BỔ SUNG KẼM CHO TRẺ: LIỀU LƯỢNG, THỜI GIAN VÀ CÁCH BỔ SUNG HIỆU QUẢ

Bài viết được thẩm định bởi BS CK2 Hoàng Thị Thanh Thủy - 
Khoa Dinh dưỡng - Bệnh viện Nhi Đồng 1 

Kẽm là một nguyên tố vi lượng quan trọng, là thành phần không thể thiếu trong cơ thể của mỗi người, đặc biệt là trẻ nhỏ. Kẽm quyết định đến sự phát triển toàn diện cả về thể chất như chiều cao, cân nặng và tinh thần của trẻ. Vậy có nên bổ sung kẽm cho trẻ. Lời khuyên từ chuyên gia. Cùng Dinh dưỡng Mẹ và Bé theo dõi thông tin tại bài viết này nhé. 

1. Tầm quan trọng của kẽm đối với sự phát triển của trẻ

Kẽm là một trong những vi chất dinh dưỡng có vai trò quan trọng trọng sự phát triển sức khỏe tổng thể của trẻ. Trong cơ thể người, kẽm tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất enzyme, thúc đẩy quá trình tổng hợp protein trong cơ thể. Cần bổ sung kẽm cho trẻ đầy đủ để góp phần vào quá trình tổng hợp protein diễn ra hiệu quả, nhanh hơn. Từ đó, thúc đẩy trẻ phát triển toàn diện về thể chất như chiều cao, cân nặng và hệ miễn dịch. 

Tầm quan trọng của kẽm đối với trẻ

Tăng cường bổ sung kẽm cho trẻ còn giúp bé tránh được các tác nhân gây hại cho cơ thể như vi khuẩn hoặc virus xâm nhập vào. Khi đó cũng giúp trẻ hạn chế bị ốm vặt, ăn ngon miệng hơn, kích thích các giác quan khác trong cơ thể.

Ngoài ra, bổ sung kẽm cho trẻ còn có tác dụng tăng khả năng phục hồi vết thương trong cơ thể trẻ. Tương tự các chất dinh dưỡng khác, nếu dư thừa kẽm có thể gây phản tác dụng đối với trẻ. Nếu dùng quá liều hoặc thiếu hụt lượng kẽm lớn sẽ làm cho trẻ dễ bị buồn nôn, đau bụng, biếng ăn, rối loạn tiêu hóa và còn bị chậm tăng trưởng.

Do đó, cần bổ sung kẽm đủ liều lượng, đúng cách và phù hợp với lứa tuổi của trẻ để đảm bảo hấp thu tác dụng tốt nhất. Khi lên kế hoạch bổ sung kẽm, mẹ cũng nên tìm hiểu trẻ suy dinh dưỡng cần bổ sung gì để hỗ trợ tăng trưởng và cải thiện sức khỏe toàn diện.

2. Liều lượng bổ sung kẽm cho trẻ 

Liều lượng bổ sung kẽm dự phòng cho trẻ cần tương ứng với nhu cầu sinh lý hàng ngày, thay đổi phù hợp theo độ tuổi và giới tính khác nhau. Tổ chức Y Tế Thế Giới hướng dẫn, lượng kẽm tiêu thụ hàng ngày trong chế độ ăn từ 5,6 – 10 mg/ngày đối với trẻ từ 2 – 11 tháng tuổi. Theo Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật và Y học Quốc gia Hoa Kỳ, thì trẻ từ sơ sinh đến 6 tháng tuổi cần bổ sung 2mg kẽm/ngày và đối với trẻ 7 – 12 tháng tuổi cần 3 mg kẽm/ngày. 

Còn tại Việt Nam, theo khuyến nghị của Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia cần bổ sung cho trẻ từ 7 tháng – 3 tuổi là 5mg kẽm/ngày, con số chính xác phụ thuộc vào nhóm tuổi, giới tính, tình trạng sinh lý và mức độ hấp thu của trẻ.

Bổ sung kẽm đầy đủ giúp trẻ ăn ngon, ngủ tốt

Bố mẹ nên ghi nhớ chỉ bổ sung kẽm qua đường uống đối với trẻ thiếu kẽm thực sự, xuất hiện các biểu hiện lâm sàng và thông qua các chỉ số xét nghiệm sinh hóa hoặc niêm mạc tiêu hóa của bé bị tổn thương dẫn đến nguy cơ hấp thu kẽm bị giảm.

Do đó, để đảm bảo an toàn và đúng cách, dù bổ sung kẽm cho trẻ liều lượng bao nhiêu và bằng cách nào cũng cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Tuyệt đối không tự ý sử dụng kẽm cho trẻ khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ để bổ sung an toàn và hạn chế tác dụng phụ. Bổ sung kẽm kết hợp với thực phẩm nhiều sắt cho bé sẽ giúp phòng thiếu máu và tăng cường phát triển trí não.

3. Bổ sung kẽm cho trẻ trong bao lâu?

Bé xuất hiện các triệu chứng thiếu kẽm, bố mẹ nên đưa đến trung tâm dinh dưỡng hoặc cơ sở y tế để thăm khám cụ thể và đánh giá tình trạng, xác định nguyên nhân để biết hướng chăm sóc và điều trị kịp thời.

Bác sĩ sẽ là người quyết định có hay không bổ sung kẽm, liều lượng và thời gian bổ sung kẽm cho trẻ nhỏ. Lưu ý thời gian bổ sung kẽm cho trẻ thường kéo dài khoảng từ 2 – 3 tháng hoặc phụ thuộc vào tình trạng thực tế của từng trẻ.

Nếu trường hợp bé đang bị tiêu chảy cấp và đang trong quá trình điều trị, thì bổ sung kẽm luôn là phương pháp điều trị cần thiết. Theo phác đồ điều trị tiêu chảy cấp ở trẻ dưới 6 tháng tuổi cần bổ sung 10mg kẽm/ngày và trẻ từ 6 – 60 tháng tuổi cần bổ sung 20mg kẽm/ngày. Ngoài ra, phương pháp điều trị cũng quy định thời gian bổ sung kẽm cho trẻ bị tiêu chảy cấp trong khoảng 14 ngày liên tiếp. Các thực phẩm giàu kẽm cho trẻ như hải sản, thịt nạc và các loại ngũ cốc nguyên hạt sẽ giúp bổ sung kẽm hiệu quả.

4. Cách bổ sung kẽm cho trẻ 

Để bổ sung kẽm cho trẻ đúng cách tùy theo từng tháng tuổi, bố mẹ hãy tham khảo hướng dẫn dưới đây: 

4.1. Bổ sung kẽm cho trẻ dưới 6 tháng tuổi

Sữa mẹ là nguồn bổ sung kẽm cho trẻ dưới 6 tháng tuổi rất nhanh và hiệu quả. Trẻ bú mẹ sẽ bổ sung kẽm đầy đủ và tuyệt vời nhất, đây là nguồn dinh dưỡng lớn và ngoài kẽm còn có nhiều kháng thể, các chất dinh dưỡng quan trọng khác.

Trẻ dưới 6 tháng tuổi, tốt nhất nên cho bú sữa mẹ hoàn toàn, hạn chế bú sữa ngoài để giúp bé có điều kiện phát triển toàn diện nhất.

Ngoài ra, trong bữa ăn mẹ cần chú ý ăn nhiều thực phẩm giàu kẽm và các chất dinh dưỡng khác, từ đó gián tiếp nâng cao khả năng bổ sung kẽm cho trẻ nhỏ. Đối với những mẹ đang trong thai kỳ, khi bé đang là thai nhi, cần lưu ý bổ sung kẽm vào khẩu phần ăn hàng ngày của mình:

• Nhóm thực phẩm giàu kẽm như tôm, cua, cá, thịt, trứng.
• Nhóm thực phẩm giàu vitamin C như cam, chanh, quýt, bưởi… bổ sung vitamin C kết hợp với kẽm sẽ tăng khả năng hấp thụ nhanh hơn.
• Chú ý bổ sung thêm các loại hạt và đậu, nhất là đậu nành vào chế độ ăn.

Chính vì vậy, thiết lập khẩu phần ăn đầy đủ chất dinh dưỡng cho mẹ chính là cách bổ sung kẽm cho trẻ hiệu quả và an toàn nhất để bé không bị thiếu khoáng chất này.

4.2. Bổ sung kẽm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên

Kẽm được đưa vào cơ thể qua đường tiêu hóa là chính và được hấp thụ tại phần ruột non. Giai đoạn này trẻ mới bước vào thời kỳ ăn dặm nên bắt đầu cảm nhận và nhận biết về thức ăn. Do đó, để bé ăn ngon miệng cha mẹ cần chú ý thay đổi thực đơn liên tục, chế biến đa dạng các món ăn để bé không bị chán ăn. Đồng thời đảm bảo cung cấp đủ chất dinh dưỡng cần thiết, nhất là thực phẩm giàu kẽm trong khẩu phần ăn dặm của bé hàng ngày.

4.3. Bổ sung kẽm cho trẻ bị suy dinh dưỡng

Trẻ bị suy dinh dưỡng cha mẹ cần chế biến các món ăn từ những loại thực phẩm giàu dưỡng chất như tôm, cua, cá, thịt đỏ, hàu hay các loại đậu, hạt và rau xanh như bông cải xanh, cải bó xôi để đảm bảo cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết cho trẻ, tăng cường hấp thụ kẽm.

4.4. Bổ sung kẽm cho trẻ biếng ăn

Trẻ biếng ăn cần bổ sung kẽm sớm nhất

Trẻ biếng ăn cần tuân thủ đúng chế độ dinh dưỡng hàng ngày đôi khi rất khó khăn. Cho nên, muốn bé vừa ăn ngon miệng, vừa bổ sung được kẽm cho trẻ nhỏ đầy đủ, cha mẹ hãy cố gắng chế biến món ăn theo sở thích của bé.

Trong đó có một số thực phẩm giàu kẽm mà hầu hết trẻ nhỏ đều yêu thích và tăng cảm giác ngon miệng bao gồm sữa chua, socola, ngũ cốc nguyên hạt, bơ sữa, hải sản….

Bên cạnh cách bổ sung kẽm bằng thực phẩm, mẹ có thể tham khảo một số cách bổ sung kẽm bằng thực phẩm chức năng như các loại viên uống bổ sung, siro kẽm, viên kẽm, dung dịch kẽm phù hợp với lứa tuổi của trẻ đang được bày bán tại bệnh viện, nhà thuốc. Ngoài ra, để tăng hấp thu kẽm cho trẻ nên chú ý bổ sung cùng các loại vitamin gồm A, B6, C và kẽm, mẹ cần biết trẻ nên ăn gì để tăng cân nhằm giúp bé đạt cân nặng lý tưởng, khỏe mạnh.

5. Lưu ý khi bổ sung kẽm cho trẻ

Để bổ sung kẽm cho trẻ đạt hiệu quả tốt nhất, bố mẹ cần lưu ý một số điểm như sau:

• Cho trẻ uống kẽm sau ăn 30 phút.
• Không nên bổ sung kẽm và sắt cùng lúc cho trẻ sẽ khó hấp thụ, nên bổ sung kẽm và sắt cách nhau tối thiểu 2 giờ.
• Không cho trẻ uống kẽm và canxi cùng thời điểm, kẽm nên bổ sung trước canxi khoảng 2 tiếng.
• Để tăng khả năng hấp thu kẽm của trẻ, thực đơn hàng ngày nên thêm các loại thực phẩm giàu vitamin C, chất xơ, đồng, sắt.

Kẽm là vi chất dinh dưỡng rất cần thiết cho trẻ nên cha mẹ cần bổ sung đúng cách và phù hợp với thể trạng của bé. Hy vọng với những thông tin bài viết chia sẻ đã giải đáp được thắc mắc “có nên bổ sung kẽm cho trẻ” theo lời khuyên từ chuyên gia. Kết hợp bổ sung DHA cho trẻ sơ sinh cùng kẽm giúp bé phát triển trí não, thị giác và hệ miễn dịch ngay từ những tháng đầu đời.

Hãy đăng ký sử dụng ngay Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé để biết thêm được nhiều kiến thức dinh dưỡng bổ ích trong quá trình nuôi dưỡng con khôn lớn.