Đăng nhập
Đăng kí
Đăng kí lớp học
VAI TRÒ CỦA CHẤT BÉO ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ
Thích
Nhiều mẹ cho rằng chất béo không tốt đối với trẻ nên thường không cho trẻ ăn. Tuy nhiên chất béo có vai trò quan trọng và đặc biệt cần thiết cho sức khỏe của con người nhất là quá trình phát triển của trẻ. Vậy hãy cùng tìm hiểu vai trò của chất béo nhé!
1. Chất béo là gì? Có những loại chất béo nào?
1.1 Định nghĩa về chất béo (lipid)
Thức ăn giàu chất béo cho trẻ rất quan trọng để đảm bảo quá trình phát triển ổn định và khỏe mạnh.
Chất béo được cấu thành từ các loại lipid, acid béo thuộc nhóm các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự sống, nguồn cung cấp năng lượng có chứa dung môi hòa tan và chứa nhiều vitamin tan trong dầu như A, D, E, K. Khi nói đến chất béo mọi người thường liên tưởng ngay đến các loại như dầu, mỡ, bơ động vật….
Tuy nhiên, chất béo tồn tại nhiều trong các thực phẩm hàng ngày như thịt, cá, trứng, sữa… Dạng chất béo này có đóng góp từ 1/4 – 1/2 lượng lipid ăn vào. Lipid còn có chứa trong tế bào của một số bộ phận khác như não, dưới dạng Phosphatid, Cholesterol, Cerebroside...
1.2 Các loại chất béo
Chất béo được chia thành 2 loại gồm chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa.
Chất béo bão hòa : Được cấu tạo từ các axit béo no chứa chủ yếu trong thành phần của các loại mỡ thực vật hay thực phẩm từ động vật như thịt mỡ, khoai tây chiên, bánh quy, các sản phẩm bơ sữa béo như kem tươi, bơ….
Acid béo no có trọng lượng phân tử cao sẽ ở thể rắn, trọng lượng phân tử thấp sẽ ở thể lỏng, khi trọng lượng càng cao thì nhiệt độ tan chảy càng cao. Giá trị sinh học của acid béo no sẽ kém hơn acid béo không no. Do đó, có thể đánh giá chất béo bão hòa không có nhiều lợi ích bằng chất béo không bão hòa. Nhưng trẻ em cũng cần bổ sung loại chất béo này do có chứa nhiều thành phần thiết yếu để xây dựng các mô và các cơ quan trong cơ thể.
Chất béo không bão hòa: Loại chất béo này được cấu thành từ các acid béo không no. Vai trò của loại acid này rất cần thiết, quan trọng trong hoạt động của các cơ quan như não, tim, gan, các tuyến sinh dục có nhu cầu cao về acid này. Nếu thiếu acid béo không no sẽ xuất hiện sự rối loạn ở hầu hết các cơ quan này. Các acid béo này sẽ xuất hiện với hàm lượng cao ở trong bào thai hoặc cơ thể trẻ sơ sinh và có nhiều trong sữa mẹ.
Chất béo không bão hòa rất tốt cho sức khỏe của bé nhất là khi mẹ mới mang thai 3 tháng đầu và trong giai đoạn 3 năm đầu đời của trẻ. Có thể khẳng định chất béo nói chung và chất béo không bão hòa đều có vai trò quan trọng đối với hệ thần kinh của trẻ, nhất là quá trình xây dựng và hoàn thiện não bộ của trẻ sau này.
Chất béo không bão hòa còn được chia thành 2 nhóm gồm không bão hòa đơn có các thành phần acid béo không no một nối đôi và không bão hòa đa có thành phần là acid béo không no từ 2 nối đôi trở lên cụ thể như DHA, Omega-3. Chất béo không bão hòa đa rất cần thiết cho sự phát triển não của trẻ trong giai đoạn đầu đời. Khi xây dựng khẩu phần ăn giàu chất béo tốt, nhiều mẹ cũng băn khoăn trẻ suy dinh dưỡng nên bổ sung gì để hỗ trợ tăng trưởng toàn diện.
2. Thức ăn giàu chất béo tốt cho trẻ như thế nào?
Chất béo có vai trò quan trọng tham gia vào cấu trúc cơ thể và cung cấp lượng Calo đủ phục vụ trẻ hoạt động hàng ngày. Trẻ em nhất là những bé mới biết đi đều có sự phát triển về cơ thể và não bộ nhanh chóng. Tốc độ hoạt động thể chất cao cùng việc phát triển trí tuệ luôn đòi hỏi lượng Calo lớn. Dạ dày của bé còn nhỏ nên bé cần ăn những thực phẩm giàu chất béo để cung cấp đủ nhu cầu Calo cần thiết cho cơ thể.
Chất béo có vai trò quan trọng trong chế độ ăn uống lành mạnh và cân bằng của trẻ nhỏ. Cả cholesterol và chất béo đều cực kỳ cần thiết cho sự phát triển trí não của trẻ, giúp xây dựng các mô thần kinh và sản xuất Hoocmon.
Ngoài ra, thức ăn giàu chất béo cho trẻ cũng là tiền đề hấp thụ các chất dinh dưỡng cần thiết như các loại vitamin A, E, D, K để tránh bé ăn quá nhiều. Chuyên gia dinh dưỡng khuyên rằng trẻ dưới 2 tuổi không nên hạn chế lượng chất béo. Lượng Calo tiêu thụ chiếm đến 1/3 được lấy từ chất béo. Tuy nhiên, bé cũng cần bổ sung thực phẩm đa dạng, phong phú để cung cấp đầy đủ dưỡng chất. Ngoài chất béo, mẹ cũng cần hiểu kẽm có tác dụng gì với trẻ vì kẽm là vi chất quan trọng giúp bé ăn ngon và tăng trưởng tốt. Bên cạnh chất béo, việc tìm hiểu kẽm có tác dụng gì với trẻ giúp mẹ lựa chọn đúng vi chất cần thiết cho quá trình phát triển của bé.
3. Nguồn thức ăn giàu chất béo cho trẻ
Dưới đây là nhóm 4 thực phẩm giàu chất béo cho trẻ được chuyên gia dinh dưỡng khuyên dùng.
3.1 Thịt, cá
Trẻ ăn thịt, cá là nguồn bổ sung dinh dưỡng rất tốt nhưng cần tránh những loại cá có hàm lượng thủy ngân cao như cá thu, cá kiếm. Mẹ hãy chọn cho bé những loại hải sản giàu chất béo như cá hồi, tôm, cá ngừ, cá da trơn rất giàu axit béo Omega-3, ăn nhiều cá không chỉ bổ sung chất béo còn rất tốt cho hệ tim mạch của trẻ.
Nhóm thịt giàu chất béo không bão hòa như thịt gà chứa rất nhiều Omega-3 mẹ có thể chế biến thành các món ăn khác nhau cho bé như luộc, rán, kho hoặc xào cũng phomai, rau bé đều thích ăn.
3.2 Bơ
Thức ăn giàu chất béo cho trẻ tiếp theo là quả bơ chứa rất nhiều chất béo không bão hòa đơn có tác dụng tốt cho quá trình phát triển của trẻ và giảm dung nạp Cholesterol xấu. Mẹ có thể cho bé ăn trực tiếp, làm sinh tố bơ hoặc có thế chế biến món ăn khác giàu dinh dưỡng.
3.3 Trứng, sữa
Trứng có chứa đến 212mg Cholesterol chiếm đến 71% lượng khuyến cáo hàng ngày cho cơ thể. Đặc biệt, có đến 62% lượng Calo có trong trứng đều là chất béo và các mẹ hoàn toàn yên tâm cholesterol không xấu và không bị ảnh hưởng đến các cơ quan khác. Do đó, hãy cho trẻ ăn trứng đúng cách để tốt cho quá trình phát triển và dung nạp được nhiều dưỡng chất quan trọng.
Sữa cũng chứa nhiều vitamin, khoáng chất có hàm lượng các chất chống oxy hóa mạnh với chất béo vừa phải rất tốt cho trẻ.
3.4 Các loại hạt
Các loại hạt đều có chứa chất béo và chất xơ lành mạnh và là nguồn Protein thực vật cực kỳ tốt. Trong hạt có chứa rất nhiều Vitamin E và được nạp nhiều Magie chính là loại khoáng chất hầu hết thức ăn hàng ngày không cung cấp đủ.
Một số loại hạt dinh dưỡng tốt cho sức khỏe như hạt óc chó, hạt hạnh nhân, hạt maca, hạt lanh… có hương vị thơm ngon, bé dễ ăn.
3.5 Dầu oliu, dầu dừa
Dùng dầu ăn để chế biến các món ăn là cách đơn giản nhất để kết hợp các axit béo Omega-3 với Omega-6 trong chế độ ăn uống hàng ngày của trẻ. Một số loại dầu khác như dầu olive, dầu hướng dương, dầu ngô có nguồn gốc từ thành phần không biến đổi gen đều là những chất béo không bão hòa tốt cho trẻ. Mẹ có thể sử dụng để nấu cùng các loại rau hoặc làm các món trộn cho bé để cung cấp lượng chất béo đảm bảo cho con.
4. Những lưu ý khi bổ sung thức ăn giàu chất béo cho trẻ
Bổ sung thức ăn giàu chất béo cho bé không khó mẹ chỉ cần chọn đúng loại thực phẩm chứa chất béo sẽ đủ chất không lo bị thiếu. Tuy nhiên, đừng lạm dụng chất béo quá nhiều vào khẩu phần ăn của trẻ do cái gì quá nhiều cũng không tốt. Chất béo là nguồn năng lượng quan trọng góp phần tăng đề kháng trẻ em, giúp cơ thể bé chống lại các tác nhân gây bệnh tốt hơn.
Lưu ý nếu lượng chất béo quá lớn trong cơ thể sẽ gây phản tác dụng làm trẻ thừa cân, béo phì nên cần lên thực đơn bữa ăn hợp lý cho bé kết hợp các vitamin khoáng chất, chất xơ với chất béo đúng cách để bé nạp vừa phải. Khi chọn thực phẩm giàu chất béo lành mạnh, mẹ cũng cần chú ý trẻ kém hấp thu nên bổ sung gì để đảm bảo bé hấp thu tối ưu và phát triển khỏe mạnh.
Trên đây bài viết vừa chia sẻ những thức ăn giàu chất béo cho trẻ để mẹ tham khảo và nhận biết được tầm quan trọng của chất béo đối với trẻ. Để bé phát triển toàn diện cả về sức khỏe và thể chất mẹ đừng quên bổ sung chất béo nhé.
Mẹ cần tham khảo các món ăn dinh dưỡng được chế biến phù hợp với chế độ ăn của trẻ hãy đăng ký tham gia ngay Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé nhé.
Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo,
Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
