THAI NHI 18 TUẦN TUỔI: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA BÉ VÀ THAY ĐỔI Ở MẸ

Bài viết được thẩm định bởi BS. Nguyễn Ngọc Sáng - Trưởng Module Thận – Niệu,
Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi – Đại học Y Dược Hải Phòng

Bước vào tuần thai thứ 18 của thai kỳ, lúc này mẹ bầu bắt đầu cảm nhận được một vài thay đổi của thai nhi gọi là thai máy. Kết hợp với sự phát triển của thai nhi, cơ thể mẹ bầu cũng xuất hiện các thay đổi rõ rệt để phù hợp với sự lớn lên của bào thai. Vậy thai nhi 18 tuần tuổi phát triển  và mẹ thay đổi như thế nào? Cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu mẹ nhé.

1. Thai nhi 18 tuần tuổi phát triển như thế nào?

Thai nhi 18 tuần tuổi đã bắt đầu những cử động thai máy đầu tiên

Thai nhi 18 tuần tuổi phát triển như thế nào? Cân nặng thai nhi 18 tuần tuổi nặng khoảng 190gram, chiều dài từ đầu đến mông khoảng 15 cm. Lúc này mẹ bắt đầu cảm nhận được những cử động đầu tiên của bé thường xuất hiện trong khoảng từ tuần 18 đến tuần 20 của thai kỳ. Những cử động thai máy này diễn ra nhanh nên bà bầu thường thấy nhẹ nhàng như sủi bọt trong bụng.

Nếu mẹ hoặc người khác chạm tay vào bụng, em bé có thể đạp nhẹ vào thành bụng thì có thể cảm nhận được một cách gián tiếp. Dấu hiệu thai nhi 18 tuần tuổi khỏe mạnh, phát triển tốt chính là đá, đấm hoặc nấc trong bụng. Lưu ý mỗi bé có một kiểu vận động khác nhau nhưng nếu sản phụ thấy lo lắng hoặc tần suất thai máy giảm nhiều hoặc tăng cường độ mạnh hơn thì hãy đến cơ sở y tế thăm khám sớm. Việc theo dõi đều đặn cũng giúp mẹ hiểu rõ hơn các giai đoạn phát triển của thai nhi, từ đó yên tâm hơn khi đánh giá từng thay đổi của bé theo tuần.

2. Những thay đổi của mẹ ở tuần thai 18

Hình ảnh thai nhi 18 tuần trong bụng mẹ

Bước sang tam cá nguyệt thứ 2 của thai kỳ, cơ thể mẹ bầu đã có sự chuẩn bị từ 3 tháng đầu để thích ứng tốt hơn với sự xuất hiện của bào thai, giai đoạn này cũng được đánh giá là dễ chịu, thoải mái nhất khi mang thai. Tuy nhiên, trong giai đoạn thai nhi 18 tuần tuổi, cơ thể mẹ bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu như sau:

2.1 Đau lưng nhức mỏi

Khoảng từ tháng thứ 4 cho đến những tháng cuối thai kỳ, đa số mẹ bầu giảm hoặc mất dần cảm giác ốm nghén. Tuy nhiên, lúc này thai phụ bắt đầu bị đau lưng, nhức mỏi với tần suất nhiều hơn do thai nhi ngày càng lớn. Tăng dần về cân nặng và kích thước của thai nhi cũng lớn dần hơn gây áp lực lên tử cung và cột sống của mẹ bầu. Để giảm bớt triệu chứng đau lưng, nhức mỏi, mẹ bầu có thể thư giãn bằng cách ngâm người vào nước ấm. Các triệu chứng này có thể tiếp tục rõ hơn khi bước sang thai nhi 19 tuần tuổi, do thai lớn dần khiến áp lực lên cột sống tăng mạnh hơn.

2.2 Chuột rút

Chuột rút khi mang thai là tình trạng thường xuyên gặp phải

Tình trạng chuột rút khi mang thai khiến nhiều mẹ bầu cảm thấy khó chịu hoặc đau đớn, mất ngủ dẫn đến khó ngủ. Chuột rút cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giấc ngủ của mẹ bầu nhất là khi về đêm do cảm giác buồn đi tiểu nhiều lần. Để hạn chế hoặc giảm bớt tình trạng này, mẹ bầu nên chú ý duỗi chân hoặc kê cao chân lúc ngủ để thoải mái hơn.

2.3 Phù nề chân

Phù nề chân đa số xuất hiện vào những tháng cuối thai kỳ nhưng một số mẹ bầu là có triệu chứng này ngay từ lúc thai nhi được 18 tuần tuổi. Hiện tượng phù nề chân chính là do thai nhi chèn ép vào tĩnh mạch chủ dưới, khiến máu bơm từ chi dưới về tim yếu hơn, máu dồn nhiều ở chân.

Đây cũng là lý do hầu hết mẹ bầu đều gặp phải tình trạng phù chân và cả mắt cá chân. Do đó, muốn giảm bớt tình trạng này mẹ bầu cần chịu khó đi lại nhẹ nhàng, không nên ngồi một chỗ hoặc đứng trong thời gian dài. 

2.4 Chảy máu chân răng

Viêm nướu là vấn đề răng miệng phổ biến rất thường gặp, có đến 60 – 75% phụ nữ mang thai gặp các vấn đề về răng miệng. Viêm nướu bắt đầu xuất hiện từ tháng thứ 2 của thai kỳ và triệu chứng tăng cao, liên tục nhất vào tháng thứ 8. Biểu hiện viêm nướu chủ yếu là sưng nề, đỏ và dễ chảy máu chân răng khi đánh răng chạm vào. 

Do đó, mẹ bầu bị viêm nướu chính là nguyên nhân gây chảy máu chân răng, khi đó cần đến nha khoa thăm khám và điều trị dứt điểm để không tiến triển thành bệnh viêm nha chu. 

2.5 Khó tiêu và ợ nóng

Mang thai là lúc cơ thể mẹ bầu tăng cường bài tiết Progesterone, hormone này có khả năng thư giãn các cơ trong cơ thể. Điều này sẽ làm cản trở quá trình tiêu hóa thức ăn và từ đó bị đầy hơi. Do đó, trong thời kỳ mang thai mẹ bầu thường khó tránh khỏi tình trạng bị đầy hơi, ợ nóng. Để giảm bớt hoặc loại bỏ triệu chứng khó chịu này, mẹ bầu nên uống nhiều nước, bổ sung nhiều chất xơ và hạn chế ăn đồ cay.

Ngoài ra, mẹ bầu nên chia các bữa chính thành nhiều bữa nhỏ kết hợp ăn chậm và nhai kỹ, hạn chế nằm ngay sau khi ăn để thức ăn tiêu hóa dễ dàng hơn. Sang giai đoạn thai nhi 20 tuần tuổi, tình trạng ợ nóng có thể rõ hơn nếu mẹ ăn quá nhanh hoặc chọn thực phẩm khó tiêu.

2.6 Rạn da

Rạn da là hiện tượng đa số phụ nữ mang thai đều xuất hiện

Tùy theo cơ địa từng người, thống kê có khoảng 90% phụ nữ mang thai bị rạn da khi bước sang tháng thứ 6 trong thai kỳ. Các vết rạn lớn dần khi tuổi thai lớn và cân nặng của mẹ tăng nhanh. Màu sắc vết rạn da cũng phụ thuộc vào làn da của mỗi người. Do đó, mẹ hãy chịu khó bôi kem chống rạn và kem dưỡng ẩm để hạn chế bị rạn diện tích rộng. 

3. Bà bầu nên làm gì trong tuần thai thứ 18?

Tam cá nguyệt thứ hai là lúc thai nhi phát triển mạnh và cũng là thời điểm thích hợp để bà bầu làm một số xét nghiệm và siêu âm để tầm soát các nguy cơ biến chứng xảy ra.

3.1 Tầm soát dị tật thai nhi (siêu âm 4D)

Siêu âm 4D để tầm soát dị tật thai nhi

Tiến hành siêu âm 4D để kiểm tra nguy cơ dị tật thai nhi toàn diện nhưng hình thức siêu âm chỉ đạt độ chính xác khoảng 85 – 90% nên kết hợp kèm cả xét nghiệm.

3.2 Tầm soát đái tháo đường thai kỳ

Xét nghiệm đái tháo đường lúc thai nhi được 18 tuần tuổi còn tầm soát được nguy cơ bị đái tháo đường thai kỳ mà còn hạn chế được các biến chứng nguy hiểm cho thai phụ và không ảnh hưởng đến thai nhi. Khi thai nhi 21 tuần tuổi, nhu cầu kiểm soát đường huyết vẫn rất quan trọng để đảm bảo thai đang phát triển ổn định và không quá tải đường.

3.2 Kiểm soát cân nặng

Theo dõi và kiểm soát cân nặng của thai phụ cũng đánh giá được sơ bộ về tình trạng sức khỏe của cả mẹ và bé. Nếu thiếu cân hoặc tăng cân quá mức không kiểm soát cũng gây ảnh hưởng đến thai nhi và xuất hiện những biến cố không mong muốn.

3.3 Hiểu rõ dấu hiệu dọa sinh sớm

Mẹ bầu nhất là những ai từng có tiền sử bị sinh non, sảy thai hoặc mang đa thai cần chủ động` tìm hiểu những dấu hiệu dọa sinh sớm, dọa sảy, động thai… Hiểu rõ các triệu chứng của vấn đề sức khỏe này sẽ giúp mẹ bầu phòng tránh hoặc phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường để điều trị.

4. Những câu hỏi thường gặp

Những ai mới mang thai lần đầu luôn hồi hộp và quan tâm đến từng cử động, thay đổi của thai nhi trong cả thai kỳ.

4.1 Thai nhi 18 tuần tuổi đã biết đạp chưa?

Thai nhi 18 tuần tuổi đã biết đạp rồi, lúc này thai nhi đủ lớn để thai phụ cảm nhận được các chuyển động của con như duỗi người, lật, xoay, đạp chân… nên mẹ đã cảm nhận được thai máy.

4.2 Tư thế nằm của thai nhi 18 tuần tuổi?

Trái ngược với vị trí nằm của thai nhi trong ba tháng đầu thai kỳ, giai đoạn này mẹ cảm nhận rõ được vị trí đầu của thai nhi ở bụng dưới hoặc dưới rốn do thai nhi đã bắt đầu di chuyển và đạp liên tục trong bụng mẹ.

4.3 Thai nhi 18 tuần to như thế nào?

So sánh kích thước thai nhi 18 tuần tuổi chỉ tương đương với quả ớt chuông do cân nặng chuẩn khoảng 19gam và chiều dài đến mông khoảng 15cm.

Hy vọng với những thông tin bài viết chia sẻ đã giúp mẹ bầu biết được sự phát triển của thai nhi 18 tuần tuổi và có những kiến thức hữu ích trong quá trình mang thai về đích thuận lợi, an toàn. Ngoài ra, để bổ sung các bữa ăn dinh dưỡng đầy đủ cho mẹ bầu và thai nhi, hãy đăng ký tham gia ngay Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để tham khảo thêm được nhiều món ăn bổ dưỡng và các kiến thức khác về dinh dưỡng.