CHÈ VẰNG CÓ TÁC DỤNG GÌ ĐỐI VỚI MẸ SAU SINH?

Bài viết được thẩm định bởi PGS.TS. Phạm Ngọc Khái, Giảng viên cao cấp,
Trường Đại học Y Dược Thái Bình, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Việt Nam.

Các đồ uống cũng hỗ trợ nhiều trong hậu quá trình sinh đẻ của các mẹ. Tuy nhiên không phải loại thức uống nào cũng nên dùng. Vậy chè vằng có tác dụng gì đối với mẹ sau sinh? Hãy tìm hiểu qua bài viết dưới đây với chuyên gia Chương trình Dinh dưỡng Mẹ & Bé nhé. 

1. Đặc điểm và thành phần chính của chè vằng

Chè vằng (Jasminum subtriplinerve), thuộc họ Ô liu, là loại cây bụi nhỏ, lá hình mác, hoa mọc ở đầu cành. Có ba loại chè vằng: vằng sẻ (lá nhỏ, công dụng tốt, nước nấu màu xanh nhạt), vằng trâu (lá to, công dụng thấp, nước nấu màu nâu sẫm) và vằng núi (không dùng làm thuốc).

Chè vằng

Thành phần chè vằng chứa flavonoid (chống oxy hóa, bảo vệ gan), glycozit (kích thích tiêu hóa, tạo cảm giác ngon miệng) và ancaloid (hạ huyết áp, chống ung thư).

Cành và lá chè vằng thường được sử dụng, ở dạng tươi hoặc phơi khô. Cần bảo quản nguyên liệu nơi khô ráo, tránh ẩm mốc và dùng đúng cách để đạt hiệu quả, hạn chế tác dụng phụ.

Vậy chè vằng có tác dụng gì? Các chuyên gia của Dinh dưỡng Mẹ & Bé sẽ chỉ ra cho các mẹ ở đoạn sau. 

2. Chè vằng có tác dụng gì với sức khỏe mẹ sau sinh

Theo nghiên cứu của các chuyên gia, chè vằng có nhiều hoạt chất chống oxy hóa như flavonoid, alkaloid, glycoside,.... đem đến những hiệu quả cải thiện sức khỏe mẹ sau sinh. Dưới đây là một số tác dụng của chè vằng được nghiên cứu có tác dụng với mẹ sau sinh:

2.1. Kích thích tiết sữa

Trong chè vằng có hoạt chất giúp kích thích hormone prolactin, từ đó tăng cường tiết sữa mẹ cả về số và chất lượng. Từ đó, cải thiện tình trạng ít sữa hoặc mất sữa của các mẹ bầu. 

2.2. Thanh nhiệt, giải độc gan, giảm nóng trong

Như đã đề cập ở trên, trong chè vằng có chứa hoạt chất kháng viêm và flavonoid. Các chất này giúp làm mát cơ thể, cải thiện chức năng gan và giảm các triệu chứng nóng trong và nổi mụn sau sinh thường thấy ở các mẹ ở cữ. 

2.3. Kháng viêm và hỗ trợ lành vết thương

Chè vằng hỗ trợ kháng khuẩn, chống viêm tự nhiên, giúp làm lành nhanh các vết thương như mổ lấy thai hoặc tổn thương tầng sinh môn.

2.4. Cải thiện tiêu hóa

Chè vằng giúp cải thiện tiêu hóa

Trong chè vằng còn có hoạt chất Glycosid, giúp kích thích hệ tiêu hóa, từ đó giảm đầy hơi, khó tiêu, giúp mẹ bầu có lại cảm giác thèm ăn, hỗ trợ mẹ bổ sung dinh dưỡng cho cơ thể. 

2.5. Điều hòa kinh nguyệt

Hoạt chất trong chè vằng còn giúp mẹ ổn định nội tiết tố, điều hòa kinh nguyệt, nhanh chóng phục hồi sức khỏe sinh lý sau sinh.

2.6. Hỗ trợ giảm cân sau sinh

Chè vằng thúc đẩy quá trình chuyển hóa chất béo, đốt cháy mỡ thừa, giúp mẹ sau sinh nhanh chóng lấy lại vóc dáng mà vẫn an toàn cho sức khỏe.

Bên cạnh việc sử dụng chè vằng đúng cách, mẹ cũng nên tìm hiểu ở cữ nên ăn gì để xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp, hỗ trợ phục hồi sức khỏe và tăng chất lượng sữa mẹ.

3. Cách sử dụng chè vằng đúng cách an toàn cho mẹ sau sinh

3.1. Liều lượng sử dụng và cách pha chè vằng

Đối với chè vằng khô, các mẹ chặt bỏ thân và lá chè sau đó phơi khô và sử dụng dần. Loại này có ưu điểm không pha lẫn tạp chất, nước sẽ thơm hơn, và an tâm sử dụng. Tuy nhiên, nhược điểm là mất công đun nấu.

Chè vằng khô

Hướng Dẫn Sử Dụng Chè Vằng

Bước 1: Lấy khoảng 50g chè vằng khô, rửa kỹ với nước nóng để loại bỏ bụi bẩn, sạn và tạp chất, đảm bảo an toàn khi sử dụng.

Bước 2: Cho chè vằng vào ấm, thêm 2 lít nước, đun sôi khoảng 15 phút để chiết xuất hết dưỡng chất từ cành và lá chè.

Bước 3: Rót nước chè vào bình giữ nhiệt để giữ ấm, thưởng thức dần. Mẹ có thể uống thay nước hàng ngày tùy nhu cầu.

Đối với cao chè vằng, đây là loại được cô đặc từ lá chè vằng.

Đồng thời, mẹ cũng nên cân nhắc kỹ bà đẻ uống được nước ngọt gì để tránh nạp quá nhiều đường, gas hoặc chất bảo quản trong thời gian cho con bú.

Cao chè vằng pha ấm

Hướng dẫn sử dụng cao chè vằng 

Bước 1: Bảo quản cao chè vằng vào tủ lạnh. Khi uống cắt thành 3-4 miếng nhỏ rồi mới mang đi pha. 

Bước 2: Với mỗi miếng chè vằng, pha với 1-2 lít nước với nhiệt độ từ 80-100 độ C. 

Bước 3: Chuẩn bị một bình trà ấm hoặc một chai nước, rót ra chai và thưởng thức. 

3.2. Thời điểm sử dụng và cách thức uống hiệu quả

• Thời điểm sử dụng: Thời điểm thích hợp để uống chè vằng là 30 phút sau khi ăn. Điều này sẽ tránh ảnh hưởng đến dạ dày và đạt được tối ưu hiệu quả. 
• Cách thức uống: Giữ nước chè ấm để không bị nhiễm lạnh cho mẹ ở cữ. Không để quá lâu làm mất đi chất dinh dưỡng trong chè. 

Ngoài đồ uống, nhiều mẹ cũng băn khoăn cho con bú ăn sầu riêng được không, vì một số thực phẩm có thể gây nóng trong hoặc ảnh hưởng đến chất lượng sữa.

3.3. Mẹ sau sinh nào không nên dùng chè vằng và tác dụng phụ

Những trường hợp nào không nên sử dụng chè vằng sau sinh:

• Mẹ bị huyết áp thấp: Chè vằng có thể làm giảm huyết áp, gây mệt mỏi.
• Mẹ cơ địa yếu, suy nhược: Việc dùng chè vằng không đúng cách có thể làm cơ thể thêm suy yếu.
• Mẹ thiếu sữa trầm trọng: Nếu tình trạng này không cải thiện, nên tìm tư vấn từ bác sĩ thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào chè vằng.

Tác dụng phụ: Dùng quá liều có thể gây đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi, hoặc tụt huyết áp.

Tương tự, các chất kích thích cũng cần được kiểm soát kỹ, vì nhiều mẹ thắc mắc cho con bú uống cà phê được không để tránh ảnh hưởng đến giấc ngủ và hệ thần kinh của bé.

Kết Luận: Chè vằng tốt cho mẹ sau sinh trừ những đối tượng được lưu ý ở cuối bài viết như mẹ bị huyết áp thấp, cơ địa yếu, suy nhược, thiếu sữa trầm trọng,... Loại thức uống này giúp kích thích quá trình tiết sữa, thanh nhiệt giải độc gan,.... Nên lưu ý thời điểm và cách thức uống kèm tác dụng phụ mà các chuyên gia đã khuyến cáo trong bài viết. Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé chúc mẹ bỉm có một quãng thời gian chăm con nhàn tênh và bé luôn khỏe mạnh.

Ngoài ra, các món ăn tiện lợi cũng khiến nhiều mẹ băn khoăn mẹ sau sinh ăn mì tôm được không, nhất là trong giai đoạn cơ thể còn yếu và cần phục hồi.