Nguồn gốc bánh xèo bắt nguồn từ đâu mà ngon đến vậy? Là đặc sản ở đâu?

Món bánh xèo đã không còn xa lạ với người dân xứ Việt vì chắc hẳn ai cũng phải nghe đến tên loại bánh này 1 lần trong đời. Thế nhưng, nguồn gốc bánh xèo là ở đâu thì rất ít người biết được. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về nguồn gốc và đặc trưng bánh xèo theo từng vùng miền nước Việt nhé!

1. Nguồn gốc bánh xèo từ đâu? Bánh xèo là đặc sản ở đâu?

Cái tên “bánh xèo” bắt nguồn từ âm thanh khi lớp bột gạo “hạ cánh” trên chiếc chảo nóng và chiên đến giòn rụm. Ở mỗi vùng miền, bánh có kích cỡ và thành phần nguyên liệu khác nhau, nhờ đó mà chúng ta có rất nhiều phiên bản bánh xèo đặc sắc và ngon miệng.

Cũng như thời điểm ra đời, bánh xèo có nguồn gốc từ đâu thì vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau. Có tài liệu cho rằng bánh xèo có nguồn gốc từ miền Trung Việt Nam, đặc biệt vào thời nhà Tây Sơn và sau đó lan rộng vào miền Nam. Có tài liệu cho rằng bánh xèo xuất xứ từ món bánh khoái của Huế, càng đi vào phía Nam thì kích cỡ bánh xèo ngày càng lớn dần, phần nhân và nước chấm cũng được biến đổi phù hợp với từng vùng.

Nhưng dù có nguồn gốc bánh xèo từ đâu thì đây vẫn là món ăn đường phố mang lại trải nghiệm ẩm thực tuyệt vời nhất!

Cũng giống như việc tìm hiểu nguồn gốc bánh canh Nam Phổ, câu chuyện về bánh xèo cho thấy nhiều món ăn Việt không chỉ có giá trị ẩm thực mà còn gắn liền với lịch sử và đời sống của từng vùng đất.

2. Phân loại bánh xèo

Ở Việt Nam, có hai trường phái “bánh xèo” rõ rệt. Trường phái bánh xèo đầu tiên là “bánh xèo to” ở miền Nam có nguồn gốc từ văn hóa ẩm thực người Khmer hay Đồng Bằng Sông Cửu Long. Còn trường phái thứ ha, nguồn gốc bánh xèo được cho là từ Bình Định với “bánh xèo nhỏ” ở miền Trung. Bánh xèo miền Trung còn được chia thành 2 loại: “bánh xèo miền Trung cổ truyền” và “bánh xèo Huế”.

Sau đây, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về từng loại bánh xèo này nhé!

Bánh xèo

2.1 Bánh xèo miền Nam (còn gọi là bánh xèo miền Tây) 

- Hình dáng: Người miền Nam đổ bánh xèo to gấp 3-4 lần so với bánh xèo có nguồn gốc miền Trung, hệt như lối sống hào sảng của mình. Vỏ bánh được tráng mỏng, giòn, hơi dai dai ở giữa, cực kỳ thơm bởi có nước cốt dừa.

- Nhân bánh: Nếu nguồn gốc bánh xèo là miền Nam thì nhân bánh sẽ bao gồm thịt ba chỉ, tôm, đậu xanh, có khi là thịt vịt, củ sắn (củ đậu), giá đỗ và đậu xanh.

- Cách ăn: Cuốn bánh, nhân và rau cùng với nhau sau đó chấm với nước mắm chua ngọt. Có thể dùng bánh tráng cuốn bánh xèo cho gọn, dễ ăn hơn.

>>> Tham khảo: Bí quyết chế biến món ngon từ bột bánh rán pha sẵn Ajinomoto

Bánh xèo miền nam - Bánh xèo ''to''

2.2 Bánh xèo miền Trung cổ truyền

- Hình dáng: Nếu bánh có kích thước nhỏ gọn thì chắc hẳn nguồn gốc bánh xèo là từ miền Trung rồi. Vỏ bánh giòn tan, không quá dày cũng không quá mỏng.

- Nhân bánh: Nhân có thịt heo hoặc hải sản tôm, mực.

- Cách ăn: Cho bánh vào chén rồi thêm rau sống, ăn kèm với nước mắm chua ngọt.

>>> Đọc thêm: Vị Umami là gì mà con người yêu thích từ khi còn trong bụng mẹ 

Bánh xèo miền Trung cổ truyền - Bánh xèo ''nhỏ''

2.3 Bánh xèo Huế (hay còn gọi là bánh khoái – cách đọc trại đi của bánh khói)

Nếu nguồn gốc bánh xèo là từ Huế thì điểm khác biệt lớn nhất sẽ ở phần nước chấm. Thay vì dùng nước mắm chua ngọt như miền Nam và miền Trung, nước chấm bánh khoái sẽ có thành phần đặc biệt hơn. Đó là gan heo và thịt nạc xay nhuyễn cùng với các gia vị là hành, tỏi, mè rang, đậu phộng, tương đậu nành, nước ruốc, bột ngọt,…

Nước chấm được nấu nhỏ lửa cho đến khi sánh lại và có màu vàng nhạt.

>>> Mách mẹ: Bí quyết thái thịt đúng thớ chuẩn đầu bếp nhà hàng 5 sao 

Bánh xèo Huế - Bánh xèo ''nhỏ''

Sự phân chia bánh xèo theo vùng miền cũng tương tự như nguồn gốc bánh bao xíu páo, khi mỗi địa phương tiếp nhận món ăn và biến tấu cho phù hợp với khẩu vị bản địa.

3. Kết luận chung về bánh xèo

Dù nguồn gốc bánh xèo ở đâu thì để món ăn được thơm ngon phải cần đến cách nêm nếm vừa vị và sự khéo léo của đôi tay người đầu bếp khi đổ vỏ bánh. Nếu vỏ bánh không giòn, dày mỏng khác nhau, món bánh sẽ kém hấp dẫn hơn.

Còn nói về hình dáng, hình dáng to – nhỏ của bánh xèo là do có sự khác nhau về dụng cụ đổ bánh. Khi thưởng thức bánh xèo dân dã của các vùng quê Việt Nam, cảm giác giòn giòn béo béo của vỏ bánh, sự tươi xanh của rau rừng, một tí dai dai, thơm ngon của thịt ba rọi (ba chỉ) và tôm hòa quyện với vị chua chua, ngọt ngọt, cay cay của nước chấm sẽ khiến bạn không thể nào cưỡng lại được.

Nhờ hương vị dân dã, dễ ăn và mang tính quây quần, bánh xèo cũng thường xuất hiện trong danh sách món ngon ngày tết miền Trung, góp phần làm mâm cỗ đầu năm thêm trọn vị.