Mẹ bầu ăn cá nục được không? Lợi ích và lưu ý cần biết

Bài viết được thẩm định bởi PGS.TS. Phạm Ngọc Khái, Giảng viên cao cấp, nguyên Trưởng Bộ môn Dinh dưỡng & ATTP Trường Đại học Y Dược Thái Bình

Cá nục là nguồn cung cấp đạm, axit béo và một số khoáng chất có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, trong giai đoạn mang thai, việc lựa chọn loại cá, tần suất sử dụng và cách chế biến đóng vai trò rất lớn đến sự an toàn cho mẹ và thai nhi. Vậy mẹ bầu ăn cá nục được không, mang lại lợi ích gì và có những lưu ý nào cần tránh? Nội dung dưới đây của Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ giúp mẹ hiểu rõ trước khi đưa cá nục vào bữa ăn hằng ngày.

1. Bà bầu ăn cá nục được không?

Mẹ bầu hoàn toàn có thể ăn được cá nục trong thời gian mang thai. Theo khuyến nghị của các chuyên gia dinh dưỡng, bà bầu nên ưu tiên nguồn đạm từ cá thay vì chỉ ăn thịt đỏ. Cá nục cung cấp protein, DHA, EPA và một số axit amin thiết yếu như lysine, hỗ trợ phát triển não bộ và hệ thần kinh của thai nhi, đồng thời giúp mẹ bầu duy trì thể trạng ổn định trong thai kỳ.

Khi ăn cá nục mẹ cần lựa chọn những con cá tươi ngon, mới đánh bắt để đảm bảo dinh dưỡng và an toàn thực phẩm. Lựa chọn các cơ sở bán hải sản uy tín. Cá nục trước khi ăn cần phải được sơ chế sạch sẽ, chế bến chín. Không nên ăn quá nhiều cá nục kho, cá ướp muối phơi khô, (loại chế biến mặn) để tránh tình trạng tăng huyết áp.  

Bên cạnh cá nục, nhiều mẹ cũng quan tâm bầu ăn cá rô phi được không vì đây là loại cá lành tính, ít thủy ngân và dễ chế biến.

Giải đáp bầu ăn cá nục được không

Vậy mẹ bầu 3 tháng đầu ăn cá nục được không?

Mẹ bầu 3 tháng đầu có thể ăn cá nục nếu sử dụng với lượng hợp lý và chế biến đúng cách. Cá nục phù hợp để bổ sung trong suốt thai kỳ, kể cả tam cá nguyệt đầu, miễn là mẹ ăn khoa học và đảm bảo an toàn thực phẩm.

Do 3 tháng đầu là giai đoạn nhạy cảm, nhiều mẹ thường băn khoăn khi lựa chọn thực phẩm giàu đạm như cá. Bên cạnh cá nục, những câu hỏi như bầu 3 tháng đầu ăn cá lóc được không cũng rất phổ biến, cho thấy mẹ cần cân nhắc kỹ để xây dựng chế độ ăn phù hợp trong giai đoạn này.

2. Hàm lượng dinh dưỡng của cá nục

Cá nục là loại cá quen thuộc, dễ chế biến và cung cấp nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe. Theo Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia, hàm lượng dinh dưỡng có trong 100g cá nục tươi gồm:

• Axit Glutamic: 3038,0 mg
• Axit Aspartic: 2084,0 mg
• Lysine: 1869,0 mg
• Leucine: 1654,0 mg
• Alanine: 1231,0 mg
• Arginine: 1217,0 mg
• Valine: 1048,0 mg
• DHA: 0,6 g (600 mg)
• EPA: 0,4 g (400 mg)
• Tổng Axit béo không bão hòa đa: 1,1 g
• Protein: 20,2 g
• Kali (K): 383,0 mg
• Phốt pho (P): 160,0 mg
• Sắt (Fe): 3,3 mg
• Magie (Mg): 41,0 mg
• Selen (Se): 36,5 mcg
• Niacin (B3): 14,0 mg

Ngoài cá nục, mẹ cũng có thể tham khảo thêm các loại cá tốt cho bà bầu để thay đổi thực đơn mỗi tuần và đa dạng nguồn dinh dưỡng cho thai kỳ.

3. Cá nục mang lại lợi ích gì cho sức khỏe mẹ bầu?

Cá nục không chỉ là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn mà còn cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng cho thai kỳ. Dưới đây là những lợi ích cá nục mang lại cho sức khỏe mẹ bầu bạn nên biết:

• Hỗ trợ phát triển não bộ thai nhi và cải thiện tâm trạng mẹ bầu: Cá nục giàu Omega-3 giúp hình thành não bộ, thị giác thai nhi và hỗ trợ mẹ bầu cân bằng tâm trạng, giảm nguy cơ trầm cảm.
• Phát triển hệ xương và răng: Cung cấp Canxi, Magie và Vitamin D, tạo nền tảng vững chắc cho khung xương của bé và tăng khả năng hấp thụ khoáng chất.
• Bổ sung Protein chất lượng cao, kiểm soát cân nặng: Với Protein nhưng chỉ có 3,3 g chất béo, cá nục giúp mẹ đáp ứng nhu cầu đạm dồi dào mà không lo tăng cân quá mức hay biến chứng thai kỳ.
• Bảo vệ tim mạch và ngừa tiền sản giật: Hàm lượng Kali và các axit béo không bão hòa giúp ổn định huyết áp, giảm cholesterol xấu và hạn chế nguy cơ tiền sản giật.
• Ngăn ngừa dị tật ống thần kinh: Cung cấp Folate và đầy đủ các Axit amin thiết yếu như Lysine, Leucine, giúp hình thành ống thần kinh và các cơ quan nội tạng quan trọng của thai nhi.
• Tăng cường hệ miễn dịch: Chứa Kẽm và Selen -những chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp mẹ nâng cao sức đề kháng, chống lại vi khuẩn và virus.

Ăn cá nục đúng cách mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe

4. Khi ăn cá nục mẹ bầu cần lưu ý những gì?

Cá nục phù hợp để bổ sung trong thai kỳ, tuy nhiên mẹ bầu vẫn cần ăn đúng cách, đúng lượng và chú ý khâu lựa chọn, chế biến để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Một số lưu ý quan trọng mẹ nên ghi nhớ gồm:

• Không ăn quá thường xuyên: Mẹ bầu nên dùng cá nục khoảng 1–2 bữa mỗi tuần, tránh ăn liên tục để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng.
• Kết hợp đa dạng thực phẩm khác: Bên cạnh cá nục, mẹ nên bổ sung thêm rau xanh, các loại đậu, trứng, sữa chua và trái cây để đáp ứng đầy đủ nhu cầu dưỡng chất trong thai kỳ.
• Ưu tiên cá nục tươi, nguồn gốc rõ ràng: Nên chọn cá có màu bạc sáng, thân săn chắc, mắt trong và không có mùi lạ. Tránh mua cá mềm, bở hoặc đã rã đông nhiều lần.
• Sơ chế kỹ để giảm mùi tanh: Khi làm cá, có thể dùng chanh hoặc giấm để rửa giúp khử mùi tanh và làm sạch tốt hơn.
• Chế biến chín hoàn toàn: Mẹ bầu nên nấu cá nục chín kỹ bằng các cách như hấp, nướng giấy bạc, sốt cà chua hoặc chiên chín, hạn chế ăn tái hoặc chưa đủ nhiệt.
• Bảo quản đúng cách: Nếu chưa sử dụng ngay, cá nục nên được bảo quản trong ngăn đông tủ lạnh và dùng trong thời gian phù hợp để đảm bảo chất lượng.

Mẹ bầu cần lưu ý gì khi ăn cá nục 

5. Trường hợp mẹ bầu không nên ăn cá nục 

Một số mẹ bầu không nên hoặc cần hạn chế ăn cá nục để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe trong thai kỳ, cụ thể gồm:

• Mẹ bầu có tiền sử dị ứng hải sản: Cá nục thuộc nhóm cá biển, có thể gây phản ứng dị ứng ở những mẹ từng dị ứng với cá hoặc hải sản.
• Mẹ bầu đang gặp vấn đề về tiêu hóa: Trường hợp bị đầy bụng, khó tiêu, trào ngược dạ dày hoặc rối loạn tiêu hóa, ăn cá nục có thể khiến tình trạng khó chịu tăng lên.
• Mẹ bầu có vấn đề về huyết áp hoặc tiền sản giật: Cá nục chế biến mặn như kho đậm, rim mặn có thể làm tăng lượng natri nạp vào cơ thể, không phù hợp với mẹ cần kiểm soát huyết áp.
• Mẹ bầu có cơ địa nhạy cảm với mùi tanh: Mùi cá biển có thể gây buồn nôn, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ.
• Mẹ bầu có bệnh lý gan, thận cần kiểm soát đạm: Trường hợp được bác sĩ khuyến nghị hạn chế đạm, mẹ nên tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi ăn cá nục.

Trong một số trường hợp mẹ bầu nên hạn chế ăn cá nục 

6. Gợi ý món ngon từ cá nục dành cho mẹ bầu

Cá nục có thể chế biến thành nhiều món ăn đơn giản, dễ tiêu và phù hợp với khẩu vị của mẹ bầu. Dưới đây là gợi ý món ngon từ cá nục dành cho mẹ bầu giúp thực đơn hằng ngày thêm phong phú:

Cá nục kho 

Nguyên liệu đầy đủ:

• Cá nục: 70 g (Cắt khúc vừa ăn).
• Thịt ba chỉ (lợn): 10 g (Cắt miếng vừa ăn).
• Nước lọc: 100 g.
• Nước dừa non tươi: 5 g.
• Gừng tươi: 5 g (Thái sợi).
• Hành củ (khô): 2 g (Băm nhỏ).
• Hành lá/Hành hoa: 2 g (Thái nhỏ).
• Gia vị: Gia vị nêm sẵn Cá kho (4 g), Dầu ăn (4 g).

Cách chế biến:

• Ướp cá: Ướp thịt và cá với gia vị nêm sẵn trong khoảng 15 phút để thấm vị.
• Kho cá:
• Phi thơm hành băm và gừng tươi với dầu ăn.
• Cho phần thịt và cá đã ướp vào đảo cho săn lại.
• Thêm nước dừa non và nước lọc vào xâm xấp mặt cá.
• Khi nước sôi, giảm nhỏ lửa, kho đến khi nước cạn, cá và thịt chín mềm thì tắt bếp.
• Trình bày: Cho cá nục kho gừng ra đĩa, dùng nóng với cơm.

Cá nục chiên sả

Nguyên liệu:

• Cá nục: 80 g (Cắt khúc vừa ăn).
• Sả cây: 2 g (Thái lát).
• Tỏi ta: 1 g (Băm nhỏ).
• Dầu ăn dùng để chiên: 40 g.
• Dầu ăn thấm vào thực phẩm (*): 4 g.

Cách chế biến:

• Ướp cá: Ướp cá với toàn bộ tỏi băm và sả thái lát trong vòng 10 phút để khử mùi tanh và thấm hương vị.
• Chiên cá:
• Đun sôi lượng dầu ăn dùng để chiên trong chảo.
• Cho cá và sả vào chiên với lửa nhỏ đến khi cá chín vàng đều cả hai mặt.
• Sả chiên vàng sẽ tạo mùi thơm đặc trưng cho món ăn.
• Trình bày: Cho cá nục chiên sả ra đĩa, có thể rắc một chút ớt nếu mẹ bầu ăn được cay, dùng nóng với cơm.

>>> Để biết thêm nhiều món ăn từ cá nục cùng công thức chi tiết và xây dựng thực đơn khoa học cho mẹ bầu, hãy truy cập Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng cho mẹ bầu của Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé.

Ngoài các món từ cá nục, mẹ có thể đổi vị với những món bổ dưỡng khác như nấu cháo cá chép cho bà bầu để tăng cường dinh dưỡng và hỗ trợ thai nhi phát triển tốt hơn.

7. Câu hỏi thường gặp khi mẹ bầu ăn cá nục

Mỗi tuần mẹ bầu nên ăn cá nục bao nhiêu lần?

Khoảng 1 - 2 bữa mỗi tuần là phù hợp. Ăn đa dạng các loại thực phẩm khác để cân bằng dinh dưỡng. Không nên ăn cá nục liên tục nhiều ngày.

Cá nục có giúp thai nhi phát triển não bộ không?

Có. Cá nục chứa omega-3 như DHA và EPA, hỗ trợ phát triển não bộ và thị giác của thai nhi. Đây là nhóm dưỡng chất quan trọng trong thai kỳ.

Mẹ bầu ăn cá nục có bị tăng cân không?

Ít khả năng. Cá nục giàu protein nhưng hàm lượng chất béo và cholesterol thấp. Nếu chế biến đúng cách, cá nục phù hợp cho kiểm soát cân nặng.

Cá nục đông lạnh mẹ bầu có nên ăn không?

Nên hạn chế. Mẹ bầu nên ưu tiên cá nục tươi, nguồn gốc rõ ràng để đảm bảo an toàn. Cá đông lạnh lâu ngày có thể ảnh hưởng đến chất lượng dinh dưỡng.

Cá nục có chứa thủy ngân không?

Có, nhưng ở mức thấp vì cá nục là cá biển cỡ nhỏ. Khi ăn với tần suất hợp lý (1–2 bữa/tuần) và chọn cá tươi, mẹ bầu có thể yên tâm bổ sung mà không lo tích lũy thủy ngân.

Cá nục là thực phẩm quen thuộc và mẹ bầu hoàn toàn có thể ăn được nếu sử dụng đúng cách và đúng lượng. Việc bổ sung cá nục hợp lý trong thai kỳ giúp mẹ đa dạng thực đơn và cung cấp nhiều dưỡng chất cần thiết cho sức khỏe của mẹ cũng như sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên, mẹ bầu vẫn cần lưu ý tần suất ăn, cách lựa chọn và chế biến để đảm bảo an toàn. Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ mẹ bầu ăn cá nục được không, từ đó chủ động xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp trong suốt thai kỳ.

Nếu bạn muốn cập nhật thêm kiến thức dinh dưỡng thai kỳ được chọn lọc và dễ áp dụng, Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé là nguồn tham khảo phù hợp. Tại đây, mẹ có thể tìm hiểu thực đơn theo từng giai đoạn và các lưu ý chăm sóc sức khỏe cho mẹ và bé một cách khoa học.

*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn