Bà bầu ăn khoai lang được không? Khoai lang có lợi ích gì cho mẹ bầu
Bài viết được thẩm định bởi GS.TS.BS. Nguyễn Ngọc Sáng, Phó Chủ tịch Hội Thận - Tiết niệu - Lọc máu và Ghép tạng trẻ em Việt Nam, Giảng viên cao cấp, Nguyên Trưởng Bộ môn Nhi Trường Đại học Y Dược Hải Phòng
Khoai lang là món ăn dân dã và thường giàu giá trị dinh dưỡng, chứa nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất tốt cho hệ tiêu hóa, tim mạch và làn da. Chính vì vậy, nhiều mẹ bầu thường hay thắc mắc rằng “Bà bầu ăn khoai lang được không?”, liệu món ăn quen thuộc này có thật sự tốt cho thai kỳ? Hãy cùng Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé khám phá giá trị dinh dưỡng, lợi ích và cách ăn khoai lang đúng chuẩn để mẹ khỏe, bé phát triển toàn diện nhé!
1. Bà bầu ăn khoai lang được không?
Bầu ăn khoai lang được không? Câu trả lời là có, miễn là mẹ biết cách sử dụng hợp lý, lựa chọn đúng và hạn chế ăn vượt mức. Theo các chuyên gia và các nguồn y tế uy tín, khoai lang là loại củ lành tính, giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, đồng thời ít béo và không chứa các thành phần độc hại đặc biệt. Vậy nên mẹ bầu hoàn toàn có thể bổ sung thực phẩm này vào menu nếu không có chống chỉ định cá nhân.
Theo tài liệu từ Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia, trong 100g khoai lang tươi có các thành phần dinh dưỡng kèm theo hàm lượng cụ thể như sau:
- Năng lượng: 124 Kcal
- Protein: 0,8g
- Lipid: 0,2g
- Glucid (tinh bột): 28,5g
- Chất xơ: 1,3g
- Vitamin A: 12,5 mcg
- ß-carotene: 150 mcg
- Carbohydrate: 29,8 g
- Kali (K): 210,0 mg
- Magie (Mg): 201,0 mg
- Canxi (Ca): 34,0 mg
- Photpho (P): 49,4 mg
- Vitamin C: 23,0 mg
- Beta-caroten: 150,0 mcg
- Axit Aspartic: 176,0 mg
- Axit Glutamic: 139,0 mg
Ngoài khoai lang, nhiều mẹ cũng băn khoăn có bầu nên ăn gì để đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh và bổ sung dinh dưỡng đầy đủ hơn mỗi ngày.
Mẹ bầu có ăn khoai lang được không?
2. Lợi ích sức khỏe của khoai lang đối với sức khỏe bà bầu
Khoai lang không chỉ là loại thực phẩm bình thường mà còn là kho dinh dưỡng hỗ trợ quá trình mang thai. Khi kết hợp với các loại thực phẩm khác có thể tăng cường miễn dịch, bảo vệ tế bào và giúp mẹ vượt qua nhiều thay đổi trong cơ thể.
Trước khi tìm hiểu về cách ăn, hãy điểm qua vài lợi ích nổi bật mà khoai lang mang đến cho mẹ bầu và em bé:
2.1 Hỗ trợ tiêu hoá, giảm táo bón
Nhờ hàm lượng chất xơ phong phú, khoai lang giúp kích thích nhu động ruột, làm mềm phân và hỗ trợ đào thải dễ dàng hơn. Điều này giúp giảm táo bón – vấn đề thường gặp trong thai kỳ do thay đổi nội tiết và áp lực từ tử cung. Bổ sung khoai lang hợp lý còn giúp cải thiện hấp thu dưỡng chất và mang lại cảm giác nhẹ nhõm, thoải mái cho mẹ bầu.
Ngoài khoai lang, mẹ cũng có thể tìm hiểu có bầu ăn đậu bắp được không vì đây cũng là thực phẩm giàu chất xơ hỗ trợ hệ tiêu hóa rất tốt.
2.2 Cung cấp vitamin A/Beta-caroten cho mắt và miễn dịch
Khoai lang là nguồn cung cấp beta-caroten dồi dào, tiền chất của vitamin A giúp duy trì thị lực và tăng cường sức đề kháng. Dưỡng chất này hỗ trợ bảo vệ giác mạc, cải thiện khả năng nhìn trong điều kiện thiếu sáng và giúp cơ thể chống lại vi khuẩn gây bệnh. Việc bổ sung khoai lang hợp lý giúp mẹ bầu nâng cao miễn dịch và bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.
2.3 Giảm ốm nghén, cân bằng tâm trạng
Khoai lang chứa vitamin B6 giúp hỗ trợ hoạt động thần kinh và giảm cảm giác buồn nôn, chán ăn trong giai đoạn ốm nghén. Dưỡng chất này còn giúp điều hòa serotonin, cải thiện tâm trạng và giúp mẹ bầu cảm thấy thoải mái, ăn ngon miệng hơn trong thai kỳ.
2.4 Cung cấp khoáng chất
Khoai lang cung cấp nhiều khoáng chất quan trọng như kali, đồng và mangan. Kali giúp cân bằng điện giải, ổn định huyết áp và hỗ trợ hoạt động tim mạch. Đồng và mangan tham gia vào quá trình hình thành xương, sụn và chuyển hóa năng lượng cho thai nhi. Bổ sung khoai lang giúp mẹ bầu duy trì sức khỏe và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của bé.
2.5 Hỗ trợ hệ miễn dịch, chống oxy hoá
Khoai lang chứa nhiều vitamin C, beta-caroten và các chất chống oxy hóa giúp trung hòa gốc tự do, giảm stress oxy hóa và bảo vệ tế bào trong suốt thai kỳ. Nhờ tác dụng này, khoai lang góp phần củng cố hệ miễn dịch, giúp mẹ bầu chống lại vi khuẩn và virus gây bệnh, đồng thời duy trì sức khỏe ổn định cho cả mẹ và thai nhi.
2.6 Ổn định năng lượng và hỗ trợ tăng trưởng thai nhi
Nhờ cân bằng tinh bột chậm, khoai lang giúp cung cấp năng lượng bền vững. Khoai lang có chỉ số đường huyết (GI) thấp, giúp giải phóng năng lượng chậm và ổn định. Đồng thời mẹ bầu có thể tận dụng khoai lang như một phần hỗ trợ tăng cân đều đặn cho bé, khi được phối hợp đúng cách với protein và chất béo.
Khoai lang là kho dinh dưỡng, mang nhiều lợi ích sức khỏe cho mẹ bầu
3. Rủi ro khi bà bầu ăn quá nhiều khoai lang
Dù khoai lang có nhiều lợi ích, việc sử dụng quá liều hoặc sai cách có thể dẫn đến những tác dụng phụ không mong muốn như sau:
- Ngộ độc vitamin A: Nếu mẹ bầu ăn quá nhiều khoai lang kết hợp với bổ sung vitamin A từ nguồn khác, nguy cơ thừa vitamin A gây tổn thương gan, dị tật thai nhi hoặc tăng nguy cơ sảy thai.
- Gây sỏi thận: Khoai lang có chứa oxalat, khi tích tụ lâu có thể hình thành sỏi thận, đặc biệt nếu mẹ uống ít nước hoặc có tiền sử vấn đề thận.
- Gây rối loạn tiêu hoá/đầy hơi: Với chế độ ăn quá nhiều chất xơ hoặc mannitol trong khoai lang, mẹ bầu dễ bị chướng bụng, đầy hơi, đôi khi còn tiêu chảy hoặc khó chịu dạ dày.
- Ảnh hưởng đường huyết: Dù khoai lang có tinh bột chậm hơn nhiều những thực phẩm tinh chế, nếu ăn quá nhiều có thể làm tăng lượng đường trong máu, nhất là đối với mẹ có nguy cơ tiểu đường thai kỳ.
Nếu muốn thay đổi nguồn tinh bột, mẹ cũng nên tìm hiểu mẹ bầu ăn củ sắn được không để lựa chọn phù hợp mà không gây áp lực lên hệ tiêu hóa.
Mẹ bầu ăn quá nhiều khoai lang có thể gây ra rối loạn tiêu hóa
4. Bà bầu nên ăn khoai lang như thế nào cho đúng cách?
Để tận dụng tối đa lợi ích và phòng tránh rủi ro, mẹ bầu nên tuân thủ một số nguyên tắc khi ăn khoai lang. Hãy lưu ý đến thời điểm, loại khoai và cách chế biến kèm theo liều lượng thích hợp.
- Ưu tiên khoai chín, đã chế biến kỹ: Ăn khoai sống hoặc chưa chín hẳn dễ gây khó tiêu, mẹ nên chọn ăn loại khoai đã luộc, hấp hoặc nướng chín để đảm bảo hấp thu dinh dưỡng tốt nhất.
- Ăn khoai vào buổi sáng hoặc trưa: Bởi trong khoai có chứa canxi và tinh bột, việc ăn vào sáng/trưa giúp cơ thể hấp thu tốt hơn, tránh gây đầy bụng vào ban đêm.
- Chọn khoai có màu cam hoặc tím tự nhiên, không chứa vết thâm, mốc: Loại khoai có màu sắc tự nhiên, vỏ căng mịn, không có đốm đen hoặc mềm nhũn là lựa chọn an toàn hơn, ít rủi ro bị phun thuốc bảo vệ thực phẩm.
- Không ăn quá nhiều lần trong ngày: Mẹ nên giữ liều lượng hợp lý, khoảng 1 củ nhỏ mỗi ngày hoặc thay thế phần tinh bột trong một bữa, tránh ăn liên tục nhiều lần.
- Thận trọng nếu có tiểu đường thai kỳ: Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ nên kiểm tra lượng đường huyết sau khi ăn khoai lang. Cân chỉnh khẩu phần phù hợp những loại có chỉ số đường huyết thấp hoặc chế biến luộc là lựa chọn an toàn.
- Kết hợp với thực phẩm giàu protein và rau xanh: Khoai lang nên được kết hợp cùng nguồn đạm như thịt nạc, cá, đậu và rau xanh để tạo bữa ăn cân bằng.
Bên cạnh khoai lang, mẹ cũng có thể tham khảo bầu ăn bòn bon được không để bổ sung thêm trái cây giàu vitamin trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày.
5. Gợi ý những món ăn giàu dinh dưỡng từ khoai lang cho mẹ bầu
Canh cải xanh khoai lang nấu sườn
Nguyên liệu:
- Nước lọc: 200g
- Cải xanh/Cải bẹ xanh: 60g (thái khúc ngắn)
- Hành tím tươi: 1g (thái lát)
- Xương sườn lợn (heo): 10g (chặt miếng nhỏ)
- Gừng tươi: 1g (thái lát)
- Khoai lang: 30g (thái khối)
- Hạt nêm: 2g
- Dầu ăn/Dầu thực vật: 2g
Cách chế biến:
- Nấu canh: Cho sườn vào nồi cùng nước lọc, đun sôi rồi hớt bọt. Thêm gừng, hành, khoai lang và hạt nêm, nấu đến khi khoai chín mềm thì cho cải xanh vào. Khi rau chín tới, tắt bếp.
- Trình bày: Múc canh ra tô, dùng nóng.
Canh xà lách xoong khoai lang nấu thịt
Nguyên liệu:
- Thịt lợn (heo) xay: 10g (đảo tới)
- Khoai lang: 20g (thái khối)
- Cải xoong/Xà lách xoong: 50g (thái khúc ngắn)
- Nước lọc: 200g
- Hành tím tươi: 1g (băm nhỏ)
- Tỏi ta: 1g (băm nhỏ)
- Hạt nêm: 2g
- Dầu ăn/Dầu thực vật: 1g
Cách chế biến:
- Nấu canh: Phi thơm hành tím với dầu ăn, cho thịt xay vào đảo đều. Khi thịt săn, thêm nước lọc, đun sôi rồi cho khoai lang vào nấu lửa vừa. Khi khoai chín mềm, cho xà lách xoong vào, nêm hạt nêm, khuấy nhẹ cho tan đều, nấu đến khi rau chín thì tắt bếp.
- Trình bày: Múc canh ra tô, dùng nóng.
Canh cải bó xôi khoai lang nấu thịt gà
Nguyên liệu:
- Ức gà: 10g (băm nhỏ)
- Cải bó xôi: 50g (thái nhỏ)
- Hành củ (khô): 1g (băm nhỏ)
- Nước lọc: 150g
- Khoai lang: 10g (cắt hạt lựu nhỏ)
- Hạt nêm: 2g
- Dầu ăn/Dầu thực vật: 4g
Cách chế biến:
- Ướp thịt gà: Ướp thịt với 1/2 lượng hạt nêm.
- Nấu canh: Phi thơm hành băm với dầu ăn, cho thịt gà đã ướp vào xào. Khi thịt săn, thêm nước lọc, đun sôi rồi cho cải bó xôi và khoai lang vào. Nấu đến khi chín, cho phần hạt nêm còn lại, khuấy nhẹ cho tan đều, tắt bếp.
- Trình bày: Múc canh ra bát, dùng nóng.
6. Giải đáp các câu hỏi thường gặp khi mẹ bầu ăn khoai lang
Mẹ bầu ăn khoai lang có béo không?
Khoai lang là thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, phù hợp cho mẹ bầu nếu ăn với lượng vừa phải. Tuy nhiên, ăn quá nhiều hoặc kết hợp cùng món nhiều năng lượng có thể gây tăng cân. Mẹ nên bổ sung khoai lang điều độ trong chế độ ăn cân bằng để kiểm soát cân nặng hiệu quả.
Bà bầu tiểu đường ăn khoai lang được không?
Mẹ bầu bị tiểu đường vẫn có thể ăn khoai lang vì loại củ này có chỉ số đường huyết thấp, giúp kiểm soát đường máu tốt hơn. Nên ưu tiên khoai lang luộc hoặc hấp, tránh món chiên hay nhiều đường. Đồng thời, cần theo dõi chỉ số đường huyết và tham khảo ý kiến bác sĩ để điều chỉnh khẩu phần phù hợp.
Bà bầu có được ăn khoai lang chiên không?
Mẹ bầu có thể ăn khoai lang chiên nhưng nên hạn chế vì món này chứa nhiều dầu mỡ và calo, dễ gây tăng cân. Tốt nhất nên chọn khoai lang luộc, hấp hoặc nướng để đảm bảo dinh dưỡng và an toàn cho thai kỳ.
Bà bầu ăn khoai lang tím được không?
Mẹ bầu có thể ăn khoai lang tím vì loại củ này giàu vitamin, chất xơ và khoáng chất, giúp tiêu hóa tốt và ổn định đường huyết. Tuy nhiên, nên ăn với lượng vừa phải và kết hợp cùng thực phẩm khác để đảm bảo dinh dưỡng cân đối. Nếu có tiểu đường thai kỳ, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Có thể ăn khoai lang khi mang bầu ngoài bữa chính không?
Thực ra mẹ hoàn toàn có thể dùng một ít khoai luộc hoặc hấp như món ăn nhẹ giúp bổ sung năng lượng tự nhiên. Tuy nhiên nên tránh ăn sát giờ ngủ vì khoai chứa nhiều tinh bột, dễ gây đầy bụng và khó tiêu về đêm.
Qua bài viết trên chắc hẳn đã giải đáp được cho các mẹ về thắc mắc “Bầu ăn khoai lang được không”, miễn là mẹ ăn đúng cách, lựa chọn kỹ và không lạm dụng. Để được hướng dẫn chi tiết, thực đơn cá nhân hóa và lời khuyên khoa học cho từng giai đoạn thai kỳ, mẹ đừng quên tham khảo Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé - nơi đồng hành cùng mẹ để mẹ khỏe, bé phát triển toàn diện mỗi ngày.
*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.
Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.


