Mẹ sinh mổ bao lâu thì ăn được nếp? Lưu ý gì để tránh bị sẹo lồi

Bài viết được thẩm định bởi GS.TS.BS. Nguyễn Ngọc Sáng, Phó Chủ tịch Hội Thận - Tiết niệu - Lọc máu và Ghép tạng trẻ em Việt Nam, Giảng viên cao cấp, Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi Trường Đại học Y Dược Hải Phòng. 

Sinh mổ bao lâu được ăn nếp để không ảnh hưởng đến vết thương? Đây là điều mẹ cần biết, vì theo lời khuyên của bác sĩ, ăn nếp sai thời điểm có thể khiến vết mổ lâu lành. Hãy cùng Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm câu trả lời chi tiết trong bài viết dưới đây nhé.

1. Mẹ sau sinh mổ ăn nếp được không?

Sau sinh mổ, mẹ không nên ăn nếp để hạn chế nguy cơ sưng tấy và lâu lành vết mổ. 

Nếp là thực phẩm có thể mang đi chế biến được nhiều món ngon như xôi, bánh, chè… Hàm lượng dinh dưỡng có trong nếp khá cao. Trung bình cứ 100 gam nếp sẽ chứa khoảng 1,2 mg sắt; 348 Kcal; 8,4g Protein (chất đạm); 1,6g chất béo; 16mg Canxi; 1,2mg sắt; 2,2mg kẽm; 2,7 mg hỗn hợp Vitamin B. 

Mức năng lượng dồi dào này rất phù hợp để đáp ứng nhu cầu của các mẹ sau sinh. Bởi theo nghiên cứu, những sản phụ nuôi con bằng sữa mẹ sẽ cần nạp năng lượng cao hơn khoảng 500 - 600 calo so với người không nuôi con bằng sữa mẹ.

Ngoài ra, gạo nếp còn chứa rất nhiều Vitamin E và các dưỡng chất khác. Hàm lượng lớn chất xơ không hòa tan trong gạo nếp giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định, trị táo bón tạm thời. 

Tuy nhiên, theo y học cổ truyền, gạo nếp có tính ôn ấm, ăn nhiều dễ gây nóng trong người. Do đó theo quan niệm dân gian, đối với các mẹ sau sinh đặc biệt là sinh mổ, "tính nóng" của gạo nếp được cho là có thể đối kháng với "tính hàn" của vết thương hở. Sự đối kháng này có nguy cơ khiến vùng tổn thương dễ bị mưng mủ và quá trình hồi phục kéo dài hơn. Vì vậy, dù bổ dưỡng, đây lại là nhóm thực phẩm mẹ nên cân nhắc kỹ lưỡng trước khi sử dụng.

Để an toàn hơn, mẹ cũng nên tìm hiểu thêm sinh mổ nên kiêng ăn gì để tránh ảnh hưởng đến quá trình hồi phục của vết mổ.

Nếp chứa nhiều dinh dưỡng tốt cho sức khỏe

2. Mẹ bầu cần kiêng đồ nếp bao lâu sau đẻ mổ 

Người mẹ sau sinh mổ có thể ăn nếp khi vết mổ đã lành hoàn toàn. Với các sản phụ khỏe mạnh,  vết mổ bên ngoài thường mất khoảng 2 tháng để hồi phục, trong khi vết mổ bên trong cần đến 6 tháng. Với những sản phụ có biến chứng sau mổ như nhiễm trùng cần có sự tư vấn của bác sĩ sản khoa về thời gian phục hồi.

Trong thời gian này, mẹ nên kiêng ăn nếp vì tính ấm của gạo nếp có thể gây sưng mủ vết thương. Sau khi vết mổ bên ngoài đã lành (khoảng 2 tháng), mẹ có thể ăn một ít nếp nếu thèm, nhưng vẫn cần lưu ý tình trạng sức khỏe và chế độ dinh dưỡng cá nhân. 

Ngoài nếp, nhiều mẹ cũng quan tâm sinh mổ bao lâu được ăn ngô nếp vì đây cũng là thực phẩm dễ gây đầy bụng nếu ăn không đúng thời điểm.

Lưu ý: Người mẹ sau sinh mổ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để biết thời điểm phù hợp ăn đồ nếp, đặc biệt nếu có bệnh nền hoặc vết mổ lâu lành. Khi được phép ăn nếp, hãy ăn với lượng vừa phải, tránh ăn quá nhiều để không ảnh hưởng đến quá trình phục hồi.

Mẹ sau sinh không nên ăn nếp ngay

3. Những lưu ý cho mẹ sau sinh mổ khi ăn đồ nếp

Ăn đồ nếp sau sinh mổ cần được cân nhắc cẩn thận về thời điểm và cách ăn để không ảnh hưởng tới vết mổ. Khi cơ thể đã dần hồi phục, mẹ có thể ăn lại món ăn này nhưng cần tuân thủ một số nguyên tắc quan trọng. Để đảm bảo an toàn và giúp quá trình phục hồi diễn ra tốt nhất, mẹ hãy ghi nhớ những lưu ý dưới đây:

• Không ăn quá sớm: Trong tuần đầu tiên sau sinh, hệ tiêu hóa còn yếu, mẹ nên ưu tiên các thức ăn loãng, dễ tiêu như cháo, súp, rau củ giàu chất xơ.
• Ăn với lượng vừa phải: Khi vết thương đã hồi phục, mẹ có thể bắt đầu ăn đồ nếp nhưng không nên ăn quá nhiều cùng lúc. Ăn nhiều dễ gây nặng bụng, khó tiêu, thậm chí dẫn đến táo bón.
• Cân bằng dinh dưỡng: Mẹ nên kết hợp đầy đủ các nhóm chất trong thực đơn hàng ngày, xen kẽ rau củ quả, chất đạm, sắt, kẽm để bồi bổ cơ thể. Hãy chia thành nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày và không ăn quá no trong một lần.
• Kiêng các thực phẩm khác: Trong thời gian vết mổ chưa lành, ngoài đồ nếp, mẹ cũng cần kiêng các thực phẩm dễ gây sẹo lồi và khiến vết thương lâu lành như rau muống, lòng trắng trứng và hải sản.
• Theo dõi phản ứng cơ thể: Nếu sau khi ăn đồ nếp, mẹ cảm thấy có dấu hiệu bất thường như đau nhức ở vị trí mổ, vết thương sưng tấy hoặc có mủ, hãy đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. 

Lắng nghe cơ thể và nắm vững những nguyên tắc này giúp mẹ hoàn toàn có thể cân bằng giữa sở thích ăn uống và việc ưu tiên phục hồi sức khỏe sau sinh.

Nếu mẹ muốn bổ sung thêm rau củ vào thực đơn, có thể tham khảo thêm sinh mổ ăn khổ qua được không để lựa chọn món ăn phù hợp với hệ tiêu hóa sau sinh.

Các mẹ không nên ăn quá nhiều nếp vì sẽ gây đầy bụng

4. Gợi ý 2 món xôi ngon, dễ làm tại nhà cho mẹ sau sinh

4.1 Xôi mặn

Xôi mặn là một món ăn sáng hoặc bữa phụ quen thuộc của người Việt, với hương vị dẻo thơm của xôi nếp kết hợp cùng chà bông, lạp xưởng và hành phi giòn rụm. Dưới đây là công thức chế biến mà mẹ có thể tham khảo:

Gợi ý món xôi mặn cho mẹ bầu sau sinh thưởng thức

Nguyên liệu chuẩn bị

• Hành lá/Hành hoa: 10 g
• Gạo nếp: 60 g
• Ruốc thịt lợn/Ruốc thịt heo/Chà bông: 10 g
• Hành tím tươi: 10 g
• Lạp xưởng: 15 g
• Nước tương: Một ít
• Dầu ăn dùng để chiên: 30 g
• Bột canh: 1 g
• Dầu ăn thấm vào thực phẩm (*): 3 g

Sơ chế nguyên liệu

• Hành lá/Hành hoa: Thái nhỏ.
• Gạo nếp: Vo sạch gạo.
• Hành tím tươi: Thái lát.
• Lạp xưởng: Hấp chín, sau đó thái lát mỏng.

Cách chế biến

• Phi hành: Đun nóng dầu ăn (30g) trong chảo. Cho hành tím thái lát vào phi đến khi vàng thơm. Vớt hành phi ra để ráo dầu.
• Làm dầu hành: Cho hành lá thái nhỏ vào một chén, thêm Bột canh vào. Lấy một ít dầu ăn còn nóng sau khi phi hành đổ vào chén hành lá, đảo đều.
• Nấu xôi: Cho gạo nếp đã vo sạch vào nồi cơm điện, thêm lượng nước vừa phải tùy theo loại gạo. Nấu chín xôi.
• Trình bày: Lấy xôi trắng ra đĩa. Thêm dầu hành, hành phi, lạp xưởng và chà bông lên trên. Dùng kèm với một ít Nước tương.

Mẹo nhỏ để món ăn thêm hoàn hảo

• Để xôi được mềm dẻo và thơm ngon hơn, hãy chọn loại gạo nếp chất lượng tốt.
• Sau khi xôi chín, bạn nên mở nắp nồi ra để hơi nước bay bớt và tránh nước trên nắp nồi rỏ xuống làm nhão xôi.

4.2 Xôi gà xào nấm

Xôi gà nấm là một món ăn truyền thống hấp dẫn, kết hợp vị dẻo thơm của xôi nếp với nhân gà và nấm đậm đà. Món này rất thích hợp cho bữa sáng hoặc ăn xế:

Hướng dẫn cách làm xôi gà nấm tại nhà cho mẹ sau sinh

Nguyên liệu chuẩn bị

• Nấm hương khô: 2 g
• Nấm đùi gà: 30 g
• Hành củ (khô): 15 g
• Gạo nếp: 60 g
• Thịt gà ta: 50 g
• Dưa chuột/Dưa leo: 50 g
• Dầu ăn/Dầu thực vật: 4 g
• Hạt nêm: 1 g
• Nước tương: 1 g

Sơ chế

• Nấm hương khô: Ngâm mềm, sau đó thái sợi.
• Nấm đùi gà: Thái sợi.
• Hành củ (khô): Băm nhỏ.
• Gạo nếp: Ngâm gạo với nước khoảng 2 giờ, sau đó vớt ra và để ráo. (Nếu không có nhiều thời gian, bạn có thể ngâm gạo với nước ấm khoảng 1 giờ).
• Thịt gà ta: Thái lát vừa ăn.
• Dưa chuột/Dưa leo: Thái lát mỏng.

Cách chế biến

• Nấu xôi trắng: Đầu tiên, bạn cần chuẩn bị xôi trắng. Đun sôi nước trong nồi hấp. Sau đó, cho gạo nếp đã ngâm vào xửng hấp. Hấp khoảng 30 đến 40 phút cho đến khi xôi chín đều, hạt gạo nở tơi và không còn dính.
• Xào nhân: Trong một chảo khác, đun nóng dầu ăn rồi cho hành băm vào phi thơm. Kế tiếp, cho thịt gà thái lát vào xào nhanh tay cho săn lại. Tiếp theo, thêm nấm hương khô và nấm đùi gà đã chuẩn bị vào xào cùng. Khi thịt gà và các loại nấm đã chín tới, nêm nếm Hạt nêm và Nước tương sao cho vừa khẩu vị. Đảo đều để gia vị thấm vào nguyên liệu rồi tắt bếp.
• Trình bày: Múc xôi trắng ra đĩa. Xếp nhân gà xào nấm lên trên mặt xôi. Dọn kèm với dưa chuột thái lát để tăng thêm hương vị và độ thanh mát. Nên dùng món này khi còn nóng để cảm nhận trọn vẹn sự thơm ngon của xôi và nhân.

Bên cạnh đó, nhiều mẹ cũng quan tâm sinh mổ bao lâu thì ăn được thịt bò để bổ sung đạm và sắt giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn.

Sau bài viết trên, Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé tin rằng các mẹ đã biết được mẹ đẻ mổ có được ăn đồ nếp không, sau sinh mổ bao lâu được ăn nếp, sinh mổ kiêng đồ nếp bao lâu và ăn như thế nào để vừa cảm thấy ngon, vừa không làm ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ sau sinh. Chúc các mẹ có thể tận hưởng các bữa ăn ngon sau thời kỳ lâm bồn khó khăn và giữ cho sức khỏe của bản thân và em bé thật tốt nhé!

*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.