Thai nhi 16 tuần tuổi: Sự phát triển của bé và thay đổi ở cơ thể mẹ

Bài viết được thẩm định bởi BS. Nguyễn Ngọc Sáng - Trưởng Module Thận – Niệu,
Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi – Đại học Y Dược Hải Phòng

Thai nhi 16 tuần tuổi sẽ có rất nhiều sự thay đổi và phát triển so với các tuần trước đó. Vậy mẹ trong giai đoạn này cơ thể của mẹ sẽ có những thay đổi như thế nào và mẹ cần làm gì. Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ giúp mẹ tìm hiểu kỹ hơn qua bài viết. 

Tìm hiểu thai nhi 16 tuần tuổi

1. Thai nhi 16 tuần tuổi phát triển như thế nào?

Chắc hẳn rất nhiều mẹ bầu thắc mắc hình ảnh thai nhi 16 tuần trong bụng mẹ sẽ phát triển như thế nào? Thời kỳ này bé đã bắt đầu ngẩng cao đầu và có sự phối hợp của các cử động giữa tay chân. 

Phần tai của bé sẽ vẫn tiếp tục phát triển và hoàn thiện dần dần. Từ tuần thai này trở về sau bé sẽ bắt đầu nghe được các âm thanh của mẹ. Vậy nên mẹ hãy bắt đầu giao tiếp với con bằng cách kể chuyện hoặc hát. 

Nếu mẹ có lịch khám thai định kỳ có thể nhìn thấy bộ phận sinh dục của bé khi siêu âm và biết giới tính của con. Tuy nhiên để chắc chắn thì mẹ nên đợi thêm khoảng vài tuần sau. 

Thời điểm này phần dưới mí mắt của thai nhi đã bắt đầu chuyển động, võng mạc của bé bắt đầu chuyển động. Nhưng các dây thần kinh và cơ quan cảm giác vẫn chưa được sẵn sàng để tiếp xúc với ánh sáng. Ở thời điểm này, các thay đổi tuy còn nhỏ nhưng đều nằm trong quá trình phát triển của thai nhi, giúp bé chuẩn bị hoàn thiện dần các giác quan trong những tuần tiếp theo. 

Dấu hiệu thai nhi 16 tuần tuổi khỏe mạnh như thế nào? Vào cuối tuần thứ 16 thai nhi sẽ nặng khoảng 110g và số đo từ đầu cho đến xương cụt vào khoảng 11.5cm. Vì em bé đang còn rất nhỏ nên mẹ phải chờ đợi thêm khoảng vài tuần sau mới cảm nhận rõ được các chuyển động.

2. Những thay đổi của mẹ ở tuần thai 16 

Trong giai đoạn thai nhi 16 tuần tuổi mẹ sẽ có những thay đổi như sau:

2.1 Cảm thấy khó thở 

Khó thở khi mang thai cũng là một trong những vấn đề nhiều mẹ bầu gặp phải. Nguyên nhân chính gây ra khó thể đó là sự thay đổi của các hormone trong cơ thể và đặc biệt là Progesterone. Đây là hormone có sự ảnh hưởng trực tiếp đến phổi và có khả năng gây kích thích nên trung tâm hô hấp ở não bộ. 

Ngoài ra, thai nhi ngày càng phát triển sẽ tăng kích thước và tử cung của mẹ cũng cần tăng theo. Tử cung khi được mở rộng có thể làm chèn ép lên các cơ hoành và làm mẹ bầu cảm thấy khó thở. Khi thai nhi 17 tuần tuổi, cảm giác khó thở có thể rõ rệt hơn do không gian trong ổ bụng tiếp tục bị thu hẹp.

2.2 Rạn da vùng bụng, đùi, bầu vú 

Rạn da là vấn đề thường xuất hiện khi cơ thể chúng ta có những sự thay đổi đột ngột về cân nặng, kích thước. Vậy nên làn da không kịp phát triển gây ra tình trạng đứt gãy sợi Collagen và Elastin (Đây là những sợi giúp làn da được căng bóng và đàn hồi hơn)

2.3 Tuyến vú tiếp tục phát triển to hơn

Khi mang thai mẹ sẽ thấy tuyến vú của mình có sự thay đổi.  Sự phát triển của tuyến vú là điều bình thường để có thể hình thành được sữa sau khi mẹ sinh em bé. 

2.4 Táo bón 

Táo bón là một trong các vấn đề mà rất nhiều mẹ bầu gặp phải. Nguyên nhân của tình trạng này là do sự thay đổi nội tiết tố trong cơ thể của mẹ bầu. Táo bón thường xuyên gây ra những khó chịu và bất tiện trong sinh hoạt. 

Ngoài ra,  thai nhi sẽ ngày càng phát triển và tăng kích thước theo các giai đoạn của thai kỳ. Điều này sẽ tăng áp lực lên hệ thống tiêu hóa, ảnh hưởng đến quá trình bài tiết. Mẹ bầu có thể hạn chế và tránh táo bón bằng cách ăn nhiều các thực phẩm có chứa chất xơ như rau củ quả và uống đủ nước. 

2.5 Tăng tiết dịch âm đạo

Trong quá trình mang thai bất kỳ một sự thay đổi nào của cơ thể đều khiến mẹ bầu quan tâm. Mẹ bầu có thể nhận thấy được dịch âm đạo của mình xuất hiện nhiều hơn so với thời kỳ trước đó. 

Nguyên nhân của tình trạng này là sự tăng cao của hai loại hormone đó là Estrogen và Progesterone. Thông thường dịch âm đạo sẽ loãng, có màu trắng hoặc là trắng đục. Nếu như dịch tiết có các dấu hiệu bất thường khác mẹ bầu nên đến thăm khám tại các cơ sở y tế. 

2.6 Đau lưng 

Tại sao mẹ bầu khi mang thai lại bị đau lưng? Để tạo điều kiện cho thai nhi được phát triển và chào đời cơ thể mẹ bầu sẽ có những thay đổi về hormone. Điều này làm cho dây chằng của khớp chậu sẽ dãn ra và là nguyên nhân mà khi mang thai mẹ cảm thấy lưng bị đau nhức. 

Ngoài ra thì đau lưng còn một số yếu tố ảnh hưởng khác như tử cung phát triển dẫn đến chèn ép dây thần kinh và mạch máu ở lưng. Triệu chứng này thường dễ nhận thấy hơn khi thai nhi 18 tuần tuổi, do áp lực từ tử cung ngày càng tăng.

Mẹ bầu thường bị đau lưng khi mang thai

2.7 Chảy máu chân răng 

Vào tuần thai thứ 16 lượng hormone Progesterone và Estrogen tăng để giúp đẩy lưu lượng máu đến nướu. Điều này làm tình trạng viêm nướu răng trở nên nặng hơn. Biểu hiện của điều này là chảy máu khi đánh răng. 

2.8 Suy giãn tĩnh mạch 

Một số mẹ bầu sẽ gặp phải tình trạng suy giãn tĩnh mạch. Mẹ sẽ thấy các mạch máu sưng, nổi gồ ghề trên da và thông thường xuất hiện ở phần bắp chân. Ngoài ra còn kèm theo các biểu hiện khác như là đau nhức, tay chân nặng nề, mất ngủ…

3. Mẹ bầu nên làm gì trong tuần thai thứ 16? 

Vậy khi thai nhi 16 tuần tuổi mẹ bầu nên làm gì? Để có được sức khỏe tốt nhất mẹ bầu nên lưu ý đến một số điều sau:

3.1 Ngăn ngừa suy giãn tĩnh mạch 

Tuy rằng tình trạng suy giãn tĩnh mạch khi mang thai không gây nguy hiểm và sẽ được cải thiện sau khi sinh. Tuy nhiên, mẹ bầu sẽ cảm thấy khó chịu và đau nhức. Để hạn chế tối đa vấn đề này xảy ra mẹ bầu không nên giữ nguyên một tư thế, kê cao chân khi nằm hoặc là ngồi. 

3.2 Chú ý chế độ ăn uống 

Dinh dưỡng luôn là một trong các yếu tố quan trọng cần quan tâm trong suốt thai kỳ. Mẹ nên lựa chọn thực đơn cho mình các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng, sạch và có nguồn gốc rõ ràng. Điều này giúp phát triển kích thước thai 16 tuần.

Để đảm bảo tốt nhất mẹ nên tự chế biến và nấu ăn tại nhà. Nếu ăn ngoài mẹ nên lựa chọn các quán ăn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. 

3.3 Cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng 

Khi mang thai nguồn dinh dưỡng của mẹ bầu không chỉ cung cấp cho cơ thể mà còn đảm bảo cân nặng thai nhi 16 tuần. Vậy nên mẹ cần đảm bảo các bữa ăn khoa học, đầy đủ chất dinh dưỡng. 

Bữa ăn nên bổ sung các loại trái cây có chứa nhiều Vitamin như là chuối, quýt, cam… Đa dạng các loại rau xanh như cải Bina, măng tây, bông cải xanh. Không những vậy, mẹ cũng cần chú ý nhóm thực phẩm giàu Protein như ngũ cốc, thịt bò, thịt heo… 

Cung cấp đủ dinh dưỡng khi mang thai

3.4 Xét nghiệm Quad test

Vào tuần thai 16 mẹ bầu nên làm xét nghiệm Quad test. Xét nghiệm sẽ kiểm tra 4 yếu tố từ máu của mẹ được sản xuất từ nhau thai và thai nhi. Thông thường sẽ xuất hiện khi tuổi thai từ 14 đến 22 tuần nhưng cho kết quả chính xác nhất là khoảng 16 đến 18 tuần. 

Dựa vào kết quả xét nghiệm trên để biết được thai nhi có đang gặp vấn đề dị tật hay các bất thường về nhiễm sắc thể không. Việc tầm soát đúng thời điểm cũng hỗ trợ mẹ theo dõi tốt hơn khi bước vào giai đoạn thai nhi 19 tuần tuổi, thời điểm các cơ quan của bé phát triển rõ nét hơn. Vậy nên mẹ hãy thực hiện xét nghiệm này để các bác sĩ có thể đưa ra được các phương pháp phòng ngừa và xử lý tốt nhất. 

Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé vừa chia sẻ đến các mẹ những vấn đề khi thai nhi 16 tuần tuổi. Hy vọng với kiến thức trên mẹ sẽ có thêm nhiều kinh nghiệm để có được thai kỳ khỏe mạnh.