THAI NHI 5 TUẦN TUỔI: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA THAI NHI VÀ THAY ĐỔI Ở MẸ

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo,
Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Bước sang tuần thai thứ 5 của thai kì, bạn sẽ có những cảm nhận rõ rệt hơn về sự hiện diện của bé trong cơ thể khi những dấu hiệu thai nghén bắt đầu rõ ràng hơn. Ở giai đoạn này, các cơ quan và bộ phận quan trọng trong cơ thể của bé dần hình thành và phát triển mạnh mẽ. Hãy cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu thai nhi đã phát triển như thế nào và cơ thể mẹ đã thay đổi gì nhé!

1. Thai nhi 5 tuần tuổi phát triển như thế nào?

1.1 Sự phát triển của phôi thai

Lúc này em bé của bạn giống chú “nòng nọc” tí hon, có kích thước bằng hạt vừng/mè tại tuần thai thứ 5

Hình ảnh phôi thai tuần thứ 5 - chú nòng nọc tí hon

Nguồn: Mayo Foundation for medical education and research

Nằm sâu trong tử cung mẹ, phôi thai nhỏ bé đang phát triển với tốc độ chóng mặt và trông giống một chú “nòng nọc”. Phôi thai được tạo thành từ ba lớp - ngoại bì, trung bì và nội bì. Các lớp này của phôi thai bắt đầu phát triển thành tất cả các cơ quan và mô trong cơ thể bé.

Đây là giai đoạn nền tảng trong quá trình phát triển thai nhi, khi các cơ quan quan trọng được định hình từ rất sớm và quyết định sự phát triển về sau của em bé.

1.2 Sự phát triển của não

Não, tủy sống và dây thần kinh của bé hình thành từ ống thần kinh, được phát triển từ lớp tế bào trên cùng - ngoại bì. Lớp này cũng sẽ tạo ra da, tóc, móng tay, tuyến vú, tuyến mồ hôi và men răng.

1.3 Sự phát triển của tim

Tim và hệ tuần hoàn bắt đầu hình thành ở lớp tế bào ở giữa, hay còn gọi là trung bì. Thực tế, ở tuần này, tim của bé đã bắt đầu đập và bơm máu nhưng để phát hiện được nhịp tim bé qua siêu âm thì chưa rõ ràng. Lớp trung bì cũng sẽ hình thành cơ, sụn, xương và mô dưới da của bé.

Sang giai đoạn thai nhi 6 tuần tuổi, nhịp tim của bé sẽ dần rõ hơn và có thể được bác sĩ ghi nhận qua siêu âm đầu dò.

1.4 Sự phát triển của phổi và ruột

Lớp thứ ba còn gọi là nội bì, sẽ trở thành phổi, ruột và hệ thống tiết niệu ban đầu, cũng như tuyến giáp, gan và tuyến tụy.

Ra mắt Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và bé, bấm nút "Thích Trang" để cập nhật những thông tin bổ ích nhé

Các cơ quan của cơ thể phát triển từ một trong ba lớp tế bào mầm

Nguồn: Sách Sản khoa (2020)_Nhà xuất bản Y học

1.5 Sự phát triển của phần phụ

Về phía lưng của phôi thai, một số tế bào của lá thai ngoài tan đi, tạo thành một buồng gọi là buồng ối (khoang ối), bên trong chứa nước ối. Thành của màng ối là một màng mỏng gọi là nội sản mạc.

Các tế bào mầm nhỏ phát triển thành trung sản mạc, làm thành các chân giả bao quanh trứng dần hình thành gai rau

Trong quá trình làm tổ, niêm mạc tử cung của mẹ phát triển thành ngoại sản mạc dần phát triển thành nơi để máu của mẹ chảy tới cung cấp chất dinh dưỡng và oxy cho thai nhi đang lớn.

2. Sự thay đổi của mẹ trong tuần thai thứ 5

2.1 Mệt mỏi, kiệt sức

Do những thay đổi về nội tiết tố nên bà mẹ có thể gặp tình trạng mệt mỏi, kiệt sức trong thời kì đầu mang thai. Nhưng đa số các bà mẹ sẽ lại tràn đầy năng lượng trở lại sau 3 tháng đầu thai nghén. Cho đến lúc đó, hãy cố gắng ngủ nhiều hơn, nhẹ nhàng hơn, nhờ người khác giúp đỡ và chăm sóc bản thân thật tốt.

2.2 Ốm nghén

Ốm nghén - với biểu hiện chính là buồn nôn và nôn khi mang thai - ảnh hưởng đến các bà mẹ đang mang thai ở những thời điểm khác nhau. Tuy nhiên, hiện tượng ốm nghén không phải xảy ra trên tất cả phụ nữ mang thai, có một số người dường như không có triệu chứng ốm nghén nào trong suốt thai kỳ.

Ốm nghén thường bắt đầu vào khoảng tuần thứ 5 hoặc thứ 6 của thai kì. Đối với một số phụ nữ, cảm giác buồn nôn được xem là một trong những  dấu hiệu đầu tiên khi họ mang thai. Có những cách an toàn để giảm ốm nghén, bao gồm thay đổi chế độ ăn uống và lối sống, các biện pháp tự nhiên và thậm chí là thuốc. Tốt nhất bạn nên lắng nghe tư vấn của các bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng

2.3 Không thích thức ăn – chán ăn

Có phải mùi của bữa ăn giờ đây đột nhiên khiến bạn khó chịu? Sự thay đổi các hormone (đặc biệt là oestrogen) làm thay đổi vị giác và khứu giác của bạn. Cụ thể, bạn sẽ trải nghiệm hiện tượng đắng và nhạt miệng. Khứu giác của bạn sẽ nhạy cảm hơn khiến bạn nhạy cảm với tất cả các mùi. Để đối phó, hãy thử ăn thức ăn nhạt hoặc lạnh và chia nhỏ các bữa ăn. Nếu việc nấu nướng khiến bạn khó khăn, hãy nhờ người thân nấu cho bạn nhé.

2.4 Ngực mềm, sưng tấy

Căng ngực thường là một trong những dấu hiệu mang thai sớm nhất. Nồng độ hormone hCG tăng lên thúc đẩy lưu lượng máu, có thể khiến ngực bạn sưng, đau, và nhạy cảm hơn trước.

2.5 Đi tiểu thường xuyên

Sự hoạt động của hormone hCG (Human Chorionic Gonadotropin) cùng với lượng máu ngày càng tăng trong cơ thể khiến thận hoạt động nhiều hơn để lọc bỏ chất thải, do đó, bạn sẽ có nhu cầu đi tiểu nhiều. Bạn vẫn phải uống đủ nước, nhưng nên uống ít hơn vào cuối ngày để không phải dậy đi tiểu thường xuyên vào ban đêm.

3. Mẹ bầu nên làm gì trong tuần thai thứ 5?

3.1 Thăm khám và xin tư vấn các bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng

Ở tuần thứ 5 này, bạn đã có thể bắt đầu đi khám thai để các bác sĩ xác định chắn chắn việc bạn có thai và nhận lịch khám thai định kỳ để đảm bảo rằng cơ thể bạn ở trạng thái tốt nhất cho việc sinh con.

3.2 Bổ sung vi chất dinh dưỡng

Đây là giai đoạn quan trọng bắt đầu hình thành hệ thống thần kinh của bé nên điều quan trọng là phải bổ sung đủ axit folic vì nó làm giảm đáng kể nguy cơ phát triển các dị tật bẩm sinh ống thần kinh của bé như tật nứt đốt sống.

Axit folic có nhiều trong các loại thực phẩm hằng ngày như gan động vật, thịt gà, thịt vịt, trứng, ngũ cốc và rau xanh, trái cây. Thay đổi nhiều loại thực phẩm khác nhau trong chế độ ăn hàng ngày để có thể cung cấp đủ axit folic và cân bằng được các chất dinh dưỡng thiết yếu khác cho cơ thể. Ngoài ra để đảm bảo đủ nhu cầu, bà mẹ nên bổ sung thêm các viên vitamin tổng hợp chứa axit folic với hàm lượng khoảng 400 microgam mỗi ngày.

Ngoài ra, bà mẹ cũng nên bổ sung một số vi chất dinh dưỡng khác cũng rất quan trọng đối với thai kỳ như sắt, canxi và vitamin C,... thông qua các bữa ăn đủ dinh dưỡng hoặc uống bổ sung vitamin.

3.3 Sử dụng các công cụ của Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé

Để có thông tin về các thực đơn cân bằng dinh dưỡng, ngon miệng và phù hợp cho từng giai đoạn thai kì, các công cụ hữu ích để theo dõi sức khỏe và chăm sóc dinh dưỡng tại nhà, hãy truy cập Chương trình Dinh dưỡng Bà mẹ và Trẻ em thường xuyên.

Một bữa ăn cân bằng dinh dưỡng dành cho phụ nữ mang thai 3 tháng đầu

3.4 Cắt giảm cà phê và các tác nhân không tốt

Các nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra mối liên hệ giữa việc tiêu thụ nhiều chất caffeine, có trong cà phê với sẩy thai và các vấn đề mang thai khác, do đó bạn nên hạn chế lượng caffeine xuống dưới 200 mg mỗi ngày (khoảng một tách cà phê). Bên cạnh đó, nên hạn chế trà bởi lẽ thành phần này cũng chứa caffeine, đồng thời hạn chế thức uống có cồn như bia, rượu…

Tuần thứ 9 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình phát triển của bé. Từ một tế bào nhỏ bé, bé đã trở thành một bào thai hoàn chỉnh với các cơ quan bắt đầu hoạt động. Mẹ bầu hãy theo dõi những thay đổi kỳ diệu này và chuẩn bị cho những điều tuyệt vời sắp đến nhé! Dinh dưỡng Mẹ và Bé luôn đồng hành cùng mẹ trên mọi hành trình phía trước của mẹ.

Việc duy trì chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng hợp lý ngay từ bây giờ sẽ giúp mẹ chuẩn bị tốt cho giai đoạn thai nhi 7 tuần tuổi, khi bé tiếp tục hoàn thiện các cơ quan và tăng trưởng nhanh hơn.