Bầu ăn lươn được không? Ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng

Bài viết được thẩm định bởi TS.BS. Dương Lan Dung - Phó Trưởng phòng Đào tạo,

 Nguyên Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Bầu ăn lươn được không là câu hỏi được nhiều mẹ bầu quan tâm, bởi lươn là món ăn quen thuộc, phổ biến trong bữa cơm Việt với hương vị thơm ngon, bổ dưỡng. Tuy nhiên, không phải mẹ nào cũng biết cách ăn lươn sao cho an toàn và tốt cho sức khỏe thai kỳ. Hãy cùng Chương trình Dinh Dưỡng Mẹ và Bé tìm hiểu bầu ăn lươn tốt không, lợi ích dinh dưỡng và những lưu ý quan trọng khi bổ sung loại thực phẩm này.

1. Bầu ăn lươn được không?

Câu trả lời là có, mẹ bầu hoàn toàn có thể ăn lươn. Lươn là một thực phẩm giàu dinh dưỡng, mang lại nhiều lợi ích sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi như cung cấp đạm (protein), vitamin (A, B1, B6, B12), sắt, canxi, phốt pho và omega-3, giúp bổ sung năng lượng, hỗ trợ phát triển hệ thần kinh của bé, và giúp xương chắc khỏe.

Vậy bầu 3 tháng đầu ăn lươn được không? 

Mẹ bầu trong 3 tháng đầu thai kỳ hoàn toàn có thể ăn lươn nhưng cần ăn với lượng vừa phải. Giai đoạn 3 tháng đầu là thời kỳ thai nhi hình thành và phát triển các cơ quan quan trọng, đồng thời mẹ bầu thường xuyên gặp tình trạng mệt mỏi, ốm nghén. Vì vậy nếu ăn lươn mẹ nên ưu tiên các món dễ tiêu như cháo lươn, hầm mềm, nấu súp, tránh các món chiên rán nhiều dầu mỡ. Đồng thời, không nên ăn quá nhiều trong một lần để hạn chế khó tiêu, đầy bụng.

Để đảm bảo dinh dưỡng cân đối trong suốt thai kỳ, mẹ cũng nên tìm hiểu thêm có bầu nên ăn gì để xây dựng thực đơn phù hợp mỗi ngày.

Bà bầu ăn lươn được không?

2. Giá trị dinh dưỡng có trong lươn 

Lươn là thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và axit amin cần thiết cho sức khỏe. Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, trong 100 gram lươn tươi có các thành phần dinh dưỡng tiêu biểu như sau:

• Năng lượng: 130 Kcal
• Protein: 18,4 g
• Canxi (Ca): 35 mg
• Sắt (Fe): 1 mg
• Magie (Mg): 20 mg
• Phốt pho (P): 164 mg
• Natri (Na): 51 mg
• Kali (K): 272 mg
• Kẽm (Zn): 1,6 mg
• Vitamin A (RAE): 1.800 mcg
• Vitamin D: 23,3 mcg
• Vitamin E: 4,0 mg
• Vitamin B2 (Riboflavin): 0,3 mg
• Vitamin B5 (Pantothenic acid): 0,2 mg
• Folate: 15 mcg

Với bảng thành phần trên, có thể thấy lươn là nguồn cung cấp protein chất lượng cao, vitamin A, D, E và nhiều khoáng chất quan trọng. Như vậy nếu ăn vừa phải, chế biến chín kỹ, lươn là nguồn dinh dưỡng tốt cho bà bầu.

3. Lợi ích khi mẹ bầu ăn lươn

Thịt lươn được xem là một nguồn thực phẩm bổ dưỡng, cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết. Việc mẹ bầu bổ sung lươn vào chế độ ăn uống (đã được nấu chín kỹ) có thể mang lại nhiều lợi ích  cho sức khỏe mẹ và sự phát triển của thai nhi.

Bổ sung năng lượng dồi dào

Thịt lươn có hàm lượng calo tương đối cao khoảng 130 Kcal/100g, giúp mẹ bầu tăng cường năng lượng cần thiết để duy trì các hoạt động hàng ngày, đồng thời hỗ trợ giảm tình trạng mệt mỏi, uể oải thường gặp trong thai kỳ.

Thịt lươn có hàm lượng calo cao, tăng cường năng lượng cho mẹ 

Cung cấp Protein chất lượng cao

Lươn là nguồn cung cấp protein (chất đạm) tuyệt vời, với khoảng 18,4g protein đạm trong 100g lươn tươi. Protein đóng vai trò đảm bảo nguồn dưỡng chất cần thiết, góp phần nuôi dưỡng thai nhi khỏe mạnh và phát triển hài hòa trong từng giai đoạn thai kỳ. 

Đặc biệt trong thịt lươn có chứa axit amin (arginin) tham gia tổng hợp nitric oxide (NO) giúp giãn mạch, hỗ trợ miễn dịch, lành vết thương, phát triển mô

Hoàn thiện chức năng não bộ thai nhi

Lươn là nguồn dồi dào Vitamin A và B12. Vitamin B12 rất cần thiết cho sự hình thành và phát triển của hệ thần kinh, giúp tránh nguy cơ mắc các dị tật ống thần kinh ở thai nhi như nứt đốt sống. Ngoài ra, hàm lượng Vitamin A còn hỗ trợ thị lực và hệ miễn dịch.

Giúp xương mẹ và bé chắc khỏe

Thịt lươn chứa nhiều Canxi và Phốt pho. Việc bổ sung đầy đủ hai khoáng chất này giúp củng cố hệ xương và răng cho thai nhi, đồng thời giúp mẹ bầu phòng tránh các vấn đề thường gặp như đau lưng, chuột rút, và loãng xương sau này.

Phòng ngừa thiếu máu thai kỳ

Lươn cung cấp một lượng Sắt đáng kể. Sắt là thành phần thiết yếu để tạo máu, giúp đảm bảo quá trình sản sinh hồng cầu và vận chuyển oxy đi khắp cơ thể mẹ bầu và thai nhi. Ăn lươn giúp mẹ bầu giảm thiểu tình trạng thiếu máu, chóng mặt, và nguy cơ sinh non.

Bên cạnh lươn, nhiều mẹ bầu cũng quan tâm mẹ bầu ăn xôi được không khi cần bổ sung năng lượng trong thai kỳ.

Trong lươn chứa một loại axit amin hỗ trợ mẹ kiểm soát cân nặng

4. Mẹ bầu cần lưu ý những gì khi ăn lươn?

Dù lươn là thực phẩm bổ dưỡng cho mẹ bầu, nhưng do đặc tính sinh sống trong bùn lầy nên việc chế biến không đúng cách có thể tiềm ẩn rủi ro nhiễm ký sinh trùng hoặc ngộ độc. Mẹ bầu cần tuân thủ nghiêm ngặt các lưu ý sau để đảm bảo an toàn khi ăn lươn:

• Tuyệt đối phải nấu chín kỹ: Đây là lưu ý quan trọng nhất. Lươn sống trong bùn lầy, dễ chứa ký sinh trùng hoặc vi khuẩn. Mẹ bầu không được ăn lươn sống, gỏi lươn, lươn tái, hoặc lươn chỉ xào sơ qua. Phải đảm bảo lươn được làm sạch và nấu chín hoàn toàn.
• Chọn lươn tươi sống và có nguồn gốc rõ ràng: Chỉ chọn mua những con lươn còn tươi sống, không mua lươn đã chết hoặc có mùi lạ. Lươn chết rất nhanh chóng sản sinh ra chất Histamine, một chất độc nguy hiểm cho cơ thể, đặc biệt là phụ nữ mang thai. Tránh sử dụng lươn nuôi/bắt ở vùng nước ô nhiễm vì có thể nhiễm kim loại nặng, hóa chất. Hạn chế ăn lươn không rõ nguồn gốc, quán vỉa hè “nghi ngờ vệ sinh”
• Sơ chế cẩn thận: Lươn cần được làm sạch nhớt (có thể dùng muối, giấm hoặc chanh) và loại bỏ hết nội tạng trước khi chế biến.
• Ăn với tần suất hợp lý: Mẹ bầu chỉ nên ăn lươn với liều lượng vừa phải, khuyến nghị khoảng 1-2 lần/tuần và mỗi lần khoảng 100-150g thịt lươn. Ăn quá nhiều bất kỳ thực phẩm nào cũng có thể gây dư thừa chất dinh dưỡng không cần thiết hoặc gây khó tiêu.
• Tránh kết hợp với thực phẩm kỵ nhau: Không nên ăn lươn cùng lúc với các thực phẩm có tính hàn mạnh như dưa hấu, khổ qua (mướp đắng) hoặc các thực phẩm lạnh khác, vì có thể dễ gây rối loạn tiêu hóa, đau bụng hoặc tiêu chảy.

Bên cạnh đó, mẹ bầu thuộc các nhóm sau nên hạn chế hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi đưa lươn vào chế độ ăn:

• Mẹ bầu có cơ địa dễ dị ứng: Lươn thuộc nhóm thực phẩm dễ gây dị ứng. Nếu có tiền sử dị ứng hải sản, dị ứng lươn hoặc cơ địa quá nhạy cảm, mẹ bầu nên tránh để không gây ảnh hưởng đến thai nhi.
• Mẹ bầu bị đầy bụng, khó tiêu: Lươn có tính hàn và được cho là khó tiêu hóa hơn một số loại thịt khác. Khi hệ tiêu hóa đang có vấn đề (đầy bụng, tiêu chảy), nên tránh ăn lươn.

Chính vì vậy, các món ăn tiềm ẩn nguy cơ mất vệ sinh cũng khiến nhiều mẹ thắc mắc bầu ăn sứa được không.

Mẹ bầu nên lưu ý gì khi ăn lươn?

5. Gợi ý món ăn từ lươn cho mẹ bầu 

5.1 Canh khế nấu lươn

Nguyên liệu chuẩn bị

• Lươn: 20g – thái miếng vừa ăn
• Khế: 40g – thái lát
• Sả cây: 1g – băm nhỏ
• Rau ngổ hoặc rau om: 1g – thái nhỏ
• Cà chua: 20g – thái hạt lựu
• Rau mùi tàu hoặc ngò gai: 1g – thái nhỏ
• Nước lọc: 150g
• Tỏi: 1g – băm nhỏ
• Hành lá hoặc hành hoa: 1g – thái nhỏ
• Bột ngọt: 1g
• Bột canh: 2g
• Dầu ăn: 7g

Cách chế biến món canh lươn chua thanh

Bước 1 – Ướp lươn: Cho lươn đã sơ chế vào tô, ướp với bột canh và để thấm trong khoảng 10 phút.

Bước 2 – Nấu canh:

• Phi thơm tỏi và sả băm trong chảo dầu nóng.
• Cho lươn vào đảo săn, tiếp tục thêm cà chua và khế vào xào cho đến khi dậy mùi thơm.
• Đổ nước lọc vào nồi, đun sôi. Khi nước sôi, nêm thêm bột ngọt và nếm lại cho vừa ăn.
• Khi canh sôi trở lại và các nguyên liệu đã chín, cho hành lá, rau om và ngò gai vào rồi tắt bếp.

Bước 3 – Trình bày: Múc canh ra tô, dùng nóng với cơm.

5.2 Lươn kho nghệ

Nguyên liệu chuẩn bị

• Lươn: 80g – làm sạch, khứa vài đường trên thân và cắt khúc khoảng 2cm
• Nghệ tươi: 2g – băm nhỏ
• Hạt nêm: 1g
• Bột ngọt: 1g
• Gia vị kho cá: 2g
• Dầu ăn: 6g

Cách chế biến món lươn kho nghệ

Bước 1 – Ướp lươn: Cho lươn vào tô, thêm nghệ băm, hạt nêm, bột ngọt, gia vị kho cá và dầu ăn. Trộn đều và để thấm trong khoảng 15 phút.

Bước 2 – Kho lươn: Đun nóng chảo, cho lươn đã ướp vào đảo nhẹ cho săn. Thêm một ít nước sôi, kho với lửa nhỏ cho đến khi lươn chín mềm, nước kho sánh lại.

Bước 3 – Trình bày: Múc lươn kho ra đĩa, dùng nóng cùng cơm trắng

5.3 Lươn xào lăn

Nguyên liệu chuẩn bị

• Tỏi: 3g – băm nhỏ
• Nước cốt dừa: 10g
• Hành tím: 3g – băm nhỏ
• Lươn: 80g – thái khúc
• Rau ngổ hoặc rau om: 1g – thái nhỏ
• Hành tây: 10g – thái múi cau nhỏ
• Dầu ăn: 5g
• Gia vị kho thịt: 4g

Cách chế biến món lươn om nước cốt dừa

Bước 1 – Ướp lươn: Cho lươn vào tô, ướp cùng hành tím, tỏi băm, dầu ăn và gia vị kho thịt. Trộn đều và để thấm trong 15 phút.

Bước 2 – Om lươn: Bắc nồi lên bếp, cho lươn vào đảo nhẹ cho săn mặt. Giảm nhỏ lửa, thêm nước cốt dừa rồi om liu riu cho đến khi nước sánh lại. Cho hành tây vào, đảo nhẹ để thấm vị, sau đó thêm rau ngổ hoặc rau om vào rồi tắt bếp.

Bước 3 – Trình bày: Múc lươn om ra đĩa, dùng nóng với cơm trắng.

>>> Xem thêm nhiều món ăn hấp dẫn khác cho mẹ bầu tại Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng – nơi tổng hợp đầy đủ công thức và hướng dẫn nấu chi tiết.

Qua bài viết trên, câu hỏi bầu ăn lươn được không? đã có lời giải đáp rõ ràng. Với hàm lượng giàu protein, vitamin A, D, E, cùng nhiều khoáng chất thiết yếu như sắt, canxi, kẽm, kali…, thịt lươn là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời cho mẹ bầu. Việc bổ sung lươn vào thực đơn giúp mẹ tăng cường sức khỏe, phòng ngừa thiếu máu, hỗ trợ phát triển hệ xương và trí não thai nhi.

Tương tự, những món ăn vặt quen thuộc cũng làm nhiều mẹ băn khoăn mẹ bầu ăn kem được không trong thai kỳ.

Để giúp mẹ bầu xây dựng thực đơn dinh dưỡng phong phú và an toàn hơn, mẹ có thể sử dụng ngay công cụ Ngân hàng thực đơn dinh dưỡng với hàng trăm món ăn phù hợp cho từng giai đoạn thai kỳ!

* Lưu ý: Để có thể nhận được thêm những lời khuyên chi tiết phù hợp với tình trạng sức khỏe cho mẹ và bé, bạn hãy tư vấn thêm các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng ở các cơ sở y tế gần nhất.

Theo dõi Fanpage Dinh dưỡng Mẹ và Bé bằng cách bấm “Thích Trang” để cập nhật kiến thức bổ ích cho mẹ và bé.

https://www.facebook.com/dinhduongmevabe.com.vn