Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị nấc cụt và cách chữa hiệu quả

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo, Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Các em bé mới sinh ra hay bị nấc cụt là một hiện tượng sinh lý khá bình thường, không có gì đáng lo ngại. Thế nhưng, nó lại khiến con yêu của bạn cảm thấy khó chịu, bức bối không yên vì liên tục tạo ra âm thanh lạ. Bạn rất muốn biết trẻ sơ sinh bị nấc cụt phải làm sao để chữa nhanh hết, nguyên nhân vì sao gặp tình trạng này? Hãy tham khảo ngay bài viết sau đây của Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để có cho mình câu trả lời chi tiết và đầy đủ nhất bạn nhé!

1. Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị nấc cụt?

Nấc cụt ở trẻ sơ sinh là hiện tượng thường gặp, đặc biệt phổ biến ở trẻ dưới 1 tuổi. Nấc xảy ra khi cơ hoành bị co thắt đột ngột kết hợp với việc nắp thanh âm đóng lại, tạo nên âm thanh “nấc” đặc trưng. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, 

• Do hệ thần kinh của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện: Do cơ hoành (cơ hô hấp chính) của trẻ dễ bị co thắt đột ngột → gây nấc. Thường gặp ở trẻ dưới 1 tuổi.
• Bú quá no hoặc nuốt nhiều không khí: Trẻ bú bình sai tư thế hoặc bú quá nhanh dễ nuốt phải nhiều khí vào dạ dày, khi vượt ngưỡng sẽ kích thích cơ hoành và gây nấc cụt.
• Trào ngược dạ dày thực quản: Do hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện, axit dạ dày có thể trào ngược lên thực quản, gây ra hiện tượng nấc.

Thay đổi nhiệt độ: Khi trẻ tiếp xúc với luồng khí lạnh đột ngột hoặc thay đổi nền nhiệt nhanh chóng, không khí lạnh đi vào phổi cũng có thể gây kích thích cơ hoành và tạo tiếng nấc.

Hiểu rõ nguyên nhân gây nấc cụt là một phần quan trọng trong cách chăm sóc trẻ sơ sinh khỏe mạnh, giúp cha mẹ xử trí đúng và tránh lo lắng không cần thiết.

Nấc cụt là hiện tượng phổ biến ở trẻ sơ sinh, đặc biệt trong năm đầu

2. Cách trị nấc cụt ở trẻ sơ sinh hiệu quả

Trẻ sơ sinh bị nấc cụt phải làm sao còn tùy theo từng nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó. Mỗi nguyên nhân sẽ có giải pháp khắc phục riêng biệt mới cho hiệu quả như mong muốn, cụ thể:

2.1 Một cách đơn giản và dễ thực hiện, cho kết quả nhanh nhất mẹ nên ghi nhớ khi trẻ bị nấc cụt. 

Đừng lo khi thấy con bị nấc cụt, mẹ có thể áp dụng ngay cách đơn giản mà hiệu quả tức thì này:

• Ngừng cho bú, bế bé ở tư thế thẳng đứng, vỗ nhẹ lưng để giúp bé ợ hơi. Sau đó cho bú lại đúng cách
• Nếu trẻ bú mẹ  thì cho bú lại từ từ, không để bé bú quá nhanh
• Nếu trẻ bú bình: Giữ bình sữa nghiêng, núm vú luôn đầy sữa để hạn chế nuốt khí.

Đây cũng là một trong những biện pháp hiệu quả giúp chữa trẻ sơ sinh bị đầy hơi, thường đi kèm với tình trạng nấc cụt sau bú.

2.2 Vỗ lưng

Vỗ lưng cũng là một trong những cách chữa phổ biến được nhiều mẹ thực hiện và thành công ngay. Khi bé nấc cụt, bạn chỉ cần đỡ bé ngồi trên đùi, nhẹ nhàng vỗ nhẹ vào lưng với động tác thật dứt khoát. Kiên trì cho đến khi bạn nghe thấy tiếng bé ợ hơi thì cũng là thời điểm cơn nấc cụt biến mất lập tức.

Thực hiện đúng cách vỗ ợ hơi cho trẻ sơ sinh không chỉ giúp giảm nấc cụt mà còn hạn chế đầy hơi và trào ngược sau bú.

2.3 Thay đổi tư thế bú của bé, giữ ấm cho trẻ

Nếu sau mỗi lần bú, các mẹ nhận thấy trẻ đều bị nấc cụt thì nguyên nhân rất có thể là do mẹ chưa cho bé bú đúng cách. Lúc này, mẹ nên thay đổi cách cho ăn, bú, đổi tư thế sao cho hạn chế tối đa lượng không khí đi vào miệng và dạ dày của con. Và đặc biệt cần giữ ấm cho bé nếu nấc xảy ra khi thời tiết lạnh.

Trẻ nấc cụt sau mỗi lần bú thường do mẹ cho bú sai cách

2.4 Uống từng ngụm nước nhỏ hoặc nếm một ít đường

Đối với trẻ trên 6 tháng tuổi, mẹ cũng có thể cho bé uống từng ngụm nước nhỏ (nước ấm hoặc sữa ấm) , mỗi lần chỉ khoảng 2,5ml, để làm dịu cơ hoành. Các chữa nấc cụt này cũng cực kỳ hiệu quả, bạn hãy thử áp dụng ngay nhé!

Cũng đối với bé trên 6 tháng tuổi, mẹ còn được phép cho bé nếm thử một chút đường vào miệng. Vị ngọt từ đường có tác dụng góp phần giảm kích thích co thắt cho cơ hoành của bé.

2.5 Dùng núm vú giả

Khi bé bị nấc cụt, mẹ hãy sử dụng một chiếc núm vú giá vừa đủ, có kích thước phù hợp để cho bé bú. Nó có thể hạn chế được lượng không khí mà bé nuốt vào, hiện tượng nấc cụt cũng giảm đi đáng kể.

2.6 Phân tán sự chú ý của trẻ

Khi bé sơ sinh bị nấc cụt, cha mẹ có thể áp dụng một số cách đơn giản để giúp bé dễ chịu hơn. Một mẹo hiệu quả để giảm tình trạng này là làm bé phân tâm bằng những món đồ chơi nhiều màu sắc, đồ vật phát ra âm thanh vui nhộn hoặc cùng bé tham gia các trò chơi nhẹ nhàng, đó là giải pháp hữu ích, vừa giúp xoa dịu cơn nấc, vừa mang lại cho trẻ cảm giác thư giãn và thoải mái.

2.7 Chờ bé tự hết nấc 

Như đã nói, đây chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường không hề ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Cho nên, nếu không thể làm gì, các mẹ cũng có thể chờ cho đến khi cơn nấc cụt qua đi mà không cần làm gì hết.   

3. Cách phòng ngừa trẻ sơ sinh nấc cụt

Để phòng ngừa trẻ sơ sinh nấc cụt phải làm sao? Đừng quá lo lắng, cha mẹ chỉ cần làm theo những lời khuyên dưới đây:

• Luôn giữ nhiệt độ xung quanh bé ổn định, giữ ấm đúng cách cho bé khi trẻ đi tắm, thay quần áo, ra ngoài khi trời lanh.
• Khi tắm, mẹ cân nhắc không được để nhiệt độ quá chênh so với nhiệt độ phòng nhé!
• Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột (ví dụ: từ phòng điều hòa ra ngoài trời nóng/lạnh).
• Đừng nên để trẻ quá đói mới cho ăn hay bú, đồng thời cũng không được bú và ăn quá no. 
• Không cho bé bú ngay sau khi khóc to hoặc sau khi vận động nhiều → nên để bé bình tĩnh trước.
• Hạn chế để bé nuốt khí: Khi bú bình, giữ bình sữa nghiêng để sữa luôn ngập núm vú.
• Không nên bế, rung, lắc trẻ để làm con quên nấc cụt. Vì như thế bé có thể sẽ hoảng sợ và tăng nguy cơ trào ngược dạ dày.
• Những trường hợp bé liên tục bị nấc cụt dù đã thực hiện mọi phương pháp cải thiện. Bạn nên mang trẻ đi khám để tìm hiểu nguyên nhân có phải là do bệnh lý cảnh báo hay không để có cách điều trị kịp thời.

Để phòng ngừa trẻ sơ sinh nấc cụt phải làm sao?

4. Khi nào nấc cụt ở trẻ sơ sinh nên đi khám?

Trẻ sơ sinh thường trải qua những cơn nấc cụt và thường không đáng lo ngại. Tuy nhiên, nếu cơn nấc kéo dài, liên tục trên 1 giờ, xuất hiện với tần suất dày đặc, kèm theo các biểu hiện như trào sữa nhiều, ho, tím tái hoặc nấc xảy ra thường xuyên (nhiều lần mỗi ngày) và kéo dài  trẻ, quấy khóc, mệt mỏi, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám bác sĩ  Vì đây có thể là triệu chứng của bệnh lý liên quan đến trào ngược dạ dày-thực quản. Lúc này, việc tự xử lý tại nhà có thể không hiệu quả và tiềm ẩn rủi ro, do đó cần có sự thăm khám và tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa.

Đặc biệt, nếu trẻ nấc cụt kéo dài kèm theo các dấu hiệu bất thường khác như vàng da ở trẻ sơ sinh, cha mẹ cần đưa bé đi thăm khám sớm để được đánh giá toàn diện.

Hy vọng rằng, những thông tin từ Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé mà bài viết trên cung cấp hữu ích với bạn. Hẳn bạn đã trả lời được câu hỏi trẻ sơ sinh bị nấc cụt phải làm sao.

*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn