7 cách tính tuổi thai chính xác và nhanh chóng nhất cho mẹ bầu theo dõi

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo, Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Tuổi thai là khoảng thời gian mang thai, được tính theo tuần, bắt đầu từ ngày đầu kỳ kinh nguyệt cuối cho đến thời điểm hiện tại (lưu ý không phải tính bắt đầu từ ngày thụ thai). Việc xác định đúng tuổi thai giúp mẹ bầu có kế hoạch thăm khám, tiêm ngừa và chăm sóc thai kỳ khoa học. Bài viết dưới đây Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ cùng bạn tìm hiểu những cách tính tuổi thai phổ biến và chính xác nhất hiện nay.

1. Các cách tính tuổi thai nhi chính xác 

Tính tuổi thai như thế nào là bước giúp mẹ bầu theo dõi sự phát triển của thai nhi và tính toán ngày dự sinh. Hiện nay có nhiều cách tính tuổi thai khác nhau, mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm riêng. Dưới đây là những cách phổ biến và đáng tin cậy nhất.

1.1. Xác định tuổi thai chính xác bằng phương pháp siêu âm (chính xác nhất)

Trong tam cá nguyệt đầu, đặc biệt giai đoạn từ tuần 8 đến 12, siêu âm được coi là phương pháp cách tính tuổi thai chính xác nhất, nhất là với những mẹ không nhớ rõ ngày kinh cuối hoặc có chu kỳ không đều. Lúc này, bác sĩ sẽ đo chiều dài đầu - mông (CRL: Crown–Rump Length) để ước lượng tuổi thai. Chỉ số CRL ở giai đoạn này có độ tin cậy cao, mức sai số thường chỉ dao động từ ±3 đến 5 ngày.

Ví dụ: Khi siêu âm tuần thứ 10, nếu kết quả CRL đạt 31mm thì tuổi thai được dự đoán vào khoảng 10 tuần 2 ngày.

Lưu ý: Bước sang giai đoạn sau 12 tuần, độ chính xác có thể giảm dần do tốc độ phát triển của thai nhi có sự khác biệt ở từng bé.

Siêu âm tam cá nguyệt đầu là cách tính tuổi thai chuẩn xác hiện nay

1.2. Cách tính tuổi thai theo chu kỳ kinh nguyệt (hay dùng)

Một trong những cách tính tuần tuổi thai nhi thường được áp dụng nhất là dựa trên ngày đầu kỳ kinh cuối (LMP). Cách tính tuổi thai theo ngày kinh cuối phù hợp nhất với phụ nữ có chu kỳ kinh đều đặn khoảng 28 ngày.

Công thức tính thai theo chu kỳ kinh nguyệt: Tuổi thai (tuần) = (Ngày hiện tại – Ngày LMP) ÷ 7

Ví dụ: Nếu ngày đầu kỳ kinh cuối là 01/01/2025 và ngày hiện tại là 31/05/2025, tổng số ngày là 150 → tuổi thai khoảng 21 tuần 5 ngày.

Lưu ý: Phương pháp này có thể sai lệch nếu mẹ có chu kỳ không đều, quá ngắn hoặc quá dài, hoặc không nhớ chính xác ngày kinh cuối. Trong những trường hợp này, bác sĩ sẽ kết hợp thêm siêu âm để có kết quả chính xác hơn.

1.3. Tính tuổi thai dựa trên thời điểm rụng trứng (ít dùng)

Một số mẹ bầu có thể ước tính tuổi thai dựa trên ngày rụng trứng và thời điểm quan hệ tình dục. Trong cơ thể nữ giới, tinh trùng có thể tồn tại tối đa 5 ngày, nhưng trứng chỉ có khả năng sống khoảng 24 giờ sau khi rụng. Vì vậy, quá trình thụ tinh thường chỉ diễn ra trong khoảng thời gian rất ngắn khi trứng và tinh trùng gặp nhau.

Công thức tính dựa trên thời điểm rụng trứng: Tuổi thai (tuần) = (Ngày hiện tại – Ngày thụ tinh/quan hệ + 14 ngày) ÷ 7

Ví dụ: Nếu ngày rụng trứng và quan hệ là 17/08/2023, đến 17/09/2023 là 31 ngày. Cộng thêm 14 ngày = 45 ngày → tuổi thai ≈ 6 tuần 3 ngày.

Tuy nhiên, phương pháp này chỉ áp dụng được khi người phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt đều và nhớ chính xác ngày rụng trứng cũng như thời điểm quan hệ. Nếu không việc tính toán có thể sai lệch và cần kiểm chứng lại bằng siêu âm.

Tính tuổi thai dựa trên thời điểm rụng trứng giúp mẹ xác định thai kỳ sớm

1.4. Cách ước tính tuổi thai qua kích thước tử cung (trên lâm sàng)

Từ khoảng tuần thai thứ 20, bác sĩ có thể ước lượng tuổi thai thông qua chiều cao tử cung – tức khoảng cách đo từ xương mu đến đáy tử cung. Đây là phương pháp đơn giản, thường dùng trong thăm khám lâm sàng.

Công thức tính tuổi thai qua kích thước tử cung:

• Tuổi thai (tháng) ≈ (Chiều cao tử cung (cm) ÷ 4) + 1
• Tuổi thai (tuần) ≈ Chiều cao tử cung (cm) + 4

Ví dụ: Nếu đo được chiều cao tử cung 24 cm, tuổi thai ước tính là khoảng (24 / 4) + 1 = 7 tháng hoặc 24 + 4 = 28 tuần.

Lưu ý: Đây chỉ là cách tính tham khảo. Các yếu tố như lượng nước ối, tư thế thai nhi hay thể trạng mẹ bầu đều có thể khiến kết quả chênh lệch so với thực tế.

Trong quá trình theo dõi, bác sĩ cũng có thể đối chiếu thêm với bảng cân nặng thai nhi để đánh giá sự phát triển của bé có đang phù hợp với tuổi thai hay không.

1.5. Tính tuổi thai bằng ứng dụng, phần mềm hoặc website trực tuyến

Hiện nay, có rất nhiều ứng dụng và website hỗ trợ mẹ bầu trong việc theo dõi thai kỳ. Chỉ cần nhập ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối, hệ thống sẽ tự động tính toán số tuần thai, ước lượng ngày sinh và các mốc phát triển liên quan. Nhiều công cụ còn cho phép tính tuần thai theo ngày dự sinh, giúp mẹ dễ dàng theo dõi sự phát triển của bé mà không cần phải tính toán thủ công.

Ứng dụng tính tuổi thai trực tuyến giúp dự đoán ngày dự sinh nhanh và tiện lợi

1.6. Cách tính tuổi thai trong trường hợp thụ tinh ống nghiệm (IVF)

Với trường hợp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), tuổi thai được tính toán dựa trên ngày chuyển phôi cũng như số ngày tuổi của phôi. Do thời điểm thụ tinh và phát triển phôi đã được kiểm soát chính xác trong phòng thí nghiệm, phương pháp này có độ tin cậy cao.

Công thức ước tính khi thụ tinh ống nghiệm (IVF):

Để biết hôm nay thai bao nhiêu tuần:  đếm số ngày đã qua từ ngày chuyển phôi đến hôm nay, cộng thêm (14 + tuổi phôi tính bằng ngày) rồi chia cho 7. Cụ thể:

• Phôi ngày 2: Tuổi thai (tuần) = (Ngày hiện tại – Ngày chuyển phôi + 16) ÷ 7
• Phôi ngày 3: Tuổi thai (tuần) = (Ngày hiện tại – Ngày chuyển phôi + 17) ÷ 7
• Phôi ngày 5: Tuổi thai (tuần) = (Ngày hiện tại – Ngày chuyển phôi + 19) ÷ 7

Ví dụ minh họa: Nếu phôi ngày 5 được chuyển vào 10/01/2025 và ngày tính hiện tại là 31/05/2025, tổng số ngày là 141. Cộng thêm 19 ngày = 160 ngày, chia cho 7 → kết quả khoảng 22 tuần 6 ngày.

Lưu ý: Đây là cách tính tuổi thai chuẩn trong IVF, bởi dữ liệu đã được xác định chính xác ngay từ đầu.

1.7. Cách xác định tuổi thai sau khi thực hiện IUI 

Với phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI), việc xác định tuổi thai thường dựa trên chính ngày thực hiện thủ thuật. Đây là mốc thời gian quan trọng vì đã biết rõ khi nào quá trình thụ tinh có thể diễn ra.

Công thức tính tuổi thai sau khi thực hiện IUI: Tuổi thai (tuần) = (Ngày hiện tại – Ngày bơm tinh trùng + 14) ÷ 7

Ví dụ: Nếu IUI được tiến hành vào ngày 12/01/2025 và tính đến ngày 31/05/2025 là 139 ngày, cộng thêm 14 ngày = 153 ngày. Kết quả chia cho 7 tương ứng khoảng 21 tuần 6 ngày.

Lưu ý: Đây cũng là một trong những cách tính tuổi thai chính xác, do thời điểm can thiệp đã được xác định rõ ràng trong hồ sơ y khoa.

Việc tính đúng tuổi thai còn giúp mẹ theo dõi quá trình phát triển thai nhi theo từng tuần một cách chính xác và khoa học hơn.

Tuổi thai trong IUI được xác định từ ngày bơm tinh trùng, đảm bảo độ chính xác

2. Nên tính tuổi thai theo tuần hay theo tháng là chính xác hơn?

Sau khi xác định được tuổi thai được tính như thế nào, nhiều mẹ bầu thường băn khoăn nên theo dõi thai kỳ bằng tính tuổi thai theo tháng hay tuần. Trên thực tế, cách tính tuổi thai theo tuần thường chính xác hơn, bởi mỗi tuần thai đều gắn liền với những mốc phát triển cụ thể của thai nhi. Trong khi đó, số ngày trong mỗi tháng dao động từ 28–31 ngày, nên nếu chỉ tính theo tháng sẽ dễ sai lệch. 

Theo Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé, thai kỳ được chia thành 3 giai đoạn lớn (tam cá nguyệt), quy đổi như sau:

• 3 tháng đầu: 0 đến 11 tuần 6 ngày
• 3 tháng giữa: 12 đến 23 tuần 6 ngày
• 3 tháng cuối: 24 đến 40 tuần 

Việc nắm rõ cách quy đổi này cũng giống như áp dụng cách tính tuần thai ra tháng, giúp mẹ bầu hiểu rõ sự phát triển của bé theo từng giai đoạn. Từ đó tạo cơ sở để sắp xếp lịch khám thai, tiêm ngừa và làm các xét nghiệm sàng lọc thai kỳ đúng thời điểm.

Ở những tuần đầu, đặc biệt khi thai nhi 2 tuần tuổi, nhiều dấu hiệu còn rất mơ hồ nên việc quy ước tuổi thai theo LMP giúp bác sĩ theo dõi dễ dàng hơn.

Biểu đồ tính tuổi thai theo tuần giúp mẹ theo sát mốc phát triển thai kỳ chuẩn y khoa

3. Thắc mắc thường gặp khi tính tuổi thai nhi

Câu 1: Mang thai 9 tháng 10 ngày tính từ khi nào?

Một thai kỳ thường kéo dài khoảng 40 tuần (9 tháng 10 ngày). Tuổi thai không được tính trực tiếp từ thời điểm thụ tinh mà được quy ước bắt đầu từ ngày đầu tiên của kỳ kinh nguyệt cuối (LMP). Cách tính này giúp thống nhất và thuận tiện hơn trong việc theo dõi, so sánh sự phát triển của thai nhi giữa các mẹ bầu. Trên thực tế, sự thụ tinh thường xảy ra khoảng 2 tuần sau ngày LMP, do đó tuổi thai theo y khoa luôn lớn hơn tuổi thực của thai nhi khoảng 2 tuần.

Câu 2: Vì sao tuổi thai thường lớn hơn so với ngày quan hệ?

Do dựa trên LMP, tuổi thai khi tính toán sẽ thường lớn hơn 2 tuần so với tuổi thật tính từ lúc thụ tinh. Đây là quy ước y khoa chuẩn, hoàn toàn bình thường và không gây ảnh hưởng gì đến sự phát triển của em bé trong bụng.

Câu 3: Nếu không nhớ ngày kinh cuối có tính tuổi thai được không?

Có. Trong trường hợp mẹ bầu không nhớ chính xác LMP, siêu âm 3 tháng đầu là lựa chọn đáng tin cậy để xác định tuổi thai, với sai số chỉ khoảng ±3–5 ngày. Để kết quả chính xác, nên thực hiện tại các cơ sở y tế uy tín.

Câu 4: Tuổi thai có thể bị sai lệch không?

Có thể. Với những mẹ có chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc không ghi nhớ ngày LMP, kết quả tính tuổi thai dễ bị chênh lệch. Khi đó, bác sĩ thường kết hợp nhiều phương pháp như LMP, siêu âm và đo chiều cao tử cung để đưa ra kết quả chính xác nhất.

Câu 5: Thai nhỏ hơn so với tuổi thai tính được thì sao?

Khi cân nặng hoặc kích thước thai nhi thấp hơn chuẩn trung bình, bác sĩ có thể chẩn đoán tình trạng thai giới hạn tăng trưởng trong tử cung (IUGR), hay còn gọi là “thai suy dinh dưỡng”. Vấn đề này có thể xuất hiện ở bất kỳ giai đoạn nào và tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sự phát triển của bé. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp thai nhỏ là do yếu tố sinh lý bình thường, không kèm theo bất thường nào khác. Do đó, bác sĩ sẽ phân biệt rõ hai tình huống này trong quá trình theo dõi để đưa ra chỉ định và lời khuyên phù hợp cho mẹ bầu.

Câu 6: Thai bao nhiêu tuần thì xuất hiện tim thai?

Hầu hết các mẹ đều mong chờ khoảnh khắc được nghe nhịp tim con. Thông thường, từ tuần 6 - 7 của thai kỳ, nhờ siêu âm hiện đại, tim thai đã có thể được phát hiện. Một số trường hợp muộn hơn, đến tuần 8–10 mới thấy được nhịp tim do sự phát triển khác nhau của phôi thai. 

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia khuyến cáo không nên siêu âm Doppler để nghe tim thai trước tuần 10 nhằm tránh tác động không cần thiết đến em bé. Nếu thai được phát hiện sớm mà chưa thấy tim thai, mẹ không nên quá lo lắng. Việc thăm khám định kỳ đúng hẹn sẽ giúp bác sĩ kiểm tra và xác nhận tình trạng tim thai chính xác nhất.

Ở giai đoạn rất sớm như thai nhi 3 tuần tuổi, phôi mới chỉ bắt đầu hình thành nên chưa thể quan sát tim thai, vì vậy mẹ đừng quá lo lắng nếu siêu âm chưa thấy gì.

4. Gợi ý thực đơn dinh dưỡng cho từng giai đoạn thai kỳ 

Trong từng giai đoạn của thai kỳ, nhu cầu dinh dưỡng của mẹ bầu thay đổi để đáp ứng sự phát triển của thai nhi và duy trì sức khỏe cho mẹ. Việc xây dựng thực đơn phù hợp theo từng tam cá nguyệt giúp mẹ hấp thu đầy đủ dưỡng chất cần thiết. Dưới đây là gợi ý thực đơn dinh dưỡng cho từng giai đoạn thai kỳ:

Thực đơn dinh dưỡng cho mẹ bầu 3 tháng đầu 

Danh sách món ăn:

• Bữa Sáng: Cơm chiên thịt bò rau củ, Nước cam tươi
• Bữa Trưa: Cơm, Đậu hũ dồn cá sốt cà, Canh bông cải hạt sen nấu sườn, Cải thìa xào thịt bò, Dưa hấu
• Bữa Tối: Cơm, Thịt kho khoai tây, Canh mồng tơi mướp nấu tôm, Su hào cà rốt luộc, Bưởi
• Bữa Phụ 1: Sữa tươi tách béo
• Bữa Phụ 2: Phô mai, Thanh long

Thông tin dinh dưỡng của thực đơn:

Thực đơn dinh dưỡng cho mẹ bầu 3 tháng giữa

Danh sách món ăn:

• Bữa Sáng: Bánh mì heo quay, Nước cam tươi
• Bữa Trưa: Cơm, Cánh gà chiên bơ, Canh bí đỏ nấu xương, Gỏi rau muống trộn thịt, Chuối tây
• Bữa Tối: Cơm, Bò lúc lắc, Canh cải xanh nấu nghêu, Đậu cô ve xào cà chua, Quýt
• Bữa Phụ 1: Sữa tươi tách béo không đường, Phô mai
• Bữa Phụ 2: Sữa tươi tách béo không đường, Xoài

Thông tin dinh dưỡng của thực đơn:

Thực đơn dinh dưỡng cho mẹ bầu 3 tháng cuối

Danh sách món ăn:

• Bữa Sáng: Sandwich thịt nguội, Nước cam tươi
• Bữa Trưa: Cơm, Bò khìa nước dừa, Canh rong biển đậu hũ nấu nghêu, Cải ngồng luộc, Nho
• Bữa Tối: Cơm, Trứng chiên rau củ, Canh rau củ nấu sườn non, Xà lách xoong xào tỏi, Táo tây
• Bữa Phụ 1: Sữa tươi tách béo không đường, Nho
• Bữa Phụ 2: Sữa chua, Phô mai
• Bữa Phụ 3: Sữa tươi tách béo không đường

Thông tin dinh dưỡng của thực đơn:

>>> Khám phá ngay Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng cho mẹ bầu để lựa chọn món ăn phù hợp từng giai đoạn thai kỳ, giúp mẹ khỏe mạnh và thai nhi phát triển toàn diện. 

Qua bài viết, có thể thấy rằng có nhiều cách tính tuổi thai như dựa vào siêu âm, ngày kinh cuối, thời điểm rụng trứng, IVF hay IUI. Mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm iêng, nhưng đều giúp mẹ bầu trả lời câu hỏi tuổi thai được tính như thế nào và theo dõi thai kỳ chính xác hơn. Việc nắm rõ tuổi thai giúp mẹ chủ động trong việc thăm khám, sàng lọc, tiêm ngừa và chăm sóc sức khỏe cho cả mẹ và bé trong suốt 40 tuần thai. Để có thêm kiến thức dinh dưỡng và công cụ hỗ trợ theo dõi thai kỳ, mẹ bầu hãy đăng ký tham gia Chương trình Dinh Dưỡng Mẹ và Bé để cập nhật thông tin hữu ích, giúp mẹ chăm sóc sức khỏe và xây dựng bữa ăn khoa học, hỗ trợ bé phát triển toàn diện.

*Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn