THAI NHI 20 TUẦN TUỔI: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA BÉ VÀ THAY ĐỔI Ở MẸ

Bài viết được thẩm định bởi BS. Nguyễn Ngọc Sáng - Trưởng Module Thận – Niệu,
Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi – Đại học Y Dược Hải Phòng

Thai nhi 20 tuần tuổi có kích thước nhỏ, mí mắt nhắm chặt nhưng đã biết phân biệt sáng tối. Càng về cuối thai kỳ, bé sẽ bắt đầu học cách mở mắt và mắt bé cũng đang tích cực hoạt động nhiều hơn để chuẩn bị làm quen với môi trường bên ngoài ngay khi chào đời. Cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu thêm về sự phát triển của bé và thay đổi của mẹ lúc thai nhi được 20 tuần tuổi.

1. Thai nhi 20 tuần tuổi phát triển như thế nào?

Hình ảnh thai nhi 20 tuần tuổi trong bụng mẹ

Cân nặng thai nhi 20 tuần tuổi trung bình ước lượng khoảng 330 gram và chiều dài từ đỉnh đầu tính đến gót chân khoảng 16,4 cm. Chỉ số này được coi là mức phát triển bình thường mà thai nhi cần đạt được khi ở giai đoạn này.

Dựa theo tốc độ phát triển thì vị trí thai nhi đang chiếm chỗ rất lớn trong tử cung của mẹ và gây áp lực lên phổi, dạ dày, bàng quang và thận của mẹ.

Một số dấu hiệu thai nhi 20 tuần tuổi khỏe mạnh, cụ thể:

• Thai nhi phát triển đúng chuẩn và khỏe, mẹ sẽ cảm nhận được những cú hích nhẹ của bé trong tuần thai này. 
• Bé bắt đầu biết ngậm ngón tay cái, nắm chặt dây rốn và luyện tập phản xạ nắm bắt, nấc cụt.
• Thai nhi đã phát triển được lớp mỡ dưới da dày hơn nên da bé không còn trong suốt như 3 tháng đầu.
• Em bé trong bụng đã có những ngón tay nhỏ xíu.
• Bé gái cũng bắt đầu định vị và phát triển tử cung, âm đạo. Nếu là bé trai thì tinh hoàn bắt đầu di chuyển từ bụng xuống.

Do đó, mẹ nên theo dõi các giai đoạn phát triển của thai nhi để đảm bảo rằng em bé đang phát triển bình thường so với các bạn cũng tuần thai. Thông tin này cũng giúp mẹ hiểu rõ hơn về quá trình phát triển thai nhi, vốn thay đổi liên tục theo từng mốc quan trọng của thai kỳ.

2. Những thay đổi của mẹ ở tuần thai 20

Hình ảnh bụng mẹ bầu mang thai 20 tuần tuổi

2.1 Tử cung co giãn mạnh

Từ tuần 20 đến hết tuần 26, tử cung của mẹ bầu tiếp tục giãn mạnh hơn. Khi bước sang thai nhi 21 tuần tuổi, mức độ co giãn tử cung sẽ càng rõ rệt hơn vì bé đang tăng tốc phát triển cả về vận động lẫn cân nặng. Mẹ bắt đầu cảm thấy khó thở do dung tích phổi thu lại. Nhưng mẹ đừng lo, lúc này lồng ngực của bạn sẽ được nâng lên phía trên để tạo thêm nhiều không gian hơn, xương sườn dưới chuyển sang hai bên và khung xương đang giãn dần ra.

2.2 Hơi khó thở

Thai nhi 20 tuần tuổi đôi khi mẹ bầu sẽ gặp tình trạng hơi khó thở khiến mẹ khó chịu, mệt mỏi nhưng là dấu hiệu hoàn toàn bình thường nên mẹ không cần quá lo lắng. Để giảm bớt sự khó chịu này mẹ hãy chăm sóc tốt sức khỏe bằng chế độ ăn uống đủ dinh dưỡng và lựa chọn những bài thể dục nhẹ nhàng dành riêng cho mẹ bầu.

Lưu ý có một vài trường hợp mẹ bầu bị khó thở còn do bệnh lý gây ra nên khi kèm theo các triệu chứng bất thường khác mẹ bầu nên đến gặp bác sĩ sớm nhất để được điều trị kịp thời.

2.3 Táo bón

Để hạn chế bị táo bón khi mang thai, mẹ bầu cần bổ sung nhiều thực phẩm giàu chất xơ và uống đủ nước mỗi ngày. Mẹ nên ăn ít những loại đồ ăn chế biến sẵn hay các loại bánh mì vì sẽ làm khó tiêu trong giai đoạn này. Nếu cảm thấy đi đại tiện khó khăn hãy hỏi ý kiến bác sĩ để khắc phục nhé.

2.4 Khó tiêu, ợ nóng

Giai đoạn thai nhi 20 tuần tuổi, chứng khó tiêu và ợ nóng vẫn tiếp tục do tác động của nội tiết tố giới tính duy trì thai nên làm giãn các dây chằng xung quanh khung xương chậu. Nội tiết tố này cũng làm giãn cơ thành ruột dẫn đến hệ tiêu hóa trao đổi khó khăn hơn. Mẹ cần hạn chế ăn thịt nướng hoặc các món cà ri, món cay nóng sẽ làm tình trạng càng nặng hơn.

2.5 Phù nề chân

Chân và mắt cá chân bắt đầu sưng lên khi thai nhi được 20 tuần tuổi

Khi thai nhi 20 tuần tuổi có thể nhìn thấy chân và mắt cá chân của mẹ bắt đầu sưng lên, do cơ thể bạn đang tích trữ nhiều nước hơn bình thường. Hiện tượng phù nề xuất hiện khi bạn đứng quá lâu. Chính vì vậy, lời khuyên đưa ra là hãy chọn giày thoải mái, hơi rộng so với chân và không nên đứng lâu một chỗ, hãy đi lại nhẹ nhàng. Đến giai đoạn thai nhi 22 tuần tuổi, tình trạng phù nề có thể xuất hiện thường xuyên hơn do lưu lượng máu tiếp tục tăng mạnh.

2.6 Tăng cảm giác ngon miệng, thèm ăn

Trong giai đoạn này mẹ bầu thường cảm thấy cực kỳ thèm ăn những món ăn không có nhiều dưỡng chất. Tuy nhiên, điều này ảnh hưởng đến sự hấp thụ chất của thai nhi dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng. Để tăng cảm giác ngon miệng, thèm ăn mẹ hãy lựa chọn những thực đơn dinh dưỡng khoa học và chia nhỏ các bữa trong ngày.

2.7 Đãng trí

Mẹ thường xuyên hay quên, đãng trí khi cố dồn nhiều việc một lúc

Đãng trí là triệu chứng bình thường và cũng thường xuyên xảy ra khi mang thai, khiến mẹ bầu đôi khi thấy khó chịu và ức chế. Nhưng đừng quá bực bội vì theo một số nghiên cứu chỉ ra rằng nếu bạn đang cố gắng làm quá nhiều việc cùng lúc sẽ khiến chất lượng công việc giảm đi, đau đầu và không đạt kết quả như mong muốn. Mẹ hãy dành thời gian nghỉ ngơi và phân chia công việc hợp lý nhé.

3. Bà bầu nên làm gì trong tuần thai thứ 20?

Sau đây, là những việc bà bầu đặc biệt cần làm trong tuần thai thứ 20 để đảm bảo có thai kỳ khỏe mạnh, an toàn. 

3.1 Bổ sung sắt

Bổ sung sắt qua những thực phẩm giàu sắt và các dưỡng chất khác

Thai nhi chào đời khỏe mạnh, đủ ngày đủ tháng và đủ cân nặng phụ thuộc rất nhiều vào việc sản phụ có bổ sung đủ chất dinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngày, nhất là chất sắt. 

Sắt rất cần thiết khi mang thai vì nó có tác dụng hỗ trợ quá trình sản xuất huyết sắc tố ở thai nhi và ngăn ngừa tình trạng thiếu máu, sinh non và nhẹ cân. Trong khi mang thai, mẹ bầu cần đảm bảo lượng sắt cung cấp mỗi ngày từ 27 – 30 mg, có chứa nhiều trong các thực phẩm gồm thịt nạc đỏ, thịt heo, rau bina, đậu khô, trái cây sấy, mầm lúa mạch, các ngũ cốc giàu sắt…

3.2 Nghỉ ngơi, thư giãn

Dành nhiều thời gian nghỉ ngơi, thư giãn khi đang mang thai

Mẹ hãy đi chơi, thư giãn và nghỉ ngơi trước khi sinh, cơ thể chưa quá nặng nề nên mẹ vẫn đi du lịch được. Để đảm bảo an toàn trước khi đi hãy khám thai để bác sĩ tư vấn cho phương án phù hợp nhất trước chuyến đi.

3.3 Siêu âm định kỳ theo lời dặn bác sĩ 

Tiến hành siêu âm định kỳ theo lời dặn của bác sĩ

Kích thước thai nhi 20 tuần tuổi đang là thời kỳ phát triển mạnh trong 3 tháng giữa thai kỳ. Mẹ hãy siêu âm định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ:

• Tầm soát được dị tật thai nhi sớm bằng kỹ thuật siêu âm 4D siêu hiện đại. 
• Tầm soát tiểu đường thai kỳ, để hạn chế biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé.
• Kiểm soát cân nặng của mẹ hợp lý để đánh giá tình trạng sức khỏe của cả mẹ và sự phát triển của thai nhi.
• Biết được các dấu hiệu dọa sinh non nhất là những người mang đa thai hoặc có tiền sử sảy thai để biết cách giữ thai kịp thời.

3.4 Đi lại cẩn thận

Mẹ nhớ chú ý đi lại cẩn thận do bụng đang to lên từng ngày và em bé cũng vậy. Hãy đi lại và vận động nhẹ nhàng để chăm sóc cho khung xương chậu, chuẩn bị cho quá trình vượt cạn sắp tới.

3.5 Tắm bằng bồn tắm

Mẹ hãy tận hưởng thời gian tắm bồn vừa thư giãn cơ thể lại có tác dụng lưu thông máu rất tốt do được ngâm mình trong nước ấm. Bạn sẽ cảm nhận được bé yêu đang xoay người khi mẹ đụng vào bụng và ngón tay bé đang nhíu vào thành tử cung… chắc chắn trong bụng mẹ cũng rất yêu thích được tắm bồn cùng mẹ.

3.6 Trò chuyện với con nhiều hơn

Thường xuyên dành thời gian trò chuyện cùng thai nhi

Tích cực trò chuyện cùng con nhiều hơn để phát triển tích cực về tâm lý và tình cảm của con sau này. Bố nói chuyện nhiều còn giúp bé tăng cường khả năng ngôn ngữ, phát triển được kỹ năng giao tiếp. Hãy dành thời gian trò chuyện cùng con mỗi ngày để bé cảm nhận được tình yêu thương ngay từ trong bụng mẹ. Khi thai nhi 23 tuần tuổi, bé thậm chí còn phản ứng mạnh hơn với âm thanh và giọng nói, giúp việc trò chuyện trở nên ý nghĩa hơn rất nhiều.

3.7 Tránh làm đau lưng

Tránh làm đau lưng khi mang thai nên hãy chú ý chăm sóc lưng của mình. Hạn chế cúi đầu xuống quá sâu và nên nằm đệm phẳng không quá lõm ít nhất 8 tiếng mỗi ngày.

Do vậy, để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi 20 tuần tuổi để chuẩn bị hành trang toàn diện cho những tháng tiếp theo mẹ hãy chú ý theo dõi sức khỏe và khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ nhé. 

Ngoài ra, chế độ dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai cũng được quan tâm nhiều để nuôi dưỡng thai nhi ngay từ trong bụng mẹ. Hãy đăng ký tham gia ngay Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để tham khảo thực đơn với hàng nghìn món ăn bổ dưỡng, mẹ bầu ăn ngon miệng hơn.