Mẹ bị mất sữa phải làm sao? Mẹo gọi sữa về nhiều hiệu quả

Bài viết được thẩm định bởi GS.TS.BS. Nguyễn Ngọc Sáng, Phó Chủ tịch Hội Thận - Tiết niệu - Lọc máu và Ghép tạng trẻ em Việt Nam, Giảng viên cao cấp, Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi Trường Đại học Y Dược Hải Phòng

Một trong những vấn đề phổ biến mà nhiều bà mẹ mới sinh gặp phải là mất sữa sau sinh. Tuy nhiên, hãy yên tâm, vì mất sữa sau sinh không phải lúc nào cũng là do lỗi của mẹ. Trong bài viết dưới đây, Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé chia sẻ một số thông tin hữu ích để giải đáp cho vấn đề “mẹ bị mất sữa phải làm sao?”và cách có lại sữa cho mẹ bầu, tìm hiểu ngay nhé!

1. Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng mẹ bị mất sữa?

Mất sữa sau sinh là tình trạng tuyến sữa ngừng hoạt động sản xuất sữa dù đã cho con bú trực tiếp hoặc vắt hút sữa nhưng sữa vẫn không tiết ra. Mất sữa có hai dạng chính: mất sữa đột ngột và mất sữa ít dần đi.

• Mất sữa đột ngột: Sữa bị dừng đột ngột, không về nữa khi bé bú hết. Đây là một trạng thái đáng lo ngại, vì mẹ có thể cảm thấy không thể đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của bé và gây căng thẳng tinh thần.
• Sữa ít dần đi: Lượng sữa mẹ giảm dần và sau đó mất hẳn, tình trạng này có thể kéo dài hơn 1 tuần. Đây là một quá trình tự nhiên nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến việc cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho bé.

Các mẹ cần biết rõ nguyên nhân sau để nhận biết sớm và xử lý kịp thời để không ảnh hưởng đến việc nuôi con bằng sữa mẹ.

• Bé bú ít hoặc không chịu bú mẹ: Bé bú ít làm cho tuyến sữa không được kích thích thường xuyên khiến lượng sữa giảm dần và có thể mất hẳn.
• Chế độ ăn uống thiếu chất: Mẹ ăn kiêng quá mức hoặc không đảm bảo chất dinh dưỡng khiến cơ thể không đủ “nguyên liệu” để tạo ra sữa.
• Cho bé bú bình quá sớm: Bé quen bú bình sẽ bỏ hẳn ti mẹ, dần dần khiến tuyến sữa ngừng hoạt động vì không được kích thích.
• Vấn đề về tuyến vú: Các bệnh như tắc tia sữa, viêm vú, áp xe vú hoặc mẹ bầu đã từng phẫu thuật ngực có thể cản trở quá trình tạo sữa.
• Rối loạn nội tiết tố: Mẹ có thể bị mất cân bằng hormone (như Prolactin, Oxytocin) làm cho quá trình sản xuất và tiết sữa bị gián đoạn.
• Căng thẳng, stress sau sinh: Mẹ bị mệt mỏi, lo âu, trầm cảm sau sinh có thể khiến cơ thể “nghẽn sữa”, khó tiết ra sữa trở lại.
• Thiếu nghỉ ngơi, ngủ không đủ giấc: Cơ thể mẹ chưa hồi phục hoàn toàn sau sinh, thiếu ngủ nên dễ dẫn đến kiệt sức và mất sữa.
• Uống ít nước: Sữa mẹ phần lớn là nước. Mẹ uống không đủ nước mỗi ngày sẽ khiến lượng sữa giảm rõ rệt.
• Thiếu kinh nghiệm chăm bé: Mẹ mới sinh lần đầu chưa biết cách cho bé bú đúng, bé ngậm không đúng khớp cũng ảnh hưởng đến lượng sữa.
• Dùng thuốc không phù hợp: Một số loại thuốc (kháng sinh, thuốc điều trị bệnh mãn tính…) có thể ức chế việc tiết sữa nếu dùng không đúng cách.

Mất sữa sau sinh là như thế nào

3. Mẹ bị mất sữa phải làm sao? Cách gọi sữa về nhiều hiệu quả cho mẹ

Mẹ bị mất sữa phải làm sao? Mẹ bị mất sữa phải làm sao? Dưới đây là những cách gọi sữa và mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa thường được dùng để hỗ trợ tiết sữa mà các mẹ có thể tham khảo. Tuy nhiên hiệu quả có thể khác nhau theo từng thể chất của các mẹ.

3.1 Uống đủ nước

Mẹ bị mất sữa làm sao để có lại? Sữa mẹ có 90% là nước nên nếu muốn sữa nhanh về lại thì mẹ nhớ uống đủ nước mỗi ngày. Theo lời khuyên từ các chuyên gia thì mẹ nên nạp khoảng 2 - 2,5 lít nước mỗi ngày, ưu tiên uống nước ấm để cơ thể hấp thụ dễ dàng hơn. Mẹ cứ chia nhỏ, uống đều trong ngày, vừa giúp cơ thể hồi phục nhanh, vừa hỗ trợ tuyến sữa hoạt động trơn tru hơn.

3.2 Xây dựng chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và khoa học

Đây được xem cách gọi sữa về sau khi mất sữa hiệu quả. Một chế độ ăn uống đầy đủ và cân bằng chất dinh dưỡng góp vai trò quan trọng trong việc giúp mẹ gọi sữa về sau sinh. Khi xây dựng chế độ dinh dưỡng của mẹ cho con bú một cách khoa học, đủ 4 nhóm chất và ưu tiên thực phẩm tươi, an toàn, cơ thể sẽ có “nguyên liệu” tốt để vừa phục hồi sau sinh, vừa tái tạo nguồn sữa đều và chất lượng hơn cho bé. Mẹ nên ăn đa dạng các nhóm thực phẩm, đừng quá kiêng khem vì cơ thể cần đủ dưỡng chất mới tiết ra sữa được.

Bên cạnh đó, mẹ bỉm có thể bổ sung thêm các món ăn lợi sữa như gạo lứt, cá hồi, rau xanh đậm, các loại hạt và các loại sữa. Mẹ cần tránh những thực phẩm dễ gây mất sữa hoặc làm thay đổi mùi vị sữa khiến bé không thèm bú hoặc bú ít như đồ cay nóng, măng chua, thức uống chứa caffein và thực phẩm đóng hộp.

>>> Khám phá ngay công cụ "Ngân Hàng Thực Đơn Dinh Dưỡng" để tạo thực đơn bổ dưỡng, hỗ trợ mẹ mất sữa sau sinh nhanh chóng phục hồi và kích thích sữa về hiệu quả!

Chế độ ăn đầy đủ và cân bằng giúp mẹ gọi sữa về sau sinh

3.3 Vắt sữa bằng tay hoặc sử dụng máy hút sữa

Nếu bé bú chưa hết sữa hoặc bỏ bú, mẹ đừng để sữa ứ lại trong ngực nhé! Hãy tranh thủ vắt sữa bằng tay hoặc dùng máy hút sữa để lấy phần sữa còn dư ra ngoài. Việc làm trống bầu ngực thường xuyên sẽ giúp cơ thể hiểu rằng nhu cầu sữa vẫn còn, từ đó tiếp tục sản xuất ra sữa mới. Đây cũng là lý do tại sao phải vắt sữa mẹ đều đặn trong giai đoạn bé bú kém, bỏ bú hoặc phải bổ sung thêm sữa công thức, để duy trì tín hiệu “còn nhu cầu sữa” và không làm tuyến sữa ngừng hoạt động.

3.4 Chườm ấm và massage ngực một cách nhẹ nhàng

Mẹ bầu mất sữa phải làm sao? Trước mỗi cữ bú của con, mẹ có thể chườm ấm và massage nhẹ nhàng quanh bầu ngực để giúp sữa dễ tiết ra hơn. Việc này không chỉ giúp kích thích tuyến sữa hoạt động mà còn hỗ trợ làm mềm các cục sữa bị ứ tắc và chảy đều hơn. Khi massage đều đặn, cơ thể mẹ sẽ tăng tiết hormone prolactin và oxytocin, đây là 2 “trợ thủ” quan trọng giúp sữa về nhiều và nhanh hơn.

3.5 Cho bé bú đúng và đủ cữ

Một trong những cách gọi sữa về tự nhiên và hiệu quả nhất chính là cho bé bú đúng cữ, đủ cữ mỗi ngày. Hành động bú mẹ không chỉ giúp bé no bụng mà còn kích thích tuyến sữa hoạt động liên tục, kể cả khi sữa mẹ đang ít hoặc mới mất sữa.

Mẹ bỉm nên cho bé bú nhiều hơn, lâu hơn, đặc biệt là vào ban đêm vì đây là lúc hormone tiết sữa mạnh mẽ nhất. Nếu bé bú chưa no, mẹ có thể kết hợp dùng máy hút đều đặn mỗi 2-3 giờ để giúp cơ thể “ghi nhớ” nhiệm vụ tạo sữa trở lại.

Cho trẻ bú đúng cữ, đúng cách

3.6 Ngủ đủ giấc và nghỉ ngơi điều độ

Bên cạnh ăn uống đủ chất, mẹ cũng đừng quên ngủ đủ giấc và dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý. Căng thẳng, mệt mỏi kéo dài không chỉ làm sữa ít đi mà còn khiến mẹ dễ bị kiệt sức, ảnh hưởng đến chất lượng sữa.

Mẹ hãy mạnh dạn chia sẻ với bố hoặc người thân để cùng hỗ trợ chăm bé, tranh thủ chợp mắt khi có thể. Một tinh thần thư giãn và có giấc ngủ trọn vẹn sẽ giúp sữa về đều và bé bú hiệu quả hơn mỗi ngày.

3.7 Giữ tinh thần thư giãn và thoải mái

Mẹ bị mất sữa làm sao để có lại? Các mẹ bỉm hãy giữ cho mình sự thư giãn, lạc quan và vui vẻ mỗi ngày để sữa có thể về tự nhiên và hiệu quả. Mẹ càng lo lắng, căng thẳng thì cơ thể càng khó tiết ra sữa hoặc mất sữa đột ngột. Thay vào đó, hãy tin rằng mình sẽ đủ sữa cho con, luôn nghĩ tích cực và tận hưởng từng khoảnh khắc bên con yêu mẹ nhé!

3.8 Sử dụng các thực phẩm lợi sữa

Mẹ có thể thử bổ sung các món uống lợi sữa từ thiên nhiên như chè vằng, nước gạo lứt rang hay nước đỗ đen rang… các loại đồ uống này không chỉ dễ làm mà còn giúp kích sữa khá hiệu quả. Đây cũng là cách gọi sữa về sau khi mất sữa hiệu quả mà mẹ có thể áp dụng mỗi ngày để vừa bổ sung nước an toàn, vừa hỗ trợ cơ thể sản xuất sữa đều đặn hơn.

3.9 Hỏi ý kiến chuyên môn từ bác sĩ

Nếu mẹ đã thử nhiều cách nhưng vẫn chưa thấy sữa cải thiện, hãy đi thăm khám và trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia để được tư vấn hướng xử lý phù hợp hơn. Mỗi cơ thể sẽ có cách phản ứng khác nhau nên mẹ cần được hỗ trợ đúng cách. Đừng vội bỏ cuộc hay chuyển sang sữa công thức quá sớm mẹ nhé!

Nếu sữa vẫn không cải thiện, mẹ nên thăm khám và hỏi ý kiến bác sĩ

4. Cách phòng ngừa tình trạng mất sữa ở mẹ sau sinh

Mất sữa đột ngột sau sinh là một vấn đề mà bất kỳ người mẹ nào cũng có thể gặp phải, và nó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cho con bú bằng sữa mẹ. Phòng ngừa là biện pháp tốt nhất để kéo dài thời gian cho bé được nuôi bằng sữa mẹ giàu dinh dưỡng. Dưới đây là các biện pháp phòng tránh hiệu quả:

• Ăn uống đủ chất và lành mạnh: Mẹ bỉm nên ưu tiên các loại thực phẩm giàu đạm (thịt, cá, trứng), rau củ tươi, chất béo tốt (hạt, dầu cá, dầu dừa). Tránh dùng rượu bia, caffeine, đồ ngọt, socola vì dễ làm giảm tiết sữa.
• Cho bé bú sớm và đúng cữ: Cho bé bú ngay sau sinh và thường xuyên theo nhu cầu để hỗ trợ kích thích sữa non và tuyến sữa hoạt động liên tục.
• Massage ngực nhẹ nhàng mỗi ngày: Mẹ thực hiện xoa bóp ngực từ gốc về đầu ti để làm thông tia sữa, cải thiện tuyến sữa và giảm thiểu nguy cơ tắc nghẽn.
• Cho bé bú đều hai bầu ngực: Bú đều hai bầu ngực giúp tuyến sữa hai bên hoạt động cân bằng hơn, tránh căng tức hoặc tắc sữa đột ngột.
• Tránh lạm dụng sữa công thức sớm: Mẹ chỉ nên dùng sữa công thức sớm khi thực sự cần thiết theo chỉ định từ bác sĩ, tránh làm giảm nhu cầu bú mẹ của bé.
• Vắt hoặc hút sữa đều đặn nếu không thể cho con bú trực tiếp: Mẹ bỉm vẫn giữ nhịp tiết sữa ổn định dù bé không bú tiếp để tránh mất sữa.
• Nghỉ ngơi hợp lý, giảm căng thẳng: Lý do thiếu ngủ và stress có thể là nguyên nhân chính gây mất sữa. Mẹ hãy nhờ người thân hỗ trợ chăm bé để mẹ được nghỉ ngơi và hồi phục sau sinh nhé.
• Giữ tinh thần lạc quan và vui vẻ: Mẹ bỉm cần suy nghĩ tích cực, hãy luôn tin rằng mình có đủ hoặc dư sữa cho con bú sẽ giúp cơ thể dễ tiết sữa hơn.

Phòng ngừa mất sữa sau sinh

5. Gợi ý món ăn giàu dinh dưỡng cho mẹ mất sữa sau sinh

Canh đu đủ giò heo

Là món ăn bổ dưỡng giúp mẹ mất sữa sau sinh nhanh chóng phục hồi. Đu đủ giàu vitamin và khoáng chất, kết hợp với giò heo bổ dưỡng, giúp kích thích sữa về nhiều hơn, đồng thời cung cấp năng lượng và dưỡng chất cần thiết cho mẹ trong giai đoạn hậu sản.

• Nguyên liệu:
  • Đu đủ xanh: 90 g
  • Rau mùi/Ngò rí: 2 g
  • Chân giò lợn/Giò heo: 10 g
  • Hành lá/Hành hoa: 2 g
  • Nước lọc: 250 g
  • Hành tím tươi: 2 g
  • Bột canh: 1 g
  • Hạt nêm: 2 g
• Cách nấu:
  • Nấu canh: Cho giò heo vào nồi với nước lọc, đun sôi, giảm lửa, hớt bọt, sau đó cho hành đập dập vào, hầm với lửa nhỏ. Đến khi chân giò mềm, thêm đu đủ vào, sau đó nêm Hạt nêm Aji-ngon® Heo và Bột canh vào, khuấy nhẹ cho gia vị tan đều, nấu đu đủ vừa chín thì cho hành ngò vào rồi tắt bếp.
  • Trình bày: Múc canh đu đủ giò heo ra tô, dùng nóng.

Canh đu đủ giò heo

Chân giò om hạt sen

Chân giò chứa collagen giúp phục hồi sức khỏe và cải thiện làn da, trong khi hạt sen giúp an thần, hỗ trợ giấc ngủ và cung cấp vitamin, khoáng chất cho cơ thể. Món ăn này không chỉ bổ sung dưỡng chất mà còn giúp kích thích sữa về, mang lại lợi ích cho cả mẹ và bé.

• Nguyên liệu:
• Hành tím tươi: 1 g
• Hạt sen tươi: 20 g
• Chân giò lợn/Giò heo: 80 g
• Tỏi ta: 1 g
• Bột ngọt: 1 g
• Đường cát: 1 g
• Hạt nêm: 2 g
• Dầu ăn/Dầu thực vật: 2 g
• Cách nấu: 
• Ướp thịt: Ướp giò heo với Hạt nêm Aji-ngon® Heo, Bột ngọt AJI-NO-MOTO®, đường và hành tỏi băm, để thấm.
• Om thịt: Đun nóng dầu, cho giò heo vào và đảo tới lúc thịt săn lại thì cho nước vào kho ngập mặt thịt. Khi nước sôi, cho hạt sen vào om với lửa vừa tới khi nước cạn, thịt săn, hạt sen chín mềm và thấm vị.
• Trình bày: Cho chân giò om hạt sen ra đĩa, dùng nóng với cơm.

Chân giò om hạt sen

Thịt bò hầm đu đủ

Là sự kết hợp hoàn hảo giữa thịt bò giàu protein và đu đủ chứa nhiều vitamin C, giúp mẹ sau sinh bổ sung dưỡng chất thiết yếu. Thịt bò cung cấp sắt và vitamin B12 giúp phục hồi sức khỏe, trong khi đu đủ hỗ trợ tiêu hóa và kích thích tiết sữa, giúp mẹ có đủ sữa cho bé. Món ăn này không chỉ ngon miệng mà còn tốt cho sức khỏe của mẹ và bé.

• Nguyên liệu: 
• Đu đủ xanh: 50 g
• Gừng tươi: 1 g
• Hành củ (khô): 1 g
• Thịt bò thăn: 70 g
• Dầu ăn/Dầu thực vật: 5 g
• Dầu điều: 2 g
• Dầu hào: 3 g
• Bột canh: 2 g
• Cách nấu: 
• Ướp thịt bò: Ướp thịt bò với các gia vị gồm Bột canh, dầu hào, dầu điều, để 30 phút cho thịt bò thấm gia vị.
• Hầm thịt bò: Phi thơm hành khô và gừng với dầu ăn, cho thịt bò vào xào xem cạnh, sau đó cho đu đủ xanh vào đảo đều. Thêm nước vào xăm xắp mặt thịt. Hầm thịt bò và đu đủ với lửa nhỏ đến khi thịt bò chín mềm, nước cạn sánh thì tắt bếp.
• Trình bày: Cho thịt bò hầm đu đủ ra đĩa, dùng nóng với cơm.

Thịt bò hầm đu đủ

>>> Khám phá công cụ "Tự Tạo Thực Đơn Dinh Dưỡng" để xây dựng thực đơn dinh dưỡng phù hợp cho mẹ sau sinh, được cá nhân hóa theo những món ăn mẹ yêu thích, giúp hồi phục sức khỏe nhanh chóng và bổ sung dưỡng chất cần thiết!

Hy vọng bài viết này mang đến những kiến thức hữu ích để mẹ bỉm có thể tìm được câu trả lời cho câu hỏi “mất sữa phải làm sao?”. Hãy giữ vững tinh thần thoải mái, cho bé bú thường và bổ sung dinh dưỡng và uống đủ nước mỗi ngày mẹ nhé. Chúc mẹ luôn mạnh khỏe và trọn vẹn yêu thương trên hành trình nuôi con của mình!

*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn