dinh dưỡng ảnh hưởng đến khả năng vận động của trẻ.

1. Trẻ mấy tháng biết bò?

Trẻ mấy tháng biết bò? Trẻ em bắt đầu tập bò trong giai đoạn từ 6 đến 12 tháng tuổi. Tuy nhiên, thời điểm này có thể khác nhau tùy theo sự phát triển thể chất và thần kinh của từng bé. Một số trẻ biết bò sớm từ 6 tháng, trong khi những bé khác phải đến 10 - 12 tháng mới bắt đầu, và cả hai đều bình thường nếu các kỹ năng khác vẫn tiến triển phù hợp với độ tuổi. Trước khi thực sự bò bằng tay và đầu gối, nhiều bé còn trải qua các cách di chuyển khác như trườn, lăn hoặc xoay người.

Quá trình bò đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển khả năng phối hợp tay chân hai bên, tăng sức mạnh cơ vai và thân mình, đồng thời kích thích hệ thần kinh vận động tinh như cầm bút, tự xúc ăn hay mặc quần áo sau này.

Ngoài ra, hoạt động bò giúp trẻ cảm nhận vị trí cơ thể trong không gian, rèn luyện thăng bằng, phối hợp tay mắt và nâng cao nhận thức thị giác về chiều sâu. Khi khả năng vận động tiến triển, nhiều bé nhanh chóng chuyển sang giai đoạn đứng và tập đi, đánh dấu bước phát triển tiếp theo trong hành trình khám phá thế giới.

Trẻ mấy tháng biết bò?

2. Trẻ nhỏ thường có những kiểu bò nào?

Bé mấy tháng biết bò là thắc mắc chung của nhiều cha mẹ, và sau khi hiểu rõ thời điểm trẻ bắt đầu cột mốc này, việc nhận biết các kiểu bò khác nhau cũng rất quan trọng. Theo Viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), mỗi trẻ sẽ có một kiểu bò đặc trưng, phản ánh khả năng vận động và sự phát triển cơ thể riêng biệt. Một số kiểu bò phổ biến gồm:

• Bò cổ điển (Classic crawl): Kiểu bò phổ biến nhất. Trẻ chống tay và đầu gối xuống sàn, luân phiên di chuyển tay phải với đầu gối trái (và ngược lại), trong khi phần bụng hướng về sàn.
• Trườn kiểu mông (Bottom scoot): Trẻ ngồi trên mông, dùng tay đẩy cơ thể tiến về phía trước hoặc sang bên.
• Lăn (Rolling): Một số bé di chuyển bằng cách lăn toàn thân theo hướng mong muốn và thường xuất hiện ở giai đoạn đầu trước khi biết bò thực thụ.
• Trườn kiểu bộ đội (Commando crawl): Bé nằm sấp, duỗi chân ra sau và dùng tay kéo hoặc đẩy người về phía trước – tương tự động tác của lính trườn.
• Trườn kiểu cua (Crab crawl): Bé đẩy cơ thể về phía trước hoặc ngang bằng tay trong khi giữ đầu gối cong, giống như cách con cua di chuyển.
• Bò kiểu gấu (Bear crawl): Là biến thể của bò cổ điển; bé giữ chân duỗi thẳng, bàn tay và bàn chân cùng chạm sàn, giúp tăng sức mạnh toàn thân.

Mỗi trẻ có kiểu bò riêng, phản ánh sự phát triển và khả năng vận động của cơ thể

3. Dấu hiệu trẻ sắp biết bò cha mẹ cần biết

Dấu hiệu trẻ sắp biết bò là những biểu hiện quan trọng giúp cha mẹ nhận biết thời điểm bé chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển vận động mới. Việc quan sát sớm các tín hiệu này giúp cha mẹ hỗ trợ con đúng cách, tạo điều kiện thuận lợi để bé tập bò an toàn và hiệu quả. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

• Ngồi vững mà không cần trợ giúp: Khi bé có thể tự ngồi thẳng, giữ thăng bằng mà không cần người lớn đỡ, điều đó cho thấy hệ cơ, xương và khả năng phối hợp vận động đã phát triển tốt – đây là nền tảng quan trọng cho giai đoạn bò. Những trẻ biết lẫy sớm thường có lợi thế hơn nhờ được rèn luyện cơ thể sớm.
• Tư thế rướn người khi nằm sấp: Bé chống tay, nâng đầu và phần thân trên khỏi mặt sàn. Động tác này giúp tăng cường sức mạnh cơ cổ, vai và lưng, những nhóm cơ then chốt hỗ trợ việc bò.
• Hứng thú với việc nằm sấp và di chuyển trên sàn: Khi bé thường xuyên thích nằm sấp, xoay người hoặc dịch chuyển nhẹ trên mặt phẳng, đó là tín hiệu cho thấy bé muốn tự do vận động và khám phá không gian xung quanh.
• Tập trung vào đồ vật ngoài tầm với: Khi bé bắt đầu chú ý và cố gắng vươn tới món đồ chơi ở xa, hành vi này thể hiện sự phát triển về phối hợp vận động và định hướng không gian, bước chuẩn bị quan trọng trước khi bé bắt đầu bò.

Dấu hiệu trẻ sắp biết bò giúp cha mẹ nhận ra bé chuẩn bị phát triển vận động mới

4. Quá trình học bò của bé diễn ra như thế nào?

Mấy tháng biết bò là cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển vận động của trẻ. Trên thực tế, quá trình học bò không diễn ra đột ngột mà bắt đầu từ những vận động cơ bản ở tư thế nằm sấp. Ban đầu, bé chủ yếu trườn hoặc xoay người trên sàn, qua đó cơ cổ, vai và lưng dần được rèn luyện để đủ sức nâng đỡ cơ thể. Khi hệ cơ phát triển, bé bắt đầu trải qua các giai đoạn tập bò khác nhau:

• Nâng đầu và ngực lên cao bằng cách chống tay xuống sàn, rèn luyện cơ cổ và cơ vai.
• Giữ thăng bằng trên hai tay và hai đầu gối, đôi khi chuyển sang chống bằng tay và chân.
• Xoay hoặc đung đưa cơ thể để điều chỉnh hướng di chuyển và cảm nhận trọng tâm.
• Trườn người về phía trước bằng bụng hoặc phối hợp linh hoạt giữa tay và đầu gối.
• Chuyển từ tư thế nằm sấp sang ngồi, thể hiện khả năng kiểm soát cơ thể tốt hơn.
• Di chuyển lùi hoặc tiến không chủ đích, là bước thử quan trọng trước khi bò vững vàng.

Quá trình tập bò của bé diễn ra như thế nào?

5. Ba mẹ có thể làm gì để hỗ trợ bé tập bò?

Cha mẹ có thể hỗ trợ bé tập bò hiệu quả thông qua những hoạt động đơn giản, giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện khả năng phối hợp vận động và thúc đẩy sự tự tin khám phá của trẻ. Dưới đây là những cách khoa học và an toàn giúp cha mẹ đồng hành cùng bé trong giai đoạn phát triển quan trọng này.

Tạo môi trường an toàn và rộng rãi

Cha mẹ nên dọn dẹp không gian sạch sẽ, thoáng đãng, loại bỏ các vật sắc nhọn, đồ dễ vỡ hoặc vật nhỏ có nguy cơ gây hóc. Sàn nhà nên được phủ thảm mềm hoặc tấm lót chống trượt để bảo vệ đầu gối và giúp bé cảm thấy thoải mái khi di chuyển. Một không gian an toàn, thân thiện sẽ khuyến khích bé khám phá nhiều hơn, qua đó hỗ trợ tối đa cho quá trình phát triển thể chất và khả năng phối hợp tay – chân.

Khuyến khích và động viên bé

Sự khích lệ từ cha mẹ là yếu tố quan trọng giúp bé hứng thú và tự tin trong quá trình học bò. Cha mẹ nên đặt đồ chơi hoặc vật dụng yêu thích của bé ở khoảng cách vừa phải để thu hút sự chú ý, khuyến khích con chủ động di chuyển. Khi bé cố gắng bò tới, hãy nói chuyện nhẹ nhàng, mỉm cười và khen ngợi, giúp bé cảm nhận được niềm vui khi vận động. 

Việc cùng chơi và tương tác thường xuyên không chỉ tăng gắn kết tình cảm mà còn giúp bé cảm thấy an toàn, thoải mái khi khám phá xung quanh. Một không khí tích cực và vui vẻ chính là động lực giúp bé tiến bộ nhanh hơn mỗi ngày.

Sự khích lệ từ cha mẹ giúp bé hứng thú và tự tin hơn khi học bò

Tạo thói quen và kiên nhẫn

Để bé biết bò sớm và đúng kỹ năng, cha mẹ nên hình thành thói quen luyện tập đều đặn mỗi ngày trong môi trường an toàn và thoải mái. Mỗi buổi tập chỉ cần kéo dài vài phút, tăng dần thời gian khi bé đã quen với vận động. 

Việc tập luyện nên được thực hiện tự nhiên, không ép buộc để tránh gây mệt mỏi hoặc căng thẳng cho trẻ. Sự kiên nhẫn và nhất quán của cha mẹ là yếu tố quan trọng giúp bé tiến bộ từng ngày, phát triển khả năng vận động và tự tin khám phá không gian xung quanh.

Cha mẹ nên hình thành thói quen luyện tập đều đặn mỗi ngày trong môi trường an toàn và thoải mái. Sự kiên nhẫn và nhất quán của cha mẹ là yếu tố quan trọng giúp bé tiến bộ từng ngày, phát triển khả năng vận động và tự tin khám phá không gian xung quanh.

Hỗ trợ kỹ năng bò

Để giúp bé phát triển kỹ năng bò một cách tự nhiên, cha mẹ nên cho bé nằm sấp thường xuyên trong thời gian ngắn, giúp cơ cổ, vai và lưng trở nên vững chắc hơn. Khi bé đã quen tư thế này, có thể dùng tay đỡ nhẹ ngực hoặc bụng để bé tập phối hợp tay, chân linh hoạt. 

Ngoài ra, những bài tập đơn giản như gập duỗi tay chân hoặc massage nhẹ nhàng sẽ hỗ trợ tăng sức mạnh cơ bắp và cải thiện khả năng giữ thăng bằng. Quá trình luyện tập nên được thực hiện đều đặn, kiên nhẫn và vui vẻ để bé phát triển vận động một cách tự tin và toàn diện.

Luyện tập đều đặn, kiên nhẫn và vui vẻ giúp bé phát triển vận động tự tin và toàn diện

Theo dõi sự phát triển và trao đổi với chuyên gia

Nếu nhận thấy bé gặp khó khăn, vận động chậm hoặc có dấu hiệu bất thường, nên sớm trao đổi với bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia phát triển vận động để được tư vấn cụ thể. Việc phát hiện và can thiệp kịp thời không chỉ giúp bảo đảm sự phát triển thể chất và thần kinh của trẻ, mà còn hỗ trợ bé đạt được các mốc vận động đúng độ tuổi, tạo nền tảng cho giai đoạn tập đứng và tập đi sau này.

6. Lưu ý bảo vệ an toàn cho bé khi tập bò

Trẻ em mấy tháng biết bò? Khi trẻ học bò, bé sẽ bắt đầu khám phá mọi ngóc ngách trong ngôi nhà, vì vậy cha mẹ cần chuẩn bị môi trường an toàn từ sớm để phòng ngừa tai nạn. Việc “baby-proof” ngôi nhà giúp hạn chế rủi ro và bảo vệ trẻ trong giai đoạn phát triển vận động mạnh mẽ này. Dưới đây là những điểm cha mẹ nên đặc biệt chú ý:

• Ngăn tủ và ngăn kéo: Lắp khóa hoặc chốt an toàn, đặc biệt với tủ chứa hóa chất, dao kéo, thuốc hay vật dụng dễ gây nguy hiểm.
• Cửa sổ và rèm: Buộc gọn dây kéo rèm, tránh để trẻ với tới; lắp lưới hoặc thanh chắn an toàn để ngăn ngừa nguy cơ té ngã.
• Cầu thang: Dùng rào chắn an toàn ở cả đầu và cuối cầu thang để tránh trẻ bò lên hoặc rơi xuống.
• Ổ cắm điện: Gắn nắp che ổ cắm để đề phòng bé chạm tay vào nguồn điện.
• Góc bàn và đồ nội thất: Dán đệm cao su hoặc tấm bảo vệ ở các cạnh nhọn để tránh va đập khi bé di chuyển.
• Đồ vật nặng: Cố định tivi, kệ sách, hoặc tủ đứng vào tường để ngăn ngừa đổ ngã.
• Vòi nước: Lắp thiết bị chống bỏng hoặc điều chỉnh nhiệt độ nước nóng để bảo vệ làn da nhạy cảm của bé.
• Vật dụng nguy hiểm: Đặt pin, vật nhọn, thuốc, hoặc các vật nhỏ dễ nuốt ngoài tầm với của trẻ.

Khi bé tập bò mẹ cần lưu ý những gì?

7. Gợi ý thực đơn dinh dưỡng cho bé 6 - 12 tháng khi bắt đầu tập bò

Thực đơn dinh dưỡng cho bé 7 - 8 tháng 

Danh sách món ăn trong thực đơn:

• Bữa Trưa:
  • Bột thịt heo cà rốt
  • Nước cam tươi
• Bữa Tối:
  • Bột cá lóc bắp cải đậu xanh
  • Hồng xiêm/Sa pô chê

Bảng dưới đây trình bày giá trị dinh dưỡng của một món ăn được tính toán để đảm bảo thực đơn đáp ứng tiêu chuẩn dinh dưỡng của Bộ Y tế:

Thực đơn dinh dưỡng cho bé 9 - 11 tháng

Danh sách các món ăn trong thực đơn:

• Bữa sáng:
  • Bột thịt heo cải thảo đậu đũa
  • Nước cam tươi
• Bữa trưa:
  • Bột cá lóc rau mồng tơi đậu xanh
  • Dưa hấu
• Bữa tối:
  • Bột thịt bò cải dún đậu hà lan
  • Đu đủ
• Bữa phụ:
  • Máng cẩu xay dăm sữa chua

Dưới đây là bảng giá trị dinh dưỡng của món ăn trong thực đơn:

Thực đơn dinh dưỡng cho bé từ 12 tháng

Danh sách các món ăn trong thực đơn:

• Bữa sáng:
  • Bún bò
  • Nước cam tươi
• Bữa trưa:
  • Cháo tôm thịt rau mồng tơi khoai lang
  • Bưởi
• Bữa chiều:
  • Nui sao nấu thịt heo
  • Chuối tiêu
• Bữa phụ:
  • Sữa mẹ
• Bữa tối:
  • Cháo thịt gà muối rau dền
  • Táo tây/bơm

Và dưới đây là bảng giá trị dinh dưỡng của món ăn trong thực đơn:

Trẻ mấy tháng biết bò là mốc phát triển quan trọng, đánh dấu khả năng vận động và sự tò mò khám phá môi trường xung quanh của bé. Bài viết đã tổng hợp các thông tin về thời điểm trẻ bắt đầu bò, các kiểu bò phổ biến, dấu hiệu nhận biết, phương pháp hỗ trợ và lưu ý an toàn, cùng vai trò của dinh dưỡng cân bằng để giúp bé phát triển toàn diện. 

Để đồng hành cùng bé một cách khoa học, cha mẹ có thể tham khảo chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé, cung cấp đầy đủ dưỡng chất thiết yếu, hỗ trợ bé tăng sức khỏe, khả năng vận động và trí não ngay từ những năm đầu đời.

*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn