Mẹ đang cho con bú uống cafe được không?

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo, Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Đối với nhiều bà mẹ bỉm sữa, cà phê là "cứu tinh" không thể thiếu để duy trì sự tỉnh táo khi phải thức khuya chăm con. Tuy nhiên, một trong những nỗi lo lớn nhất chính là: Mẹ đang cho con bú uống cà phê được không? Liệu lượng caffeine có đi vào sữa mẹ, gây ảnh hưởng đến giấc ngủ và sự phát triển của bé yêu? Trong bài viết này, Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ tổng hợp các nguyên tắc quan trọng để mẹ có thể dùng cà phê một cách an toàn trong giai đoạn cho con bú.

1. Mẹ đang cho con, bú uống cà phê được không?

Câu trả lời là có, mẹ đang cho con bú vẫn có thể uống cà phê, nhưng không nên lạm dụng..

Khi mẹ tiêu thụ caffeine, một lượng nhỏ, thường dưới 1%  sẽ đi vào sữa mẹ, đạt nồng độ cao nhất sau vài giờ. Do đó, lượng caffeine trẻ nhận được là rất ít, nhưng vẫn có thể ảnh hưởng nếu mẹ uống nhiều, vì khi đó trẻ có thể trở nên bồn chồn, khó chịu hoặc gặp vấn đề về giấc ngủ. Vì cơ địa mỗi trẻ khác nhau, nếu bé nhạy cảm, mẹ nên thử giảm hoặc tạm ngưng caffeine để quan sát phản ứng.

Theo Hội Nhi khoa Hoa Kỳ, tiêu thụ tối đa 300mg caffeine mỗi ngày, tương đương khoảng 2 - 3 tách cà phê tùy loại và dung tích là mức an toàn. Mẹ nên hiểu rằng “một tách” có thể chênh lệch rất lớn về hàm lượng caffeine, do cách pha và lượng cà phê sử dụng.

Bên cạnh việc kiểm soát lượng caffeine, nhiều mẹ cũng quan tâm sau sinh nên ăn gì để vừa phục hồi sức khỏe, vừa đảm bảo nguồn sữa ổn định cho bé.

Mẹ cho con bú vẫn có thể uống cà phê, nhưng chỉ với lượng giới hạn

2. Mẹ sau sinh bao lâu có thể uống cà phê?

Mẹ sau sinh nên chờ ít nhất 6 tuần đầu sau khi sinh để có thể uống cà phê. Trong giai đoạn đầu, gan và hệ tiêu hóa của bé còn non nớt, chưa đủ khả năng chuyển hóa caffeine. Nếu mẹ uống quá sớm, caffeine có thể tích tụ trong cơ thể trẻ, làm ảnh hưởng đến giấc ngủ và gây kích thích hệ thần kinh của bé.

Khi bắt đầu uống lại, mẹ nên khởi đầu bằng lượng nhỏ (ví dụ 1 tách nhỏ/ngày), theo dõi phản ứng của bé trong 24 - 48 giờ và điều chỉnh dần. Để an toàn, mẹ nên ưu tiên cà phê pha loãng với sữa tươi không đường thay vì sữa đặc có đường, vừa tốt cho hệ tiêu hóa của bé, vừa hạn chế tác động của caffeine.

Sau sinh ít nhất 6 tuần, mẹ mới nên uống cà phê để đảm bảo an toàn cho bé

3. Uống cà phê có ảnh hưởng đến sữa mẹ không?

Uống cà phê có thể ảnh hưởng đến sữa mẹ, bởi caffeine sẽ đi vào sữa và truyền sang bé. Trẻ sơ sinh, đặc biệt trong 3 tháng đầu, chuyển hóa caffeine rất chậm, nên nếu mẹ uống nhiều cà phê, bé có thể gặp tình trạng quấy khóc, ngủ không sâu, bồn chồn hoặc thức giấc nhiều lần. Vì vậy, mẹ cần theo dõi phản ứng của bé khi mình dùng các thức uống chứa caffeine.

Tuy nhiên, mẹ đang cho con bú vẫn có thể uống cà phê ở mức an toàn. Tốt nhất là uống sau khi cho bé bú, tránh uống quá gần giờ ngủ của bé và hạn chế các loại cà phê quá mạnh. Ngoài ra, caffeine có tính lợi tiểu, nếu mẹ không uống đủ nước có thể làm cơ thể mất nước, từ đó ảnh hưởng bất lợi đến việc tạo sữa.

Mẹ cho con bú chỉ nên uống tối đa 300mg caffeine mỗi ngày để tránh ảnh hưởng đến bé

4. Lợi ích và tác hại khi mẹ cho con bú uống cà phê

Nhiều mẹ băn khoăn liệu cho con bú uống cafe sữa được không? Dưới đây là các lợi ích và tác hại giúp mẹ cân nhắc lượng tiêu thụ hợp lý.

4.1 Lợi ích 

Nếu uống với mức vừa phải, cà phê sữa có thể mang lại một số tác dụng tích cực cho mẹ sau sinh:

• Giúp tỉnh táo, giảm mệt mỏi: Sau sinh, mẹ thường thiếu ngủ, caffeine kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp mẹ năng động hơn.
• Hỗ trợ tiêu hóa: Caffeine kích thích nhu động ruột, giảm nguy cơ táo bón, vấn đề thường gặp ở mẹ sau sinh.
• Chống oxy hóa: Cà phê giàu chất chống oxy hóa, bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do, tăng cường sức khỏe tổng thể.
• Cải thiện tâm trạng: Một số nghiên cứu cho thấy caffeine giúp tăng dopamine và serotonin, giảm nguy cơ trầm cảm sau sinh.

Uống cà phê sữa điều độ giúp mẹ sau sinh tỉnh táo, cải thiện tiêu hóa và tâm trạng

4.2 Tác hại 

Bên cạnh lợi ích, mẹ cho con bú uống cafe cũng tiềm ẩn rủi ro nếu mẹ dùng quá nhiều hoặc trẻ có cơ địa nhạy cảm:

• Gây căng thẳng, lo lắng: Uống lượng lớn có thể khiến tim đập nhanh, bồn chồn, ảnh hưởng đến tâm lý và việc chăm sóc bé.
• Ảnh hưởng giấc ngủ và tâm trạng của bé: Caffeine vào sữa mẹ có thể làm trẻ quấy khóc, khó ngủ hoặc dễ bị kích thích thần kinh khiến trẻ khó ngủ hoặc ngủ không sâu
• Làm giảm chất lượng sữa mẹ: Caffeine lợi tiểu, gây mất nước, giảm lượng sữa; một số thành phần cũng có thể cản trở hấp thu sắt ở mẹ.
• Tăng nguy cơ loãng xương: Tiêu thụ quá nhiều caffeine làm giảm khả năng hấp thu canxi, ảnh hưởng đến mật độ xương của mẹ.
• Rối loạn tiêu hóa ở bé: Đường trong sữa cà phê có thể gây đầy hơi, khó tiêu hoặc tiêu chảy cho trẻ.

Do vậy cách uống cà phê an toàn khi đang cho con bú

• Ưu tiên uống ngay sau khi cho bé bú; tránh uống sát giờ ngủ của bé.
• Chọn cà phê loãng, hạn chế cà phê quá đậm hoặc các sản phẩm “tăng lực” chứa caffeine.
• Hạn chế thêm nhiều đường/sữa đặc; có thể dùng sữa tươi không đường nếu cần.
• Uống đủ nước trong ngày và tăng cường thực phẩm giàu canxi, sắt.
• Nếu bé có dấu hiệu nhạy cảm (quấy, khó ngủ), hãy giảm lượng hoặc tạm ngưng vài ngày để quan sát.

Tương tự, các món ăn tiện lợi cũng khiến nhiều mẹ băn khoăn mẹ cho con bú ăn mì tôm được không, vì hàm lượng muối và chất phụ gia có thể ảnh hưởng đến chất lượng sữa.

5. Gợi ý thức uống lợi sữa thay thế cà phê cho mẹ sau sinh

Nếu mẹ muốn hạn chế caffeine nhưng vẫn đảm bảo lượng sữa dồi dào, có nhiều loại thức uống tự nhiên giúp kích thích tiết sữa và bổ sung dinh dưỡng hiệu quả. Dưới đây là một số gợi lành mạnh mà mẹ có thể bổ sung hàng ngày:

• Nước lọc (ấm): Nước là thành phần chiếm tỷ lệ lớn trong sữa mẹ, nên việc bổ sung đủ nước mỗi ngày có vai trò đặc biệt quan trọng. Nếu cơ thể mẹ thiếu nước, tuyến sữa sẽ hoạt động kém, khiến lượng sữa tiết ra giảm. Mỗi ngày mẹ nên uống từ 2,5 - 3 lít nước, ưu tiên nước ấm để dễ hấp thu và tốt cho hệ tiêu hóa. Trước khi cho con bú, mẹ có thể uống một ly nước ấm để sữa xuống nhanh và đều hơn.
• Nước dừa: Nước dừa là lựa chọn tuyệt vời giúp mẹ bù nước và điện giải sau sinh, đồng thời hỗ trợ tăng tiết sữa tự nhiên. Loại nước này chứa nhiều kali, natri và đường tự nhiên giúp cân bằng năng lượng và phục hồi sức khỏe nhanh chóng. Ngoài ra, nước dừa còn giúp tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn, tốt cho cả mẹ và bé trong giai đoạn cho con bú. 
• Sữa hạnh nhân: Sữa hạnh nhân là loại sữa hạt nhẹ bụng, thơm béo, rất phù hợp với mẹ sau sinh. Hạnh nhân chứa nhiều vitamin D và canxi, hai dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo sữa và hỗ trợ xương khớp khỏe mạnh. Uống sữa hạnh nhân thường xuyên còn giúp phát triển trí não cho bé nhờ nguồn acid béo lành mạnh và đồng thời là giải pháp tốt cho mẹ không dung nạp sữa động vật.
• Nước ép cà rốt: Cà rốt là nguồn cung cấp beta-carotene và vitamin A dồi dào, giúp tăng cường chất lượng sữa và cải thiện thị lực cho cả mẹ và bé. Uống nước ép cà rốt mỗi ngày giúp sữa thơm, mát và nhiều dưỡng chất hơn. Bên cạnh đó, loại nước này còn giúp mẹ phục hồi năng lượng, cải thiện làn da sau sinh và hỗ trợ lấy lại vóc dáng tự nhiên.
• Nước mơ ép: Nước mơ ép không chỉ làm dịu cơn khát mà còn giúp kích thích tiết hormone prolactin, yếu tố quan trọng trong việc tạo sữa. Nhờ chứa nhiều vitamin C, pectin và lycopen, loại nước này hỗ trợ chống oxy hóa, làm đẹp da và tăng cường sức đề kháng. Uống nước mơ ép thường xuyên còn giúp mẹ giảm mệt mỏi, đồng thời duy trì nguồn sữa dồi dào, ổn định.
• Nước ngâm hoa quả (Infused water): Nước ngâm trái cây là thức uống thanh lọc cơ thể, giúp mẹ giải nhiệt và tăng tiết sữa tự nhiên. Loại nước này được làm từ trái cây tươi như cam, chanh, dâu, hoặc táo cắt lát ngâm trong nước lọc vài giờ. Hương vị nhẹ nhàng, dễ uống và hoàn toàn không chứa caffeine, infused water là lựa chọn lý tưởng thay thế cà phê, giúp mẹ cảm thấy sảng khoái mà vẫn lợi sữa.

Ngoài cà phê, không ít mẹ cũng thắc mắc bà đẻ uống được nước ngọt gì để vừa giải khát, vừa không ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và giấc ngủ của trẻ.

Bên cạnh đó, nhiều mẹ cũng lựa chọn thảo dược truyền thống nhờ tác dụng của chè vằng sau sinh trong việc hỗ trợ lợi sữa và thanh nhiệt cơ thể.

Thay cà phê bằng thức uống tự nhiên giúp mẹ sau sinh lợi sữa và phục hồi sức khỏe

6. Gợi ý món ăn lợi sữa cho mẹ sau sinh

6.1 Canh đu đủ giò heo

Nguyên liệu

• Đu đủ xanh: 90 g (thái khối)
• Rau mùi/Ngò rí: 2 g (thái nhỏ)
• Chân giò lợn/Giò heo: 10 g (chặt miếng vừa ăn)
• Hành lá/Hành hoa: 2 g (thái nhỏ)
• Nước lọc: 250 g
• Hành tím tươi: 2 g (đập dập)
• Bột canh: 2 g
• Hạt nêm: 2 g

Cách chế biến

Nấu canh:

1. Cho giò heo vào nồi cùng nước lọc, đun sôi rồi giảm lửa.
2. Hớt bọt, sau đó cho hành tím đập dập vào và hầm với lửa nhỏ.
3. Khi chân giò mềm, thêm đu đủ vào nấu tiếp.
4. Nêm bột canh và hạt nêm, khuấy nhẹ để gia vị hòa đều.
5. Nấu đến khi đu đủ vừa chín thì cho hành lá và rau mùi vào, tắt bếp.

Trình bày: Múc canh đu đủ giò heo ra tô, dùng nóng.

6.2 Canh bí đỏ đậu phộng nấu sườn

Nguyên liệu

• Rau mùi tàu/Ngò gai: 1 g (thái nhỏ)
• Rau ngổ/Rau om: 1 g (thái nhỏ)
• Hạt lạc/Đậu phộng khô: 5 g (ngâm nước ấm cho mềm)
• Hành tím tươi: 1 g (đập dập)
• Xương sườn lợn/heo: 10 g (chặt miếng vừa ăn)
• Bí ngô/Bí đỏ: 70 g (thái khối)
• Nước lọc: 200 g
• Hạt nêm: 2 g

Cách chế biến

Nấu canh:

1. Cho xương sườn, hành tím và nước lọc vào nồi. Đun sôi, hớt bọt để nước trong.
2. Thêm đậu phộng vào và nấu lửa vừa trong khoảng 10 phút.
3. Khi đậu phộng mềm hơn thì cho bí đỏ vào.
4. Nêm hạt nêm, khuấy nhẹ để gia vị hòa đều.
5. Khi bí đỏ chín mềm, cho rau om và ngò gai vào rồi tắt bếp.

Trình bày: Múc canh bí đỏ đậu phộng nấu sườn ra tô, dùng nóng.

6.3 Canh khoai lang rau dền nấu thịt

Nguyên liệu

• Thịt lợn (heo) xay: 10 g
• Rau giền đỏ/Rau dền đỏ: 60 g (thái khúc ngắn)
• Hành tím tươi: 1 g (băm nhỏ)
• Nước lọc: 150 g
• Khoai lang: 40 g (thái miếng vừa ăn)
• Hạt nêm: 2 g
• Dầu ăn/Dầu thực vật: 4 g

Cách chế biến

Nấu canh:

1. Phi thơm hành tím với dầu ăn.
2. Cho thịt xay vào xào săn, sau đó thêm nước lọc vào đun sôi.
3. Khi nước sôi, cho khoai lang vào và nấu lửa vừa.
4. Khi khoai gần chín, cho rau dền vào.
5. Nêm hạt nêm, khuấy đều rồi nấu sôi lại trước khi tắt bếp.

Trình bày: Múc canh khoai lang rau dền nấu thịt ra tô, dùng nóng.

Ngoài các món canh lợi sữa, nhiều mẹ cũng băn khoăn mẹ cho con bú ăn sầu riêng được không, vì đây là loại trái cây giàu năng lượng nhưng dễ gây nóng trong.

>>> Để hỗ trợ bé phát triển tốt hơn mỗi ngày, mẹ có thể tham khảo ngay “Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng cho bé” với hàng trăm gợi ý bữa ăn khoa học, dễ áp dụng theo từng độ tuổi.

Với thắc mắc “cho con bú uống cà phê được không” thì câu trả lời là có thể nhưng mẹ cần kiểm soát lượng caffeine để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé. Bài viết đã giúp mẹ hiểu rõ thời điểm uống cà phê sau sinh, lượng dùng an toàn cùng những lợi ích và rủi ro có thể gặp. Nếu muốn tỉnh táo mà vẫn đảm bảo sữa dồi dào, mẹ nên chọn thức uống lợi sữa như nước lọc, nước dừa, sữa hạnh nhân hay nước ép rau củ.

Để được tư vấn thêm về chế độ dinh dưỡng và các chương trình chăm sóc sức khỏe sau sinh toàn diện, mẹ hãy đăng ký Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé ngay hôm nay để nhận hướng dẫn chi tiết và phù hợp nhất với thể trạng của mình.

*Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn