Tổng hợp đồ ăn vặt tốt cho bà bầu trong thai kỳ (3 tháng đầu, giữa, cuối)
Bài viết được thẩm định bởi PGS.TS. Phạm Ngọc Khái, Giảng viên cao cấp,
nguyên Trưởng Bộ môn Dinh dưỡng & ATTP Trường Đại học Y Dược Thái Bình.
Hãy cùng khám phá các loại đồ ăn vặt cho bà bầu qua từng giai đoạn thai kỳ. Bài viết này sẽ chia sẻ thông tin chi tiết và hữu ích về cách lựa chọn đồ ăn vặt lành mạnh, chứa nhiều chất dinh dưỡng. Cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé khám phá ngay để tận hưởng những món ăn vặt không chỉ ngon miệng mà còn đảm bảo sức khỏe toàn diện cho cả mẹ và bé yêu.
1. Những nguyên tắc chọn đồ ăn vặt cho bà bầu
Ăn vặt đúng cách không chỉ giúp mẹ bầu giữ đường huyết ổn định, mà còn duy trì năng lượng và hỗ trợ sự phát triển của thai nhi. Khi tự làm đồ ăn vặt cho bà bầu, bạn cần biết những nguyên tắc chọn đồ ăn vặt cho mẹ bầu:
- Hạn chế đường và tinh bột nhanh: Ưu tiên món có chỉ số đường huyết thấp để tránh tăng đường máu đột ngột.
- Tăng cường chất xơ: Giúp kiểm soát lượng đường hấp thu và kéo dài cảm giác no.
- Bổ sung chất béo tốt: Cân bằng dinh dưỡng, hỗ trợ tim mạch và giúp hấp thu vitamin.
- Kiểm soát khẩu phần ăn: Ăn ít nhưng chia nhiều bữa nhỏ để duy trì năng lượng ổn định suốt ngày.
- Chọn cách chế biến lành mạnh: Nên hấp, nướng hoặc luộc thay vì chiên rán để giảm calo và dầu mỡ.
- Ăn đúng thời điểm: Phù hợp nhất là sau bữa chính hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ để giữ mức đường huyết ổn định.
- Duy trì nước uống phù hợp: Uống đủ nước lọc hoặc đồ uống không đường, tránh thức uống ngọt và có ga.
Ngoài việc chọn đồ ăn vặt lành mạnh, mẹ cũng nên xây dựng khẩu phần ăn hằng ngày đa dạng và cân đối. Mẹ có thể tham khảo thêm thực phẩm tốt cho bà bầu để lựa chọn đúng nhóm thực phẩm theo từng giai đoạn thai kỳ.
Khi tự chuẩn bị đồ ăn vặt cho bà bầu, bạn nên nắm rõ một số nguyên tắc cơ bản
2. Đồ ăn vặt cho bà bầu 3 tháng đầu thai kỳ
Trong 3 tháng đầu thai kỳ, mẹ bầu thường gặp cảm giác buồn nôn, mệt mỏi và chán ăn. Các đồ ăn vặt cho bà bầu 3 tháng đầu phù hợp sẽ giúp bổ sung năng lượng, giảm nghén và hỗ trợ thai nhi phát triển ổn định.
2.1 Phô mai
Phô mai là một trong những đồ ăn vặt cho mẹ bầu cực kỳ hữu ích trong giai đoạn khá nhạy cảm này. Phô mai không chỉ có hương vị độc đáo mà còn chứa nhiều chất xơ và canxi, đặc biệt tốt cho cả cơ bắp và xương của bé.
Việc lựa chọn phô mai đã qua tiệt trùng là điều quan trọng để đảm bảo an toàn cho mẹ và bé. Sự kết hợp giữa hương vị thú vị của phô mai và lợi ích dinh dưỡng làm cho nó trở thành một món ăn vặt hấp dẫn và có lợi cho sức khỏe trong giai đoạn nhạy cảm của thai kỳ.
2.2 Sữa chua không đường
Sữa chua không đường là nguồn cung cấp canxi, protein quan trọng, giúp bảo vệ sức khỏe xương, cung cấp năng lượng cho cả mẹ và thai nhi. Đây là một loại đồ ăn vặt tốt cho bà bầu mà bạn không nên bỏ qua.
Sữa chua không đường
Đặc biệt, sữa chua không đường giúp kiểm soát đường huyết - yếu tố quan trọng trong việc duy trì sức khỏe của bà bầu. Việc này giảm nguy cơ mắc các vấn đề liên quan đến đường huyết trong thời kỳ mang thai. Đặc biệt hương vị chua ngọt của sữa chua không đường không chỉ giúp làm dịu cảm giác buồn nôn, nghén tại thời điểm 3 tháng đầu.
2.3 Táo
Táo là một trong những đồ ăn vặt cho bà bầu chứa nhiều chất xơ và vitamin cần thiết. Tương tự như sữa chua không đường, táo có khả năng làm dịu cơn buồn nôn, đồng thời cung cấp năng lượng cho mẹ bầu. Đặc biệt, chất xơ trong táo hỗ trợ quá trình tiêu hóa, giảm nguy cơ táo bón mà nhiều mẹ bầu gặp phải. Hương vị thanh mát và hấp dẫn của quả táo đã làm cho nó trở thành món ăn vặt cho bà bầu không thể bỏ qua
2.4 Trứng luộc
Trứng luộc không chỉ là một nguồn protein chất lượng, mà còn cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng khác như vitamin D, B12 và choline, tất cả đều rất quan trọng cho sự phát triển của não bộ thai nhi. Đặc biệt, chất lượng protein trong trứng giúp xây dựng cơ bắp và mô tế bào, hỗ trợ quá trình hình thành cơ bắp và xương của thai nhi.
2.5 Ngũ cốc
Trong ngũ cốc có chứa một lượng lớn chất xơ, khoáng chất và các dạng dưỡng chất thiết yếu. Trong những tháng đầu của thai kỳ, loại đồ ăn vặt ngũ cốc cho bà bầu này có thể giúp kiểm soát cảm giác no, đồng thời cung cấp năng lượng ổn định trong suốt cả ngày.
Ngũ cốc có lượng chất xơ và khoáng chất thiết yếu
Khác biệt với các đồ ăn vặt khác, ngũ cốc mang lại sự thuận tiện và linh hoạt. Bạn có thể kết hợp ngũ cốc với sữa không đường hoặc thêm vào các loại hoa quả tươi để tạo nên một bữa ăn nhẹ đầy đủ dinh dưỡng. Hãy đảm bảo rằng ngũ cốc bạn chọn không chứa hóa chất và được bổ sung acid folic, một dạng vitamin B quan trọng giúp phòng ngừa các vấn đề khác nhau trong thai kỳ.
2.6 Khoai lang sấy
Khoai lang sấy chứa nhiều vitamin và khoáng chất, đặc biệt là axit folic có thể giúp ngăn chặn các vấn đề khác nhau trong thai kỳ. Được biết đến với hàm lượng axit folic cao, đồ ăn vặt tốt cho bà bầu là khoai lang sấy có thể hỗ trợ quá trình phát triển não bộ và hệ thống thần kinh của thai nhi. Đồng thời, các vitamin và khoáng chất khác trong khoai lang cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tim mạch và hệ tiêu hóa của mẹ.
2.7 Phô mai tiệt trùng
Phô mai tiệt trùng là một lựa chọn đồ ăn vặt tuyệt vời và an toàn cho mẹ bầu trong 3 tháng đầu thai kỳ. Theo thông tin dinh dưỡng, phô mai cung cấp lượng Canxi dồi dào, giúp hỗ trợ sự hình thành xương và răng thai nhi, đồng thời bổ sung Protein và năng lượng cần thiết để mẹ bầu vượt qua cảm giác mệt mỏi, nghén. Tuy nhiên, mẹ bầu cần lưu ý chỉ ăn phô mai đã được tiệt trùng để loại trừ nguy cơ nhiễm khuẩn Listeria, đảm bảo an toàn tối đa cho cả mẹ và bé.
Phô mai tiệt trùng là món ăn vặt an toàn và phù hợp cho mẹ bầu 3 tháng đầu
3. Đồ ăn vặt tốt cho bà bầu 3 tháng giữa thai kỳ
Khi lựa chọn đồ ăn vặt cho phụ nữ mang thai, đặc biệt là trong giai đoạn 3 tháng giữa, một sự bổ sung dinh dưỡng cân đối là chìa khóa quan trọng để duy trì sức khỏe tốt nhất cho cả mẹ bầu và thai nhi. Tham khảo ngay những đồ ăn vặt tốt cho bà bầu 3 tháng giữa thai kỳ:
3.1 Các loại đậu
Đậu là loại protein thực vật quan trọng, cung cấp các axit amin cần thiết cho sự phát triển của cơ bắp và mô tế bào. Chúng cũng là nguồn khoáng chất, như sắt và canxi, giúp hỗ trợ sự phát triển của xương và hệ thống máu. Đặc biệt, đậu còn chứa axit folic, một yếu tố quan trọng giúp đảm bảo sự phát triển khỏe mạnh của não bộ thai nhi.
Để tận dụng lợi ích từ các loại đậu, bạn có thể thưởng thức chúng dưới nhiều hình thức khác nhau, từ việc thêm vào salad, chế biến thành súp, hoặc làm thành những món ăn vặt nhẹ. Tuy nhiên hãy đảm bảo chọn những sản phẩm đậu tự nhiên, tránh những sản phẩm có thêm chất béo hay gia vị không lành mạnh để đảm bảo lợi ích dinh dưỡng cao nhất cho bà bầu và thai nhi.
3.2 Trái cây sấy
Trái cây sấy cũng là lựa chọn đồ ăn vặt tốt cho bà bầu khi chúng giữ lại hầu hết các dưỡng chất quan trọng của trái cây tươi như vitamin, khoáng chất và chất xơ. Đây là nguồn vitamin C quan trọng, hỗ trợ hệ thống miễn dịch của cả mẹ bầu và thai nhi. Đồng thời, chúng cũng cung cấp chất xơ giúp duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh, giảm nguy cơ tăng cân quá mức trong thai kỳ.
Trái cây sấy là một trong lựa chọn dinh dưỡng tốt cho mẹ bầu
3.3 Bắp luộc
Bắp luộc là nguồn hydrat hóa tốt, giúp duy trì sự cân bằng nước trong cơ thể của bà bầu. Đồng thời, chúng cũng cung cấp một lượng lớn chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa và ngăn chặn tình trạng táo bón thường gặp trong thai kỳ. Bắp chứa nhiều loại vitamin và khoáng chất quan trọng, đặc biệt là axit folic, có vai trò quan trọng trong sự phát triển của não bộ thai nhi.
3.4 Salad trái cây
Một lựa chọn khác là salad trái cây. Loại salad này là nguồn chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp bảo vệ tế bào khỏi tác động có hại của gốc tự do. Đồng thời, các loại trái cây như dâu, việt quất và lựu chứa nhiều vitamin C, hỗ trợ hệ thống miễn dịch và tăng cường sức khỏe của bà bầu.
3.5 Bánh quy giòn
Bánh quy giòn thường chứa các thành phần như bơ, hạt hạnh nhân hoặc hạt giống, là nguồn cung cấp chất béo tốt và protein giúp duy trì sức khỏe của bà bầu. Tuy nhiên, việc ăn bánh quy cũng cần được kiểm soát để tránh việc tiêu thụ quá mức đường và chất béo.
3.6 Các loại trái cây tươi và sữa chua
Trong 3 tháng giữa thai kỳ, mẹ bầu cần thêm vitamin, khoáng chất và canxi để thai nhi phát triển khỏe mạnh. Trái cây tươi và sữa chua là món ăn vặt lý tưởng giúp bổ sung dinh dưỡng và duy trì năng lượng.
Hai món này giúp tăng sức đề kháng, cải thiện tiêu hóa, bổ sung canxi và kiểm soát cân nặng hiệu quả. Vị chua nhẹ của sữa chua kết hợp vị ngọt tự nhiên từ trái cây cũng giúp mẹ giảm cảm giác thèm ngọt và dễ chịu hơn.
Mẹ có thể chọn chuối, táo, cam, bưởi, xoài chín, dâu tây hoặc việt quất, ăn kèm sữa chua không đường để tạo món ăn vặt mát lành, bổ dưỡng cho cả mẹ và bé.
Ngoài sữa chua, mẹ cũng có thể luân phiên nhiều lựa chọn từ sữa để bổ sung canxi và đạm trong thai kỳ. Mẹ tham khảo thêm các loại sữa cho mẹ bầu để chọn loại phù hợp với khẩu vị và thể trạng.
Trái cây tươi và sữa chua là món ăn vặt giúp mẹ bầu bổ sung dưỡng chất và năng lượng
4. Đồ ăn vặt cho bà bầu 3 tháng cuối thai kỳ
Đối với mẹ bầu trong giai đoạn 3 tháng cuối, việc lựa chọn đồ ăn vặt phù hợp đặc biệt quan trọng trong sự phát triển của thai nhi. Mẹ có thể tham khảo các loại thức ăn vặt cho 3 tháng cuối thai kỳ như:
4.1 Hạnh nhân
Hạnh nhân chứa nhiều dưỡng chất quan trọng như axit béo omega-3, vitamin E và khoáng chất. Đây không chỉ là một loại đồ ăn vặt tốt cho bà bầu nguồn protein dồi dào và chất béo tốt mà còn giúp hỗ trợ sự phát triển của não bộ thai nhi.
4.2 Sinh tố
Sinh tố chứa nhiều chất chống oxy hóa từ các loại trái cây như dâu, mâm xôi và cam, giúp bảo vệ cơ thể khỏi tác động có hại của các gốc tự do. Đồng thời, việc uống sinh tố có thể giúp kiểm soát cân nặng của mẹ bầu trong giai đoạn này.
Sinh tố hỗ trợ chống oxy hóa
Hãy chắc chắn rằng các thành phần trong sinh tố đều an toàn và sạch sẽ. Và nếu cần thiết, bạn có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ để đảm bảo rằng chúng phù hợp với tình trạng sức khỏe cụ thể của mẹ bầu.
4.3 Pudding và custard
Pudding và custard đều là đồ ăn vặt tốt cho bà bầu 3 tháng cuối thai kỳ. Pudding, với độ mềm mịn và hương vani đặc trưng, là nguồn canxi quan trọng giúp chắc xương và răng cho cả mẹ lẫn thai nhi. Custard, với vị ngọt êm dịu và độ mềm của lòng đỏ trứng, cung cấp protein và chất béo lành mạnh cho sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên, như mọi thực phẩm khác, việc ăn pudding và custard cũng cần được kiểm soát để tránh tăng cân quá mức.
4.4 Bỏng ngô
Bỏng ngô là nguồn chất xơ tốt, giúp cải thiện quá trình tiêu hóa và ngăn chặn tình trạng táo bón cho mẹ bầu. Ngoài ra, bỏng ngô cũng cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng như axit folic, vitamin B6 và khoáng chất như magie, mangan.
4.5 Bơ đậu phộng
Bơ đậu phộng là nguồn cung cấp protein và chất béo tốt, giúp hỗ trợ sự phát triển của thai nhi. Chúng cũng chứa axit folic, một chất dinh dưỡng quan trọng giúp ngăn chặn các vấn đề liên quan đến hình thành não và cột sống của thai nhi. Bên cạnh đó, việc ăn bơ đậu phộng còn giúp kiểm soát cân nặng và duy trì huyết áp ổn định.
4.6 Trái cây và nước ép trái cây
Trong 3 tháng cuối thai kỳ, trái cây và nước ép trái cây tươi giúp mẹ bầu bổ sung năng lượng, vitamin và khoáng chất cần thiết. Trái cây chứa nhiều vitamin C, kali và chất xơ, giúp giảm phù nề, ổn định huyết áp và hỗ trợ tiêu hóa.
Các dưỡng chất như kali và magie còn giúp giảm chuột rút, cải thiện giấc ngủ và giảm mệt mỏi. Uống nước ép trái cây không đường mỗi ngày cũng giúp mẹ giữ nước, làm đẹp da và chuẩn bị sức khỏe tốt cho giai đoạn sinh nở. Mẹ nên chọn cam, bưởi, táo, chuối, kiwi hoặc dưa hấu – những loại trái cây an toàn, giàu dưỡng chất và dễ hấp thu.
4.7 Sinh tố
Sinh tố là một lựa chọn tuyệt vời cho các bữa ăn nhẹ trong 3 tháng cuối thai kỳ. Giai đoạn này, tử cung chèn ép dễ gây đầy hơi và khó tiêu, vì vậy, sinh tố ở dạng lỏng mịn rất dễ hấp thu và không gây áp lực lên dạ dày. Đây là cách lý tưởng để cung cấp năng lượng và dưỡng chất nhanh chóng.
Đặc biệt, sinh tố là nguồn bổ sung dồi dào chất xơ và chất lỏng từ trái cây và rau xanh, giúp mẹ bầu giảm thiểu tình trạng táo bón thường gặp. Khi chế biến, mẹ bầu nên ưu tiên các loại sinh tố giàu Kali (chuối, bơ) để ngăn ngừa chuột rút và giàu Sắt/Axit Folic (rau bina, củ dền) để chống thiếu máu, đồng thời nên sử dụng sữa chua hoặc sữa tươi đã tiệt trùng và hạn chế đường.
Trái cây tươi và sữa chua là món ăn vặt tốt, giúp mẹ bầu nạp dinh dưỡng và giữ năng lượng
5. Những món đồ ăn vặt mà mẹ bầu cần tránh
Để đảm bảo sức khỏe tối ưu cho cả mẹ và bé, mẹ bầu nên hạn chế hoặc tránh tuyệt đối một số món ăn vặt phổ biến nhưng tiềm ẩn rủi ro:
- Đồ ngọt và Bánh kẹo nhiều đường: Các loại kẹo, bánh quy, bánh ngọt công nghiệp có thể dẫn đến việc tăng cân vượt mức cho phép và làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ.
- Snack chiên giòn (Khoai tây chiên, Bim bim): Những món này chứa hàm lượng dầu mỡ và chất béo không lành mạnh cao, dễ gây khó tiêu, ợ nóng và góp phần làm tăng cân không kiểm soát.
- Thực phẩm tẩm ướp nhiều Muối: Hạn chế các loại hạt rang muối hoặc đồ ăn vặt đóng gói có hàm lượng natri cao, vì chúng có thể dẫn đến tình trạng tăng huyết áp và gây gánh nặng cho thận.
- Thực phẩm chứa Phụ gia: Tránh xa các món ăn vặt chứa nhiều chất bảo quản, phẩm màu và chất tạo ngọt nhân tạo, vì các chất này có thể có tác động tiêu cực đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi.
- Thực phẩm sống/chưa chín kỹ: Các món ăn vặt làm từ thực phẩm sống như nem chua, gỏi cá sống, hoặc thịt tái tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn nghiêm trọng như Listeria hoặc Toxoplasma.
- Kem và Đồ lạnh quá mức: Tiêu thụ quá nhiều kem hoặc đồ ngọt lạnh có thể gây đau họng, làm lạnh bụng và dẫn đến các vấn đề tiêu hóa như tiêu chảy.
Thay vào đó, mẹ bầu nên ưu tiên các lựa chọn ăn vặt lành mạnh như trái cây tươi, sữa chua không đường, các loại hạt tự nhiên (không muối), và bánh ngũ cốc nguyên hạt.
6. Những điều cần lưu ý khi ăn vặt trong thai kỳ
Ăn vặt đúng cách giúp mẹ bầu duy trì năng lượng, giảm mệt mỏi và hỗ trợ thai nhi phát triển khỏe mạnh. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn và dinh dưỡng, mẹ nên ghi nhớ một vài nguyên tắc quan trọng cần lưu ý sau:
- Chia nhỏ bữa ăn: Không nên tập trung ăn nhiều trong một lần. Hãy chia nhỏ thành nhiều bữa ăn nhẹ trong ngày để duy trì đường huyết ổn định và giảm cảm giác buồn nôn.
- Đa dạng thực phẩm: Không nên ăn mãi một món yêu thích. Hãy luân phiên các nhóm thực phẩm khác nhau để cung cấp đủ vitamin, khoáng chất và hạn chế ngán.
- Cân bằng dinh dưỡng: Trong mỗi bữa ăn vặt, nên kết hợp tinh bột, chất xơ, đạm và chất béo tốt để cơ thể hấp thu trọn vẹn dưỡng chất.
- Chọn món lành mạnh: Ưu tiên trái cây tươi, sữa chua, các loại hạt, bánh quy ngũ cốc hoặc trứng luộc; hạn chế đồ chiên rán, nhiều đường và chất bảo quản.
- Giảm ợ nóng và buồn nôn: Tránh đồ ăn có tính axit cao, cà phê và nước ngọt có gas; chọn món nhẹ, dễ tiêu như trái cây hoặc bánh quy lạt.
- Uống nước đúng cách: Duy trì đủ nước lọc mỗi ngày để hỗ trợ tiêu hóa. Nước ép trái cây chỉ nên dùng với lượng vừa phải, không thay thế hoàn toàn nước lọc.
- Ăn đúng thời điểm: Nên ăn vặt giữa các bữa chính hoặc khi thấy đói để giữ năng lượng ổn định và tránh tăng cân quá mức.
Bên cạnh đồ ăn vặt, mẹ vẫn cần đảm bảo đủ protein chất lượng trong bữa chính để thai nhi phát triển tốt. Nếu mẹ đang phân vân lựa chọn nguồn đạm phù hợp, hãy xem thêm loại thịt mà mẹ bầu nên ăn để bổ sung đúng và an toàn.
3 lưu ý ăn vặt trong thai kỳ.
Trên đây là những thông tin tổng quan nhất về các loại đồ ăn vặt cho bà bầu. Bài viết này là hướng dẫn chi tiết để mẹ có thể thỏa mãn niềm đam mê ăn vặt của mình mà vẫn đảm bảo được sức khoẻ. Hãy tận dụng những thông tin này để tạo nên khoảnh khắc đặc biệt và đầy ý nghĩa trong hành trình thai kỳ nhé!
Để ăn vặt “đúng cách” mà vẫn đủ chất, mẹ nên nắm rõ những dưỡng chất cần thiết cho bà bầu (như sắt, canxi, DHA, acid folic, vitamin D…) và phân bổ hợp lý giữa bữa chính và bữa phụ mỗi ngày.
Tham gia Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để có được những bữa ăn đầy đủ chất dinh dưỡng từ Ngân hàng thực đơn.
*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.
Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.
https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn


