THAI NHI 19 TUẦN TUỔI: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA BÉ VÀ THAY ĐỔI Ở MẸ

Bài viết được thẩm định bởi BS. Nguyễn Ngọc Sáng - Trưởng Module Thận – Niệu,
Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi – Đại học Y Dược Hải Phòng

Hình ảnh thai nhi 19 tuần trong bụng mẹ có thể nhận thấy tốc độ phát triển chậm hơn so với những tuần trước đó. Đây cũng là thời điểm đầu tiên để mẹ cảm nhận được những cử động thai máy của em bé trong bụng. Vậy thai nhi 19 tuần tuổi – Sự phát triển của bé và thay đổi ở mẹ như thế nào? Cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé tham khảo thông tin tại bài viết dưới đây.

1. Thai nhi 19 tuần tuổi phát triển như thế nào?

Cân nặng của thai nhi khi được 19 tuần tuổi khoảng 272 g và có chiều dài khoảng  24 cm. Mẹ bắt đầu cảm nhận được những cử động đầu tiên của em bé, điều này thường xuất hiện từ tuần 18 – tuần 20. Những cử động đầu tiên này diễn ra khá nhanh, hầu hết mẹ bầu đều thấy như có bọt sủi trong bụng và cảm nhận nhẹ nhàng như vòi nước chảy. Thông thường em bé hay đạp nhẹ vào thành bụng nên nếu mẹ hoặc người khác chạm vào sẽ cảm nhận chân thật hơn.

Thời gian sau, mẹ bầu sẽ thấy thai nhi đấm, đá và có thể bị nấc trong bụng, đây chính là những dấu hiệu thai nhi 19 tuần tuổi khỏe mạnh trong 3 tháng giữa của thai kỳ.

Mỗi em bé đều có kiểu vận động trong bụng khác nhau nhưng nếu tần suất giảm dần hoặc cường độ tăng nhanh hơn thì cần đến ngay cơ sở y tế thăm khám để tìm biện pháp khắc phục sớm.

Thai nhi 19 tuần bắt đầu hình thành những chi tiết trong cơ thể

Tiếp theo, thai nhi 19 tuần tuổi bắt đầu hình thành những chi tiết bên trong cơ thể và phát triển theo đúng dấu mốc. Cụ thể, tóc bắt đầu mọc trên da đầu, thận đã có khả năng tạo ra nước tiểu và vùng não chịu trách nhiệm liên quan đến các giác quan cũng đang phát triển nhanh hơn.

Đặc biệt, tuần thai thứ 19 cũng là lúc cơ quan sinh sản của thai nhi đang bắt đầu phát triển nhanh. Nếu là bé gái, đây chính là giai đoạn ống dẫn trứng và âm đạo được hoàn thiện, khi đó buồng trứng của bé gái có thể chứa đến hàng triệu quả trứng. Nếu là bé trai, tinh hoàn cũng bắt đầu hình thành và các cơ quan sinh sản khác cũng đang phát triển bình thường.

Lưu ý trong trường hợp thấy thai nhi cử động ít hơn, mẹ không nên chủ quan mà đến gặp bác sĩ sớm nhất để được theo dõi và can thiệp kịp thời. Cân nặng thai nhi 19 tuần cũng chưa phải giai đoạn chuẩn bị sinh nên con thiếu so với cân nặng và chiều cao chuẩn một chút cũng không đáng lo ngại. Việc theo dõi đều đặn cũng giúp mẹ hiểu rõ hơn về giai đoạn phát triển của thai nhi, từ đó kịp thời nhận biết bất thường nếu có.

2. Những thay đổi của mẹ ở tuần thai 19

Thai nhi 19 tuần tuổi tức là trong 3 tháng giữa thai kỳ, khi đó những cơ thể của mẹ cũng bắt đầu xuất hiện nhiều thay đổi lớn. Những thay đổi này sẽ tiếp tục rõ rệt hơn khi bước sang giai đoạn thai nhi 20 tuần tuổi, lúc bé tăng tốc phát triển cả cân nặng lẫn vận động.

2.1 Tăng cường sản xuất máu

Cơ thể sản phụ cũng đang tích cực sản xuất thêm máu để chuẩn bị cho 3 tháng cuối gần sinh cần lượng máu rất lớn. Do đó, mẹ bầu cần có chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng nhất là những thực phẩm bổ máu.

2.2 Tụt huyết áp

Mẹ bầu mang thai 19 tuần tuổi rất dễ bị tụt huyết áp

Do hệ thống tuần hoàn của sản phụ đang mở rộng và duy trì chỉ số huyết áp thấp hơn so với bình thường. Giai đoạn này mẹ bầu cũng nên hạn chế làm các việc nặng, tốn sức mà cần sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý. 

2.3 Nôn nao, mệt mỏi, ngất xỉu

Nếu đang nằm hoặc ngồi mà đứng lên quá nhanh cũng làm mẹ bầu dễ bị nôn nao, xây xẩm, cảm giác mệt mỏi và nguy hiểm hơn còn bị ngất xỉu. 

2.4 Nhức đầu, nghẹt mũi

Thai nhi 19 tuần tuổi mẹ bầu có thể bị nhức đầu hay nghẹt mũi do lượng máu lưu chuyển nhiều hơn. Lúc này mẹ cần chú ý bảo vệ sức khỏe tốt nhất, giữ ấm khi trời lạnh và không thức khuya để giảm tình trạng này. 

2.5 Chảy máu cam, chân răng

Tuần 19 của thai kỳ do dung tích phổi của sản phụ tăng thêm nên nhịp thở nhanh hơn và mẹ có cảm giác dễ bị hụt hơi nên rất dễ bị chảy máu cam. Sản phụ có thể bị sưng đau hoặc chảy máu chân răng, khi đó cần gặp bác sĩ nha khoa để thăm khám và can thiệp. Khi chuyển sang thai nhi 21 tuần tuổi, mức lưu thông máu còn tăng mạnh hơn nên tình trạng chảy máu cam hoặc nướu có thể trở nên rõ rệt hơn.

2.6 Bầu vú to

Mẹ bầu cũng tự cảm nhận được bầu vú của mình to ra do khi thai nhi được 19 tuần tuổi các tuyến sữa tăng lên và kéo theo lưu lượng máu cũng tăng theo.

3. Bà bầu nên làm gì trong tuần thai thứ 19?

Tuần thai thứ 19 cũng là lúc mẹ bầu cần làm những xét nghiệm và siêu âm sàng lọc để chuẩn bị hành trình đón con yêu khỏe mạnh chào đời.

3.1 Tầm soát dị tật thai nhiều

Thai nhi 19 tuần tuổi là lúc ở 3 tháng giữa thai kỳ, cũng là thời kỳ phát triển mạnh của thai nhi. Khi đó mẹ bầu cần làm như sau: 

• Tầm soát dị tật thai nhi toàn diện, rõ nét bằng kỹ thuật siêu âm 4D hiện đại. 
• Tầm soát đái tháo đường thai kỳ để tránh gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé.
• Kiểm soát cân nặng của mẹ hợp lý để đánh giá được khách quan tình trạng sức khỏe của thai phụ cũng như sự phát triển khỏe mạnh của thai nhi.
• Nắm rõ được các dấu hiệu dọa sinh sớm nhất là những người có tiền sử sảy thai, sinh non hoặc từng mang đa thai để được điều trị giữ thai kịp thời.

3.2 Nên nằm nghiêng thay vì nằm ngửa

Mẹ bầu nên nằm nghiêng thay vì nằm ngửa

Tình trạng xây xẩm mặt mày, chóng mặt thường xuất hiện ở tuần thai thứ 19 nên để khắc phục tình trạng này mẹ bầu cần lưu ý một số vấn đề sau: 

• Hạn chế nằm ngửa, tốt nhất nên nằm nghiêng khi ngủ và khi nghỉ ngơi.
• Ngồi dậy một cách nhẹ nhàng, từ từ không gấp gáp.

Khi bước sang thai nhi 22 tuần tuổi, tử cung tiếp tục mở rộng, nên thói quen đứng lên – ngồi xuống từ tốn lại càng quan trọng để tránh choáng váng.

3.3 Không nên thay đổi tư thế đột ngột

Chóng mặt có thể xuất hiện bất cứ lúc nào khi mang thai từ những tháng giữa đến cuối thai kỳ. Do tử cung của mẹ đang phát triển nên cần lượng máu nhiều hơn, điều này làm giảm huyết áp nhất là khi thay đổi tư thế cũng khiến mẹ chóng mặt.

Lời khuyên cho mẹ bầu là không nên đứng một chỗ trong thời gian dài, hãy di chuyển đi lại xung quanh. Nằm nghiêng bên trái khi đang nghỉ ngơi sẽ giúp máu lưu thông vào khắp cơ thể. Tránh thay đổi tư thể đột ngột mà hãy chậm rãi đứng lên khi ngồi một chỗ lâu. Nên chia nhỏ các bữa trong ngày để ăn thường xuyên và ngăn ngừa tình trạng hạ đường huyết. Hãy uống đủ 2 lít nước mỗi ngày để hạn chế bị thiếu nước.

3.4 Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng

Trong cả thai kỳ, mỗi giai đoạn mẹ bầu đều nên áp dụng chế độ ăn đa dạng các thực phẩm và đầy đủ dưỡng chất để đảm bảo có cơ thể khỏe mạnh và thai nhi được cung cấp đủ chất dinh dưỡng để có điều kiện phát triển toàn diện nhất.

3.5 Nghỉ ngơi hợp lý, kiểm soát cân nặng

Sắp xếp thời gian nghỉ ngơi phù hợp và kiểm soát cân nặng tốt

Chóng mặt khi mang thai đo huyết áp thấp hoặc bị hạ đường huyết nên khi sản phụ nằm xuống thì buồng tử cung sẽ gây áp lực lên động mạch chủ và tĩnh mạch chủ, hay các mạch máu lớn trong cơ thể. Khi đó, áp lực đè nén lên các mạch máu chính là hiện tượng hạ huyết áp.

Tình trạng huyết áp bị hạ sẽ thuyên giảm hơn nếu mẹ nằm nghiêng khi ngủ thay vì nằm ngửa. Tình trạng này thường xảy ra nếu sản phụ đột ngột thay đổi tư thế, ngồi xổm hoặc quỳ rồi đứng dậy đột ngột. Điều này cũng có thể hạn chế được nếu mẹ đứng lên hoặc ngồi xuống từ từ.

3.6 Trò chuyện với con nhiều hơn

Dành thời gian trò chuyện với thai nhi nhiều hơn

Thai nhi 19 tuần tuổi cũng là lúc các giác quan phát triển nhạy cảm hơn, bao gồm cả thính giác. Do đó, mẹ đừng quên trò chuyện với con nhiều hơn để có sự liên kết giữa mẹ và bé.

Các giác quan của bé bắt đầu nhạy cảm hơn những tháng đầu, động tác xoa bụng tưởng chừng đơn giản nhưng cũng giúp bé thích nghi và làm quen với mẹ từ sớm. Thính giác bé phát triển mỗi ngày nên mẹ đừng quên trò chuyện và cùng bố tham gia nhé. Điều này sẽ hình thành một kết nối gia đình vững chắc trước khi bé chào đời.

Trên đây bài viết vừa chia sẻ những mốc phát triển quan trọng của thai nhi 19 tuần tuổi và sự thay đổi của cơ thể mẹ. Do đó, để mẹ bé khỏe mạnh chào đời hãy lưu ý khám thai theo đúng lịch hẹn của bác sĩ và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm, tầm soát quan trọng ở mỗi giai đoạn nhé. 

Đăng ký tham gia ngay Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để tham khảo thêm các kiến thức dinh dưỡng và thực đơn các món ăn dành riêng cho mẹ bầu.