Cách bổ sung vitamin tổng hợp cho bé theo chuyên gia dinh dưỡng: Liều lượng & thời điểm

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo,
Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Chế độ ăn uống cân bằng và đầy đủ chính là cách để bổ sung các dưỡng chất cần thiết cho trẻ. Nhưng có một số trường hợp trẻ kén ăn, biếng ăn hoặc đang gặp các vấn đề về sức khỏe thì khi đó, cha mẹ cần cân nhắc sử dụng vitamin tổng hợp cho bé để phát triển toàn diện và đủ chuẩn so với lứa tuổi. Cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu chi tiết hơn mẹ nhé!

1. Vitamin tổng hợp là gì?

Vitamin tổng hợp là tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết trong cơ thể

Vitamin tổng hợp cho trẻ em là tất cả các chất dinh dưỡng cần trong cơ thể, loại chất có chứa nhiều vitamin và khoáng chất khác nhau. Không có bất cứ quy chuẩn nào khi chọn vitamin tổng hợp cho trẻ nên tùy vào nhu cầu khác nhau mà chọn những loại vitamin có thành phần dưỡng chất khác nhau.

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại vitamin tổng hợp được sản xuất với nhiều dạng bào chế khác nhau như viên nén, viên nang, bột, chất lỏng, kẹo nhai được… Do đó, sử dụng vitamin tổng hợp để cung cấp nhiều khoáng chất và vitamin thiết yếu cho cơ thể theo các dạng khác nhau, như sau:

Các loại vitamin gồm vitamin A, vitamin C, vitamin nhóm B gồm B3, B6, B9, B12 và vitamin D, E,...
Khoáng chất gồm ZinC, Calcium, Iron, Magnesium, Selenium, Potassium
Các thành phần khác gồm axit béo, thảo mộc, axit amin, thảo mộc.

Vitamin tổng hợp có công dụng chính là hỗ trợ phân giải và chuyển hóa thức ăn, từ đó tạo năng lượng phục vụ và duy trì các hoạt động sống trong cơ thể. Đặc biệt, những vitamin này còn có đặc tính chống lại quá trình oxy hóa, bảo vệ tế bào trước sự tấn công của các gốc tự do có hại. Ngoài ra, tác dụng quan trọng khác của vitamin chống lại hiện tượng nhiễm trùng, khử độc cho cơ thể và sửa chữa lại các tế bào bị tổn thương.

Đặc biệt, vitamin tổng hợp còn có vai trò quan trọng trong quá trình tăng trưởng của cơ thể. Nếu khi mang thai, mẹ bị thiếu hụt bất kỳ loại vitamin nào đều ảnh hưởng đến thai nhi. Những trẻ sau sinh bị thiếu hụt khoáng chất và vitamin trong những năm đầu đời cũng ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện về thể chất.

2. Tại sao nên bổ sung vitamin tổng hợp cho bé?

Tại sao cần bổ sung vitamin tổng hợp cho trẻ em ở mọi lứa tuổi?

Vitamin tổng hợp chứa nhiều khoáng chất quan trọng cho trẻ tăng trưởng và phát triển khỏe mạnh. Thông thường, các loại vitamin cần thiết cho trẻ sẽ được bổ sung chủ yếu qua chế độ ăn hàng ngày mà không cần các loại vitamin và khoáng chất dạng thực phẩm. Tuy nhiên, một số trẻ hiện có nguy cơ bị thiếu hụt nên cần được bổ sung theo chỉ định của bác sĩ.

Cha mẹ cần bổ sung vitamin tổng hợp cho trẻ em trong những trường hợp sau:

Trẻ có hiện tượng biếng ăn, kén ăn, chán ăn và chậm tăng cân.
Khẩu phần ăn không đủ chất, thực đơn kém đa dạng, không cung cấp đủ các loại vitamin cần thiết cho cơ thể.
Trẻ hay ốm vặt, có sức đề kháng kém.
Trẻ mắc các bệnh mãn tính như các vấn đề tiêu hóa, hen suyễn.
Trẻ có tình trạng sức khỏe đặc biệt, cần được theo dõi và phải bổ sung vitamin tổng hợp theo chỉ định của bác sĩ.
Trẻ hay vận động nhiều, hay chơi những môn thể thao cường độ cao, cơ thể tốn nhiều năng lượng, cần bổ sung vitamin để phục hồi trở lại.

Ngoài ra, còn có một số trường hợp trẻ cần sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung vitamin tổng hợp là:

Trẻ có chế độ ăn thuần chay hoặc ăn chay, thiếu đạm.
Trẻ mắc các bệnh lý gây ảnh hưởng đển quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng của cơ thể như xơ gan, viêm ruột, celiac.
Trẻ kén ăn hoặc lười ăn, chỉ ăn một số thực phẩm nhất định mà trẻ thích.
Trẻ từng trải qua phẫu thuật có tác động đến dạ dày hoặc ruột.

Đây cũng là lý do các chuyên gia khuyến nghị cha mẹ nên đưa bé đến kiểm tra vitamin định kỳ để biết cách bổ sung phù hợp và đúng liều lượng, giúp trẻ phát triển toàn diện. Trước khi bổ sung vitamin, mẹ nên xác định trẻ suy dinh dưỡng cần bổ sung gì để lựa chọn sản phẩm và liều lượng phù hợp.

3. Những loại vitamin tổng hợp cần thiết cho bé

Những loại vitamin tổng hợp cần thiết cho trẻ

Theo Bộ Thực phẩm và Dinh dưỡng Hoa Kỳ, trong cơ thể mỗi người cần đến 13 loại vitamin và 14 khoáng chất khác nhau để cơ thể phát triển toàn diện. Đặc biệt, giai đoạn những năm đầu của trẻ những loại vitamin này cực kỳ cần thiết. Danh sách những loại vitamin tổng hợp cần thiết cho trẻ em là:

Vitamin A: tác dụng hỗ trợ phát triển thị lực, tăng cường sức đề kháng, hệ hô hấp và hỗ trợ hệ tiêu hóa.
Vitamin nhóm B gồm B1, B2, B3, B9, B12 có chức năng tăng cường chuyển hóa protein, hỗ trợ hệ thần kinh và duy trì sức khỏe tim mạch.
Vitamin C: tác dụng lành vết thương nhanh, hỗ trợ phát triển mô, bảo vệ cơ thể khỏi tình trạng cảm cúm, cảm lạnh.
Vitamin D cho bé: tăng hấp thụ canxi, phát triển hệ xương vững chắc và tăng cường hệ miễn dịch, tăng sản xuất insulin.
Vitamin E: tăng cường sức đề kháng, dưỡng da.
Vitamin K: hỗ trợ đông máu nhanh, hỗ trợ hệ xương khỏe mạnh và bảo vệ hệ tuần hoàn.
Kẽm: tác dụng tăng cường trao đổi chất và hỗ trợ hệ tiêu hóa.
Canxi: Xây dựng hệ xương, phát triển hệ thần kinh và cơ bắp khỏe mạnh.
Sắt: tác dụng ngăn ngừa thiếu máu, tạo hemoglobin cho cơ thể.
Chất Magie: ổn định nhịp tim, giúp xương răng chắc khỏe hơn và hỗ trợ hệ miễn dịch.

Ngoài ra, còn có một số khoáng chất thiết yếu khác cho cơ thể như đồng, crom, photpho, mangan, kali, florua, natri, selen… đều là những vitamin tổng hợp không thể thiếu trong cơ thể, rất cần thiết cho sự phát triển của trẻ.

>>> Gợi ý cho mẹ:

4. Liều lượng vitamin tổng hợp cần bổ sung cho trẻ em

Nhiều cha mẹ tưởng rằng bổ sung càng nhiều vitamin còn sẽ càng cao lớn và khỏe mạnh. Tuy nhiên, cách làm này ẩn chứa những tác dụng phụ không mong muốn nên chỉ dùng một lượng vừa đủ tùy theo nhu cầu của cơ thể. Tùy vào độ tuổi và thể trạng sức khỏe mà trẻ sẽ có nhu cầu hấp thụ vitamin liều lượng khá nhau nên cha mẹ cần chú ý khám định kỳ và theo dõi nhu cầu dinh dưỡng của con thường xuyên hơn.

Lưu ý liều lượng bổ sung vitamin tổng hợp luôn thấp hơn nhu cầu hàng ngày. Ví dụ liều lượng vitamin A chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi, đảm bảo cung cấp đủ 100.000 IU vitamin A trong giai đoạn phát triển này. Vitamin B12 liều lượng 5.000 – 10.000 mcg tùy vào độ tuổi và nhu cầu vitamin của trẻ.

Trẻ dưới 6 tháng tuổi và từ 7 tháng tuổi trở lên bắt đầu bổ sung được vitamin C với liều lượng lần lượt từ 40mg và 50mg hàng ngày. Trẻ dưới 1 tuổi cha mẹ cần duy trì lượng vitamin D cần thiết khoảng 400 IU/ngày là hàm lượng phù hợp với nhu cầu của trẻ và đảm bảo sự phát triển trong cơ thể.

5. Cách bổ sung vitamin cho bé đúng cách

Bổ sung vitamin tổng hợp đúng cách cho trẻ rất quan trọng

Cha mẹ nào cũng đều biết tầm quan trọng của vitamin và khoáng chất trong giai đoạn phát triển toàn diện của trẻ nhỏ. Nhưng bổ sung thừa hay thiếu cũng đều không tốt cho trẻ. Do đó, cha mẹ hãy tham khảo các cách bổ sung vitamin cho trẻ em như sau:

Hãy chú trọng bổ sung các loại vitamin tổng hợp có sẵn trong thực phẩm: như thịt cá, trứng, sữa, rau củ quả, hải sản… được khuyến khích sử dụng để cung cấp nhu cầu dinh dưỡng mỗi ngày cho trẻ. Vì nhiều nguồn cung cấp vitamin khác nhau sẽ cho cha mẹ có nhiều sự lựa chọn hơn.
Chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và quan trọng là không chứa chất bảo quản: Trẻ ăn sẽ dễ hấp thụ vitamin tổng hợp hơn.
Bổ sung các loại vitamin tổng hợp dạng viên uống hay dạng siro lỏng cho trẻ ăn kém hấp thụ

Tuy nhiên, tất cả các loại vitamin tổng hợp dù thành phần đầy đủ và đa dạng nhưng cũng không thể thay thế các loại thức ăn. Cha mẹ cần chú ý dinh dưỡng hàng ngày trong khẩu phần ăn của trẻ để cho con ăn uống đủ chất và cân bằng các nhóm thực phẩm đảm bảo trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất và trí não.

6. Thời điểm bổ sung vitamin tổng hợp cho bé

Thời điểm bổ sung vitamin tổng hợp cho trẻ thích hợp nhất

Thời điểm bổ sung vitamin tổng hợp phù hợp cho trẻ có thể dùng trong bất cứ thời gian nào nhưng tốt nhất hãy bắt đầu bổ sung khi trẻ từ đủ 6 tháng tuổi và khám định kỳ bác sĩ chỉ định trẻ bổ sung do thiếu chất nào đó. Lưu ý dù uống lúc nào trong ngày cũng nên cho trẻ sử dụng cùng thức ăn và tuyệt đối không uống nhiều loại cùng lúc.

Không cho trẻ sử dụng vitamin tổng hợp trước khi đi ngủ do loại vitamin B6 sẽ làm tăng hưng phấn hệ thần kinh khiến trẻ khó ngủ, ngủ chập chờn. Còn vitamin B12 khiến trẻ dễ tỉnh giấc khi đang ngủ và vitamin D nếu dùng sai cách còn ảnh hưởng xấu đến giấc ngủ. Tránh cho trẻ uống canxi và vitamin tổng hợp cùng lúc sẽ làm cản trở quá trình hấp thụ sắt trong vitamin.

Do đó, tốt nhất là mẹ nên cho trẻ dùng vitamin tổng hợp vào buổi sáng để tăng cường chuyển hóa thức ăn, khởi đầu ngày mới nhiều năng lượng hoặc sau ốm nên bổ sung gì cho bé.

7. Những lưu ý khi sử dụng vitamin tổng hợp cho bé

Khi sử dụng vitamin tổng hợp cho trẻ để đạt được hiệu quả tốt nhất và hạn chế các tác động không mong muốn hãy lưu ý một số điểm sau:

Chỉ lựa chọn vitamin có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, thương hiệu uy tín lâu năm được nhiều mẹ tin dùng.
Chọn vitamin không chứa chất tạo màu và chất bảo quản để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của trẻ khi sử dụng.
Chọn dạng vitamin phù hợp với độ tuổi của trẻ như dạng lỏng, dạng viên và dạng kẹo mềm.
Hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng vitamin tổng hợp để đảm bảo dùng đúng liều lượng và an toàn.
Chỉ nên dùng vitamin tổng hợp khi trẻ kém ăn, lười ăn và ăn khó hấp thụ, không nên lạm dụng.

Với những thông tin bài viết vừa chia sẻ chắc chắn ba mẹ đã biết lý do tại sao cần bổ sung vitamin tổng hợp cho bé, liều lượng, thời điểm và cách bổ sung hiệu quả. Vitamin tổng hợp sẽ phát huy tác dụng tốt nhất nếu được dùng đúng cách và đúng thời điểm.

Các loại thuốc bổ sung vitamin dù tốt nhưng vẫn không bằng bổ sung qua thực phẩm hàng ngày. Cha mẹ cần chú ý dinh dưỡng trong khẩu phần ăn của trẻ, hãy cho con ăn uống đủ chất và cân bằng các loại thực phẩm.

Để tham khảo thêm về chế độ dinh dưỡng cho trẻ hãy đăng ký tham gia ngay Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé ngay để có những kiến thức đầy đủ về dinh dưỡng cũng như chế độ ăn hàng ngày của trẻ.