Mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa được chuyên gia thẩm định

Bài viết được thẩm định bởi GS.TS.BS. Nguyễn Ngọc Sáng, Phó Chủ tịch Hội Thận - Tiết niệu - Lọc máu và Ghép tạng trẻ em Việt Nam, Giảng viên cao cấp, Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi Trường Đại học Y Dược Hải Phòng.

Sau khi sinh, người mẹ thường phải đối mặt với nhiều vấn đề như đau nhức cơ thể, mất ngủ do thức đêm chăm con. Những áp lực này dễ dẫn đến tình trạng ít sữa hoặc mất sữa. Hiện nay có nhiều giải pháp hỗ trợ mẹ đảm bảo nguồn sữa cho con như sử dụng sữa công thức, máy hút sữa... Tuy nhiên, các mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa, sữa về thơm ngon và giàu dinh dưỡng hơn vẫn luôn được nhiều mẹ áp dụng, nhằm giúp trẻ được bú sữa mẹ hoàn toàn trong những tháng đầu đời.

1. Những mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa cho con bú

Những mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa này không chỉ khiến sữa về nhanh, dồi dào mà chất lượng sữa cũng đặc hơn, thơm hơn. Mẹ hãy cùng tham khảo để áp dụng cho chính mình trước kỳ sinh nở nhé!

1.1 Sử dụng lá Bồ Công Anh

Lá Bồ Công Anh từ lâu được dùng trong Đông y như một phương thuốc lành tính, đặc biệt hiệu quả trong việc giúp mẹ sau sinh gọi sữa về nhiều hơn và thông tia sữa. Theo y học cổ truyền, lá có vị đắng nhẹ, tính hàn, công dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, hỗ trợ điều trị tắc tia sữa hiệu quả. Lá Bồ Công Anh còn có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe con người. Không chỉ lành tính, các bài thuốc bào chế từ loại lá này còn có thể điều trị vấn đề tắc tia sữa hiệu nghiệm.

Không chỉ vậy, nước sắc từ lá Bồ Công Anh còn giúp đẩy nhanh độc tố, giảm sưng đau, hạ sốt, nhất là trong các trường hợp mẹ bị tắc tia sữa kèm theo biểu hiện nóng sốt. Theo kinh nghiệm dân gian, lá Bồ Công Anh chứa nhiều khoáng chất như Canxi, Sắt, Vitamin B, C, giúp mẹ phục hồi nhanh, tăng chất lượng và lượng sữa. 

Lưu ý: chỉ lá của cây Bồ Công Anh thấp (Trung Quốc) mới có hiệu quả trị tắc tia sữa.

Nước lá Bồ Công Anh giúp trị tắc sữa hiệu quả cho mẹ sau sinh

Để trị tắc sữa cũng như thực hiện mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa với lá Bồ Công Anh, mẹ có thể thực hiện theo những cách đơn giản sau đây:

Cách 1:

• Bước 1: Mẹ lấy khoảng 40g lá Bồ Công Anh rửa sạch với nước muối pha loãng.
• Bước 2: Mẹ đem lá đi giã nát với một chút muối ăn và vắt lấy nước uống.
• Bước 3: Phần bã lá còn lại mẹ có thể đem đi đắp lên ngực ngày 1 đến 2 lần để phát huy hiệu quả toàn diện nhé!

Cách 2:

• Bước 1: Chuẩn bị khoảng 120g lá Bồ Công Anh, 40g Quýt Hôi, 80g Sài Đất.
• Bước 2: Cho thêm 60ml nước lạnh cùng tất cả các nguyên liệu trên vào ấm đun với lửa lớn.
• Bước 3: Đến khi hỗn hợp sôi, mẹ vặn lửa vừa cho ra nước thuốc.
• Bước 4: Chờ khi thuốc sắc lại thì tắt bếp và đổ ra chén dùng ngày 2 lần vào thời gian sáng và tối.

1.2 Gọi sữa về bằng đu đủ xanh

Đu đủ xanh cũng là một trong những mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa

Thêm một mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa mẹ nhất định đừng bỏ qua, đó là ăn đu đủ xanh. Loại quả này có rất nhiều Vitamin và Protein, vị ngọt mát được rất nhiều người ưa thích, lại có thể chế biến thành nhiều món đa dạng. Chúng giúp mẹ gọi sữa về nhanh hơn, chất lượng sữa cũng đặc và thơm ngon hơn, nên bổ sung vào thực đơn sau sinh.

Đu đủ xanh chứa enzyme Papain và các nhóm Vitamin A, B, C, E, cùng khoáng chất như Sắt, Canxi, Magie…, ngoài ra còn giúp kích thích hormone Oxytocin - yếu tố quan trọng giúp điều hòa và sản xuất sữa mẹ.

Một số công dụng nổi bật của đu đủ xanh đối với mẹ sau sinh:

• Tác dụng giảm sưng, nhiễm trùng: Các loại Vitamin trong đu đủ có thể tăng cường hệ thống miễn dịch cho cơ thể mẹ sau sinh, giúp vết thương mau lành.
• Gọi sữa về dồi dào: Cuối cùng và quan trọng nhất, ăn đu đủ xanh thường xuyên, các mẹ bỉm có thể gọi sữa về nhanh chóng, dồi dào để bé tha hồ bú no bụng. Trong quả này có chứa đa dạng các khoáng chất và vitamin có lợi nên sữa khi về cũng vô cùng đặc, mát thơm và giàu dưỡng chất.
• Nhuận tràng, ngăn ngừa táo bón ở phụ nữ sau sinh: Vì đu đủ xanh rất giàu chất xơ nên ăn nhiều mẹ sẽ không sợ việc khó đi tiêu sau quá trình sinh nở.

Món đu đủ xanh hầm móng heo là sự kết hợp hoàn hảo lợi sữa cho mẹ sau sinh

Có rất nhiều cách chế biến đu đủ xanh như một mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa để bạn thay đổi trong bữa ăn hàng ngày. Dưới đây là một số gợi ý, mẹ có thể tham khảo để khẩu phần ăn thêm đa dạng, đỡ ngấy nhé!

• Cà ri đu đủ xanh đưa hương, kích thích cảm giác thèm ăn.
• Canh đu đủ xanh và móng giò heo hầm, sự kết hợp hoàn hảo cho mẹ sau sinh.
• Đu đủ xanh xào nhanh chóng và cực ngon miệng.
• Salad đu đủ xanh với húng quế và bạc hà giúp tăng hương vị.
• Sinh tố đu đủ xanh với rau bina và sữa chua.
• Parathas củ cải, nhồi đu đủ xanh trong bột nhào và lăn ra Parathas sẽ thành một món ăn vô cùng ngon.
• Súp đu đủ xanh với cá và gà.

Để hỗ trợ mẹ tiết nhiều sữa nhằm đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ cho mẹ và trẻ, "Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng" của Chương trình dinh dưỡng Mẹ và Bé cung cấp những thực đơn đơn giản, khoa học, dễ thực hiện giúp mẹ bổ sung đầy đủ dưỡng chất cần thiết trong suốt quá trình cho con bú.

1.3 Sử dụng chè vằng để hỗ trợ mẹ nhiều sữa và trị tắc tia sữa

Theo người xưa, chè Vằng là một trong những mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa cực kỳ hữu hiệu. Các ông bà thường hay áp dụng mẹo này để mẹ sau sinh tránh được tình trạng mất sữa hay tắc tia sữa, sữa về dồi dào hơn. Trong đó, chè vằng sẽ được đánh giá là loại chè vằng tốt nhất, cho tác dụng cao nhất.

Chè vằng dùng đúng cách và đúng liều lượng có tác dụng gọi sữa về cực hiệu quả

Đối với mẹ sau sinh, nếu dùng chè vằng đúng cách và đúng liều lượng, thì công dụng rất nhiều. Cụ thể như sau:

• Hỗ trợ lợi sữa, giúp sữa về nhanh, về nhiều và đều đặn hơn. 
• Ở những mẹ bị mất sữa hay tắc tia sữa, chè vằng cũng có thể trợ giúp làm thông tắc nhanh chóng, hiệu quả.
• Uống chè vằng thường xuyên, những cơn co bóp tử cung sẽ nhiều hơn, giúp sản phụ đào thải sản dịch ra ngoài cực tốt, tránh hiện tượng hậu sản và rút ngắn thời gian phục hồi sau sinh.
• Ngoài ra, chè vằng còn có công dụng chữa áp xe vú theo một nghiên cứu ở bệnh viện Thái Bình. Chỉ cần giã nát chè với cồn 50 độ rồi đắp vào nơi bị áp xe ngày 3 lần, kết quả sẽ bất ngờ.
• Mẹ sau sinh cơ thể suy nhược, thường hay mất ngủ, tinh thần mệt mỏi có thể uống chè vằng để hỗ trợ ngủ sâu giấc và ăn ngon miệng hơn.
• Cuối cùng, chè vằng còn được chứng minh là giúp mẹ bỉm lấy lại vóc dáng nhanh chóng nhờ cơ chế tạo cảm giác no bụng, thúc đẩy giảm cân.

Chè vằng mặc dù là mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa nhưng khi sử dụng cần cẩn thận. Bởi, nếu dùng không đúng cách nó có thể trở thành một loại độc dược gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé. Để dùng chè vằng lợi sữa, bạn có thể thực hiện theo những cách sau:

Cách 1:

• Các mẹ lấy khoảng 50g chè vằng khô rửa sạch rồi mang đi nấu cùng với 2 lít nước trong 15 phút để các dưỡng chất tiết ra.
• Sau đó, các mẹ rót ra bình giữ nhiệt và thưởng thức hàng ngày để sữa về nhanh hơn nhé!

Cách 2:

• Đơn giản hơn, bạn có thể sử dụng lá chè vằng đẻ hãm cùng với nước nóng như hãm trà.
• Sau đó, bạn uống như nước mỗi ngày sẽ giúp sữa về tràn trề, bồi bổ cơ thể và tăng cường tuyến sữa hiệu quả.

Mẹ sau sinh sử dụng chè vằng để gọi sữa cần hết sức cẩn thận

Khi sử dụng chè vằng, các mẹ sau sinh cần lưu ý những điểm sau để đảm bảo an toàn cho bé lẫn chính mình:

• Tuyệt đối không sử dụng chè vằng khi còn đang trong thai kỳ, vì nó có tác dụng tạo co bóp tử cung, khiến mẹ bị sảy thai hoặc sinh non.
• Về hình dạng, chè vằng rất giống lá ngón, một loại lá kịch độc ở vùng cao. Cho nên, bạn phải lựa chọn nơi bán thật cẩn thận để tránh uống nhầm có thể làm cho sản phụ mất mạng.
• Không nên uống quá 20 - 30g hoặc uống quá đặc hay lạm dụng chè vằng bởi nó có thể gây tác dụng ngược, làm cho mẹ bỉm có nguy cơ bị mất sữa.
• Mẹ bỉm sữa sau sinh có huyết áp thấp không nên sử dụng chè vằng vì nó có khả năng gây ngất xỉu do tụt huyết áp.

1.4 Ăn canh búp dứa để mẹ có nhiều sữa

Búp trái dứa (hay trái thơm) là một mẹo dân gian giúp tăng sản lượng sữa cho mẹ sau sinh. Dưới đây là cách nấu canh búp dứa để kích thích sữa về dồi dào:

• Bước 1: Loại bỏ phần lá xanh, chỉ lấy phần lá trắng của búp dứa và thái nhỏ.
• Bước 2: Ninh búp dứa với thịt nạc hoặc sườn heo cho đến khi nhừ.
• Bước 3: Múc canh ra chén và ăn hết cả nước lẫn cái. Mẹ nên ăn 2 lần mỗi ngày để đạt hiệu quả tối ưu trong việc gọi sữa về.

Búp trái dứa là mẹo dân gian giúp mẹ sau sinh tiết nhiều sữa hơn

1.5 Tăng sữa mẹ với lá vối

Lá vối là một loại lá được dân gian sử dụng để tăng cường sản xuất sữa cho mẹ sau sinh. Nước lá vối không chỉ dễ uống mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe như thanh nhiệt, giải độc và lợi sữa cho mẹ.

• Cách 1: Lấy lá vối tươi, rửa sạch và nấu với nước. Mẹ có thể uống nước lá vối thay cho nước lọc hằng ngày. Nước lá vối sẽ giúp kích thích tuyến sữa và cung cấp dưỡng chất cho cơ thể mẹ, đồng thời giúp thanh nhiệt, giải độc.
• Cách 2: Mẹ có thể nấu lá vối kết hợp với các nguyên liệu khác như nhân sâm hoặc cam thảo để tăng cường hiệu quả lợi sữa, hỗ trợ mẹ trong việc cung cấp đủ sữa cho bé.

Lá vối thường được dân gian dùng để kích thích tiết sữa cho mẹ sau sinh

Bên cạnh đó còn có những thực phẩm giúp mẹ lợi sữa được các chuyên gia dinh dưỡng của chương trình dinh dưỡng mẹ và bé liệt kê. Tham khảo ăn gì để nhiều sữa cho mẹ sau sinh.

2. Nguyên nhân khiến mẹ bị ít sữa sau sinh

Tình trạng ít sữa có thể khiến người mẹ mất sữa hoàn toàn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển và dinh dưỡng của trẻ sơ sinh nếu không được can thiệp và điều trị kịp thời. Khi mẹ không có đủ sữa, trẻ có nguy cơ suy dinh dưỡng, sức đề kháng yếu và dễ mắc các bệnh. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến khiến người mẹ ít sữa sau sinh:

• Không cho con bú thường xuyên
• Cho bé bú sai cách có thể là nguyên nhân làm giảm hiệu quả tiết sữa.
• Căng thẳng tâm lý gây ức chế hoạt động của hormone prolactin và oxytocin, từ đó giảm sản xuất sữa.
• Cơ thể mệt mỏi, thiếu ngủ gây ảnh hưởng xấu đến khả năng sản xuất sữa của người mẹ.
• Nếu mẹ thiếu dưỡng chất hoặc ăn phải những thực phẩm gây mất sữa, lượng sữa sẽ bị giảm.
• Tình trạng sót nhau làm tăng nguy cơ co bóp tử cung, dẫn đến sự gia tăng hormone progesterone, ngăn quá trình tạo sữa của mẹ.
• Những vấn đề về rối loạn nội tiết tố hay thiếu máu chính là nguyên nhân khiến mẹ ít sữa.
• Khi mẹ cho trẻ dùng sữa công thức quá sớm, cơ chế sản xuất sữa tự nhiên có thể bị giảm sút.
• Lạm dụng hoặc dùng không đúng cách máy hút sữa sẽ không đạt hiệu quả cao trong việc kích thích tiết sữa.
• Sinh non hoặc sinh mổ có thể ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa của mẹ.
• Các bệnh về tuyến vú như viêm vú, áp xe vú, hay tắc tia sữa có thể làm gián đoạn quá trình tiết sữa.
• Các vấn đề liên quan đến tuyến giáp cũng có thể ảnh hưởng đến sản xuất sữa.

Khi rơi vào hoàn cảnh lo lắng không biết mất sữa phải làm sao, mẹ nên đi khám sớm để được tìm đúng nguyên nhân, đồng thời kết hợp điều chỉnh cách cho bé bú, nghỉ ngơi hợp lý và áp dụng những mẹo dân gian an toàn, phù hợp với tình trạng của mình.

Mẹ ít sữa có thể khiến trẻ suy dinh dưỡng, sức đề kháng kém và dễ bệnh

3. Lưu ý khi sử dụng mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa

Bên cạnh những mẹo dân gian mẹ cũng cần có chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý

Mặc dù những mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa trên có tác dụng rõ rệt và nên áp dụng. Thế nhưng, song song với đó các mẹ cũng cần thực hiện thêm nhiều biện pháp tự nhiên khác. Bên cạnh đó, hiểu rõ tại sao nên vắt sữa mẹ, giúp duy trì nguồn sữa, dự trữ sữa cho bé khi mẹ bận và kích thích tuyến sữa hoạt động đều đặn – sẽ hỗ trợ rất tốt cho hiệu quả của các mẹo dân gian. Chẳng hạn như:

• Uống nhiều nước từ 1.5 - 2 lít nước mỗi ngày để cơ thể kích thích tiết ra sữa.
• Mẹ bỉm cũng cần để cho tinh thần của mình được thoải mái, vui vẻ, đây mới chính là liều thuốc tốt nhất cho việc gọi sữa về.
• Một điều quan trọng không thể quên đó là mẹ sau sinh rất cần được ăn uống đầy đủ và đa dạng các nhóm thức ăn. Nó sẽ quyết định sữa về nhiều hay ít cũng như nguồn dinh dưỡng có trong sữa cho bé bú. 
• Mẹ nên uống đủ nước ấm mỗi ngày để giúp kích thích tuyến sữa và duy trì nguồn sữa dồi dào.
• Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa. Mẹ cần tìm cách thư giãn để bảo vệ sức khỏe và lượng sữa cho bé.
• Massage bầu ngực giúp giãn nở ống sữa, kích thích máu lưu thông và tăng cường tiết sữa. Đây cũng là cách phòng ngừa hiệu quả các bệnh lý tuyến vú như tắc tia sữa hay áp xe vú.

Nhiều mẹ cũng băn khoăn uống sữa ông thọ có nhiều sữa không; thực tế đây chỉ là một phần nhỏ trong khẩu phần, quan trọng hơn vẫn là tổng thể chế độ ăn lành mạnh, đủ chất và phù hợp với nhu cầu năng lượng của mẹ sau sinh. Xây dựng chế độ dinh dưỡng của mẹ cho con bú một cách khoa học, đủ 4 nhóm chất và ưu tiên thực phẩm tươi, đa dạng sẽ giúp cơ thể mẹ có “nguyên liệu” tốt để tạo ra dòng sữa chất lượng, đặc và mát hơn cho bé.

Đặc biệt: Các mẹo dân gian trên chưa được chứng minh khoa học và không phải lúc nào cũng hiệu quả với mọi mẹ bỉm. Chúng có thể hỗ trợ mẹ ít sữa do căng thẳng hoặc sai cách cho con bú, nhưng không phù hợp với những mẹ bị ít sữa do bệnh lý. Do đó, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng và đi khám nếu có dấu hiệu thiếu sữa.

Hy vọng những mẹo dân gian giúp mẹ nhiều sữa được Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé tổng hợp trên sẽ giúp mẹ tìm được phương pháp cân bằng sữa cho bản thân. Để đạt hiệu quả tốt nhất, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng nhằm lựa chọn phương pháp phù hợp với tình trạng sức khỏe, tránh áp dụng nhiều biện pháp cùng lúc để không gây ảnh hưởng đến quá trình tạo sữa. Nếu mẹ quan tâm thêm đến cách làm sữa mẹ đặc và vàng, hãy chú ý song song điều chỉnh thực đơn hằng ngày, tăng thực phẩm lợi sữa, nghỉ ngơi đầy đủ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để cải thiện chất lượng sữa một cách an toàn.

*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn