THAI NHI 21 TUẦN TUỔI: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA BÉ VÀ THAY ĐỔI Ở MẸ

Bài viết được thẩm định bởi BS. Nguyễn Ngọc Sáng - Trưởng Module Thận – Niệu,
Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi – Đại học Y Dược Hải Phòng

Thai nhi 21 tuần tuổi là giai đoạn phát triển vô cùng quan trọng của bé. Tuyệt vời nhất trong thời điểm này chính là bé đã lắng nghe được tiếng nói của mẹ. Do đó, những hoạt động trong bụng mẹ cũng trở nên sôi động hơn nên mẹ hãy chú ý thời điểm quan trọng này. Cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu thai nhi tuần thứ 21 phát triển ra sao và sự thay đổi của cơ thể mẹ nhé.

1. Thai nhi 21 tuần tuổi phát triển như thế nào?

Thai nhi 21 tuần tuổi phát triển khỏe mạnh

Thai nhi 21 tuần tuổi phát triển như thế nào? Cân nặng thai nhi 21 tuần khoảng 450 gram và kích cỡ đạt khoảng 28 cm. Giai đoạn này cũng nằm trong quá trình phát triển của thai nhi, khi mỗi tuần trôi qua đều ghi nhận những thay đổi rõ rệt trong vận động và giác quan của bé. Tuy kích thước vẫn còn nhỏ nhưng đã hình thành đúng dáng vẻ của trẻ sơ sinh. Các bộ phận trên mặt như mắt, môi, lông mày bắt đầu rõ nét hơn. Ngoài ra, chồi răng nhỏ bên dưới lợi cũng dần hình thành.

Giai đoạn này mắt bé chưa mở hết nhưng bé vẫn cảm nhận được sáng tối và cũng có phản ứng rõ rệt với chúng. Dây thần kinh trong giai đoạn này cũng phát triển và nhịp tim cũng ổn định dần. Ngoài ra, tuyến tụy phát triển và có vai trò tạo ra nội tiết tố cần thiết cho cơ thể.

Gan và lá lách cũng bắt đầu tham gia vào hoạt động sản sinh tế bào máu trong cơ thể. Tủy xương cũng có vai trò góp phần vào quá trình hình thành tế bào máu và giữ vai trò chủ chốt sản sinh tế bào máu từ tháng thứ 9 và cả giai đoạn sau sinh.

Lưu ý quan trọng, khi thai nhi 21 tuần tuổi mùi vị của dịch ối sẽ phụ thuộc vào thức ăn của người mẹ. Hệ tiêu hóa của bé cũng đang dần hoàn thiện hơn để đáp ứng được sự thay đổi môi trường khi ra khỏi bụng mẹ. Phân su lúc này cũng bắt đầu tăng số lượng lên nhiều hơn. 

Trong quá trình phát triển thai nhi luôn được bao bọc quanh chất màu trắng gọi là gây. Chất này có vai trò đảm bảo an toàn cho thai nhi khi di chuyển trong bọc nước ối. Thông thường, sau sinh trên người bé vẫn còn bám chất gây, một thời gian sau sẽ tự hết. Bước sang thai nhi 22 tuần tuổi, lớp gây này còn trở nên dày hơn để bảo vệ da bé tốt hơn trong môi trường nước ối.

Thai nhi 21 tuần tuổi cũng hoạt động mạnh hơn bằng những cú đạp mạnh. Lúc này bé rất chịu khó di chuyển bơi lượn trong bọc nước ối. Bé cũng có khả năng nhận biết được âm thanh bên ngoài nhờ vào xương tai đã phát triển và hình thành. Mẹ cần chú ý đến cảm xúc của mình vì bé sẽ nhận biết và phân biệt được. 

2. Những thay đổi của mẹ ở tuần thai 21

Tuần thai thứ 21 cũng là lúc cơ thể mẹ bầu có những sự thay đổi rõ rệt hơn. 

2.1 Bụng to thấy rõ

Bụng mẹ to nhìn thấy rõ hơn khi thai nhi được 21 tuần tuổi

Thai nhi 21 tuần tuổi, bụng mẹ sẽ lớn lên thấy rõ, do kích thước và cân nặng thai nhi đang lớn lên từng ngày. 

2.2 Đau đầu xuất hiện thường xuyên hơn

Đau đầu xuất hiện thường xuyên hơn do nguyên nhân chính là sự thay đổi hormone khi mang thai. Có khoảng 80% phụ nữ gặp phải triệu chứng đau đầu khi mang thai, nên chỉ cần sắp xếp thời gian làm việc, nghỉ ngơi phù hợp là được.

2.3 Dịch âm đạo ra nhiều hơn

Phụ nữ khi mang thai có nhiều thay đổi, nhất là sang tuần thai thứ 21 dịch âm đạo tiết ra nhiều hơn do sự thay đổi của nội tiết tố, hormone khiến cơ thể chưa kịp tiếp nhận và thích nghi dẫn đến khí hư ra nhiều hơn bình thường nên mẹ bầu không cần quá lo lắng.

Thời gian mang bầu, thai nhi đang hình thành và phát triển nên đồng nghĩa cổ tử cung, tử cung và vùng kín cũng có những thay đổi nhất định để thích ứng kịp thời với sự phát triển của thai nhi. Do đó, khí hư cũng cần tiết ra nhiều hơn để điều hòa âm đạo và sự giãn nở của vùng kín.

2.4 Cảm nhận được sự chuyển động của bé

Mẹ từ từ cảm nhận được sự chuyển động của em bé

Giai đoạn thai 21 tuần tuổi mẹ sẽ có cảm giác gắn kết với bé yêu rõ hơn nhờ vào những chuyển động của con trong bụng, hình dung rõ hơn hình ảnh thai nhi 21 tuần tuổi trong bụng mẹ như thế nào. Quan trọng nhất là mẹ cần thăm khám thường xuyên theo thời gian hẹn của bác sĩ để đảm bảo bé đang phát triển theo đúng các mốc. Đến giai đoạn thai nhi 23 tuần tuổi, những cú đạp và xoay người sẽ càng rõ rệt hơn, giúp mẹ dễ dàng cảm nhận sự kết nối với bé yêu.

2.5 Giãn tĩnh mạch

Giãn tĩnh mạch xuất hiện do cân nặng tăng lên gây áp lực cho tử cung, kéo theo lưu lượng máu ngày càng tăng. Tĩnh mạch chân trở nên rõ ràng hơn, thường có màu xanh hoặc tím, và có thể cảm thấy đau hoặc ngứa. Khi này mẹ bầu nên tránh đứng hoặc ngồi quá lâu để giảm các áp lực lên tĩnh mạch mẹ nhé

2.6 Phù nề chân

Vào những tháng giữa của thai kỳ, mẹ bầu xuất hiện tình trạng phù nề chân tức là cả cẳng chân và bàn chân sưng lên do sự thay đổi nồng độ máu. Chân, mắt cá chân và bàn chân có thể bị sưng to, đặc biệt vào cuối ngày hoặc sau khi đứng lâu

2.7 Rạn da

Những vết rạn da cũng bắt đầu xuất hiện 

Thai nhi 21 tuần tuổi, cơ thể mẹ bắt đầu xuất hiện những vết rạn da trên bụng do da bụng cần giãn ra để điều chỉnh với kích cỡ lớn hơn của em bé. Tiếp theo, các vết rạn xuất hiện cả ở mông, đùi, ngực và hông.

2.8 Da tiết nhiều dầu hơn

Da cũng tiết nhiều dầu hơn khi mẹ mang thai 21 tuần tuổi

Ngoài ra, da sẽ tiết nhiều dầu hơn và dễ bị nám sạm nên các mẹ cần lưu ý dùng kem chống nắng dành riêng cho bà bầu để bảo vệ làn da nhé. Mụn cũng dần xuất hiện vào lúc này, khiến mẹ bầu lo lắng và thiếu tự tin. Đừng lo chỉ cần kiểm soát lượng dầu trên da là ổn. Mẹ bầu hãy rửa sạch mặt với sữa rửa mặt dịu nhẹ dành riêng cho mình. 

Cần đảm bảo dùng những sản phẩm dưỡng da không chứa dầu và không được tự ý sử dụng thuốc trị mụn sẽ ảnh hưởng đến thai nhi, tốt nhất nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước.

3. Bà bầu nên làm gì trong tuần thai thứ 21?

Tích cực bổ sung sắt để tạo hồng cầu nuôi dưỡng thai nhi

Dưới đây là những việc mẹ bầu cần làm trong tuần thai thứ 21, để đảm bảo thai nhi phát triển đúng chuẩn và khỏe mạnh. 

3.1 Bổ sung sắt

Để bé phát triển toàn diện về mọi mặt, mẹ bầu cần bổ sung nhiều dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể. Sắt là dưỡng chất quan trọng không thể thiếu nhằm tạo ra hồng cầu cho bé. Do đó, mẹ hãy bổ sung sắt bằng cách ăn các loại thực phẩm như thịt lợn, thịt bò, cá, rau chân vịt, ngũ cốc chứa sắt… 

3.2 Không uống trà, cafe

Phụ nữ mang thai tuyệt đối không dùng trà, cà phê đều là những thức uống không tốt làm ảnh hưởng không tốt đến dạ dày. Tốt nhất hãy uống thật nhiều nước mỗi ngày như nước lọc, nước trái cây… và kết hợp bổ sung thêm nhiều rau xanh tốt cho sức khỏe.

3.3 Siêu âm định kỳ theo lời dặn bác sĩ 

Thai nhi 21 tuần tuổi cũng là một trong ba cột mốc quan trọng của thai kỳ. Mẹ hãy đến bệnh viện để kiểm tra và tiến hành siêu âm 4D từ tuần 20 – tuần 22 để theo dõi sức khỏe của thai nhi. Khi bước sang thai nhi 24 tuần tuổi, việc theo dõi định kỳ càng trở nên quan trọng nhằm đánh giá sự phát triển toàn diện của bé.

3.4 Nghỉ ngơi, thư giãn cơ thể

Hãy dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý và thư giãn cơ thể, bằng cách nằm nghe nhạc đọc sách và chọn những bài tập thể dục nhẹ nhàng để không bị giãn tĩnh mạch. Khi ngủ nên nằm nghiêng sang bên trái và mặc trang phục thoải mái nhất để bé yêu phát triển tốt hơn.

3.5 Trò chuyện với con nhiều hơn

Trò chuyện với con nhiều hơn để bé cảm nhận được giọng nói của cha và mẹ

Tuần thai thứ 21, thai nhi để bắt đầu nghe được những âm thanh từ bên ngoài và biết cách phản ứng lại. Thời điểm này bố mẹ hãy giao tiếp với trẻ để bé cảm nhận được tình yêu thương, được thế giới bên ngoài và phát triển não bộ ngay từ khi còn trong bụng mẹ.

Với những thông tin bài viết vừa chia sẻ về sự phát triển của thai nhi 21 tuần tuổi và thay đổi cơ thể ở mẹ hy vọng sẽ giúp các mẹ đang chuẩn bị mang thai hoặc mới mang thai có sự chuẩn bị tốt nhất cả về kiến thức và kỹ năng.

Đăng ký tham gia ngay Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để biết thêm nhiều món ăn và kiến thức dinh dưỡng chăm sóc phụ nữ mang thai.