14 cách trị ho cho bé an toàn và hiệu quả tại nhà

Bài viết được thẩm định bởi GS.TS.BS. Nguyễn Ngọc Sáng, Phó Chủ tịch Hội Thận - Tiết niệu - Lọc máu và Ghép tạng trẻ em Việt Nam, Giảng viên cao cấp, Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi Trường Đại học Y Dược Hải Phòng.

Cách giảm ho cho trẻ luôn là mối quan tâm hàng đầu của các bậc phụ huynh, nhất là khi thời tiết thay đổi khiến trẻ dễ bị ho, khò khè, thở khó hoặc có đờm. Nếu không được xử lý đúng cách, những cơn ho tưởng chừng đơn giản có thể kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe và giấc ngủ của bé. Trong bài viết này, hãy cùng Chương trình Dinh dưỡng mẹ và bé tìm hiểu 14 cách giảm ho cho trẻ tại nhà an toàn, hiệu quả mà bố mẹ có thể áp dụng ngay khi cần! 

1. Các nguyên nhân gây ho ở trẻ

Ho là phản xạ tự nhiên giúp bảo vệ hệ hô hấp, hỗ trợ làm sạch đường thở bằng cách đẩy chất nhầy, dị vật hoặc vi khuẩn ra ngoài. Ở trẻ nhỏ, ho có thể bắt nguồn từ nhiều lý do khác nhau, bao gồm:

• Ho khan thường xảy ra khi thanh quản bị kích ứng do thay đổi nhiệt độ hoặc viêm nhẹ, khiến trẻ, đặc biệt là dưới 3 tuổi, dễ ho nhiều vào ban đêm và có biểu hiện thở khò khè.
• Trường hợp ho đi kèm khò khè thường do đờm tích tụ, nhiễm virus hoặc vật lạ mắc trong đường thở dưới.
• Ho xuất hiện đột ngột có thể là dấu hiệu trẻ bị sặc thức ăn hoặc nước vào khí quản gây phản xạ ho.
• Một số trẻ có thể ho vào ban đêm do phản ứng với dị nguyên như bụi, lông thú, lạnh hoặc phấn hoa.
• Nếu trẻ có biểu hiện ho kèm sốt, sổ mũi, có thể đang mắc các bệnh lý nghiêm trọng hơn như viêm phổi, viêm họng cấp hoặc viêm phế quản.

Trẻ nhỏ có thể bị ho do nhiều nguyên nhân khác nhau

2. Cách giảm ho cho trẻ an toàn tại nhà

2.1 Lá hẹ hấp đường phèn trị ho an toàn cho bé

Lá hẹ thường được dùng để chữa ho cho bé, đây là một trong những bài thuốc được rất nhiều phụ huynh tin dùng. Ngoài tác dụng chữa ho cho bé, hẹ còn có công dụng hỗ trợ trị cảm và sốt sổ mũi. 

Bài thuốc chữa ho bằng lá hẹ và đường phèn là cách chữa ho cho trẻ khá phổ biến. Đường phèn có vị ngọt thanh, tác dụng giải nhiệt, giảm các triệu chứng ho và viêm họng ở trẻ nhỏ. 

Cách chữa ho cho trẻ tại nhà bằng hẹ và đường phèn rất đơn giản như sau:

• Dùng 1 nắm lá hẹ vừa phải, đem rửa sạch và để ráo nước.
• Cắt nhỏ thành từng đoạn rồi cho vào chén.
• Cho thêm 1 ít đường phèn vào và đem hấp cách thủy cho đến khi đường tan hoàn toàn.
• Để nguội và chắt lấy nước cho  bé uống 2 lần/ ngày. Nên dùng sau khi ăn để giảm nhanh tình trạng ho.

Bài thuốc chữa ho bằng lá hẹ và đường phèn

2.2 Gừng chưng mật ong hỗ trợ trị ho cho trẻ

Tỏi và gừng có nhiều tác dụng, đặc biệt là đem lại nhiều lợi ích đối với sức khỏe và hệ hô hấp. Hoạt chất Gingerol trong gừng có thể ức chế Virus gây nhiễm trùng, làm loãng đường và giảm viêm ở cổ họng. Sự kết hợp giữa gừng và tỏi giúp làm ấm phổi, tiêu đờm và tăng tác dụng giảm ho cho bé từ 1 tuổi trở lên.

Cách trị ho cho bé từ gừng chưng mật ong với tỏi thực hiện:

• Chuẩn bị khoảng 15g gừng sống và tỏi, 1 ít mật ong (có thể thêm chút đường phèn)
• Bóc vỏ tỏi rồi cắt nhỏ tỏi, gừng, thêm mật ong và nước chưng khoảng 20 phút (Có thể cho đường phèn cho dễ uống).
• Sau đó để nguội và cho  bé uống 1 lần/ ngày trước khi đi ngủ để mang lại hiệu quả tốt nhất.

Sự kết hợp giữa gừng và tỏi giúp làm ấm phổi, tiêu đờm và tăng tác dụng giảm ho

>>> Xem thêm: 5 cách trị ho cho trẻ bằng mật ong an toàn và hiệu quả tại nhà

2.3 Mẹo chữa ho cho trẻ bằng trà cam thảo

Sử dụng cam thảo là một trong những cách trị ho cho bé cực kỳ hiệu quả.

Bạn cần chuẩn bị cam thảo sống khoảng 10g, đem ngâm nước sôi uống bình thường như uống trà, hết ngọt thì bỏ đi. Uống liên tục cho đến khi bé hết các triệu chứng của bệnh. 

Lưu ý khi trị ho bằng phương pháp này, bé cần kiêng ăn cá, ớt, đường.

>>> Mẹ có biết: Khi trẻ biếng ăn phải làm sao 

Sử dụng cam thảo là cách trị ho hiệu quả tại nhà cho bé

2.4 Quất và húng chanh giảm tình trạng ho cho trẻ

Húng chanh là một trong những vị thuốc thông dụng chữa được nhiều bệnh. Đặc biệt, húng chanh có tác dụng giảm ho, chữa viêm họng, ho khan, viêm Amidan và làm tiêu đờm một cách mạnh mẽ. Húng chanh kết hợp với quất, đường phèn… thường dùng làm thuốc chữa ho trẻ em, bệnh đường hô hấp, viêm họng. 

Cách trị ho cho bé bằng quất và húng chanh như sau:

• Chuẩn bị nguyên liệu đầy đủ bao gồm: 16 lá húng chanh; 5 quả quất xanh; 10 gram đường phèn.
• Lá húng chanh mang đi rửa sạch rồi để ráo nước.
• Quất mang đi rửa sạch, bổ đôi và bỏ hạt.
• Thực hiện xay nhuyễn lá húng chanh và quất.
• Cho hỗn hợp lá húng chanh và quất vào chén cùng với đường phèn, trộn đều.
• Thực hiện hấp cách thủy hỗn hợp trong khoảng 20 phút.

Uống 2 lần mỗi ngày (buổi sáng, tối). Kiên trì thực hiện đều đặn trong khoảng 5 ngày cơn ho của bé sẽ giảm dần.

Húng chanh kết hợp với quất, đường phèn… thường dùng để trị ho bé

2.5 Tỏi ngâm mật ong giảm ho giải cảm cho trẻ

Tỏi có nhiều công dụng hữu ích đối với sức khỏe, đặc biệt là đối với cơ quan hô hấp. Để giảm ho và hỗ trợ trị cảm cúm,… mẹ có thể dùng tỏi kết hợp với đường phèn, mật ong. Điều này có thể giúp thanh nhiệt phế quản và hỗ trợ điều trị bệnh lý cho bé. 

Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé hướng dẫn cách trị ho cho bé bằng tỏi và mật ong: 

• Đem tỏi bóc bỏ vỏ, đập dập rồi cho vào chén.
• Thêm mật ong và đường phèn vào rồi đổ thêm 50ml nước.
• Hấp cách thủy khoảng 2 phút.
• Đem ra để nguội và chắt lấy nước rồi uống (có thể dùng cả cái để tăng tác dụng điều trị)

Bố mẹ có thể dùng tỏi kết hợp với đường phèn, mật ong để trị ho, giải cảm cho bé

2.6 Hỗ trợ trị ho cho trẻ yêu bằng đu đủ

Đu đủ vốn là một loại trái cây vô cùng bổ dưỡng, thường gặp nhưng ít ai biết rằng đu đủ còn là một phương thuốc chữa ho vô cùng hiệu nghiệm. Vì vậy, bạn có thể áp dụng cách trị ho cho bé bằng đu đủ, cách này cũng khá đơn giản. Đặc biệt, phương pháp này rất công dụng để trị những cơn ho có đờm cho bé.

• Đầu tiên bạn lấy 1 quả đu đủ chín rồi đem gọt sạch vỏ.
• Tiếp đến bật bếp đun cùng với mật ong.
• Cho bé ăn 2 - 3 lần mỗi ngày sẽ giúp giảm bớt những cơn đau họng và bớt ho đi rất nhiều.

2.7 Nghệ giúp giảm ho cho trẻ nhỏ

Nghệ tươi chứa các hoạt chất như curcumin, tinh dầu và cacbua terpenic với đặc tính kháng viêm, kháng khuẩn, chống oxy hóa mạnh. Nhờ đó, nghệ thường được sử dụng trong các mẹo dân gian hỗ trợ điều trị ho khan.

Cách thực hiện: 

• Gọt vỏ nghệ tươi, đập dập rồi đem hấp cách thủy cùng đường phèn và nước trong khoảng 15 - 20 phút. 
• Dùng hỗn hợp này đều đặn từ 2 - 3 lần mỗi ngày để giảm ho hiệu quả.

Nghệ thường được dùng trong dân gian để hỗ trợ trị ho khan

2.8 Dùng quả lê để hỗ trợ trị ho cho trẻ

Quả lê có vị ngọt, tính mát, chứa nhiều vitamin và khoáng chất, đồng thời hỗ trợ làm dịu cổ họng, long đờm và bổ phế. Nhờ đó, lê thường được dùng trong các mẹo dân gian giúp giảm ho hiệu quả, đặc biệt là ho khan và ho kéo dài ở trẻ nhỏ.

Cách giảm ho cho bé bằng quả lê như sau:

• Chuẩn bị nguyên liệu: 1 quả lê, 1 ít đường phèn hoặc 1 muỗng cà phê mật ong.
• Gọt vỏ lê, cắt thành từng miếng nhỏ vừa ăn.
• Cho lê vào bát cùng đường phèn hoặc mật ong, trộn đều.
• Hấp cách thủy hỗn hợp trong khoảng 15 - 20 phút cho đến khi lê chín mềm.
• Cho bé ăn cả phần nước và cái, ngày dùng từ 2 - 3 lần.
• Nên áp dụng liên tục trong vài ngày để thấy hiệu quả giảm ho rõ rệt.

>>> Xem thêm: 5 cách chưng lê hấp đường phèn trị ho cho bé hiệu quả tại nhà

2.9 Giảm ho cho trẻ bằng lá húng quế

Lá húng quế chứa nhiều hoạt chất quý như eugenol, flavonoid và caffeic acid, có khả năng tăng cường đề kháng, kháng viêm và ức chế sự phát triển của vi khuẩn, virus gây bệnh đường hô hấp. Nhờ vậy, húng quế thường được dân gian tin dùng để hỗ trợ điều trị các triệu chứng ho, viêm họng, cảm lạnh hay viêm phế quản ở trẻ nhỏ.

Cách giảm ho cho bé bằng húng quế như sau:

• Chuẩn bị nguyên liệu: 1 nắm nhỏ lá húng quế, 2 quả khế chua, 50g đường phèn.
• Lá húng quế rửa sạch, để ráo nước.
• Khế rửa sạch, cắt nhỏ, bỏ hạt.
• Cho toàn bộ nguyên liệu vào bát, hấp cách thủy đến khi đường tan hết và hỗn hợp sánh lại.
• Để nguội, bảo quản trong hũ sạch, kín nắp.
• Mỗi ngày cho bé uống 2 thìa nhỏ, dùng 3 lần/ngày. Có thể làm ấm nhẹ hoặc pha cùng một chút nước ấm trước khi uống để đạt hiệu quả tốt hơn.

Lá húng quế giúp tăng đề kháng, kháng viêm và chống vi khuẩn, virus hô hấp

2.10 Lá diếp cá hỗ trợ trị ho cho trẻ

Không chỉ là loại rau gia vị quen thuộc trong bữa ăn, lá diếp cá còn có đặc tính kháng viêm, giải độc, giúp làm dịu các cơn ho và hỗ trợ phục hồi tổn thương niêm mạc họng. Đây là bài thuốc dân gian được nhiều người áp dụng khi trẻ bị ho kéo dài.

Cách giảm ho cho trẻ bằng lá diếp cá như sau:

• Chuẩn bị: 1 nắm lá diếp cá tươi và 1–2 thìa cà phê mật ong.
• Rửa sạch lá diếp cá, ngâm nước muối loãng rồi để ráo.
• Xay nhuyễn lá diếp cá, sau đó hòa cùng một lượng nước ấm vừa đủ.
• Lọc bỏ bã, lấy phần nước cốt rồi khuấy đều với mật ong.
• Cho bé uống từ 2–3 lần mỗi ngày, nên uống khi còn ấm để tăng hiệu quả.

2.11 Mẹo chữa ho cho trẻ với trứng gà

Trứng gà không chỉ là nguồn dinh dưỡng dồi dào mà còn được dân gian sử dụng như một bài thuốc hỗ trợ điều trị ho hiệu quả, đặc biệt phù hợp với trẻ em, người lớn tuổi hoặc phụ nữ mang thai,...

Cách giảm ho cho trẻ bằng trứng gà như sau:

• Chuẩn bị: 1 - 2 quả trứng gà, 2 - 3 thìa mật ong và một ít nước lọc.
• Đun sôi nước cùng mật ong trong vài phút.
• Đập trứng vào bát, đánh tan nhẹ.
• Khi nước mật ong sôi, cho trứng vào và khuấy đều cho đến khi chín.
• Dùng ngay khi còn ấm để giảm ho, đồng thời tránh mùi tanh từ trứng.

Trứng gà giàu dinh dưỡng và thường được dân gian dùng để hỗ trợ trị ho

2.12 Giảm ho cho trẻ bằng cách sử dụng muối

Muối có đặc tính sát khuẩn tự nhiên, giúp làm sạch khoang miệng và đường hô hấp, hỗ trợ giảm viêm và ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn. Vì vậy, súc miệng và vệ sinh mũi họng bằng nước muối là cách giảm ho đơn giản, hiệu quả, đặc biệt với trường hợp ho khan hoặc ho có đờm.

Cách giảm ho cho trẻ bằng muối như sau:

• Chuẩn bị: nước muối sinh lý có sẵn hoặc pha loãng muối hạt với nước ấm (tỷ lệ phù hợp là 1/4 thìa cà phê muối trong 250ml nước).
• Cho bé súc miệng nhẹ nhàng mỗi ngày 2 - 3 lần, đặc biệt là sau khi ngủ dậy và trước khi đi ngủ.
• Nếu bé có thể, nhỏ thêm vài giọt nước muối sinh lý vào mũi để làm sạch và hỗ trợ giảm ho hiệu quả hơn.
• Duy trì vệ sinh mũi họng thường xuyên giúp hạn chế các bệnh lý hô hấp thường gặp ở trẻ nhỏ.

2.13 Dùng rau cải cúc để chữa ho cho trẻ

Rau cải cúc (tần ô) là loại rau có vị ngọt nhẹ, tính mát, thường được sử dụng trong các món ăn hằng ngày. Theo y học dân gian, cải cúc giúp giải cảm, tiêu đờm, hỗ trợ tiêu hóa và làm dịu các cơn ho.

Cách giảm ho cho trẻ bằng rau cải cúc như sau:

• Chuẩn bị: rau cải cúc tươi cùng nguyên liệu đi kèm như thịt nạc băm, tôm hoặc cá thác lác.
• Rửa sạch rau, để ráo nước.
• Nấu canh cải cúc với phần nguyên liệu đã chuẩn bị, nêm nhạt để phù hợp cho trẻ nhỏ.
• Cho bé ăn khi còn ấm, dùng đều trong các bữa chính để hỗ trợ làm dịu cơn ho.

Rau cải cúc (tần ô) có vị ngọt mát, thường dùng trong bữa ăn hằng ngày

2.14 Chữa ho bằng củ cải trắng

Củ cải trắng là nguyên liệu quen thuộc có vị ngọt nhẹ, tính mát, thường được dân gian dùng để thanh nhiệt, tiêu đờm, hỗ trợ làm sạch đường hô hấp. Nhờ đó, củ cải trắng là lựa chọn an toàn giúp giảm ho, đặc biệt trong các trường hợp ho có đờm, viêm họng hay viêm khí – phế quản ở trẻ nhỏ.

Cách giảm ho cho trẻ bằng củ cải trắng như sau:

• Chuẩn bị: khoảng 200g củ cải trắng tươi.
• Gọt vỏ, rửa sạch và cắt thành miếng nhỏ.
• Cho vào nồi cùng 800ml nước, đun sôi và tiếp tục nấu nhỏ lửa trong 15 phút.
• Lọc lấy phần nước, để nguội bớt và cho trẻ uống nhiều lần trong ngày.
• Có thể bảo quản phần nước trong tủ mát, hâm lại khi dùng để tăng hiệu quả giảm ho.

3. Lưu ý gì khi khi áp dụng cách giảm ho tại nhà cho bé

Một số điều cần lưu ý khi áp dụng mẹo dân gian trị ho cho trẻ:

• Nguyên liệu sử dụng cần đảm bảo vệ sinh, chọn loại tươi sạch, rõ nguồn gốc và rửa kỹ trước khi chế biến.
• Với trẻ dưới 1 tuổi, cần thận trọng khi áp dụng các mẹo dân gian, đặc biệt không dùng mật ong để tránh nguy cơ ngộ độc.
• Ngoài các phương pháp hỗ trợ, nên cho bé uống đủ nước và bổ sung thực phẩm mềm, dễ tiêu như cháo loãng, súp nóng…
• Nên vệ sinh mũi hàng ngày bằng nước muối sinh lý. Nếu cần hút mũi, hãy thực hiện nhẹ nhàng và đúng cách để bảo vệ niêm mạc mũi.
• Tắm nước ấm cho bé có thể pha thêm vài lát gừng hoặc vài giọt tinh dầu tràm để làm dịu cơ thể, sau đó giữ ấm kỹ, đặc biệt là vùng ngực và cổ.
• Tăng cường đề kháng cho trẻ bằng cách bổ sung vitamin C từ rau xanh, trái cây. Trẻ lớn có thể được vận động ngoài trời nhẹ nhàng để tăng sức khỏe.
• Có thể tham khảo các loại siro ho chiết xuất từ thảo dược tự nhiên, đảm bảo an toàn và phù hợp với lứa tuổi của bé.

Nên rửa mũi hằng ngày bằng nước muối và hút nhẹ nhàng đúng cách khi cần

4. Lưu ý cách chăm sóc trẻ giảm ho hiệu quả tại nhà

Những biện pháp chăm sóc bé hỗ trợ giảm ho cho bé tại nhà:

• Giữ ấm cơ thể, nhất là vùng cổ và ngực: Luôn mặc đủ ấm cho bé, chú ý che kín cổ và ngực, đặc biệt khi thời tiết trở lạnh. Hạn chế để bé ra gió hoặc tiếp xúc với luồng không khí lạnh đột ngột.
• Cho bé uống nước ấm thường xuyên: Nước ấm giúp làm dịu cổ họng, giảm cảm giác khó chịu và hỗ trợ làm loãng đờm, giúp bé dễ ho khạc ra hơn. Khuyến khích bé uống nước ấm đều đặn, nhất là trước giờ đi ngủ.
• Vệ sinh mũi và họng hàng ngày: Dùng nước muối sinh lý để rửa mũi và họng cho bé nhằm loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và chất nhầy tích tụ – một trong những nguyên nhân gây ho kéo dài.
• Giữ môi trường sống luôn sạch và thông thoáng: Đảm bảo nhà cửa được lau dọn thường xuyên, hạn chế khói bụi, lông thú cưng và các yếu tố dễ gây dị ứng. Không nên để bé ở trong không gian bí bách, ẩm thấp.

Mẹ nên ghi nhớ các cách chăm sóc bé giúp giảm ho tại nhà

Trên đây là những cách giảm ho cho trẻ tại nhà bằng nguyên liệu tự nhiên, đơn giản nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả và độ an toàn cao. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng, bố mẹ cần theo dõi kỹ phản ứng của trẻ và đưa bé đến cơ sở y tế nếu tình trạng ho không cải thiện.

Để được tư vấn thêm về chế độ chăm sóc và dinh dưỡng phù hợp cho mẹ và bé, hãy đăng ký ngay chương trình hỗ trợ chuyên sâu từ chuyên gia của chúng tôi. 

 *Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn