Mẹ bầu nên uống sữa gì giúp thai nhi phát triển toàn diện

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo, Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Sữa là nguồn dinh dưỡng không thể thiếu giúp mẹ bầu bổ sung Canxi, Axit Folic và Protein quan trọng cho sự phát triển của thai nhi. Vậy mẹ bầu nên uống sữa gì để để tốt cho sức khỏe và hỗ trợ thai nhi phát triển toàn diện? Đứng trước các lựa chọn như sữa tươi, sữa hạt, hay sữa công thức chuyên biệt, nhiều mẹ thường cảm thấy phân vân. Chương trình Dinh Dưỡng Mẹ và Bé sẽ tổng hợp các loại sữa phù hợp và cách sử dụng hiệu quả cho từng giai đoạn thai kỳ. 

1. Lợi ích của việc uống sữa khi mang thai

Việc uống sữa mang lại nguồn dinh dưỡng dồi dào, thiết yếu cho cả mẹ và sự phát triển của thai nhi.

Đối với mẹ bầu:

• Tăng cường sức đề kháng và duy trì sức khỏe tổng thể.
• Hỗ trợ sức khỏe xương khớp: Cung cấp Canxi giúp duy trì xương chắc khỏe, hạn chế đau lưng và chuột rút.
• Giảm nguy cơ thiếu máu: Bổ sung Sắt, Protein và các Vitamin nhóm B cần thiết cho tạo máu
• Là nguồn dinh dưỡng lý tưởng , đặc biệt khi mẹ bầu ăn uống kém hoặc nghén.

Đối với thai nhi:

• Phát triển xương và răng nhờ nguồn Canxi dồi dào.
• Góp phần giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh  nhờ  axit folic (khi sữa được tăng cường thêm chất này)
• Hỗ trợ não bộ và thị lực  khi trong khẩu phần có thêm thực các phẩm hoặc chế phẩm giàu omega-3 (DHA/EPA).
• Góp phần hình thành cơ, máu và vận chuyển oxy nhờ protein và sắt.
• Hỗ trợ tăng trưởng cân nặng và chiều dài thai nhi nhờ kẽm, các Vitamin và khoáng chất khác có trong sữa.

Tuy sữa mang lại nhiều lợi ích, nhưng để thai kỳ khỏe mạnh, mẹ vẫn cần xây dựng khẩu phần ăn đa dạng, cân đối giữa các nhóm thực phẩm. Mẹ có thể tham khảo thêm bầu ăn gì tốt để lựa chọn thực phẩm phù hợp theo từng giai đoạn thai kỳ.

Sữa mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe của mẹ và bé 

2. Bà bầu nên uống sữa gì?

Sữa không chỉ cung cấp canxi, protein, vitamin mà còn hỗ trợ hệ miễn dịch và phát triển xương, răng cho thai nhi. Khi mang thai, mẹ có thể sử dụng nhiều loại sữa khác nhau tùy tình trạng sức khỏe, sở thích và khả năng dung nạp. Điều quan trọng là tổng thể khẩu phần hằng ngày phải cân đối, chứ không nhất thiết chỉ phụ thuộc vào một loại sữa. Vậy cụ thể mẹ bầu uống sữa gì tốt cho con và lựa chọn nào phù hợp với từng giai đoạn thai kỳ? Hãy tham khảo các loại sữa dưới đây:

Sữa tươi tiệt trùng

Sữa tươi tiệt trùng là nguồn cung cấp protein và canxi tự nhiên (giúp xương và răng của thai nhi phát triển chắc khỏe) và cung cấp một số vitamin và khoáng chất cần thiết. Loại sữa này dễ tiêu hóa và an toàn cho mẹ bầu nếu được tiệt trùng đúng cách.

Đây là lựa chọn hợp lý cho mẹ bầu không muốn dùng sữa công thức hoặc muốn bổ sung thêm dưỡng chất từ nguồn tự nhiên. Mẹ nên ưu tiên sữa tách béo hoặc ít béo nếu có thừa cân, béo phì hoặc cần kiểm soát năng lượng.

Nếu mẹ bị dị ứng lactose (uống vào hay đầy bụng, tiêu chảy…),  thì không nên uống sữa tươi tiệt trùng mà có thể tham khảo các loại sữa khác.

Sữa tươi tiệt trùng cung cấp tự nhiên protein và canxi cho cơ thể

Sữa chua và các chế phẩm sữa

Sữa chua chứa lợi khuẩn probiotics giúp duy trì hệ vi sinh đường ruột cân bằng, giảm táo bón – tình trạng rất phổ biến ở mẹ bầu do thay đổi hormone và chế độ ăn uống. Bên cạnh đó, sữa chua còn cung cấp canxi, protein, vitamin B và một lượng nhỏ vitamin D, hỗ trợ hình thành hệ xương, răng, cơ và thần kinh của thai nhi.

Mẹ bầu có thể sử dụng sữa chua hoặc các chế phẩm sữa lên men mỗi ngày, đặc biệt trong 3 tháng đầu và giữa thai kỳ. Nên ưu tiên loại sữa chua ít đường hoặc không đường, có ghi rõ “đã tiệt trùng”, để vừa tốt cho tiêu hóa, vừa hạn chế nguy cơ tăng cân nhanh hoặc tăng đường huyết.

Tránh dùng quá nhiều loại sữa chua có đường, có kem hay nhiều chất béo nếu cần kiểm soát cân nặng hoặc đường huyết.

Thêm sữa chua hoặc sữa lên men vào bữa ăn hằng ngày sẽ tốt cho mẹ bầu

Sữa bầu công thức

Sữa bầu công thức được thiết kế đặc biệt cho nhu cầu dinh dưỡng của mẹ mang thai. Loại sữa này giàu canxi, sắt, axit folic và DHA, giúp hỗ trợ sự phát triển trí não và hệ thần kinh của thai nhi. Ngoài ra, sữa bầu công thức còn chứa các vitamin cần thiết giúp mẹ giảm mệt mỏi và tăng cường sức khỏe trong suốt thai kỳ. Một số sản phẩm sữa còn  có bổ sung choline, chất xơ hòa tan, v.v.

Ưu điểm:

• Thuận tiện, dễ dùng, đã được nhà sản xuất tính toán thành phần tương đối phù hợp cho thai kỳ.
• Có thể sử dụng từ những tháng đầu thai kỳ nếu mẹ ăn uống kém hoặc khó đạt nhu cầu dinh dưỡng qua bữa ăn.

Lưu ý:

• Không phải tất cả mẹ bầu đều bắt buộc phải uống sữa bầu; nếu mẹ đã ăn uống tốt, dùng sữa tươi, sữa chua, sữa hạt hợp lý vẫn có thể đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng.
• Cần đọc kỹ nhãn, chọn sản phẩm rõ nguồn gốc, phù hợp với tình trạng bệnh lý (ví dụ: đái tháo đường thai kỳ nên dùng sữa ít đường, chuyên biệt)

Sữa công thức cho mẹ bầu được tạo ra nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng trong thai kỳ

Sữa hạt

Sữa hạt (như hạnh nhân, óc chó, yến mạch) là lựa chọn lý tưởng cho mẹ bầu muốn bổ sung chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất từ thực vật. Sữa hạt giàu vitamin E, omega-3 giúp hỗ trợ phát triển trí não của thai nhi, đồng thời tốt cho tim mạch của mẹ. Sữa phù hợp với mẹ bầu muốn đa dạng nguồn thực phẩm hoặc với mẹ không dung nạp được sữa bò hoặc không muốn sử dụng sản phẩm từ sữa động vật (trừ trường hợp bác sĩ yêu cầu hạn chế).

Lưu ý: Sữa hạt thường ít đạm và canxi hơn sữa bò nếu không được tăng cường vi chất; do đó, không nên thay hoàn toàn sữa bò bằng sữa hạt nếu khẩu phần không có nguồn đạm và canxi khác bù đắp. Nên chọn sản phẩm ít đường hoặc không đường, hạn chế các loại nhiều đường, kem, topping.

Bên cạnh sữa, mẹ cũng cần bổ sung đủ protein chất lượng cao từ thực phẩm hằng ngày. Nếu mẹ đang phân vân lựa chọn nguồn đạm phù hợp, hãy xem thêm mẹ bầu nên ăn thịt gì để xây dựng thực đơn an toàn và giàu dưỡng chất.

Sữa hạt là lựa chọn tốt nếu mẹ bầu muốn bổ sung chất béo tốt và dưỡng chất từ thực vật

3. Cách uống sữa hợp lý, không bị ngán cho mẹ bầu 

Để uống sữa hợp lý và tránh cảm giác ngán trong thai kỳ, mẹ bầu có thể áp dụng các hướng dẫn sau:

• Uống đúng liều lượng: Mỗi ngày từ 1–2 ly sữa (250–500ml) là đủ để bổ sung dinh dưỡng mà không gây ngán hay dư thừa năng lượng.
• Chia nhỏ liều lượng trong ngày: Thay vì uống một lần hết, mẹ nên chia thành nhiều lần nhỏ, ví dụ sáng và tối, giúp cơ thể hấp thụ tốt hơn và hạn chế cảm giác đầy bụng.
• Thay đổi loại sữa: Kết hợp sữa bầu, sữa tươi, sữa chua hoặc các loại sữa hạt để đa dạng hương vị và dưỡng chất, tránh nhàm chán.
• Uống sữa khi đói hoặc sau ăn nhẹ: Có thể uống giữa buổi sáng, giữa buổi chiều hoặc trước khi ngủ khoảng 1–2 giờ. Tránh uống ngay sau bữa chính nếu cảm giác đầy bụng; uống khi bụng đói nhẹ sẽ giúp cơ thể hấp thụ tốt hơn.
• Kết hợp với thực phẩm khác: Mẹ có thể trộn sữa với ngũ cốc, trái cây hoặc làm smoothie để tăng hương vị và hấp dẫn hơn.
• Uống sữa lạnh vừa phải: Một số mẹ thích uống sữa lạnh, nhưng không nên uống quá lạnh để tránh đau họng.
• Giữ tư thế thoải mái khi uống: Tắm rửa sạch sẽ, ngồi hoặc đứng thoải mái, tránh nằm ngay sau khi uống sữa để giảm áp lực lên dạ dày và ngăn ngừa sữa trào.

Lưu ý: Với mẹ bầu bị tiểu đường hoặc muốn kiểm soát cân nặng, nên chọn sữa không đường hoặc ít đường để tránh tăng đường huyết đột ngột.

Với mẹ có bệnh lý thận, gan, rối loạn chuyển hóa… cần được bác sĩ điều trị tư vấn riêng trước khi bổ sung các loại sữa năng lượng cao hoặc giàu đạm.

Ngoài smoothie hoặc ngũ cốc, mẹ cũng có thể chuẩn bị thêm những bữa phụ nhẹ nhàng giúp đỡ đói và giảm nghén. Mẹ tham khảo các món ăn vặt cho bà bầu để vừa đổi vị vừa đảm bảo dinh dưỡng.

Mẹ bầu cần lưu ý gì khi uống sữa? 

4. Gợi ý thực đơn với sữa cho mẹ bầu theo từng giai đoạn thai kỳ

4.1 Gợi ý thực đơn với sữa cho mẹ bầu 3 tháng đầu 

Danh sách món ăn trong thực đơn:

• Bữa sáng: Phở bò , nước cam tươi
• Bữa trưa: Cơm, thịt kho trứng , canh bí đỏ nấu sườn , cải thìa xào tỏi , xoài
• Bữa tối: Cơm, cá quả kho gừng , canh cải xanh nấm rơm nấu thịt gà , nộm dưa chuột giá đỗ , bưởi
• Bữa phụ 1: Sữa tươi tách béo không đường
• Bữa phụ 2: Sữa chua, chuối tiêu

Thông tin dinh dưỡng của thực đơn

4.2 Gợi ý thực đơn với sữa cho mẹ bầu 3 tháng giữa

Danh sách món ăn trong thực đơn:

• Bữa sáng: Xôi gà xào nấm (MB), chuối tiêu
• Bữa trưa: Cơm, trứng chiên nấm thịt (MB), canh cải cúc nấu tôm (MB), bầu xào thịt (MB), thanh long
• Bữa tối: Cơm, cá bống kho tộ (MB), canh khoai tây cà chua nấu sườn (MB), rau lang xào tỏi (MB), chôm chôm
• Bữa phụ 1: Sữa tươi tách béo không đường
• Bữa phụ 2: Sữa chua, sữa tươi tách béo không đường, nho

Thông tin dinh dưỡng của thực đơn:

4.3 Gợi ý thực đơn với sữa cho mẹ bầu 3 tháng cuối 

Danh sách món ăn trong thực đơn:

• Bữa sáng: Bánh mì trứng ốp la (MN), nước cam tươi
• Bữa trưa: Cơm, mực tẩm bột chiên (MN), canh bông thiên lý nấu sườn (MN), bắp cải bông hẹ xào thịt (MN), chuối tiêu
• Bữa tối: Lẩu Thái thịt bò (MN), hoành thánh chiên giòn (MN), nho
• Bữa phụ 1: Sữa tươi tách béo không đường, chuối tiêu
• Bữa phụ 2: Sữa chua, phô mai
• Bữa phụ 3: Sữa tươi tách béo không đường

Thông tin dinh dưỡng của thực đơn

>>> Để xem công thức chi tiết của từng món hoặc tạo thêm nhiều thực đơn dinh dưỡng cho mẹ bầu, mẹ có thể truy cập ngay Ngân hàng Thực đơn Dinh dưỡng.

Để tránh thiếu hụt vi chất trong thai kỳ (như sắt, canxi, DHA, acid folic…), mẹ nên nắm rõ dưỡng chất cần thiết cho bà bầu và phân bổ hợp lý trong bữa ăn kết hợp cùng sữa mỗi ngày.

Việc lựa chọn sữa phù hợp đóng vai trò quan trọng trong hành trình mang thai, giúp mẹ bầu bổ sung đầy đủ dưỡng chất và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của thai nhi. Qua bài viết, chúng ta đã tìm hiểu mẹ bầu nên uống sữa gì, các loại sữa tốt cho sức khỏe mẹ và bé, cùng những lưu ý khi lựa chọn sản phẩm. Để được tư vấn chi tiết hơn và xây dựng chế độ dinh dưỡng toàn diện, mẹ đừng bỏ lỡ Chương trình Dinh Dưỡng Mẹ và Bé – giải pháp tối ưu giúp mẹ khỏe, bé phát triển toàn diện từ những tháng đầu thai kỳ.

*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn